Wyrok - III SA/Gd 600/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/2823/24 w sprawie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta MiastUchylono decyzję II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/2823/24 w sprawie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miast
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Alina Dominiak
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję II i I instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr WK-I.5430.3708.2023.KN Prezydent Miasta Gdańska - działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 541 ze zm., dalej jako "ustawa zmieniająca") orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego M. Ś. – do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Równolegle była bowiem w tej samej dacie wydana przez organ odrębna decyzja o skierowaniu M. Ś. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowegoPrzepis stanowiący podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, powołany przez organ przewiduje, że starosta wydaje tego rodzaju decyzję w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania, wskazując w tym zakresie, że wnioskiem z dnia 13 czerwca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wystąpił do Prezydenta Miasta Gdańska o sprawdzenie kwalifikacji M. Ś. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Zgodnie z treścią wniosku strona kierując pojazdami w okresie od 29 września 2022 r. do 31 maja 2023 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego, za co uzyskała łącznie 25 punktów.W związku z powyższym, organ powiadomił stronę o wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jak i odrębnym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem określonej liczby punktów karnych.Skarżący kwestionował zasadność naliczenia 5 punktów karnych za ostatnie naruszenie, polegające na zatrzymaniu pojazdu w odległości mniejszej niż 10 metrów od przejścia dla pieszych, wskazując, że mandatem Straży Miejskiej otrzymał za to naruszenie 1 punkt.Prezydent Miasta Gdańska pismem z dnia 24 listopada 2023 r. wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku o zajęcie stanowiska w kwestii zasadności i aktualności wniosku [...]. Pismem z dnia 30 listopada 2023 r. Komenda Wojewódzka Policji w Gdańsku potwierdziła, iż wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nr [...] wystosowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku w dniu 13 czerwca 2023 r. wobec M. Ś., pozostaje aktualny. Także pismem z dnia 12 lutego 2024 r. Komenda Wojewódzka Policji w Gdańsku wskazała, iż przedmiotowy wniosek jest aktualny i zasadny. Podobnie pismem z dnia 25 marca 2024 r. Komenda Wojewódzka Policji w Gdańsku wskazała, że kierowca w ponowionym piśmie w sprawie przypisanych mu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przedstawił żadnych nowych faktów, a na przedstawione w nim argumenty udzielono już wyczerpującej odpowiedzi w pismach z dnia 30 listopada 2023 r. oraz 12 lutego 2024 r. Mając powyższe na uwadze podtrzymano stanowisko prezentowane w ww. pismach, iż wniosek nr [...] jest uzasadniony.Wobec powyższego Prezydent Miasta Gdańska stwierdził, że zaistniały podstawy do zastosowania przepisu nakazującego mu wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z potwierdzonym przekroczeniem 24 punktów karnych. Podkreślono w tym zakresie, że Komendant Wojewódzkiego Policji kilkukrotnie podtrzymał stanowisko, wskazujące na aktualność i zasadność wniosku o skierowaniu na kontrolne skierowanie kwalifikacji, w którym jednocześnie wskazał jaka ilość punktów – przekraczająca graniczną liczbę 24 punktów – została przypisana kierowcy. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.M. Ś. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, w którym ponownie wniósł o anulowanie 5 punktów karnych nałożonych w dniu 31 maja 2023 r. i przyjęcia jako właściwej sankcji 1 punktu karnego zgodnie z tak wypisanym mandatem karnym. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przez organ zasad współżycia społecznego, a także zasady zaufania obywatela do organów państwa. Organ wydający mandat nie uchylił go i nie wydał nowego, dlatego wnioskodawca nie mógł się od niego odwołać. Utrzymanie powyższej sytuacji powoduje utrudnienie w życiu skarżącego, gdyż zajmuje się on swoim synem, który jest osobą specjalnej troski a w związku z tym utraciłby możliwość przewożenia go na zajęcia i rehabilitację. Do odwołania załączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącego oraz kserokopię mandatu z dnia 31 maja 2023 r., gdzie funkcjonariusz wpisał za wykroczenie 1 punkt karny.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/2823/24 – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w powołanym przepisie, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, to jest ustawy z dnia 24 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j: Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej jako "p.r.d."). Przepis art. 130 ust. 1 wskazany powyżej stanowi natomiast, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających rzepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów s skali od 1 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.Z powyższego wynika więc, że w wypadku gdy kierowca zgromadzi więcej niż 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co ujawnione zostanie w ewidencji kierowców prowadzonej przez Policję, starosta ma obowiązek (od którego nie może odstąpić) wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.Organ wskazał, że w tej sprawie nie budzi wątpliwość fakt, że kierowca popełnił trzy czyny stanowiące naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie 29 września 2022 r. – 31 maja 2023 r. Powyższe ustalono na podstawie wniosku organu Policji, który w tym zakresie nie był kwestionowany (gdyż nie były kwestionowane ani dokonanie naruszeń, ani ich kwalifikacja, ani okres, w jakim były dokonane). Za owe czyny stronie przypisano łącznie 25 punktów. Wyłącznie kwestionowanym przez skarżącego było przyznanie 5 punktów karnych za ostatnie z naruszeń, w sytuacji gdy blankiet mandatu karnego wskazywał na przypisanie wyłącznie 1 punktu.Zdaniem Kolegium liczba punktów za dany czyn jest określona rozporządzeniem, a więc aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może być zmieniana decyzją poszczególnych organów. Jak wskazuje natomiast załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1951 ze zm.) naruszenie, które zostało wymienione w ewidencji, związane jest z przypisaniem 5 punktów karnych.W związku z tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wskazało, że niezależnie od liczby punktów na blankiecie mandatu karnego, nie było innej możliwości, niż przypisanie za dokonane naruszenie 5 punktów karnych. Powyższe potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny, który w podobnej sprawie wskazał, że wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego. Punkty karne przypisywane kierowcom w związku z popełnionym przez nich wykroczeniem lub przestępstwem drogowym mają charakter akcesoryjny w stosunku do tego wykroczenia lub przestępstwa. O ich naliczeniu nie decyduje policjant lub sąd, lecz są one przypisywane ex lege do poszczególnych naruszeń (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt: I OSK 1110/12). Stanowisko to potwierdza, że tylko przepis prawa powszechnie obowiązującego jest prawidłową podstawą naliczenia określonej liczby punktów karnych za dane naruszenie. Wobec tego, że rozporządzenie, za naruszenie wskazywane przez skarżącego, przewiduje 5 punktów karnych, niemożliwym było przyjęcie innego rozwiązania. Owe 5 punktów karnych wraz z punktami za pozostałe naruszenia stało się podstawą wydania zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji, który ma rację, twierdząc, że decyzja ma charakter związany, a więc nie jest oparta na jakiejkolwiek formie uznania administracyjnego.W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, organ I instancji prawidłowo w tym zakresie przeprowadził postępowanie, właściwie ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując jego prawidłowej subsumpcji.W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2025 r. M. Ś. wniósł o jej uchylenie w całości, stwierdzenie przedawnienia i kasacji punktów karnych oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że opłacił mandat karny, w którym wskazano liczbę punktów – 1. W związku z tym zaznaczył, że jeżeli byłoby wskazanie 5 punktów karnych, nie przyjąłby mandatu i przekazał sprawę do rozstrzygnięcia przez Sąd. Zdaniem skarżącego sprawa nie była jednoznaczna i orzeczenie Sądu mogło być dla niego korzystne.Skarżący dodał, że arbitralna zmiana sankcji, z ewidentnym pokrzywdzeniem wnioskodawcy stanowi naruszenie nie tylko zasad współżycia społecznego, k.p.a., ale także konstytucyjnie zagwarantowanej zasady zaufania do państwa. Skarżący wskazał, że organ wydający przedmiotowy mandat nie uchylił go i nie wystawił nowego, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do odwołania, tym samym nie może się ostać arbitralne przypisanie mu 5-ciu punktów karnych.W ocenie skarżącego, zaskarżone decyzje organów samorządowych rażąco naruszają przepisy prawa i jego ważny interes. Skarżący podkreślił, że utrzymanie powstałej sytuacji powoduje także bardzo poważne utrudnienia w jego życiu, gdyż utraci on możliwość przewożenia syna, który jest osobą specjalnej troski, na zajęcia i rehabilitację.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. skarżący podał, że tydzień temu pochował syna, którym się opiekował oraz że przyjechał prosić o uwzględnienie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Norma art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy.Wskazaną decyzję wydano opierając się na informacji o ilości punktów karnych zawartej we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych (łącznie 25 punktów) za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazany wniosek zawierający ww. informację skierował do Prezydenta Miasta Gdańska Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku pismem z dnia 13 czerwca 2023 r. Informacja ta stała się podstawą do wydania decyzji nie tylko w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ale także odrębnej - analizowanej obecnie - decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Do naruszeń, za które naliczono punkty karne, zaliczono ostatnie naruszenie z dnia 31 maja 2023 r., polegające na zatrzymaniu pojazdu w odległości mniejszej niż 10 m od przejścia dla pieszych. Za naruszenie to wpisano w rejestrze 5 punktów karnych.Podniesiony w skardze zarzut "przedawnienia punktów karnych" nie jest uzasadniony. Między uzyskanymi przez skarżącego punktami karnymi upłynął okres 9 miesięcy i w momencie ostatniego naruszenia pierwsze punkty karne nie podlegały usunięciu z rejestru. Wynika to z art. 98 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.:Dz.U. z 2023 r. poz. 622), przewidującego roczny lub dwuletni okres usuwania informacji o otrzymanej liczbie punktów zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców od daty uiszczenia grzywny za naruszenie, o którym mowa w ust. 1, w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1, o ile taka grzywna została nałożona.Skarżący kwestionował ilość punktów karnych za ostatnie naruszenie, wskazując, że mandatem karnym z 31 maja 2023 r. wymierzono mu 1 punkt karny.Przystępując do oceny zasadności złożonej skargi i podniesionych w niej zarzutów należy zauważyć, że uwzględniając stan prawny obowiązujący na dzień orzekania w sprawie przez organy, przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw stanowił, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.Jednocześnie odnosząc się do stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji w tej sprawie, należało uwzględnić, że zgodnie kolejnymi ustawami zmieniającymi, to jest stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2328) do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 (ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.: Dz.U. z 2018, poz. 957) minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Wskazany komunikat nie był ogłoszony na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Obecnie, na dzień orzekania przez Sąd wskazany komunikat został już wydany przez Ministra Cyfryzacji w dniu 2 czerwca 2026 r. i doszło do jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw w dniu 3 czerwca 2026 r. (Dz.U. z 2026, poz. 732) Zgodnie z tym komunikatem termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie przez Policję do centralnej ewidencji kierowców danych w zakresie wykroczeń lub przestępstw stanowiących naruszenia przepisów ruchu drogowego i przypisanych im punktach oraz wysokości grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego oraz w za kresie uiszczenia tych grzywien, określono na dzień 4 września 2026 r. Respektując art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2018 r. komunikat został więc ogłoszony na 3 miesiące przed wdrożeniem rozwiązań technicznych, wobec czego nadal obowiązuje dotychczasowy system "przejściowy" związany m.in. z istnieniem podstawy prawnej do wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez starostę w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych.Zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. zwrot "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego" skutkuje stwierdzeniem, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu w podmiocie zatrzymania prawa jazdy jest decyzją o charakterze związanym. Oznacza to, że w czasie obowiązywania wskazanego przepisu ustawodawca nie pozostawił organowi administracji publicznej żadnej dowolności i uznaniowości. W sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym i tego rodzaju informację, która ma postać dokumentu urzędowego starosta otrzyma od organu Policji, to w nadal trwającym jeszcze okresie rozwiązań przejściowych organ nie ma wyboru i jest obowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślić należy, że organ nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W tym zakresie stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy ani organ administracji publicznej, ani sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 731/15).Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że w przypadkach spornych sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu (por. wyroki NSA: z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2358/15; z 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12; z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13; z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11 i sygn. akt I OSK 1306/11; z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11; z 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 73/11; z 13 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1721/10; z 15 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1456/09; z 7 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1451/09 wyrok WSA w Opolu z dnia z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Op 214/24).Komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego czynność odmowy zmiany wpisu w ewidencji. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być rozważana jedynie w sprawie ze skargi na taką czynność wniesionej w trybie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast w postępowaniu w sprawie o zatrzymaniu prawa jazdy prowadzonej w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. organy związane są liczbą punktów.W zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, organ I instancji po przesłaniu mu do wiadomości informacji o wniesieniu przez skarżącego pismem z dnia 18 lipca 2023 r. wniosku skierowanego do Komendanta Straży Miejskiej oraz do Prezydenta Miasta Gdańska o anulowanie 5 punktów karnych i wpisanie 1 punktu karnego, powinien pouczyć skarżącego o organie właściwym do rozpoznania takiego wniosku, czego nie uczynił (pisma z dnia 18 lipca 2023 r. i z dnia 14 listopada 2023 r.). Narusza to wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę informowania stron, zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.Wnioski skierowane do Komendanta Straży Miejskiej oraz Prezydenta Miasta Gdańska winny być przez te organy przekazane do rozpoznania organowi właściwemu a więc Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Gdańsku. Zgodnie bowiem z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.W niniejszym postępowaniu organ I instancji pismem z dnia 24 listopada 2023 r. przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Gdańsku pismo skarżącego z dnia 14 listopada 2023 r., stanowiące wniosek skierowany do Prezydenta Miasta Gdańska o anulowanie 5 punktów karnych i wpisanie 1 punktu karnego w związku z naruszeniem z dnia 31 maja 2023 r., zwracając się o zajęcie stanowiska w kwestii aktualności wniosku z 13 czerwca 2023 r. Organ rozpoznający sprawę winien zwrócić się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku nie o zajęcie stanowiska w sprawie w kwestii zasadności i aktualności wniosku z 13 czerwca 2023 r. (w którym wskazano, że skarżącego obciąża 25 punktów), lecz o poinformowanie o wyniku rozpoznania przez ten organ, jako organ prowadzący rejestr, złożonego przez skarżącego wniosku dotyczącego weryfikacji liczby punktów karnych.Wskazać także należy, że skarżący, jeszcze w toku postępowania przed organem I instancji, pismem z dnia 9 stycznia 2024 r., przesłanym organowi prowadzącemu postępowania do wiadomości 12 stycznia 2024 r., złożył do właściwego organu - Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wniosek o weryfikację liczby punktów karnych i zmianę wpisu 5 punktów za ostatnie wykroczenie na 1 punkt. Organy obu instancji nie dokonały ustaleń o wyniku rozpoznania tego wniosku.Organ I instancji wskazał, że jest związany stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, który poinformowany o wniosku skarżącego o weryfikację punktów karnych, nie cofnął złożonego wniosku, lecz kilkukrotnie wskazywał, że wniosek jest aktualny i w pełni zasadny.Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, dokonał natomiast w niniejszej sprawie oceny stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku w kwestii oceny prawidłowości wpisu liczby punktów karnych, do czego w prowadzonym postępowaniu nie był uprawniony. Okoliczności te nie podlegały badaniu przez organ w niniejszym postępowaniu bowiem, jak już wyżej wskazano, zmniejszenia liczby punktów karnych dokonać może jedynie komendant wojewódzki Policji a nie organ administracji i odbywa się to poza postępowaniem o zatrzymanie prawa jazdy.Wskazać także należy, że odpowiedź Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wskazująca na aktualność wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w którym powoływano się na liczbę 25 punktów karnych, nie może być uznana za rozpoznanie wniosku skarżącego o anulowanie punktów karnych. Nie była ona bowiem skierowana do skarżącego lecz do organu prowadzącego postępowanie. Niewątpliwie nie stanowiła rozpoznania wniosku lecz odpowiedź na pismo organu, a skarżącemu pismo to przesłano jedynie do wiadomości.Skarżący niewątpliwie wystąpił z inicjatywą zmiany wpisu w rejestrze w celu uniknięcia określonych sankcji zarówno w zakresie zatrzymania prawa jazdy, jak i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Postąpił on zatem prawidłowo, wykorzystując przewidziany prawem sposób zakwestionowania wpisu w rejestrze. Skarżący zasadnie zarzucał, że w sytuacji w jakiej nie otrzymał on odpowiedzi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na złożony wniosek nie mógł on skorzystać z prawa zaskarżenia ewentualnej czynności odmowy zmiany wpisu w rejestrze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Organ I instancji prowadził postępowanie przez okres od 28 czerwca 2023 r. do 24 kwietnia 2024 r. Skarżący otrzymał w dniu 5 lipca 2023 r. zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania i niezwłocznie w dniu 18 lipca 2023 r. złożył do niewłaściwego organu pierwszy wniosek o zmianę wpisu ilości punktów karnych. Wniosek ten winien być w normalnym toku czynności, do dnia orzekania przez organ w niniejszej sprawie, przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku rozpoznany. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, by Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku rozpoznał wniosek a skarżącemu upłynął termin do wniesienia skargi na tę czynność do sądu administracyjnego. Skarżący, działający bez pełnomocnika, informował organ o złożeniu wniosku zmierzającego do zmiany liczby punktów karnych w rejestrze. Organ nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie. Ustalenia te były konieczne do prawidłowego rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie. Narusza to wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.Przyjęcie konstrukcji procesowej, w której badanie ilości punktów karnych nie jest możliwe w postępowaniu o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem liczby punktów karnych, winno skutkować, w sytuacji wystąpienia przez stronę tego postępowania z wnioskiem o korektę ilości punktów karnych w odrębnym trybie, powstrzymaniem się przez organ z wydaniem orzeczenia do czasu rozpoznania tego wniosku, bądź skorzystaniem z instytucji zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.Wynik postępowania w sprawie figurującej w rejestrze ilości punktów karnych miał niewątpliwie w niniejszej sprawie wpływ na wynik postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Zmiana ilości punktów z 5 na 1 skutkowałaby bowiem przy liczbie 25 punktów karnych brakiem przekroczenia przez skarżącego ilości 24 punktów karnych i brakiem podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stwierdził, że organy w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisu prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji (punkt 1. wyroku).Sąd na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (punkt 2. wyroku).Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i przed wydaniem decyzji dokona ustaleń w przedmiocie sposobu rozpoznania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wniosku o zmianę wpisu w ewidencji. Jednocześnie uwzględniając czas, w którym sprawa będzie ponownie rozpoznawana - w związku z wydaniem w dniu 2 czerwca 2026 r. komunikatu przez Ministra Cyfryzacji o wprowadzeniu nowych rozwiązań technicznych do dnia 4 września 2026 r. - zadaniem organu konieczne będzie rozważenie, czy stan prawny będzie w dalszym ciągu jeszcze dawał podstawę do wydawania decyzji o zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych. Jest to bowiem instytucja związana z obecnie jeszcze trwającym okresem "rozwiązań przejściowych" wprowadzonych na mocy opisywanych wyżej ustaw zmieniających do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie. W przypadku stwierdzenia braku podstaw faktycznych lub prawnych do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, organ rozważy kwestię umorzenia postępowania wszczętego w 2023 r. w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r.Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.. uchylił decyzje organów obu instancji (punkt 1. wyroku).Sąd na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (punkt 2. wyroku).Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i przed wydaniem decyzji dokona ustaleń w przedmiocie sposobu rozpoznania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wniosku o zmianę wpisu w ewidencji. Jednocześnie uwzględniając czas, w którym sprawa będzie ponownie rozpoznawana - w związku z wydaniem w dniu 2 czerwca 2026 r. komunikatu przez Ministra Cyfryzacji o wprowadzeniu nowych rozwiązań technicznych do dnia 4 września 2026 r. - zadaniem organu konieczne będzie rozważenie, czy stan prawny będzie w dalszym ciągu jeszcze dawał podstawę do wydawania decyzji o zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych. Jest to bowiem instytucja związana z obecnie jeszcze trwającym okresem "rozwiązań przejściowych" wprowadzonych na mocy opisywanych wyżej ustaw zmieniających do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie. W przypadku stwierdzenia braku podstaw faktycznych lub prawnych do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, organ rozważy kwestię umorzenia postępowania wszczętego w 2023 r. w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r.Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.