Wyrok - II SAB/Gd 24/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisko 1. zobowiązuje Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku do wydania decyzji okreZobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisko 1. zobowiązuje Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku do wydania decyzji okre
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
1.000 zł · grzywna
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
Skarb Państwa
biegły
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:W dniu 21 lipca 2025 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiskaw Gdańsku (dalej: "RDOŚ", "Organ") wpłynęło pismo A. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") zawiadamiające o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, tj. zanieczyszczeniu wód gruntowych i gleby, na terenach przyległych do jego nieruchomości, tj. na działce nr [...] w P., gmina C.Pismem z 29 sierpnia 2025 r. RDOŚ poinformował Wnioskodawcę, że nie prowadzi postępowania administracyjnego dotyczącego działki nr [...] w P.Na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r., poz. 2187) - dalej: "ustawa szkodowa", Organ wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia zgłoszenia zawierającego informacje, o których mowa w art. 24 ust. 3 i 4 ustawy szkodowej.W odpowiedzi (pismo z 11 września 2025 r.) Wnioskodawca wskazał na możliwość zatrucia pszczół oraz zagrożenie dla gleby i wód gruntowych. Do pisma dołączono dokumentację fotograficzną oraz pismo Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 5 maja 2025 r., w którym poinformowano, że organ ten nie znajduje przesłanek do podjęcia działań. W piśmie tym wskazano również, że 22 kwietnia 2025 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa C. (dalej: "Nadleśnictwo") wrazz Naczelnikiem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. dokonali oględzin gruntu na działce nr [...], które nie potwierdziły obecności widocznych lub wyczuwalnych śladów zanieczyszczenia gruntu substancjami ropopochodnymi.W dniu 1 października 2025 r. RDOŚ dodał w rejestrze bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku sprawę zgłoszoną przez Wnioskodawcę, przy czym nie wskazano podmiotu odpowiedzialnego ("podmiot nie został zidentyfikowany").Pismem z 9 października 2025 r. RDOŚ wystąpił do Starostwa Powiatowegow C. o udostępnienie danych z ewidencji gruntów dla działki nr [...].W odpowiedzi (pismo z 14 października 2025 r.) Starostwo Powiatowew C. poinformowało, że właścicielem działki jest Skarb Państwa, a władającym Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C..Postanowieniem z 21 października 2025 r. RDOŚ, na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej w zw. z art. 131 ust. 1 pkt 6 ustawyz dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.), wszczął postępowanie administracyjnew sprawie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku na działce nr [...]w P., gmina C.Pismem z 21 października 2025 r. RDOŚ wezwał Nadleśnictwo do: 1) udzielenia informacji, czy na terenie działki nr [...] jest lub była prowadzona działalność gospodarcza, 2) wskazania, czy w latach 2012-2024 teren tej działki podlegał dzierżawie, 3) odniesienia się do treści załączonego zgłoszenia w sprawie wystąpienia szkodyw środowisku.W odpowiedzi (pismo z 24 listopada 2025 r.) Nadleśnictwo poinformowało, że na działce nr [...] nigdy nie prowadziło działalności gospodarczej w jakimkolwiek zakresie, w ewidencji gruntów teren ten jest oznaczony jako "Ps" (pastwisko) i był dzierżawiony na ten właśnie cel. Nadleśnictwo przyznało, że w latach 2012-2024 działka nr [...] była dzierżawiona, jednak nie udzielono zgody leśniczemu na wykonywanie oprysków środkiem "D" na tej działce, została ona wydzierżawiona wyłącznie z przeznaczeniem na cele rolnicze, a wszelkie zmiany jej przeznaczenia i użytkowania były samowolą dzierżawcy. Nadleśnictwo poinformowało, że zażądało od leśniczego pisemnych wyjaśnień, który przyznał, że wyraził zgodę na zwiezienie i wyładunek urządzeń łowieckich na dzierżawioną przez niego od Nadleśnictwa działkę nr [...] i uznał za zasadne zabezpieczenie ich preparatem chemicznym (czynność tę wykonali członkowie Wojskowego Koła Łowieckiego "A" w S.). Nadleśnictwo wskazało, że postępowanie leśniczego oceniło jako naganne, zaś fakt nadużycia kompetencji i samowola w dysponowaniu dzierżawionym gruntem rzuca cień na instytucję, którą reprezentuje. W konsekwencji leśniczemu udzielono surowej kary porządkowej, a za samowolne wykorzystanie dzierżawionego terenu (niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w umowie dzierżawy) polecono wszczęcie procedury jednostronnego i niezwłocznego jej rozwiązania. Nadleśnictwo wskazało również, że fragment działki nr [...] był, za zgodą leśniczego i kolejnych nadleśniczych, okresowo wykorzystywany przez Z. (dalej: "ZUL") na garażowanie (nocowanie) sprzętu ciężkiego (forwarder, harwestery, skiddery) w czasie, kiedy świadczyły usługi leśne w leśnictwie P. Nadleśnictwo zaznaczyło, że warunkiem udostępnienia terenu ZUL-om było i jest przestrzeganie przez nie przepisów porządkowych ze szczególnym naciskiem na sprawy dotyczące ochrony środowiska i przeciwpożarowe.Pismem z 15 grudnia 2025 r. RDOŚ wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej: "GDOŚ") z prośbą o udzielenie informacji, czy na działce nr [...] w P. w latach 2011-2024 był prowadzony monitoring środowiska, szczególnie w zakresie zanieczyszczeń powierzchni ziemi, wód gruntowych, powietrza.W odpowiedzi (pismo z 8 stycznia 2026 r.) GDOŚ udostępnił informacje o badaniach przeprowadzonych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska na działce nr [...] w P.Pismem z 29 stycznia 2026 r. Wnioskodawca wystąpił do RDOŚ o niezwłoczne powołanie biegłego w celu przeprowadzenia czynności terenowych i poboru próbek oraz oceny stanu środowiska w zakresie zanieczyszczenia ropopochodnego, jak również wskazanie osoby prowadzącej sprawę w celu umożliwienia bieżącego monitorowania przebiegu postępowania.Pismem z 16 lutego 2026 r. Wnioskodawca złożył ponaglenie na bezczynnośći przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonego zanieczyszczenia środowiska.W dniu 20 marca 2026 r. A. S. złożył skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez RDOŚ postępowania w sprawie dotyczącej bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku oraz potencjalnej szkody w środowisku na działcenr [...] w P., gmina C.Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zobowiązanie Organu do podjęcia czynności w sprawie,w szczególności: przeprowadzenia oględzin w terenie, pobrania próbek gleby i wody, wykonania odkrywki, powołania biegłego, 3) przyznanie sumy pieniężnej, 4) wymierzenie Organowi grzywny, 5) zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu Skarżący podał, że postępowanie zostało wszczęte 21 października 2025 r., lecz pomimo upływu wielu miesięcy Organ nie przeprowadził podstawowych czynności dowodowych w terenie, ograniczając się wyłącznie do prowadzenia korespondencji oraz pozyskiwania informacji od innych podmiotów. Skarżący wskazał,że Organ potwierdził przyjęcie dokumentacji fotograficznej oraz nagrań wideo, jednak nie dokonał ich weryfikacji poprzez czynności terenowe. Zarzucono, że mimo istnienia bezpośrednich dowodów możliwego zanieczyszczenia środowiska nie przeprowadzono żadnych czynności terenowych, co świadczy o pozornym prowadzeniu postępowania. Jednocześnie Organ oparł się na wyjaśnieniach podmiotu władającego nieruchomością, mogącego być potencjalnie odpowiedzialnym za powstanie szkody. Zdaniem Skarżącego oparcie ustaleń wyłącznie na wyjaśnieniach podmiotu potencjalnie odpowiedzialnego za powstanie szkody narusza zasadę obiektywizmu postępowania.Skarżący wskazał, że w toku postępowania wielokrotnie wnosił o przeprowadzenie oględzin, pobranie próbek, udział w czynnościach, powołanie biegłego, jednak czynności te nie zostały wykonane; dodatkowo zgłaszał rzeczywiste oddziaływanie na jego nieruchomość - wody spływające z działki nr [...] powodują jej zalewanie, a po ustąpieniu wody występują widoczne zmiany w roślinności (czernienie trawy). Zjawisko to może świadczyć o zanieczyszczeniu środowiska i stwarza zagrożenie dla ujęcia wody (studni) znajdującej się w odległości około 30 m od zalewanego terenu, a około 50 m od miejsca, w którym stacjonował sprzęt oraz widoczne są zanieczyszczenia ropopochodne.Skarżący podkreślił, że pomimo przedstawienia dowodów Organ nie podjął działań w terenie, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 12 § 1 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz niezałatwieniu sprawy bez zbędnej zwłoki. W świetle tego zachowanie Organu należy uznać za bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania.W odpowiedzi na skargę RDOŚ wniósł o jej oddalenie.W uzasadnieniu Organ opisał chronologię poszczególnych czynności, które miały miejsce od 21 lipca 2025 r. (data wpływu do RDOŚ wniosku Skarżącego) do 16 kwietna 2026 r. (data przekazania ponaglenia Skarżącego do GDOŚ).RDOŚ podkreślił, że sprawa ma charakter złożony i wymagała współdziałaniaz wieloma podmiotami, w tym Starostą Powiatowym, Nadleśnictwem, Wojskowym Kołem Łowieckim oraz organami inspekcji ochrony środowiska. Wskazano, że postępowanie dotyczy ustalenia, czy doszło do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, co wymaga wykazania negatywnej, mierzalnej zmiany stanu środowiska oraz ustalenia podmiotu odpowiedzialnego.W ocenie Organu nie pozostawał on w bezczynności, gdyż w toku postępowania podejmowane były kolejne czynności dowodowe, a sprawa była na bieżąco analizowana. RDOŚ zwrócił uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnycho bezczynności można mówić w przypadku całkowitego braku podejmowania czynnościw sprawie, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia oględzin i poboru próbek Organ wskazał, że na etapie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego brak było dostatecznych podstaw do podjęcia takich czynności. Informacje uzyskane od Nadleśnictwa wskazywały, że przeprowadzone oględziny nie potwierdziły widocznych śladów zanieczyszczenia. Zdaniem Organu nie jest on zobowiązany do podejmowania czynności dowodowych w sposób nieograniczony, w szczególności w sytuacji braku uprawdopodobnienia wystąpienia szkody w środowisku. RDOŚ powtórzył, że w niniejszej sprawie zgromadzony materiał nie dawał podstaw do uznania, że doszło do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku wymagającego podjęcia dalszych czynności terenowych. Jednocześnie Skarżący nie przedstawił wyników badań zanieczyszczenia gleby lub ziemi wykonanych przez uprawnione laboratorium, co uniemożliwiało stwierdzenie wystąpienia szkody w środowisku w rozumieniu przepisów ustawy szkodowej.Organ powtórzył, że postępowanie wymagało uzupełnienia materiału dowodowego zarówno przez Skarżącego, jak i inne podmioty, co uzasadniało podejmowanie kolejnych czynności oraz wydłużenie jego toku. Czynności były podejmowane sukcesywnie, bez nieuzasadnionych przerw, co wyklucza również zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. W świetle tego RDOŚ stwierdził, że prowadził postępowanie w sposób adekwatny do charakteru sprawy, podejmując czynności zmierzające do jej wyjaśnienia. Nie doszło zatem ani do bezczynności ani do przewlekłego prowadzenia postępowania.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) stanowi,że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowaniaw przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowaniaw przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikającychz przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonegow ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.W niniejszej sprawie A. S. zwalcza bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie rozpoznania jego wniosku dotyczącego wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku.Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 16 lutego 2026 r. Skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym Skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemuw postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znanez urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony alboz przyczyn niezależnych od organu (§ 5).Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (zob. wyroki WSA w Białymstoku z 25 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r. sygn. aktII SAB/Bk 53/12 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 54/13, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.Przewlekłość występuje natomiast w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Aby stwierdzić, że organ administracji prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, że w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej miał on możliwość załatwić sprawę sprawniej i szybciej, nie narażając stron tego postępowania na nieuzasadnione mnożenie czynności procesowych i przedłużanie postępowania ponad terminy załatwiania spraw określonew art. 35 i art. 36 k.p.a.W ocenie Sądu, w oparciu o kryteria przedstawione wyżej, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, a nie przewlekłością postępowania. Oceniając tok czynności kontrolowanego Organu w kontekście powyższych uwag Sąd uznał bowiem,że pozostaje on bezczynny.Z nadesłanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że w dniu 21 lipca 2025 r. do RDOŚ wpłynęło pismo Skarżącego zawiadamiające o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, tj. zanieczyszczeniu wód gruntowych oraz gleby, na terenach przyległych do nieruchomości Skarżącego. Pismem z 29 sierpnia 2025 r. (a więc po ponad miesiącu od otrzymania zgłoszenia) RDOŚ poinformował Skarżącego, że nie prowadzi postępowania administracyjnego dotyczącego działki nr [...] w P.. Jednocześnie Organ wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia zgłoszenia zawierającego informacje, o których mowa w art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r., poz. 2187). Na wezwanie to Skarżący odpowiedział pismem z 11 września 2025 r., w którym wskazał m.in. na możliwość zatrucia pszczół oraz zagrożenie dla gleby i wód gruntowych. Po dodaniuw rejestrze bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku sprawy zgłoszonej przez Wnioskodawcę (co miało miejsce 1 października 2025 r.) RDOŚ wystąpił do Starostwa Powiatowego w C. o udostępnienie danych z ewidencji gruntów dla działki nr [...] w P. Po otrzymaniu informacji (w dniu 14 października 2025 r.),że właścicielem tej działki jest Skarb Państwa, a władającym Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C., RDOŚ wydał w dniu21 października 2025 r. postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnegow sprawie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku na działce nr [...]. Należy zauważyć, że w podstawie prawnego tego postanowienia wskazano, oprócz art. 61 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 131 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r., poz. 670), art. 7 ust. 1 i art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej.Zgodnie z art. 24 ustawy szkodowej organ ochrony środowiska jest obowiązany przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodąw środowisku lub szkody w środowisku (ust. 1). Organ ochrony środowiska, uznając za uzasadnione zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, postanawia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2, albo w przypadkach,o których mowa w art. 16, podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze. Przepisy art. 17 stosuje się odpowiednio (ust. 5).W myśl art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej jeżeli podmiot korzystający ze środowiska lub w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2, podmiot korzystający ze środowiska lub władający powierzchnią ziemi nie podejmie działań zapobiegawczych lub nie uzgodni działań naprawczych, organ ochrony środowiska: 1) wzywa do przedłożenia w określonym terminie wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia odpowiednio działań zapobiegawczych lub naprawczych; 2) jeżeli nie przedłożono wniosku zgodniez wezwaniem - w drodze decyzji, nakłada obowiązek przeprowadzenia działań.Z kolei art. 16 ustawy szkodowej stanowi, że organ ochrony środowiska podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze, jeżeli: 1) podmiot korzystający ze środowiska nie może zostać zidentyfikowany lub nie można wszcząć wobec niego postępowania egzekucyjnego, lub egzekucja okazała się bezskuteczna; 2) z uwagi na zagrożenie dla zdrowia ludzi lub możliwość zaistnienia nieodwracalnych szkód w środowisku, konieczne jest niezwłoczne podjęcie tych działań.Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że konsekwencją wszczęcia postępowania na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej (co w niniejszej sprawie nastąpiło postanowieniem z 21 października 2025 r.) jest albo wydanie decyzji na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 tej ustawy albo - w przypadkach, o których mowa w art. 16 - podjęcie działań zapobiegawczych lub naprawczych.Wobec przedstawionej szczegółowo w części historycznej niniejszego uzasadnienia chronologii działań Organu na tle przytoczonych wyżej regulacji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że Organ nie załatwił sprawy (w jeden ze wskazanych wyżej sposobów) w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu bezczynność Organu nie budzi wątpliwości, przy czym istniała ona również w dniu rozstrzygania sprawy przez Sąd (do dnia wydania wyroku Organ nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy). Należy powtórzyć, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu administracji. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa.W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu Organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie Sąd uznał, że termin jednego miesiąca na załatwienie sprawy będzie adekwatny do jej okoliczności.Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSAw Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić,że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się,że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywisteji wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowaniew demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812).Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.W powyższym zakresie należy zauważyć, że od momentu złożenia przez Skarżącego wniosku w trybie art. 24 ust. 1 ustawy szkodowej (21 lipca 2025 r.) do momentu wszczęcia postępowania (21 października 2025 r.) minęły trzy miesiące. Wszczęte przez Organ postępowanie nie zostało zakończone do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, co oznacza, że postępowanie to trwa już prawie osiem miesięcy. Sąd nie kwestionuje, że postępowanie w niniejszej sprawie ma charakter złożony i wymaga współdziałania z innymi organami, jednakże na organach administracji publicznej ciąży nie tylko obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), ale również obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), przy czym działania organów powinny charakteryzować się nie tylko wnikliwością, ale również szybkością (art. 12 k.p.a.).W odpowiedzi na skargę Organ, opisując chronologię poszczególnych czynności, wskazał m.in., że w dniu 24 listopada 2025 r. do RDOŚ wpłynęło pismo Nadleśniczego Lasów Państwowych Nadleśnictwa C., zawierające wyjaśnieniaw sprawie. Organ nie wskazał jednak, jakie wyjaśnienia złożyło Nadleśnictwo. Tymczasem, zdaniem Sądu, w piśmie tym wskazano na okoliczności, które w rozpoznawanej sprawie mają kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.W piśmie z 24 listopada 2025 r. Nadleśnictwo poinformowało m.in., że w latach 2012-2024 działka nr [...] była dzierżawiona, jednak nie udzielono zgody leśniczemu na wykonywanie na niej oprysków środkiem "D", gdyż została ona wydzierżawiona wyłącznie z przeznaczeniem na cele rolnicze, a wszelkie zmiany jej przeznaczeniai użytkowania były samowolą dzierżawcy. Nadleśnictwo poinformowało, że zażądało od leśniczego pisemnych wyjaśnień, który przyznał, że wyraził zgodę na zwiezieniei wyładunek urządzeń łowieckich na ww. działkę i uznał za zasadne zabezpieczenie ich preparatem chemicznym (czynność tę wykonali członkowie Wojskowego Koła Łowieckiego "A" w S.). Postępowanie leśniczego Nadleśnictwo oceniło jako naganne, udzielając mu w konsekwencji surowej kary porządkowej, a za samowolne wykorzystanie dzierżawionego terenu (niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w umowie dzierżawy) polecono wszczęcie procedury jednostronnego i niezwłocznego jej rozwiązania. Nadleśnictwo przyznało również, że fragment działki nr [...] był, za zgodą leśniczegoi kolejnych nadleśniczych, okresowo wykorzystywany przez Z. na garażowanie (nocowanie) sprzętu ciężkiego (forwarder, harwestery, skiddery) w czasie, kiedy świadczyły usługi leśne w leśnictwie P. Nadleśnictwo zaznaczyło, że warunkiem udostępnienia terenu ZUL-om było i jest przestrzeganie przez nie przepisów porządkowych ze szczególnym naciskiem na sprawy dotyczące ochrony środowiska i przeciwpożarowe.Zdaniem Sądu z powyższych wyjaśnień Nadleśnictwa wynikają okoliczności kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy (w tym ustalenie podmiotu korzystającego ze środowiska), do których RDOŚ nie przywiązał należytej wagi, a na które zwracał uwagę Skarżący przedkładając chociażby stosowną dokumentację fotograficzną.Oceniając prowadzone przez RDOŚ postępowanie administracyjne Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybszei efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał,że było to w granicach możliwości Organu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149§ 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku.Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od RDOŚ na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniui doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSAz dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19).Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 1.000 zł będzie stanowić dla Skarżącego rekompensatę za uszczerbek, jakiej doznał na skutek nieefektywnego prowadzenia przez Organ postępowania, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 wyroku.Sąd uwzględnił również żądanie Skarżącego dotyczące wymierzenia Organowi grzywny.W judykaturze wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona niedopuszczalnego, celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie (zob. wyrok WSAw Gdańsku z 3 lipca 2019 r. sygn. akt II SAB/Gd 39/19). Okoliczności niniejszej sprawy,w tym brak wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, potwierdzały potrzebę dyscyplinowania Organu w celu zapewnienia terminowego podejmowania rozstrzygnięć w przyszłości. W konsekwencji Sąd uznał, że grzywnaw wysokości 1.000 zł uwzględnia całokształt okoliczności sprawy, jest adekwatna do stopnia zaniedbania Organu oraz spełni swoją funkcję represyjno-dyscyplinującą, skutecznie oddziałując na Organ. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 4 wyroku.O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.W niniejszej sprawie Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.[pic].[pic]