Wyrok - I SA/Bk 154/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 17 marca 2026 r. nr KO.603/2/26 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od zawiadomienia o zmianie wysokości opłOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 17 marca 2026 r. nr KO.603/2/26 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od zawiadomienia o zmianie wysokości opł
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Przewodniczący
Justyna Siemieniako
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 17 marca 2026 r. nr KO.603/2/26 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej powoływane jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. S. w dniu 9 lutego 2026 r. od zawiadomienia Wójta Gminy P. (dalej powoływane jako: "Wójt Gminy", "organI instancji") z dnia 10 kwietnia 2025 r. nr Zaw/885/2025 o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Z akt sprawy i z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że strona kwestionuje przyjęcie przez organ I instancji, że podwyższona oplata za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje go od 1 stycznia 2025 r. pomimo że "decyzja podatkowa wraz z pouczeniem" została mu doręczona dopiero w dniu 10 kwietnia 2025 r. Obszernie uzasadniając w oparciu o dorobek judykatury, strona wskazała, że - w jej ocenie - nowa stawka opłaty może wywoływać skutki prawne dopiero od momentu skutecznego doręczenia zawiadomienia wraz z pouczeniem, ewentualnie od najbliższego terminu płatności po doręczeniu decyzji. Do tego czasu zastosowanie powinna mieć stawka dotychczasowa.Kolegium wyjaśniło, że Wójt Gminy przekazał to odwołanie wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia 18 lutego 2026 r., w którym wyjaśniono, że A. S. odwołuje się od zawiadomienia z dnia 10 kwietnia 2025 r. informującego o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zawiadomienie to, jak wskazał Wójt Gminy, nie nosi cech decyzji i zostało skierowane wyłącznie do żony A. S.Organ odwoławczy uznał, że wniesione do organu I instancji w dniu 9 lutego 2026 r. podanie strony stanowi próbę wniesienia środka zaskarżenia od zawiadomienia Wójta Gminy z dnia 10 kwietnia 2025 r. wydanego na podstawie art. 6m ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej jako: u.c.p.g.), który stanowi, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.Organ uznał, że zawiadomienie informujące o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi czynność materialno-techniczną i nie jest decyzją podatkową, a co za tym idzie, brak jest przedmiotu zaskarżenia. Kolegium stwierdziło więc niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: o.p.), uznając, że nie może ono zostać rozpatrzone, bowiem brak jest przedmiotu zaskarżenia.Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli A. S. i B. W., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: (-) błędne uznanie odwołania za niedopuszczalne, (-) błędne ustalenie przedmiotu sprawy poprzez przyjęcie, że dotyczyło ono wyłącznie zawiadomienia, (-) naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), (-) naruszenie zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP),2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czynność organu I instancji nie wywołuje skutków prawnych, podczas gdy w rzeczywistości prowadzi do ustalenia zobowiązania pieniężnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że zawiadomienie o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter konstytutywny, gdyż prowadzi do powstania obowiązku zapłaty w zmienionej wysokości. Skoro więc czynność ta wywołuje skutki w sferze obowiązków finansowych strony, nie może być traktowana jako czynność wyłącznie materialno-techniczna i pozostawać poza kontrolą instancyjną,3) błędne przyjęcie niedopuszczalności odwołania pomimo istnienia po stronie skarżących legitymacji do jego wniesienia.W uzasadnieniu skargi wskazali, że rzeczywistym przedmiotem odwołania było zakwestionowanie sposobu zastosowania tej stawki przez organ I instancji, polegającego na jej retroaktywnym zastosowaniu i naliczeniu należności za okres sprzed doręczenia informacji stronie. Stwierdzili też, że wbrew stanowisku organu odwoławczego działanie organu I instancji nie miało charakteru wyłącznie informacyjnego. Poprzez dokonanie faktycznego rozliczenia należności i wykazanie zaległości za okres sprzed doręczenia zawiadomienia organ w sposób władczy i jednostronny ukształtował sytuację prawną strony.W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Postanowieniem z dnia 15 maja 2026 r. sąd odrzucił skargę B. W. z uwagi na brak legitymacji skargowej w sprawie.W piśmie z 16 maja 2026 r. strona skarżąca dokonała uzupełnienia argumentacji skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:Skarga okazała się niezasadna.Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Kolegium z 17 marca 2026 r. nr KO.603/2/26, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. S. (dalej powoływany jako skarżący) od zawiadomienia Wójta Gminy z dnia 10 kwietnia 2025 r. nr Zaw/885/2025 o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 o.p., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych (por. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 228.). Na gruncie ww. przepisu wskazuje się, że niedopuszczalność wniesienia odwołania (zażalenia) może mieć charakter podmiotowy (gdy został on wniesiony przez podmiot nie mający legitymacji do dokonania tej czynności albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych) lub przedmiotowy (w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia, a także, gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia aktu administracyjnego organu pierwszej instancji) – zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 1249/25 (powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Kolegium stwierdziło niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym, tj. brak możliwości zaskarżenia czynności materialno-technicznej poprzez złożenie odwołania. Kolegium wywiodło, że odwołanie skarżącego było niedopuszczalne, jako że uczynione przedmiotem zaskarżenia zawiadomienie wydane na podstawie art. 6m ust. 2a u.c.p.g. nie jest decyzją ani postanowieniem, a zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia.Na etapie skargi skarżący podnosi jednak, że rzeczywistym przedmiotem pisma z 9 lutego 2026 r. było zakwestionowanie sposobu zastosowania tej stawki przez organ I instancji, polegającego na jej retroaktywnym zastosowaniu i naliczeniu należności za okres sprzed doręczenia informacji stronie. Skarżący nie kwestionował samej wysokości opłaty ani zasadności jej ustalenia, lecz wyłącznie fakt zastosowania nowej stawki z mocą wsteczną.Należy uznać, że w istocie również argumentacja skargi wskazuje, że skarżący nie zgadza się z treścią zawiadomienia Wójta Gminy z 10 kwietnia 2025 r. w zakresie, w jakim stawki w nowej wysokości stosowane są przed doręczeniem zawiadomienia. Treść skargi tylko więc potwierdza słuszność stanowiska Kolegium, że pismem z 9 lutego 2026 r. skarżący miał na celu podważenie ww. zawiadomienia jako czynności błędnie, zdaniem skarżącego, informującej o czasie, od którego skarżący jest obowiązany uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w nowej wysokości. Przy tym, według skarżącego, tak sformułowane zawiadomienie nabrało przez to charakteru władczego i konstytutywnego. Sąd nie podziela ww. zapatrywania. Zawiadomienie dokonane na podstawie art. 6m ust. 2a u.c.p.g. nie staje się decyzją czy postanowieniem bez względu na treść tej czynności organu. Stanowisko takie zawarte jest również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 14 maja 2026 r. I SA/Go 106/26. Sąd ten jasno wskazał, że zawiadomienie wydane na podstawie art. 6m ust. 2a u.c.p.g. nie jest decyzją ani postanowieniem i od takiego aktu nie przysługuje odwołanie.Wypada podkreślić, że Kolegium dokonało oceny formalnej wniesionego środka zaskarżenia od zawiadomienia i tylko przez ten pryzmat zaskarżone postanowienie Kolegium może oceniać także Sąd. Nie jest więc przedmiotem niniejszej sprawy merytoryczna prawidłowość zawiadomienia Wójta Gminy z 10 kwietnia 2025 r. Treść zawiadomienia nie sprawia, że pismo to przyjmuje postać aktu zaskarżalnego odwołaniem lub zażaleniem. Zawiadomienie, choćby niestwierdzające zgodnie z prawem czasu, od którego nowe stawki obowiązują adresata pisma nie może być zaskarżone poprzez wniesienie odwołania (por. w tym względzie np. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 836/22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 295/18). Tym samym zaskarżone postanowienie Kolegium jest zgodne z prawem.Niezależnie od powyższego warto zwrócić uwagę także na to, że adresatem zawiadomienia była wyłącznie B. W. jako właścicielka nieruchomości, której dotyczył obowiązek, więc to ją można by ewentualnie rozpatrywać jako legitymowaną do złożenia odwołania, gdyby ww. zawiadomienie mogło być zaskarżone. Skarżący mógłby zaś występować co najwyżej jako jej pełnomocnik, tymczasem skarżący występował w imieniu własnym. Warto by też wskazać na brak terminowości złożonego odwołania, skoro odwołanie od zawiadomienia odebranego 10 kwietnia 2025 r. zostało złożone dopiero w dniu 9 lutego 2026 r. Nawet więc w przypadku, gdyby odwołanie było dopuszczalne przedmiotowo, istniały również inne przyczyny sprawiające, że odwołanie skarżącego nie mogło być uznane za skutecznie wniesione.Zaskarżone postanowienie Kolegium nie naruszało przepisów prawa. Organ odwoławczy wziął pod uwagę istotne okoliczności sprawy, wyjaśnił skarżącemu podstawy faktyczne i prawne postanowienia i działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. W przypadku niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że to właśnie przyjmując do merytorycznego rozpatrzenia odwołanie skarżącego, Kolegium postąpiłoby wbrew przepisom. Podkreślić należy, że sąd nie wyraża w ten sposób aprobaty dla działania Wójta Gminy, a stwierdza jedynie, że wniesienie odwołania nie jest właściwym środkiem ochrony praw adresata zawiadomienia dokonanego na podstawie art. 6m ust. 2a u.c.p.g.Na marginesie sąd zauważa, że Wójt Gminy w korespondencji ze skarżącym ostatecznie przyznał mu rację, że wyższe stawki opłaty obowiązują od daty doręczenia mu zawiadomienia, a nie od 1 stycznia 2025 r. (pismo Wójta Gminy P. z 6 października 2025 r.).W tym stanie rzeczy, stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..