Wyrok - II SAB/Gd 22/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi N. G. na bezczynność Wójta Gminy Liniewo w sprawie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Liniewo do rozpoznania wniosku skarżącej N. G. z 1 grudnia 2025 r. o ustalenie warunków zabStwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi N. G. na bezczynność Wójta Gminy Liniewo w sprawie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Liniewo do rozpoznania wniosku skarżącej N. G. z 1 grudnia 2025 r. o ustalenie warunków zab
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
100 zł · grzywna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
zadośćuczynienie
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
odwołujący
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
UZASADNIENIE
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:Wnioskiem z 1 grudnia 2025 r. N. G. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Wójta Gminy Liniewo (dalej: "Wójt", "Organ") o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S., gmina L.Pismem z 9 marca 2026 r. Wnioskodawczyni wniosła ponaglenie na bezczynnośćw sprawie, które Wójt przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku pismem z 16 marca 2026 r.W dniu 16 marca 2026 r. N.G. złożyła skargę na bezczynnośćWójta w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, wnosząc o: 1) stwierdzenie bezczynności Wójta w przedmiotowej sprawie,2) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie,3) wymierzenie Organowi grzywny, 4) zasądzenie sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania, w tym rekompensaty w wysokości odpowiadającej co najmniej 500 zł za każdy dzień zwłoki po upływie ustawowego terminu załatwienia sprawy, 5) zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że 1 grudnia 2025 r. złożyła w Urzędzie Gminy w Liniewie wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...] obręb S., gmina L., lecz pomimo upływu ustawowych terminów przewidzianych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", do dnia sporządzenia skargi decyzja w sprawie nie została wydana.Strona podała, że w trakcie postępowania nie została informowana o konieczności uzupełnienia wniosku, o występowaniu braków formalnych w dokumentacji, nie doręczono jej żadnego zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy ani wskazaniu przyczyn zwłoki, do czego organ jest zobowiązany na podstawie przepisów k.p.a.Skarżąca podała, że 9 marca 2026 r. skierowała do Organu ponaglenie w związkuz niezałatwieniem sprawy w ustawowym terminie, lecz pomimo złożenia ponaglenia Wójt nadal pozostaje bezczynny i nie wydał decyzji.Podsumowując Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie terminy wskazanew art. 35 § 3 k.p.a. zostały rażąco przekroczone, a Wójt nie podejmuje działań zmierzających do zakończenia postępowania. Taka sytuacja stanowi bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu przepisów prawa. W związku z tym zasadne jest stwierdzenie przez Sąd bezczynności Organu, zobowiązanie go do wydania decyzjiw określonym terminie, wymierzenie mu grzywny, a także zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej rekompensującej skutki przewlekłości postępowania.W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie jako oczywiście niezasadnej.W uzasadnieniu Organ podał, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r.o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r., poz. 1668) - dalej: "ustawa zmieniająca", w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od 9 grudnia 2025 r., do 31 grudnia 2026 r. bieg terminów, o których mowa w art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Terminy te biegną od nowa od 1 stycznia 2027 r. Zdaniem Wójta oznacza to, że ustawowy termin przewidziany dla rozpatrzenia spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy nie rozpoczyna biegu, a w przypadku jego wcześniejszego rozpoczęcia - ulega przerwaniu do wskazanej wyżej daty. Okoliczności te wpływają na wydłużenie czasu procedowania sprawy, a tym samym wpływają na termin wydania decyzji.Organ podał, że w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy zastosowanie mają przepisy art. 61 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) - dalej: "u.p.z.p.". Zwrócono uwagę, że termin na wydanie decyzji o warunkach zabudowy wynosi 90 dni, z zastrzeżeniem aktualnej regulacji epizodycznej wprowadzonej przepisami ustawy zmieniającej.Wójt zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej wskazano, iż w projekcie zawarto przepis mający na celu wstrzymanie do 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazano, że po wejściuw życie reformy systemu planowania przestrzennego, wprowadzonej ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, znacząco zwiększyła się liczba składanych wniosków o wydanie decyzjio warunkach zabudowy. Ma to związek ze zmianą zasad wydawania tych decyzji, która nastąpi po wejściu w życie planów ogólnych gmin. Organ podał, że dane zbieranew ramach corocznego badania statystycznego prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny wskazują w 2024 r. na wzrost liczby wydanych w kraju decyzji o warunkach zabudowy o 27 % względem 2023 r.; w ponad 330 gminach wzrost ten wyniósł między50 % a 100 %, a w prawie 200 gminach - więcej niż 100 %.Wójt podkreślił, że nagromadzenie wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które powinny być wydane w określonym ustawowo terminie (90 dni), powoduje problemy organizacyjne i kadrowe jednostek samorządu terytorialnego, które w tym samym czasie (do 1 lipca 2026 r.) są obciążone obowiązkiem sporządzania planu ogólnego. Wobec tego gminy mają trudności w dotrzymaniu ustawowych terminów wydania decyzji, w związku z czym są narażone na związane z tym kary finansowe,a jednocześnie sytuacja ta może opóźnić sporządzanie planów ogólnych gmin. Wskazano, że projekt ustawy odpowiada na opisane kwestie poprzez czasowe zawieszenie kar za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.Organ wyjaśnił, że brak wydania decyzji w niniejszej sprawie nastąpił z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu projektu zmiany ustawy. Wskazano, że w ostatnim okresie nastąpił znaczny wzrost liczby prowadzonych postępowań administracyjnych związanychz wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Ma to związek ze zmianami przepisów u.p.z.p. oraz wprowadzeniem nowych regulacji dotyczących planów ogólnym gmin.W konsekwencji do Organu wpłynęła istotnie większa liczba wniosków o wydanie decyzjio warunkach zabudowy, szacunkowo co najmniej pięciokrotnie większa w porównaniuz wcześniejszym okresem. Wyjaśniono, że sprawy z zakresu planowania przestrzennego, w tym postępowania dotyczące wydawania decyzji o warunkach zabudowy, są prowadzone przez jednego pracownika, co przy znaczącym wzroście liczby wpływających wniosków ma bezpośredni wpływ na czas prowadzenia postępowań administracyjnych. Jednak wnioskowi Strony nadano bieg, został on zweryfikowany pod względem formalnym i przekazany do urbanisty w celu przygotowania projektu decyzji.Podsumowując Organ podniósł, że skoro nie naruszono terminu wskazanegow art. 51 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ustawy zmieniającej, bowiem termin ten uległ ustawowemu przerwaniu, a po przerwaniu ma biec na nowo od1 stycznia 2027 r., to nie można twierdzić, że pozostaje on w bezczynności.W piśmie procesowym z 17 kwietnia 2026 r. Skarżąca, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, podniosła m.in., że jej wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy został złożony 1 grudnia 2025 r., a więc przed wejściem w życie powoływanej przez Organ nowelizacji. W ocenie Strony zastosowanie nowych przepisów do spraw wszczętych przed ich wejściem w życie narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (zakaz retroakcji), wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, ustanawiającego zasadę demokratycznego państwa prawnego. Zasada ta oznacza, że przepisy prawa nie powinny kształtować sytuacji prawnej podmiotów w odniesieniu do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie, chyba że ustawodawca w sposób jednoznaczny i wyraźny postanowi inaczej. Zdaniem Skarżącej Wójt nie wykazał, aby przepisy przejściowe nowelizacjiw sposób jednoznaczny przewidywały zastosowanie mechanizmu wstrzymania biegu terminów do spraw już wszczętych przed dniem jej wejścia w życie.W piśmie procesowym z 4 maja 2026 r. Wójt podał, że w dniach 11. i 20. kwietnia 2026 r. do Organu wpłynęły pochodzące od uprawnionego urbanisty projekty decyzjio warunkach zabudowy dla działki nr [...], które zostały przekazane do dalszych uzgodnień, zaś pismem z 24 kwietnia 2026 r. zawiadomiono Skarżącą o terminie załatwienia sprawy, tj. do 31 maja 2026 r.W piśmie procesowym z 2 czerwca 2026 r. Wójt podał, że 29 maja 2026 r. wydał dwie decyzje ustalające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego na części działki nr [...].Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.W niniejszej sprawie N. G. zwalcza bezczynność Wójta Gminy Liniewo w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z 1 grudnia 2025 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S., gmina L.Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 9 marca 2026 r. Skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność w niniejszej sprawie. Tym samym Strona wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znanez urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony alboz przyczyn niezależnych od organu (§ 5).Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdyw prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (zob. wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, obojętne jest, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione, czy też niezawinione (zob. wyrok NSA z 29 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2635/18). Przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność jest zatem ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej - czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.Należy również podkreślić, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejącyw chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,że do dnia wniesienia skargi wniosek Skarżącej z 1 grudnia 2025 r. o ustalenie warunków zabudowy nie został rozpoznany, jednak 29 maja 2026 r. Wójt wydał decyzję, którą ustalił warunki zabudowy dla planowanej przez Stronę inwestycji.Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się więc w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność Organ wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi Wójt rozpoznał wniosek Skarżącejz 1 grudnia 2025 r. w przewidzianej prawem formie, bowiem wydał decyzję, to niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Organu do rozpatrzenia wniosku Strony podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo tego, że w dniu wniesienia skargi Wójt pozostawał w bezczynności, wobec rozpoznania wniosku Strony przed rozpoznaniem skargi zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. nakazania Organowi rozpoznania wniosku.Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekło umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Wójta do rozpoznania wniosku Skarżącej z 1 grudnia 2025 r. o ustalenie warunków zabudowy (pkt 1 wyroku).Niezależnie od powyższego Sąd doszedł do wniosku, że Organ dopuścił się bezczynności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana wnioskiem Stronyz 1 grudnia 2025 r. nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.Jak wynika z akt sprawy, wniosek Skarżącej z 1 grudnia 2025 r. o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy wpłynął do Organu w tym samym dniu. Od tego momentu Wójt miał ustawowy obowiązek załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca, bądź -w przypadku uznania, że ma ona charakter szczególnie skomplikowany - nie później niżw ciągu dwóch miesięcy. Pierwszą czynność w sprawie odzwierciedloną w aktach Wójt podjął po ponad trzech miesiącach od wpływu wniosku (16 marca 2026 r.) informując Skarżącą o przekazaniu jej ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczegow Gdańsku. Natomiast w dniu 29 maja 2026 r., a więc po sześciu miesiącach od wpływu wniosku, Wójt wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla planowanej przez Stronę inwestycji.Opisana powyżej chronologia poszczególnych czynności prowadzi do wniosku,że Wójt dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSAw Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić,że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się,że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywisteji wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowaniew demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812).Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Wskazać bowiem należy, że Organ nie tylko nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ale wielokrotnie go przekroczył. Należy zauważyć, że dopiero po otrzymaniu ponaglenia Wójt podjął pierwszą czynność w sprawie, jaką było przekazanie ponaglenia do organu wyższego stopnia.W odpowiedzi na skargę Wójt - odwołując się do ustawy z dnia 5 listopada 2025 r.o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r., poz. 1668) - argumentował, że ustawowy termin przewidziany dla rozpatrzenia spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy nie rozpoczyna biegu, a w przypadku jego wcześniejszego rozpoczęcia - ulega przerwaniu.W odniesieniu do powyższego stanowiska należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. od 9 grudnia 2025 r. - przypisek Sądu) do dnia 31 grudnia 2026 r., bieg terminów, o których mowaw art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - przypisek Sądu), nie rozpoczyna się, a rozpoczęty przerywa się. Terminy biegną na nowo od dnia 1 stycznia 2027 r.W myśl art. 51 ust. 2 u.p.z.p. w przypadku niewydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę pieniężnąw wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa.Z art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wynika z kolei, że przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52,art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzjio warunkach zabudowy, z tym że termin, o którym mowa w art. 51 ust. 2, wynosi 90 dni.Zdaniem Sądu przytoczone wyżej regulacje nie regulują kwestii terminu na wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Określają one jedynie terminy, po których przekroczeniu organ wyższego stopnia powinien wymierzyć organowi prowadzącemu postępowanie karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Tylko tej kwestii dotyczy bowiemart. 51 ust. 2 u.p.z.p. w odniesieniu do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i tylko w tym zakresie terminy zostały zmodyfikowane przez ustawodawcęw art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że termin na wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinien być ustalany zgodnie z art. 35 k.p.a.Ustawodawca, wprowadzając regulację zawartą w art. 6 ustawy zmieniającej, miał na celu wyłącznie wstrzymanie do 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary za nieterminowe wydanie m.in. decyzjio warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazuje na to wyraźnie treść uzasadnienia do projektowanej nowelizacji (zob. uzasadnienie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw - druk sejmowy nr 1839, Sejm RP X kadencji). Wprowadza on jedynie czasowe zawieszenie kar za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie modyfikując terminów na załatwienie sprawy. Oznacza to, że w przypadku przekroczenia terminów określonych w art. 35 k.p.a. sprawa dotycząca warunków zabudowy nadal jest traktowana jako niezałatwiona w ustawowym terminie, a tym samym może być rozpatrywanaw kontekście bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Z uwagi na treść art. 6 ustawy zmieniającej, organowi, w przypadku przekroczenia terminów, o których mowaw art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nie grozi jedynie wymierzenie kary pieniężnej z tego tytułu.Usprawiedliwieniem dla utrzymującego się stanu bezczynności Wójta w rozpoznaniu wniosku Skarżącej nie może być również wskazywana w odpowiedzi na skargę duża liczba prowadzonych postępowań, gdyż kwestie te stanowią sprawy wewnętrzne Organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych,w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę organu administracji publicznej należy tak organizować, aby zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych bez szkody dla obywateli.Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że działania Wójta w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Skarżącej nie były podejmowane sprawnie i efektywnie. Organ nie rozpatrzył wniosku Strony w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35§ 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Oceniając prowadzone postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości Organu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku.Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od Wójta na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniui doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSAz dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19).Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 1.000 zł będzie stanowić dla Skarżącej rekompensatę za uszczerbek, jakiej doznała na skutek nieefektywnego procedowania przez Organ jej wniosku, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 wyroku.Sąd oddalił wniosek o wymierzenie Organowi grzywny (pkt 4 wyroku). W tym zakresie należy wyjaśnić, że mechanizm finansowania jednostek budżetowych powoduje, iż w istocie grzywna nie jest dolegliwością finansową dla organu. Tę funkcję znacznie lepiej pełni przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, które ponadto, a może przede wszystkim, jest w stanie zrealizować wynikający z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka obowiązek finansowego zadośćuczynienia. W piśmiennictwie wskazuje się,że wymierzenie grzywny organowi administracji publicznej, będącemu państwową jednostką budżetową, w gruncie rzeczy nie jest dolegliwością finansową. W budżetach tych jednostek paragraf "kary" nie jest planowany. Zatem w przypadku wymierzenia organowi grzywny musi on wystąpić do dysponenta budżetu o przyznanie mu kwoty pieniężnejw wysokości wymierzonej grzywny. Po uzyskaniu tej kwoty organ uiszcza grzywnę na konto właściwego sądu administracyjnego, który jest także państwową jednostką budżetową. Ta zaś z mocy prawa nie może mieć żadnych własnych dochodów. To powoduje, mówiąc w skrócie, że sąd musi te pieniądze budżetowi państwa przekazać. Uznać zatem należy, że przedstawiony mechanizm (w określonych przypadkach) istotnie obniża efektywność grzywny jako środka przymuszającego (tak: J. P. Tarno, Posiądź umiejętność korzystania z istniejących instytucji procesowych dla ochrony interesu prawnego mocodawcy, Doradca Podatkowy z 2018 r., nr 2, s. 11-12).O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Wójta na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.[pic]. zasądzając od Wójta na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.[pic]