Postanowienie - I GSK 839/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. J. o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 683/RT/2025 w sprawie ze skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 401/25 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. J. o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 683/RT/2025 w sprawie ze skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 401/25 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025
Najważniejsze informacje
W skrócie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Apollo
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem w dniu 22 stycznia 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 401/25 oddalił skargę G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 683/RT/2025 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. J. w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 683/RT/2025, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.W uzasadnieniu wskazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca podniósł, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej i utrzymuje siebie oraz rodzinę wyłącznie z wynagrodzenia za pracę. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego (G. J. - umowa o pracę na 3/4 etatu, ok. 2.400,00 zł netto miesięcznie, A. J. - umowa o pracę, ok. 3.600,00 zł netto,3 małoletnich dzieci) tj.; około 8.400 zł, w tym świadczenie wychowawcze 8OO+ na troje małoletnich dzieci (brak innych dochodów). Dochód ten jest w całości jest przeznaczany na bieżące utrzymanie pięcioosobowej rodziny i nie generuje nadwyżek umożliwiających absorpcję nagłych obciążeń finansowych (obecnie kwota ok.300,00 zł jest pobierana przez pracodawcę na rzecz Urzędu Skarbowego z uwagi na prowadzone egzekucje, zatem środki do dyspozycji są nieznacznie niższe. Skarżący otrzymuje dietę radnego dzielnicy na poziomie 300-500 zł miesięcznie, ale również jest ona zajmowana przez Urząd Skarbowy zatem nie wpływa na konto Skarżącego. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani majątku, który mógłby stanowić bufor dla egzekucji prowadzonej na podstawie zaskarżonej decyzji. Koszty utrzymania obejmują podstawowe wydatki związane z funkcjonowaniem tj. utrzymanie mieszkania (1200-1400 zł), media (300-500 zł), obiady w szkole dla dzieci (900-1200 zł), zajęcia dodatkowe dla dzieci (800-1200 zł), bieżące zakupy żywności (2000-2500 zł), środków czystości i pomocy szkolnych dla dzieci (300-600 zł) koszty leczenia (ok. 500 zł/miesięcznie od grudnia 2025. Z przedłożonych wyciągów wynika, że wpływy są w całości konsumowane e przez bieżące potrzeby rodziny (brak akumulacji oszczędności), co potwierdza brak możliwości absorbcji dalszych zajęć bez szkody dla podstawowych potrzeb dzieci. Skarżący ponadto oświadczył, że zarówno on jak i jego żona posiadają nieużywane rachunki bankowe, na których znajdują się środki na poziomie kilku lub kilkunastu złotych i są one przeznaczone do zamknięcia. Skarżący wyjaśnił, że jego funkcje, jak i funkcje małżonki w innych podmiotach nie wiążą się z uzyskiwaniem jakichkolwiek dochodów. W szczególności Skarżący oraz jego małżonka nie pobierają z tych spółek: wynagrodzenia z tytułu powołania do organu, wynagrodzenia na podstawie umów: o pracę, zlecenia, o dzieło ani kontraktów menedżerskich, poza wskazanymi powyżej umowami o pracę za czynności merytoryczne realizowane na rzecz dwóch podmiotów, o diet, ryczałtów ani regularnych zwrotów kosztów, o dywidend, zaliczek na dywidendę ani innych wypłat z tytułu udziału kapitałowego, jak również jakichkolwiek innych świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych, które mogłyby stanowić faktyczne źródło utrzymania. Spółki, w których skarżący wraz z małżonką pełnią funkcje, w zdecydowanej większości stanowiły projekty na etapie rozwoju, a z uwagi na obiektywne okoliczności rynkowe oraz sytuację rodzinną zostały w praktyce zatrzymane, co przekłada się na brak wypłat na rzecz skarżącego i jego małżonki.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie, przez stronę o to wnioskującą, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej – w skutek wykonania aktu lub czynności, znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, że w razie wykonania aktu lub czynności mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nałożony na skarżącego w ramach kwestionowanej decyzji obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia, co do zasady są odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza, gdy wysokość tejże należności pieniężnej jest znaczna. Na gruncie tej sprawy nie może również ujść uwadze, że względem skarżącego toczy się równolegle wiele innych (analogicznych) spraw w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny zasadności wniosku wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania do zwrotu dofinansowania, którego decyzja ta dotyczy, w kontekście przedstawionej sytuacji majątkowej skarżącego jak i okoliczność toczących się względem skarżącego innych analogicznych postępowań.Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli jej rozmiary wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu/czynności są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu/czynności tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu/czynności, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zatem zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.).Sąd rozpoznając wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze, czy wskazany we wniosku akt – decyzja, podlega wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić, czy skarżący w sposób przekonywujący wykazał przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie, czy przesłanki te istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 p.p.s.a.W oparciu o uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Charakter sprawy, sytuacja materialna skarżącego i jego żony, którego zgodnie z oświadczeniem jedynym źródłem utrzymania jest minimalny dochód, a na utrzymaniu pozostaje trójka małoletnich dzieci, w połączeniu z prowadzeniem względem niego wielu analogicznych postępowań dotyczących zwrotu dofinansowania ze środków Unii Europejskiej, przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Egzekucja należności doprowadziłaby do drastycznego obniżenia poziomu życia rodziny. Skutkowałoby to trwałym zachwianiem płynności finansowej. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że zastosowanie ochrony tymczasowej nie wymaga przedstawienia dowodu na to, że rzeczywiście przesłanki się ziszczą w skutek wykonania decyzji – gdyż są to zdarzenia przyszłe, i jako takie nie mają przymiotu pewności, a jedynie uprawdopodobnienia ich zaistnienia.Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie uprawdopodobniono, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Mając powyższe na uwadze stosownie do treści art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. orzeczono jak w sentencji