Wyrok - II GSK 1251/22 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Ostrowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2572/21 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 czerwca 2021 r.Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Ostrowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2572/21 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 czerwca 2021 r.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Skoczylas
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2572/21, po rozpoznaniu skargi P. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP", "organ") z 22 czerwca 2021 r. nr Sp.269.2019 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 2 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:1. P. S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: "wnioskodawca"), wniósł o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" Rp. [...] udzielonego na rzecz P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: "skarżący", "uprawniony").W uzasadnieniu swojego stanowiska wnioskodawca wskazał zarzut naruszenia art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. 2003, Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: "p.w.p."), wywodząc, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał w dacie jego zgłoszenia cechy indywidualnego charakteru, gdyż przed datą zgłoszenia został publicznie udostępniony wzór niewywołujący odmiennego ogólnego wrażenia od przedmiotowego wzoru. Jako wzory przeciwstawione wnioskodawca wskazał dwa wzory przemysłowe zarejestrowane odpowiednio w Chińskim Urzędzie Patentowym oraz w EUIPO.W ocenie wnioskodawcy wrażenie wizualne, jakie wywołuje sporny wzór w obydwu odmianach, nie różni się od wrażenia, jakie wywołują ww. wzory. Takie podobieństwo wynika przede wszystkim ze wspólnego dla porównywanych wzorów kształtu, przypominającego ostrosłup ścięty o podstawie w kształcie czworokąta prostego, który jest jednym z podstawowych kształtów w geometrii.2. Pismem z 17 stycznia 2020 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku, kwestionując interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego prawa. Jego zdaniem samo zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa nie kreuje interesu prawnego i nie powinno zostać uznane za jego źródło.W zakresie analizy podobieństw pomiędzy porównywanymi wzorami uprawniony podniósł, że ww. przeciwstawiony chiński wzór przemysłowy nie ma dolnej podstawy, natomiast sporny wzór jest elementem pełnym, przez co zorientowany użytkownik nie będzie miał wątpliwości co do odmienności przedstawionych wzorów przemysłowych. Z kolei odnosząc się do przeciwstawionego wzoru zarejestrowanego w EUIPO, podniósł, że wzór ten został zarejestrowany przez podmiot działający w odmiennej branży, przez co jest adresowany do innego grona odbiorców niż produkt według spornego wzoru.3. Pismem z 18 lutego 2021 r. wnioskodawca przedstawił replikę na odpowiedź uprawnionego. W zakresie analizy porównawczej wzorów wskazał, że brak dolnej podstawy po zamontowaniu nie jest widoczny, a zatem – jako element niewidoczny podczas normalnego używania – nie powinien być brany pod uwagę.4. Zaskarżoną decyzją z 22 czerwca 2021 r. po rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 117 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz art. 104 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 z późn. zm.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy unieważnił ww. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego.Zdaniem organu, sporny wzór przemysłowy nie posiadał indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.). Z treści przepisu wynika, że oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku należy dokonywać przez pryzmat zorientowanego użytkownika, czyli osoby, która w sposób stały używa danego produktu, przy czym wystarczy, aby była to osoba, która ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. Miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z produktem, by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem.Urząd Patentowy konkludował, iż zorientowanym użytkownikiem spornego wzoru będą użytkownicy wygłuszanych pomieszczeń (np. radiowcy, muzycy, producenci muzyczni), w tym także osoby montujące moduły wygłuszające.Organ wskazał nadto, że – jak podkreśla się w piśmiennictwie – przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, w którym zastosowano wzór lub produkt, który wzór ucieleśnia, a także, w szczególności sektor przemysłu, do którego produkt taki należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru. Zależnie od zakresu swobody projektanta oceniany jest indywidualny charakter wzoru. Przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru. Natomiast w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. Ocena zakresu swobody twórczej powinna być dokonywana również z perspektywy zorientowanego użytkownika. Zakres ten jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.Organ, dokonując oceny porównawczej wzorów, stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż sporny wzór jest na tyle podobny do ww. wzoru przeciwstawionego, że nie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku odmiennego ogólnego wrażenia.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, stwierdził, że zaskarżona decyzja obarczona była wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").Za nieprawidłowy został uznany wywód organu dotyczący braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, w zakresie koniecznych do zbadania w rozpatrywanej sprawie przesłanek określonych w art. 102 ust. 1 i 104 p.w.p. (w dniu zgłoszenia przedmiotowego wzoru obowiązywał t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.), tj. sylwetki zorientowanego użytkownika oraz zakresu swobody twórczej.WSA w Warszawie podkreślił, że wzór przemysłowy nie może być zarejestrowany, jeśli nie spełnia choćby jednej z przesłanek stypizowanych w art. 102 p.w.p., a dookreślonych w art. 103 p.w.p. oraz w art. 104 p.w.p., na poparcie czego przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.Sąd I instancji wyjaśnił pojęcia "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalił "zakres swobody twórczej" w branży. Ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, musi być dokonana przez pryzmat zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Oznacza to, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu.Zasadnie organ przy tym uznał, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Następnie jednak zniwelował te prawidłowe stwierdzenia, wskazując, iż w zasadzie wszystkie wzory przemysłowe rejestrowane w Urzędzie Patentowym posiadają jakiś walor funkcjonalny, w przeciwnym razie byłyby jedynie wytworami estetycznymi, nie zaś sztuką użytkową, za jaką uważane jest wzornictwo przemysłowe. Odnosząc powyższy wywód do spornego modułu wygłuszającego, organ wskazał, że mimo swojej wysokiej funkcjonalności może on jednak przyjmować różne kształty (wielokąty). Tym samym UP uznał, iż twórca modułu wygłuszającego, jako elementu umieszczanego na ścianach, posiada przy projektowaniu stosunkowo szeroki zakres swobody twórczej.Organ w tej kwestii konkludował, iż porównywane wzory posiadają takie same cechy istotne, co pozbawia sporny wzór cechy indywidualnego charakteru.Zdaniem Sądu powyższe stwierdzenia kolidują wyraźnie z niedocenionymi przez organ cechami funkcjonalnymi modułu, pomijając, że górują one w tym wypadku nad cechami stricte estetycznymi, determinując tym samym w dużej mierze ich wygląd zewnętrzny, czyli "postać wytworu", o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p.Odnosząc się natomiast do pojęcia "zorientowanego użytkownika", odnosić go należy wprost do osób, które zwykle używają produktu, w którym zawiera się wzór. Natomiast określenie "poinformowany" sugeruje ponadto, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu. Zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic.Zdaniem Sądu I instancji, organ wprawdzie co do zasady prawidłowo zdefiniował powyższe pojęcie, jednakże swój wywód co do tego, że wzory te będą wywierać na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie, oparł na dowolnym, w ocenie Sądu wojewódzkiego, spostrzeżeniu, nieznajdującym oparcia ani w judykaturze, ani w doktrynie prawa, że zorientowany użytkownik pominie jako nieistotne cechy funkcjonalne analizowanego produktu, takie jak piankowa i porowata powierzchnia spornego wzoru. Organ uznał je bowiem za cechy charakterystyczne dla większości modułów wygłuszających, mające za zadanie absorbować energię dźwiękową i zamieniać ją na ciepło. Organ stwierdził, że jako cecha stricte techniczna, struktura modułu nie wpływa na zmianę ogólnego postrzegania porównywanych wzorów przez zorientowanego użytkownika.WSA przypomniał, że zorientowany użytkownik, z punktu widzenia którego należy dokonywać oceny cech wzoru, jest użytkownikiem konkretnego rodzaju wyrobu. Urząd Patentowy niezasadnie założył, że zorientowany użytkownik pominie cechy związane z funkcjonalnością modułu wygłuszającego (jak piankowa i porowata powierzchnia spornego wzoru) i skupi się wyłącznie na cechach stricte lub częściowo dekoracyjnych (kształt modułów), myląc je z płytkami, które tej funkcjonalności nie posiadają.6. Skargę kasacyjną złożył wnioskodawca, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:I. prawa materialnego, a mianowicie:a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 ust. 1 i 2 w zw. z art. 107 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, a mianowicie przyjęcie, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego – z perspektywy zorientowanego użytkownika oraz biorąc pod uwagę zakres swobody twórczej – należy uwzględniać cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej spornego wzoru przemysłowego, podczas gdy cechy te, jako niepodlegające ochronie, nie powinny być uwzględniane w ramach oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że sporny wzór przemysłowy charakteryzuje się indywidualnym charakterem.b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanką legitymowania się przez wzór przemysłowy indywidualnym charakterem jest pomylenie tego wzoru lub nie z wzorami udostępnionymi wcześniej, oraz że przesądzająca przy ocenie indywidualnego charakteru jest okoliczność, iż produkty, w których uzewnętrznione są porównywane wzory, należą do odmiennych branż, podczas gdy nie są to przesłanki istotne z punktu widzenia oceny indywidualnego charakteru, a istotne jest, czy wzór taki wywołuje na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że sporny wzór przemysłowy charakteryzuje się indywidualnym charakterem.II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez NSA z uwagi na brak uzasadnienia przyjęcia następujących ustaleń faktycznych sprzecznych z ustaleniami organu:• porównywane produkty pochodzą z różnych od siebie branż,• porównywane wzory są "całkowicie od siebie odmienne",• sporny wzór ma indywidualny charakter,pomimo braku stwierdzenia naruszenia prawa procesowego przez organ i przyjęcia za organem jego ustaleń faktycznych.Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.8. Organ nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.9. Pismem z 31 grudnia 2025 r. skarżący kasacyjnie szczegółowo odniósł się do zajętego w odpowiedzi na skargę kasacyjną stanowiska uczestnika. Wskazał, że podtrzymuje stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, tym samym nie zgadza się z twierdzeniami uczestnika, które – zdaniem skarżącego kasacyjnie – sprowadzają się do poparcia zaskarżonego wyroku WSA. Tym samym rozwinął dotychczasową argumentację zaprezentowaną w skardze kasacyjnej.10. Pismem z 11 stycznia 2026 r. pełnomocnik uczestnika postępowania odniosła się do pisma skarżącego kasacyjnie z 31 grudnia 2025 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej. Wskazała, że skarżący kasacyjnie błędnie utożsamia wyłączenie cech funkcjonalnych spod ochrony z koniecznością całkowitego pominięcia funkcji wzoru przy określaniu zorientowanego użytkownika i zakresu swobody twórczej. Podkreśliła również znaczenie opisu wzoru, dwóch odmian modułu wygłuszającego oraz cech takich jak zgrubienie przypominające cokół i porowata, piankowa struktura powierzchni.III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.2. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, wobec czego NSA przystąpił do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli kasacyjnej wyznaczają granice skargi kasacyjnej oraz sposób sformułowania poszczególnych zarzutów. W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na ocenie, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował kryteria badania indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, w szczególności czy zasadnie zakwestionował stanowisko Urzędu Patentowego RP, że wzór przemysłowy pt. "[...]" Rp. [...] nie wywołuje na zorientowanym użytkowniku odmiennego ogólnego wrażenia w porównaniu z wcześniej ujawnionym wzorem.3. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok WSA w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2572/21, którym uchylono decyzję Urzędu Patentowego RP z 22 czerwca 2021 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" Rp. [...], udzielonego na rzecz P. K.Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy WSA prawidłowo uznał, że organ dokonał zbyt uproszczonej oceny indywidualnego charakteru wzoru, pomijając kontekst użytkowy modułu akustycznego, jego funkcję, strukturę i odmienność produktów, czy też przeciwnie — Sąd pierwszej instancji wadliwie zmodyfikował test z art. 104 p.w.p., nadając nadmierne znaczenie cechom funkcjonalnym, branży i brakowi ryzyka pomylenia produktów. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga więc oceny, czy przy badaniu ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór na zorientowanym użytkowniku dopuszczalne było przeciwstawienie stanowisku organu argumentów odnoszących się do funkcji wygłuszającej, materiału, przeznaczenia i kręgu odbiorców, czy też prawidłowe było stanowisko Urzędu Patentowego RP, że decydujące znaczenie ma postać wzoru jako całości, oceniana przez pryzmat cech widocznych, z pominięciem cech wynikających wyłącznie z funkcji technicznej.4. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2 oraz art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jest zasadny.Skarżący kasacyjnie trafnie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni przepisów określających przesłankę indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego. Spór w tej części nie dotyczy samej zasady, że wzór przemysłowy podlega ocenie jako całość ani tego, że ocena ta powinna zostać dokonana z perspektywy zorientowanego użytkownika.Istota zarzutu sprowadza się do tego, czy przy tej ocenie WSA mógł nadać rozstrzygające znaczenie cechom związanym z funkcją techniczną modułu wygłuszającego, a więc jego funkcji akustycznej, piankowej i porowatej strukturze oraz temu, że produkt służy wygłuszaniu pomieszczeń. W ocenie NSA odpowiedź na to pytanie musi być negatywna. Art. 104 ust. 1 p.w.p. wskazuje, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem wtedy, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór wcześniej publicznie udostępniony. Z kolei art. 104 ust. 2 p.w.p. nakazuje uwzględnić zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Kryterium to nie może być jednak odczytywane w oderwaniu od art. 102 ust. 1 p.w.p., który wiąże ochronę wzoru z postacią wytworu, oraz od art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.Z tych przepisów wynika, że przedmiotem ochrony nie jest pomysł techniczny, funkcja produktu ani jego przeznaczenie użytkowe, lecz konkretna, widoczna postać wytworu. W orzecznictwie NSA konsekwentnie podkreśla się, że ogólne wrażenie budują cechy nadające wytworowi określoną, widoczną postać, a nie cechy wynikające z funkcji technicznych. W tym kierunku wypowiedziano się m.in. w wyrokach NSA z 24 czerwca 2016 r., II GSK 2818/14, z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2872/15 oraz z 9 kwietnia 2008 r., II GSK 430/07 (wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przywołanym orzecznictwie akcentuje się zarazem, że wzór ocenia się całościowo, lecz całościowość tej oceny nie oznacza możliwości włączania do testu indywidualnego charakteru elementów pozostających poza zakresem ochrony prawnej określonej w ustawie p.w.p.W rozpoznawanej sprawie UP porównał sporny wzór z wcześniejszym wzorem unijnym i uznał, że oba wywołują takie samo ogólne wrażenie. Organ wskazał, że zasadnicze cechy wizualne spornego wzoru i wzoru przeciwstawionego są zbieżne, gdyż opierają się na formie geometrycznej przypominającej ostrosłup ścięty o podstawie czworokątnej. Taka analiza pozostaje w granicach art. 104 p.w.p., ponieważ koncentruje się na postaci wzoru, a nie na funkcji produktu, w którym wzór został zastosowany.WSA zakwestionował to stanowisko, przyjmując, że organ zbyt słabo uwzględnił fakt, iż sporny wzór dotyczy modułu akustycznego, a więc produktu o określonej funkcji wygłuszającej, strukturze i przeznaczeniu. Takie rozumowanie prowadzi jednak do niedopuszczalnego przesunięcia punktu ciężkości z oceny ogólnego wrażenia wizualnego na ocenę funkcji użytkowej produktu. O ile widoczne cechy powierzchni mogą być brane pod uwagę jako element postaci wzoru, o tyle nie mogą one różnicować wzorów dlatego, że służą absorpcji dźwięku lub wynikają z funkcji akustycznej. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc skutecznie zarzucić organowi, że ten nie nadał decydującego znaczenia cechom funkcjonalnym.Nie zmienia tej oceny treść decyzji rejestracyjnej i opisu wzoru. Wynika z nich, że sporny wzór obejmuje odmianę prostokątną i kwadratową, że powierzchnia elementu wznosi się, tworząc zgrubienie przypominające cokół, a następnie przypomina ostrosłup ścięty, oraz że powierzchnia ma strukturę porowatą i piankową. Opis ten określa zakres ujawnienia wzoru, ale nie przesądza o jego indywidualnym charakterze wobec wzoru wcześniejszego. Postępowanie unieważnieniowe służy właśnie ocenie, czy mimo udzielenia prawa z rejestracji spełnione były ustawowe warunki ochrony. Skoro UP ustalił, że dominujące cechy postaci wzoru nie wywołują odmiennego ogólnego wrażenia, WSA nie miał podstaw do uchylenia decyzji przez odwołanie się do funkcji i przeznaczenia produktu.5. W ocenie NSA zasadny jest również zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. przez przyjęcie kryterium "branży", odmienności produktów oraz braku ryzyka pomylenia jako elementów decydujących o indywidualnym charakterze wzoru.Skarżący kasacyjnie słusznie podnosi, że Sąd pierwszej instancji nadał nadmierne znaczenie temu, iż sporny wzór dotyczy modułu wygłuszającego, natomiast wzór przeciwstawiony został ujawniony jako wzór płytki lub elementu okładzinowego. WSA, akcentując odmienność branż, różne przeznaczenie produktów oraz to, że zorientowany użytkownik nie pomyli panelu akustycznego z płytką ceramiczną, w istocie zmodyfikował ustawowy test indywidualnego charakteru. Art. 104 p.w.p. nie wymaga bowiem ustalenia, czy użytkownik rozpozna różne towary albo czy przypisze im różne funkcje. Przepis ten wymaga ustalenia, czy porównywane wzory wywołują odmienne ogólne wrażenie.Nie można całkowicie abstrahować od rodzaju wytworu przy określaniu modelu zorientowanego użytkownika. Zorientowany użytkownik nie jest bowiem ani przypadkowym konsumentem, ani ekspertem technicznym. Jest osobą dobrze poinformowaną, mającą rozeznanie w danej dziedzinie i korzystającą z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów. Tak wskazano m.in. w wyrokach NSA z 6 lipca 2021 r., II GSK 1395/18, oraz z 21 czerwca 2016 r., II GSK 508/15. Z tej linii orzeczniczej nie wynika jednak, że dopuszczalne jest zastąpienie oceny postaci wzoru oceną rynku, branży lub funkcji towaru.Rodzaj produktu może mieć znaczenie pomocnicze przy ustalaniu, kto jest zorientowanym użytkownikiem i jaki był zakres swobody twórczej. Nie może natomiast samodzielnie przesądzać o tym, że dwa podobne wizualnie wzory wywołują odmienne ogólne wrażenie tylko dlatego, że jeden został zastosowany w module akustycznym, a drugi w płytce ściennej lub dekoracyjnym elemencie okładzinowym. W prawie wzorów przemysłowych nie bada się ryzyka konfuzji właściwego prawu znaków towarowych. Nie jest więc rozstrzygające, czy użytkownik "pomyli" produkty jako towary, lecz czy ich postać, oceniana jako wzór, wywołuje odmienne ogólne wrażenie.W rozpoznawanej sprawie obydwa produkty mają różny charakter użytkowy. Sporny wzór dotyczy modułu wygłuszającego, przeznaczonego do poprawy akustyki pomieszczeń, zwłaszcza studyjnych. Wzór przeciwstawiony dotyczy natomiast elementu okładzinowego lub płytki. Towarowo nie są to produkty identyczne. Wzorniczo mogą być jednak porównywane, ponieważ oba są elementami przeznaczonymi do umieszczania na powierzchniach ściennych i oba przybierają podobną geometryczną postać. Różnica przeznaczenia nie wyłącza możliwości wykorzystania wcześniejszego wzoru jako przeciwstawienia w postępowaniu unieważnieniowym. W przeciwnym razie ochrona wzoru zostałaby uzależniona nie od postaci wytworu, lecz od segmentu rynku, w którym wzór jest stosowany.WSA, przyjmując argumentację uczestnika, że zorientowany użytkownik odróżni moduł akustyczny od płytki ceramicznej, przesunął ocenę na płaszczyznę funkcji i identyfikacji towarów. Takie podejście nie znajduje oparcia w art. 104 p.w.p. Jeżeli bowiem wcześniejszy wzór wywołuje takie samo ogólne wrażenie, to późniejszy wzór nie uzyskuje indywidualnego charakteru tylko dlatego, że został zastosowany w produkcie o innym przeznaczeniu gospodarczym. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do nadmiernego rozszerzenia monopolu wzorowego i umożliwiałoby uzyskiwanie ochrony na znane już formy geometryczne poprzez przeniesienie ich do innej kategorii produktów.Właśnie temu służy postępowanie unieważnieniowe. Interes gospodarczy uprawnionego do wzoru, w tym jego twierdzenia o sukcesie rynkowym i nowatorskim zastosowaniu form geometrycznych w panelach akustycznych, nie może zastąpić ustawowych przesłanek ochrony. Tak samo interes gospodarczy wnioskodawcy unieważnienia nie przesądza o wyniku sprawy, lecz uzasadnia realność sporu i potrzebę weryfikacji ważności prawa. O wyniku sprawy decyduje wyłącznie prawidłowe zastosowanie art. 104 p.w.p. Skoro UP ocenił ogólne wrażenie wzorów według właściwego kryterium, WSA niezasadnie uchylił decyzję.6. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga odrębnej oceny. W ocenie NSA zarzut ten nie jest zasadny jako samodzielna podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej, jednak argumentacja przedstawiona w jego ramach potwierdza wadliwość materialnoprawnej oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymagania uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie jest dotknięte takimi brakami, sprzecznościami albo niejasnościami, że uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Nie każde wadliwe stanowisko prawne Sądu pierwszej instancji oznacza naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Jeżeli z uzasadnienia można odtworzyć tok rozumowania sądu, podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz motywy, które doprowadziły do uchylenia decyzji, to sam fakt, że ocena prawna jest błędna, powinien być kwalifikowany przede wszystkim jako naruszenie prawa materialnego.W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala odtworzyć tok rozumowania WSA. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w jego ocenie UP przeprowadził zbyt uproszczoną analizę indywidualnego charakteru spornego wzoru, nadmiernie koncentrując się na podobieństwie geometrycznej formy ostrosłupa ściętego. WSA wskazał także, że organ powinien był uwzględnić realny kontekst używania modułu akustycznego, jego funkcję, strukturę, materiał oraz odmienność produktów. Motywy rozstrzygnięcia są więc czytelne, choć — jak wskazano wyżej — materialnoprawnie nietrafne.Nie można zatem stwierdzić, że uzasadnienie wyroku całkowicie uniemożliwia kontrolę kasacyjną. NSA mógł zbadać, jakie kryteria zastosował WSA i czy odpowiadają one art. 102, art. 104 i art. 107 p.w.p. To zaś przesądza, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie stanowi zasadniczej podstawy uchylenia wyroku.Jednocześnie skarżący kasacyjnie zasadnie zwraca uwagę, że WSA w uzasadnieniu posłużył się sformułowaniami, które mogą sugerować dokonanie własnej materialnoprawnej oceny wzoru, bez wykazania rzeczywistych uchybień organu w zakresie ustaleń faktycznych. Sąd pierwszej instancji przyjął, że porównywane produkty są odmienne, że funkcjonują w różnych branżach oraz że zorientowany użytkownik odróżni moduł akustyczny od płytki. Te ustalenia zostały następnie wykorzystane do zakwestionowania decyzji UP. Problem polega jednak nie na braku uzasadnienia, lecz na tym, że Sąd nadał tym okolicznościom znaczenie, którego nie można wywieść z art. 104 p.w.p.W tym zakresie zarzut procesowy ma znaczenie pomocnicze. Pokazuje, że WSA nie tyle wykazał brak należytej analizy dokonanej przez organ, ile zastąpił ocenę UP własną oceną opartą na kryteriach pozanormatywnych. Nie oznacza to jednak, że wyrok należałoby uchylić wyłącznie z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Decydujące znaczenie mają naruszenia prawa materialnego.7. Reasumując, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ WSA nieprawidłowo zakwestionował ocenę Urzędu Patentowego RP dotyczącą braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Sąd pierwszej instancji nadał nadmierne znaczenie funkcji wygłuszającej modułu, jego przeznaczeniu użytkowemu oraz odmienności produktów, w których porównywane wzory zostały zastosowane. Tymczasem art. 104 p.w.p. wymaga oceny ogólnego wrażenia, jakie wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, a nie badania, czy użytkownik pomyli moduł akustyczny z płytką ceramiczną albo czy produkty funkcjonują w tej samej branży.Trafnie skarżący kasacyjnie wskazał również, że cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej nie są objęte prawem z rejestracji wzoru przemysłowego i nie mogą przesądzać o indywidualnym charakterze wzoru. Urząd Patentowy prawidłowo skoncentrował się na postaci wzoru jako całości i zasadnie uznał, że dominujące cechy wizualne spornego wzoru oraz wzoru wcześniejszego wywołują takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.8. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a decyzja Urzędu Patentowego RP odpowiada prawu, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 207 § 1 p.p.s.a. Zasądzoną kwotę 1 700 zł ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).. Zasądzoną kwotę 1 700 zł ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).