Wyrok - II SA/Ke 229/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2026 r. znak: 010070.680.9674732.2025, postępowanie: 600993318 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNUchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2026 r. znak: 010070.680.9674732.2025, postępowanie: 600993318 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADN
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Agnieszka Banach
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
II SA/Ke 229/26UZASADNIENIEZaskarżoną decyzją z 27 lutego 2026 r., znak: 010070.680.9674732.2025, wydaną w postępowaniu nr 600993318, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS"), po rozpoznaniu odwołania I. D., utrzymałw mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 stycznia 2026 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O. D. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r.W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o świadczenie wychowawczei jego otrzymania w rozumieniu art. 4 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.; dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje rodzicom, opiekunom faktycznym i prawnym, rodzinom zastępczym oraz innym podmiotom wskazanym w tym przepisie, natomiast stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy ustalenie prawa do świadczenia oraz jego wypłata następują na wniosek osób uprawnionych wymienionych w art. 4 ust. 2.Z akt sprawy wynika, że 29 grudnia 2025 r. skarżąca złożyła wnioseko przyznanie świadczenia wychowawczego na wskazane dziecko. Do wniosku dołączyła postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy z 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II Cz 1282/25, wydane na skutek zażalenia G. D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Końskichz 3 października 2025 r., sygn. akt III Nsm 264/25, którym uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie.Pismem z 12 stycznia 2026 r. ZUS wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentu wydanego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie lub innego organizatora pieczy zastępczej potwierdzającego umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej wraz z datą tego umieszczenia. W odpowiedzi,13 stycznia 2026 r., skarżąca przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w Końskich III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 23 września 2025 r., sygn. akt III Nsm 264/25, którym udzielono zabezpieczenia poprzez powierzenie jej, jako babce ojczystej dziecka, pieczy nad małoletnią do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.Wobec nieprzedłożenia dokumentu potwierdzającego umieszczenie dzieckaw rodzinie zastępczej organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku.W odwołaniu skarżąca podniosła, że faktycznie sprawowała opiekę nad dziećmi jeszcze przed wydaniem postanowienia o zabezpieczeniu, a Sąd Okręgowy w postanowieniu z 15 grudnia 2025 r. potwierdził jej rolę jako osoby sprawującej pieczę nad dziećmi.Po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego Prezes ZUS stwierdził, że powierzenie skarżącej pieczy nad wnuczką nie miało charakteru pieczy zastępczej. Wskazał również, że postanowienie Sądu Rejonowego nie ustanawiało skarżącej opiekunem prawnym w rozumieniu art. 145 - 153 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Organ uznał nadto, że nie może ona zostać zakwalifikowana jako opiekun faktyczny dziecka, gdyż nie przedłożono dokumentów potwierdzających wystąpienie do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka,o których mowa w art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy.W konsekwencji, powołując się na art. 4 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy, Prezes ZUS uznał, że skarżąca nie była uprawniona ani do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, ani do uzyskania tego świadczenia na dziecko O. D..I. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła o:1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z 27 lutego 2026 r.i poprzedzającej ją decyzji ZUS z 14 stycznia 2026 r.;2) przyznanie jej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O. D. w wysokości 800 zł miesięcznie na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. w terminie od 15 grudnia 2025 r.;3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.Skarżąca nie zgodziła się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, podnosząc, że jest opiekunem dziecka w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy, co wynika wprostz orzeczeń sądowych. Wyjaśniła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z 23 września 2025 r., sygn. akt III Nsm 264/25, udzielono zabezpieczenia poprzez powierzenie jej, jako babce ojczystej, pieczy nad małoletnimi dziećmi, w tym O. D., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Następnie postanowieniem z 3 października 2025 r. Sąd Rejonowy zmienił sposób zabezpieczenia i umieścił dzieci w Rodzinnym Domu Dziecka w [...].Na skutek zażalenia wniesionego przez ojca dzieci Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II Cz 1282/25, uchylił jednak postanowienie z 3 października 2025 r. W rezultacie ponownie obowiązywać zaczęło postanowienie z 23 września 2025 r., na mocy którego pieczę nad O. D. i jej rodzeństwem sprawuje skarżąca.Skarżąca podniosła, że Sąd Okręgowy w Kielcach w postanowieniu z 15 grudnia 2025 r. wskazał, że jest ona osobą bliską dzieciom, związaną z nimi emocjonalnie, jej obecność w ich życiu ma charakter stały i pozytywny, brak jest dowodów świadczących o odmowie sprawowania przez nią opieki, a umieszczenie dzieci poza dotychczasowym środowiskiem powinno stanowić rozwiązanie ostateczne.W ocenie skarżącej okoliczności te potwierdzają, że sprawuje ona faktyczną, codzienną opiekę nad małoletnią, a zatem posiada status opiekuna w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy.Skarżąca zarzuciła również, że ZUS nie uwzględnił aktualnego stanu prawnego wynikającego z postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z 15 grudnia 2025 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Końskich z 23 września 2025 r., które - jej zdaniem - potwierdzają sprawowanie przez nią pieczy nad dzieckiem. Organ miał oprzeć swoje rozstrzygnięcie na niepełnych lub nieaktualnych informacjach, pomijając fakt, że w dacie złożenia wniosku, tj. 29 grudnia 2025 r., oraz w okresie objętym świadczeniem, sprawowała ona faktyczną opiekę nad Z. D. na podstawie wskazanych orzeczeń sądowych, co - w jej ocenie - uprawniało ją do uzyskania świadczenia wychowawczego.Skarżąca wskazała ponadto, że decyzja ZUS pozbawiła ją oraz dziecko świadczenia wychowawczego w wysokości 800 zł miesięcznie przez okres sześciu miesięcy, co oznacza utratę łącznie 4.800 zł przeznaczonych na bieżące potrzeby dziecka, takie jak wyżywienie, odzież, leczenie czy zajęcia dodatkowe. W jej ocenie rozstrzygnięcie to godzi w dobro małoletniej, które powinno podlegać szczególnej ochronie na podstawie art. 72 Konstytucji RP oraz art. 3 Konwencji o prawach dziecka.W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumentację zawartąw uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi. Kontrola ta wykazała, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca, której postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z 23 września 2025 r., sygn. akt III Nsm 264/25, powierzono pieczę nad małoletnią O. D. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm., dalej: "ustawa").Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych. Natomiast stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje podmiotom wskazanym w tym przepisie, w tym opiekunowi faktycznemu dziecka i opiekunowi prawnemu dziecka. Z kolei art. 2 pkt 10 ustawy zawiera definicję opiekuna faktycznego dziecka, którym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują na wniosek osób uprawnionych wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy.Organy obu instancji uznały, że skarżąca nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, ani do uzyskania tego świadczenia, gdyż nie jest opiekunem prawnym dziecka, nie sprawuje pieczy zastępczej oraz nie może zostać uznana za opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy, ponieważ nie wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Spór ten powstał na tle bezspornych okoliczności faktycznych sprawy. Mianowicie postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z 23 września 2025 r., sygn. akt III Nsm 264/25, udzielono zabezpieczenia poprzez powierzenie skarżącej, jako babce ojczystej, pieczy nad małoletnimi dziećmi, w tym O. D.. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z 3 października 2025 r. dzieci zostały umieszczone w Rodzinnym Domu Dziecka w [...], jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II Cz 1282/25. W dacie złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, tj. 29 grudnia 2025 r., obowiązywało postanowienie powierzające skarżącej pieczę nad dziećmi, w tym nad O. D. I. D. wystąpiła do organu o przyznanie świadczeń wychowawczych dla O. D. Organy odmówiły przyznania świadczeń wskazując na art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy, zgodnie z którymi wnioskodawczyni nie spełnia wymaganej przesłanki.Stanowisko organów nie zasługuje na aprobatę.Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją prawną przedstawioną w wyrokach sądów administracyjnych wydanych na tle wykładni art. 4 ust. 2 i art. 2 pkt 10 ustawy (por. m.in. wyroki WSA w Łodzi z 9 kwietnia 2026 r., sygn. II SA/Łd 41/26 i II SA/Ld 42/26, wyroki WSA w Krakowie z 1 kwietnia 2026 r., sygn. III SA/Kr 1719/25 i III SA/Kr 1720/25, WSA w Olsztynie z 19 lutego 2026 r., sygn. II SA/Ol 788/25, WSA w Rzeszowie z 28 stycznia 2026 r., sygn. II SA/Rz 1197/25). Przyjęto w nich, że za niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem.Należy zwrócić szczególną uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 203/19, w którym NSA odwołał się do treści art. 8 Konstytucji RP, że zgodnie z art. 8 ust. 1 Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Wskazuje się w tym orzeczeniu, że regulacje konstytucyjne determinują kształt normy podlegającej konkretyzacji (który to kształt ustala się bardzo często w toku procesów interpretacyjnych), ale normy tej zasadniczo nie tworzą. Regulacje konstytucyjne nie mogą w związku z tym stanowić samoistnej podstawy pozwalającej skonstruować sprawę administracyjną. Natomiast sąd administracyjny może samoistnie zastosować konstytucję w toczącej się przed nim sprawie sądowoadministracyjnej jako podstawę kryterium sprawowanej przez niego kontroli administracji publicznej, bądź też jako podstawę jego procesowych działań zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.NSA powołując się na stanowisko literatury (W. Jakimowicz w monografii "Wykładania w prawie administracyjnym", Zakamycze 2006) wskazał, że współstosowanie Konstytucji i ustaw stanowi słabszą wersję jej bezpośredniego stosowania, ale jest też najszerszą formą jej stosowania. Ma ono miejsce wtedy, gdy dana materia jest jednocześnie uregulowana w części w Konstytucji, a w części w ustawie i polega na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej. Należy podzielić pogląd, że Konstytucja ma tutaj zatem przede wszystkim znaczenie dla właściwej, prokonstytucyjnej wykładni ustaw, co m.in. oznacza, że gdy na gruncie logiki możliwe będzie przyjęcie kilku różnych sposobów wykładni ustawy, organ stosujący prawo będzie musiał dać pierwszeństwo takiemu wynikowi wykładni, który najpełniej będzie odpowiadać treściom wyrażonym przez przepis Konstytucji.Z taką wykładnią i z takim rozumieniem art. 8 ust. 2 Konstytucji RP Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.Jak stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Zgodnie zaś z ust. 2, dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 Konstytucji stanowią, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Ustawa zasadnicza nie ogranicza się więc do zapewnienia dziecku ochrony, ale wprowadza też prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd art. 72 ust. 2 nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (W. Skrzydło, Komentarz do art. 72 Konstytucji RP, Lex).Z powyższego wynika, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której Państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma zatem prawo skutecznego domagania się od tegoż Państwa pomocy w sprawowaniu tej opieki, w tym również pomocy materialnej, a więc przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Formą sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem, nad którym nie sprawują pieczy jego rodzice, jest tzw. piecza alternatywna wobec rodzicielskiej, a Państwo zgodnie ze swym prawem wewnętrznym, powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Prawo do świadczenia wychowawczego wywodzone jest w tym przypadku ze współstosowania ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i Konstytucji, czyli na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej. Tym samym Konstytucja ma tutaj przede wszystkim znaczenie dla właściwej, prokonstytucyjnej wykładni ustawy.Z artykułu art. 32 Konstytucji wynikają dwie istotne zasady: ust. 1 - Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (zasada równości) i ust. 2 - Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (zakaz dyskryminacji). Z zasady równego traktowania wynika nakaz równego, czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą relewantną cechą. I tego właśnie wymogu nie spełnia kryterium przyjęte przez ustawodawcę w art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego osób, które na mocy orzeczenia sądu sprawują bieżącą pieczę nad dzieckiem pozostaje w sprzeczności z celem tej ustawy i celem świadczenia wychowawczego, którym jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Stąd też, wprowadzając odstępstwo od zasady równości ustawodawca nie może się tylko ograniczyć do jasnego (w sensie językowym) sformułowania kryterium, ale przede wszystkim przyjęte kryterium musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem przyjętej regulacji. Przyjęte w ustawie rozwiązanie narusza zatem także art. 32 Konstytucji RP i wynikającą z tego przepisu zasadę równości.Ponadto zgodnie z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r. i ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji). Istotna jest również treść art. 27 ust. 3 Konwencji, który to przepis stanowi, że Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań. Oczywistym jest, że ze wskazanych przepisów Konwencji nie można bezpośrednio wywieść prawa do świadczenia wychowawczego, natomiast odwołanie się do przepisów Konwencji o Prawach Dziecka ma znaczenie przy ocenie przepisów ustawowych, a więc czy przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wprowadzając ustawowe ograniczenie w dostępności do świadczenia wychowawczego przez osoby, którym sąd w drodze orzeczenia powierzył wykonywanie bieżącej pieczy nad dzieckiem nie naruszają przepisów Konwencji. Również w tym kontekście przyjęte rozwiązania ustawowe naruszają wskazane przepisy Konwencji, która jest ratyfikowaną umową międzynarodową ogłoszoną w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i stanowi tym samym część krajowego porządku prawnego (art. 91 ust. 1 Konstytucji RP).W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca sprawowała pieczę nad małoletnią O. D. na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego. Jak wynika z postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z 15 grudnia 2025 r., skarżąca jest osobą bliską dzieciom, stale uczestniczącą w życiu dziecka i związaną z nią emocjonalnie. W tej sytuacji przyjęta przez organ wykładnia art. 4 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy prowadzi do rezultatów sprzecznych zarówno z celem świadczenia wychowawczego, jak i z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka. Organ nie dokonał zatem oceny sytuacji skarżącej przez pryzmat rzeczywiście sprawowanej przez nią pieczy nad dzieckiem, lecz ograniczył się do stwierdzenia braku formalnego statusu opiekuna prawnego albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy.Tym samym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie dokonać oceny uprawnień skarżącej z uwzględnieniem przedstawionej wyżej wykładni wskazanych przepisów, w szczególności z uwzględnieniem znaczenia prawnego orzeczeń sądów rodzinnych powierzających jej pieczę nad małoletnią O. D. oraz celu świadczenia wychowawczego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy.Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.