Wyrok - I SA/Po 736/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi S. L. S.A. w P. (obecnie E. L. S.A. w P. ) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 04 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną i
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
Skarb Państwa
cedent
cesjonariusz
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Michał Ilski
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację
UZASADNIENIE
S. L. S.A. – obecnie E. L. S.A. – (dalej zwana również skarżącą lub wnioskodawczynią) wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego skarżąca wskazała, że jest krajowym rezydentem podatkowym, czynnym podatnikiem VAT, specjalizuje się w świadczeniu usług leasingu i najmu. W ramach swojej działalności, wnioskodawczyni oddaje klientom do odpłatnego korzystania różnego rodzaju przedmioty, takie jak pojazdy, maszyny, czy urządzenia. Ponadto, skarżąca udziela pożyczek na finansowanie środków trwałych. Wnioskodawczyni dokumentuje wykonanie usług, czy też dostaw towarów fakturami wystawionymi zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami w zakresie VAT.W związku z niepłaceniem przez klientów należności skarżąca boryka się z problemem nieściągalnych wierzytelności. Aby poprawić wskaźniki finansowe, w tym m.in. zredukować udział portfela niepracującego w portfelu ogółem i odzyskać przynajmniej częściowo zainwestowany kapitał, wnioskodawczyni podejmuje określone działania związane z obsługą portfela niepracującego.Do działań tych należą typowe czynności w zakresie monitoringu i windykacji. W przypadku uprawdopodobnienia nieściągalności, skarżąca korzysta z ulgi na złe długi, o której mowa w art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PTU").Wnioskodawczyni dokonywała również oraz zamierza dokonywać w przyszłości sprzedaży pakietów wierzytelności o różnym statusie – od nieprzedawnionych, dochodzonych w drodze postępowania sądowego lub egzekucji, po całkowicie nieściągalne.Z uwagi na trudności w windykacji, przy chęci szybkiego odzyskania części kapitału, cena sprzedaży całego pakietu jest znacznie niższa od wartości nominalnej poszczególnych wierzytelności, np. pakiet o wartości nominalnej 20 mln zł może zostać sprzedany za kwotę 2 mln zł. Oznacza to, że wnioskodawczyni odzyska tylko niewielki ułamek pierwotnych należności, od których odprowadziła VAT należny.Sprzedaż wierzytelności poniżej wartości nominalnej jest koniecznością ekonomiczną, ponieważ cena ta uwzględnia prawdopodobieństwo oraz dodatkowe koszty odzyskania trudnych wierzytelności.Cena sprzedaży pakietów wierzytelności jest zatem ceną rynkową, ustaloną w drodze negocjacji z podmiotami niepowiązanymi oraz odzwierciedla realną wartość ekonomiczną tych aktywów w momencie sprzedaży.Dodatkowo należy wskazać, że nabywca wierzytelności (cesjonariusz) nabywa je we własnym imieniu i na własne ryzyko (transakcja bez regresu).W związku z planowaną transakcją sprzedaży wierzytelności, skarżąca ma wątpliwości, jak prawidłowo dokonać korekty podstawy opodatkowania VAT po sprzedaży wierzytelności po tak niskiej cenie. Chodzi o to, czy i w jaki sposób powinna skorygować podatek, który uprzednio został pomniejszony w ramach skorzystania z ulgi na złe długi w VAT.Wnioskodawczyni zwróciła się z pytaniem czy w przypadku sprzedaży pakietów wierzytelności, od których skarżąca skorzystała z ulgi na złe długi w VAT, podstawa opodatkowania i kwota należnego podatku VAT powinny zostać zwiększone proporcjonalnie do ceny uzyskanej ze sprzedaży?Zdaniem skarżącej na udzielone przez nią pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Wnioskodawczyni podniosła m.in., że obowiązek uiszczenia przez nią całej kwoty VAT należnego z tytułu nieuregulowanych przez dłużników faktur, niezależnie od uzyskanych rzeczywistych kwot z tytułu zbycia tych wierzytelności, w rażący sposób narusza zasady proporcjonalności i neutralności VAT, ponieważ wartość podatku należnego VAT przekraczałaby rzeczywistą wartość uzyskaną przez wnioskodawczynię z tytułu zbycia przedmiotowych wierzytelności.Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 04 marca 2026 r., nr [...] uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.Organ wyjaśnił, że skorzystanie przez wierzyciela z możliwości korekty podatku należnego od nieściągalnych wierzytelności, a następnie ich uregulowanie bądź zbycie w jakiejkolwiek formie, powoduje obowiązek zastosowania się do normy z art. 89a ust. 4 ustawy o PTU. W przypadku skorzystania z "ulgi na złe długi", a następnie zbycia wierzytelności, objętej tą procedurą, zgodnie z art. 89a ust. 4 analizowanej ustawy skarżąca zobowiązana będzie do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność zostanie zbyta. Za bez znaczenia uznano fakt, czy wierzytelność zostanie zbyta po wartości nominalnej, czy też niższej. Co do zasady, umowa sprzedaży wierzytelności stanowi źródło odrębnego (nowego) stosunku zobowiązaniowego. Na skutek zbycia skarżąca nie będzie już posiadać wierzytelności, o której mowa w art. 89a ust. 1 ustawy o PTU. Zatem z jej punktu widzenia przestanie mieć do nich zastosowanie instytucja "ulgi na złe długi".Konkludując swoje rozważania organ uznał, że po zbyciu przez skarżącą wierzytelności, w stosunku do których dokonano uprzednio korekty VAT należnego, zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego należy dokonać w rozliczeniu za okres, w którym należność zostanie zbyta, o całą kwotę wartości tej wierzytelności, wynikającą z tytułu niezapłaconych przez dłużnika faktur, tj. w wysokości wcześniej dokonanej korekty podatku w ramach tzw. "ulgi na złe długi". Tym samym, w przypadku sprzedaży pakietów wierzytelności, od których wnioskodawczyni skorzystała z "ulgi na złe" długi w VAT, podstawa opodatkowania i kwota należnego VAT nie powinny zostać zwiększone proporcjonalnie do ceny uzyskanej ze sprzedaży.Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na omówioną powyżej interpretację indywidualną. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:1) art. 89a ust. 4 ustawy o PTU poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu polegającą na przyjęciu, że w sytuacji zbycia wierzytelności po uprzednim skorzystaniu z ulgi na złe długi (tj. po dokonaniu pomniejszenia podstawy opodatkowania oraz kwoty VAT należnego na zasadach wskazanych w art. 89a ust. 1-3 ustawy o PTU), podstawa opodatkowania oraz kwota podatku należnego powinna zostać zwiększona o całą kwotę wartości tej wierzytelności, wynikającą z tytułu niezapłaconych przez dłużnika faktur, tj. w wysokości wcześniej dokonanej korekty w ramach ulgi na złe długi, a nie proporcjonalnie do ceny uzyskanej ze zbycia wierzytelności, co prowadzi do naruszenia podstawowych VAT, tj. zasady proporcjonalności i neutralności;2) art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") poprzez brak wszechstronnego odniesienia się przez organ do stanowiska skarżącej wyrażonego we wniosku o wydanie interpretacji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do przedstawionej przez skarżącą argumentacji dotyczącej zasady neutralności oraz proporcjonalności VAT, potwierdzającej prawidłowość stanowiska skarżącej oraz poprzez niewyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu w interpretacji;3) art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie organu w oderwaniu od obowiązujących przepisów prawa podatkowego oraz naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez określenie w skarżonej interpretacji wymogu dokonania korekty podatku VAT należnego w przypadku zbycia wierzytelności w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami VAT, tj. zasadą neutralności i zasadą proporcjonalności oraz uznanie, że orzecznictwo wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie stanowi podstawy do uwzględnienia go w sprawie, tj. nieuwzględnienie utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasad legalizmu oraz prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Skarga okazała się zasadna.Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej. W ocenie organu, skarżąca po zbyciu wierzytelności w odniesieniu do których skorzystano z tzw. ulgi na złe długi będzie zobowiązana do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego o całą kwotę wcześniej dokonanej korekty w ramach tej ulgi. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie stojąc na stanowisku, że zwiększenie podstawy opodatkowania jak i kwoty podatku należnego powinno nastąpić proporcjonalnie do ceny uzyskanej ze zbycia wierzytelności.Rację w sporze należało przyznać skarżącej.Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu miały postanowienia art. 89a ust. 4 ustawy o PTU. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.Istotne znaczenie przy wykładni wskazanych regulacji mają rozważania NSA poczynione w wyroku z 26 lutego 2019 r., I FSK 45/17. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela argumentację przedstawioną we wskazanym wyroku oraz posłuży się nią jako własną.W pierwszej kolejności należy dostrzec, że w następstwie dokonanej z dniem 1 stycznia 2013 r. nowelizacji art. 89a ust. 4 ustawy o PTU w zdaniu pierwszym, poprzez dodanie, że wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego nie tylko w przypadku uregulowania należności, lecz także jej zbycia w jakiejkolwiek formie, przy jednoczesnym pozostawieniu w treści zdania drugiego tego przepisu jedynie odniesienia do "uregulowania należności", doszło w sferze werbalnej do utraty korelacji między wyrażonymi w tych zdaniach normami. Z literalnego bowiem brzmienia zdania drugiego art. 89a ust. 4 ustawy o PTU wynika, że jedynie "w przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części", co w sytuacji, gdy zdanie pierwsze rozróżnia obecnie "uregulowanie" oraz "zbycie" należności, nakazywałoby - przy uwzględnieniu jedyne wykładni gramatycznej - przyjmować, że dyspozycja normy zawartej w zdaniu drugim art. 89a ust. 4 ustawy o PTU nie obejmuje przypadku "zbycia należności" i otrzymania jedynie części nominalnej wartości skorygowanej w ramach ulgi faktury.Zachodzi zatem pytanie, czy takie rozumienie tej normy nie narusza zasad i celów dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L nr 347 poz. 1, z późn. zm. – dalej w skrócie: "dyrektywa 112") - przede wszystkim zasad proporcjonalności i neutralności.Zasada proporcjonalności VAT wyrażona została w art. 1 dyrektywy 112, zgodnie z którym zasada wspólnego systemu VAT polega na zastosowaniu do towarów i usług ogólnego podatku konsumpcyjnego dokładnie proporcjonalnego do ceny towarów i usług, niezależnie od liczby transakcji, które mają miejsce w procesie produkcji i dystrybucji poprzedzającym etap obciążenia tym podatkiem.Z zasady tej wynika, że VAT powinien być dokładnie proporcjonalny do ceny towarów i usług, co ma znaczenie przede wszystkim w kontekście obliczania podstawy opodatkowania. Pochodną tej zasady jest prawo podatnika do obniżania obrotu w przypadku obniżenia ceny, aby po korekcie podatek był nadal proporcjonalny do faktycznej ceny.W tym zakresie zasada proporcjonalności realizuje też zasadę neutralności VAT wyrażającą się nieobciążaniem tym podatkiem podatnika, a jedynie konsumenta. Jak stwierdził TSUE w wyroku z 23 listopada 2017 r., C-246/16, z zasady neutralności VAT wynika między innymi, że przedsiębiorca, jako inkasent podatkowy na rzecz państwa powinien być całkowicie zwolniony z ostatecznego obciążenia podlegającym zapłacie lub zapłaconym podatkiem w ramach swej działalności gospodarczej, która sama podlega VAT (zob. podobnie wyrok z 13 marca 2008 r., C-437/06, pkt 25; z 13 marca 2014 r., C-204/13, pkt 41). Jeżeli bowiem podstawa opodatkowania przewyższa kwotę wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika, ponosi on ekonomiczny ciężar podatku, co narusza zasadę jego neutralności. TSUE w wyroku z 24 października 1996 r., C-317/94 orzekł, że "podstawa opodatkowania służąca za podstawę naliczenia podatku pobieranego przez organy skarbowe nie może przekroczyć rzeczywiście zapłaconego przez konsumenta ostatecznego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę do obliczenia obciążenia VAT, które konsument ten ostatecznie ponosi. Nie byłoby zgodne z VI Dyrektywą, gdyby podstawa opodatkowania użyta do obliczenia podatku należnego od producenta jako podatnika, przekraczała kwotę ostatecznie przez niego otrzymaną"; natomiast w sprawie C-86/99 TSUE przyjął, że brzmienie art. 11 (C) (1) VI dyrektywy (obecnie art. 90 dyrektywy 112) wymaga co do zasady, by Państwa Członkowskie pomniejszały podstawę opodatkowania w każdym przypadku, gdy po dokonaniu transakcji, część lub całość wynagrodzenia nie została otrzymana przez podatnika.Obydwie te zasady (proporcjonalności i neutralności VAT) realizuje zatem norma zdania drugiego art. 89a ust. 4 ustawy o PTU stanowiąca, że w sytuacji, gdy po korekcie z tytułu zastosowania tzw. ulgi na złe długi dłużnik dokona częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.Nowelizując z dniem 1 stycznia 2013 r. art. 89a ust. 4 ustawy o PTU dążono do zrównania w zakresie konieczności zwiększenia VAT przypadku uregulowania (w całości lub części) wierzytelności przez dłużnika z przypadkiem sprzedaży wierzytelności na rzecz osoby trzeciej, nie dostrzegając różnicy pomiędzy tymi sytuacjami, mimo że w aspekcie ekonomicznym zaspokajają one w całości lub części dochodzoną wierzytelność.Zmiana po stronie wierzyciela, do której dochodzi w wyniku sprzedaży wierzytelności i wiążąca się z tą sytuacją zapłata wynagrodzenia (za sprzedaż wierzytelności) nie stanowi spłaty długu podatnika-dłużnika. Umowa sprzedaży wierzytelności zawarta przez skarżącą z podmiotem trzecim, nabywającym wierzytelność, stanowi źródło odrębnego (nowego) stosunku zobowiązaniowego. W związku ze sprzedażą wierzytelności wnioskodawczyni otrzymuje wynagrodzenie za sprzedaż wierzytelności, lecz dług - wierzytelność pierwotna - istnieje nadal, choć dochodzi do następstwa prawnego po stronie podatnika-sprzedawcy. Na podatniku-dłużniku w dalszym ciągu ciąży zadłużenie w nieuregulowanej wielkości wraz z VAT.Zbycie należności z wierzytelności objętej korektą na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o PTU jest całkiem nową transakcją, pozostającą poza stosunkiem między podatnikiem-wierzycielem i dłużnikiem, mogącą podlegać w określonych warunkach opodatkowaniu VAT (por. wyrok NSA (7) z 19 marca 2012 r., I FPS 5/11).Jak już sygnalizował NSA w wyroku z 12 września 2013 r., I FSK 1347/12 obowiązująca od 1 stycznia 2013 r. regulacja art. 89a ust. 4 ustawy o PTU tworzy konstrukcję godzącą w generalne zasady VAT, jakimi są zasady neutralności i proporcjonalności, poprzez zobligowanie podatnika-wierzyciela zbywającego podmiotowi trzeciemu wierzytelność dłużnika (której nieuregulowanie spowodowało korektę podstawy opodatkowania oraz podatku należnego) do zwiększenia kwoty podatku należnego - bez określenia przy tym zakresu tego zwiększenia w stosunku do kwoty pozyskanej ze zbycia wierzytelności - w sytuacji gdy norma art. 89b ust. 4 ustawy o PTU dotycząca podatnika-dłużnika pozwala mu na zwiększenie kwoty podatku naliczonego od danej transakcji jedynie po uregulowaniu należności, w związku z którą wierzyciel dokonał korekty podatku należnego. Tym samym budżet w takiej sytuacji (zbycia należności po korekcie przez wierzyciela) ma - przy przyjęciu spornej interpretacji - uzyskać od wierzyciela na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o PTU podatek należny w wielkości nominalnej od transakcji skorygowanej w ramach tzw. ulgi na złe długi, który w świetle art. 89b ust. 4 ustawy o PTU nie będzie jednak podlegał odliczeniu przez podatnika-dłużnika, co pozostaje w kolizji z zasadami neutralności i proporcjonalności VAT. Można by w takiej sytuacji zaryzykować stwierdzenie, że w interesie Skarbu Państwa byłoby, aby podatnik-dłużnik w takim przypadku nie regulował już w ogóle swojego zadłużenia, z uwagi na "zerwanie" w tych okolicznościach zależności korekty podatku (u dłużnika i wierzyciela) od płatności wierzytelności przez podatnika-dłużnika.Regulacją, która w tej sytuacji odpowiadałaby zasadom VAT, byłoby unormowanie, zgodnie z którym cesja wierzytelności objętej tzw. ulgą na złe długi skutkowałaby koniecznością dokonywania korekt przez cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w zależności (proporcjonalnie) od regulowania zadłużenia przez podatnika-dłużnika (w tej sytuacji w dalszym ciągu istniałaby korelacja pomiędzy obowiązkiem korekty podatku należnego u wierzyciela i prawem do korekty podatku naliczonego u dłużnika).Z uwagi jednak na to, że przedmiotowy spór Sąd rozstrzyga w oparciu o obowiązującą regulację art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, stwierdzić należy, że jedynym pozostającym w zgodzie z zasadami VAT (neutralności i proporcjonalności) jest rozstrzygnięcie, zgodnie z którym zdanie drugie tego przepisu, nakazujące zwiększenie kwoty podatku należnego w odniesieniu do części uregulowanej wierzytelności, ma także zastosowanie w przypadku zbycia (cesji) wierzytelności osobie trzeciej. Jeżeli bowiem celem nowelizacji tego przepisu z dniem 1 stycznia 2013 r. było - ze względów ekonomicznych - zrównanie w zakresie obowiązku korekty VAT (po skorzystaniu z ulgi na złe długi) skutków uregulowania wierzytelności przez dłużnika ze zbyciem tej wierzytelności osobie trzeciej, nie ma jakichkolwiek podstaw do różnicowania miedzy tym formami "zaspokojenia" wierzyciela zakresu tej korekty, w sytuacji gdy dokonane uregulowanie (zapłata za wierzytelność) nie obejmuje całości należności z faktury obciążającej podatnika-dłużnika.Konkludując należy stwierdzić, że art. 89a ust. 4 ustawy o PTU w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania poddanej kontroli Sądu interpretacji należy rozumieć w ten sposób, że (mając na uwadze zasady proporcjonalności i neutralności VAT) w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty w formie tzw. ulgi na złe długi, należność zastała zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została zbyta - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymana z tytułu sprzedaży kwota ma się do kwoty dokonanej korekty. Regulacje ustawy o PTU normujące tzw. ulgę na złe długi, analogicznie zresztą jak będące ich odpowiednikiem postanowienia art. 90 dyrektywy 112 stanowią wyraz określonej wprost przez TSUE mianem fundamentalnej zasady, wedle której podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane. TSUE wskazał przy tym, że konsekwencją tej zasady jest to, że organy podatkowe nie mogą pobrać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą podatnik otrzymał. Wskazane przepisy wpisują się w zasadę przewidującą, że podstawa opodatkowania w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca ma otrzymać w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Zaznacza się przy tym, że podstawowa zasada systemu VAT opiera się na fakcie, że VAT ma obciążać wyłącznie konsumenta końcowego i jest całkowicie neutralny dla podatników uczestniczących w procesie produkcji i dystrybucji poprzedzającym etap końcowego opodatkowania, niezależnie od liczby dokonanych transakcji [por. wyrok TSUE z 12 września 2024 r., C-248/23, pkt 30-32 oraz powołane tam orzecznictwo].W konsekwencji powyższego za trafny należało uznać zarzut naruszenia art. 89a ust. 4 ustawy o PTU.Za trafne należało uznać również zarzuty naruszenia przepisów O.p.Zgodnie z art. 14c § 1 powołanego aktu, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.Jak stanowi zaś art. 14c § 2 analizowanej ustawy, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.Stosownie do postanowień art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.Jak stanowi zaś art. 121 § 1 powołanego aktu, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.W orzecznictwie sądów administracyjnych postanowienia art. 14c § 2 O.p. interpretowane są jednolicie jako nakaz odniesienia się w całości do zadanego pytania/pytań, przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz motywów, jakimi organ kierował się, uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Podnosi się przy tym, że uzasadnienie interpretacji powinno być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego oraz argumenty strony [tak: wyrok NSA z 16 marca 2022 r., II FSK 1662/19]. W interpretacji indywidualnej należy dokonać wykładni przepisów prawa podatkowego i zrekonstruować wynikające z nich normy prawa podatkowego a następnie dokonać prawnej kwalifikacji stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Podkreślić przy tym należy, że obowiązkiem organu wydającego interpretację indywidualną jest odniesienie się do wszelkich kwestii mających istotne znaczenie, a przy tym przedstawienie uzasadnienia swojego stanowiska w sposób wyczerpujący i przekonujący. Z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony do przyjęcia przez organ stanowiska odmiennego. Uzasadnienie prawne musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy nie znajdują zastosowania, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie [tak: wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., II FSK 913/21]. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy strona powołuje stanowisko sądu administracyjnego stanowiące istotny element wykładni prawa, mające zastosowanie do przedstawionego zdarzenia przyszłego, będące jednocześnie elementem stanowiska strony, obowiązkiem organu w myśl art. 14c § 1 O.p. jest dokonanie oceny tego stanowiska [tak: wyrok NSA z 17 grudnia 2020 r., II FSK 2218/18]. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 14e § 1 pkt 1 O.p., Szef Krajowej Administracji Skarbowej może z urzędu: zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jeśli możliwa jest zmiana interpretacji indywidualnej na skutek stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to oznacza, że organ interpretacyjny winien analizować orzecznictwo sądów w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takie orzecznictwo powołuje się podmiot składający wniosek o jej wydanie [tak: wyrok WSA we Wrocławiu z 25 lutego 2020 r., I SA/Wr 851/19]. Niemożliwe jest przyjęcie takiej wykładni przepisów art. 14a § 1 i art. 14e § 1 O.p., według której z jednej strony ustawodawca nie nakłada na organ wydający interpretacje indywidualne obowiązku analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczącego analogicznych sytuacji prawnopodatkowych, a z drugiej strony przyjmuje jednocześnie, że pominięcie takiego orzecznictwa może być przyczyną zmiany tak wydanej interpretacji [tak: wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., II FSK 545/11 oraz wyrok NSA z 08 maja 2025 r., III FSK 172/25].Zgodzić należy się ze skarżącą odnośnie braku wszechstronnego odniesienia się przez organ do jej argumentacji przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji. Wydając zaskarżoną interpretację organ poprzestał na wynikach wykładni językowej art. 89a ust. 4 ustawy o PTU. Rezultat tego rodzaju wykładni nie został w żadnej mierze skonfrontowany z akcentowanymi przez skarżącą zasadami neutralności oraz proporcjonalności VAT. Nierozważanie wpływu wskazanych zasad na wynik wykładni językowej wskazanego przepisu skutkuje tym, że uzasadnienie zaskarżonej interpretacji nie może zostać uznane za wyczerpujące. W ślad za TSUE powtórzyć w tym miejscu należy, że postanowienia art. 90 dyrektywy 112 (a tym samym również postanowienia ustawy o PTU w zakresie normującym tzw. ulgę na złe długi) stanowią wyraz wprost określonej przez ten Sąd mianem fundamentalnej zasady, wedle której podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, a której konsekwencją jest to, że organy podatkowe nie mogą pobrać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą podatnik otrzymał.Powyższe niedostatki w warstwie argumentacyjnej zaskarżonej interpretacji świadczą o naruszeniu przez organ postanowień art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p.W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wykładni prawa zaprezentowanej w niniejszym wyroku oraz dokonanie przez jej pryzmat powtórnej oceny wniosku skarżącej o wydanie interpretacji.Konkludując całokształt poczynionych powyżej rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa powołane w zarzutach skargi.Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późń zm.) orzeczono, jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 i 2 powołanej ostatnio ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie 200 zł, równowartość należnej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł należne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).