Wyrok - II SAB/Po 100/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi Fundacji na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącegStwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi Fundacji na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżąceg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Jacek Rejman
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
UZASADNIENIE
Fundacja, pismem z dnia 20 marca 2026 roku, wystąpiła do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Prezesa Sądu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.Skarżąca zażądał:- zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 13 grudnia 2025 roku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa;- zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu zgłoszonych żądań wskazano, że skarżąca w dniu 13 grudnia 2025 roku przez platformę ePUAP złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu. Do dnia złożenia skargi Fundacja nie otrzymała żądnej korespondencji w przedmiocie złożonego wniosku. Przyjąć należy, że ustawowy termin na udostępnienie informacji publicznej upłynął z dniem 29 grudnia 2025 roku.W odpowiedzi na skargę Prezesa Sądu w związku z powstałą bezczynnością wniósł o uznanie, że miała ona miejsce bez rażącego naruszenia prawa albowiem nie wynikała z zaniechania udzielenia informacji publicznej, lecz braku weryfikacji prawidłowego jej wysłania wnioskodawcy. Po ustaleniu, iż doszło do bezczynności Prezes podjął wszelkie niezbędne kroki celem prawidłowego doręczenia informacji publicznej wnioskodawcy oraz wyjaśnienia zaistniałej sytuacji.Organ wyjaśnił, że wniosek Fundacji wpłynął w dniu 13 grudnia 2025 roku i został zarejestrowany pod nr sprawy [...] Odpowiedź na wniosek została przygotowana i podpisana w dniu 15 grudnia 2025 roku. W dniu 16 grudnia 2025 roku pismo zostało skierowane do wysłania przez platformę ePUAP, zarejestrowano korespondencję wychodzącą w rejestrze korespondencji, po czym postępowanie zakończono.W dniu 27 marca 2026 roku do Prezesa Sądu wpłynęła skarga Fundacji na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W związku ze skargą ustalono, iż korespondencja widnieje w rejestrze jako niewysłana. Nie odnotowano komunikatu platformy ePUAP o niewysłaniu korespondencji, co związane było z problemami w działaniu programu Outlook, zgłaszanymi do serwisu IT obsługującego sąd. W dniu 27 marca 2026 roku skierowano do Fundacji pismo wyjaśniające wraz z ponownym doręczeniem pisma z dnia 15 grudnia 2025 roku zawierającego żądaną informację publiczną. Pisma zostały doręczone w dniu 30 marca 2026 roku. Z uwagi na wnioskowaną przez Fundację formę doręczenia informacji publicznej na adres email nie dającą żadnej gwarancji faktycznego doręczenia informacji wnioskodawcy, a jedynie potwierdzającą fakt jej wykonania w dniu 9 kwietnia 2026 roku dodatkowo wysłano pismo z dnia 27 marca 2026 roku wraz z załącznikami na wskazany adres email.Odpowiedź na skargę została doręczona skarżącej Fundacji w dniu 22 kwietnia 2026 roku. Na wniosek z dnia 23 kwietnia 2026 roku Fundacja uzyskała dostęp do akt sprawy w systemie teleinformatycznym.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.").Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.Podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).W świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).Pomiędzy stronami bezsporne pozostaje, że Prezes Sądu, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej.Bezsporne pozostaje również to, że żądanie wniosku dotyczyło informacji publicznej, a także i to, że w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej.Sąd nie ujawnił podstaw do kwestionowana zgodnego stanowiska stron postępowania, co do tego, że informacje objęte żądaniem wniosku dotyczą informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a Prezes Sądu jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest określenie skutków bezspornego pomiędzy stronami faktu, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie został załatwiony w ustawowym terminie.Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. W tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).Sąd podziela zapatrywanie, że pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).Ocena zaistnienia stanu opieszałości w załatwieniu sprawy (przewlekłości lub bezczynności) dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania przez sąd administracyjny.Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.).Uwzględniając powyższe (stan prawny i okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy) przyjąć należało, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynność w załatwieniu wniosku z dnia 07 grudnia 2025 roku.Żądana informacja publiczna nie została bowiem udostępniona w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku (13 grudnia 2025 roku), co jednoznacznie potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia.Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozpoznania wniosku przez właściwy podmiot poprzez udzielenie informacji publicznej lub wydanie stosownego aktu. Przez pryzmat realizacji tego celu należy oceniać zasadność skargi na bezczynność.Jeśli żądana informacja publiczna zostanie udzielona przed wydaniem wyroku przez sąd, to skarga staje się bezprzedmiotowa w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej, choć sąd wciąż ma obowiązek stwierdzić, czy podmiot obowiązany do udzielenia informacji dopuścił się bezczynność oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Argumentacja odpowiedzi na skargę, potwierdzona dokumentami włączonymi do przekazanych Sądowi akt administracyjnych, wskazuje jednoznacznie, że żądana informacja publiczna została udzielona w dniu 31 marca 2026 roku, tj. po otrzymaniu skargi na bezczynność (dokument Urzędowego Poświadczenia Doręczenia oraz wydruk przesłania korespondencji na adres e-mail [...]Skoro przedłożone zostały dowody/dokumenty potwierdzające wykonanie obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej na datę wyrokowania w niniejszej sprawie, to konieczne okazało się umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia oceny, że bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; publ. CBOSA).Brak jest podstaw do tego, aby okoliczności uchybienia terminowi załatwienia wniosku rozpoznawać jako zachowanie organu nakierowane na pokrzywdzenie wnioskodawcy, czy złośliwe odwlekanie załatwienia sprawy.W konsekwencji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. stwierdził, że organu dopuścił się bezczynności, która nie miała charakter rażącego naruszenia prawa (punkt drugi wyroku).O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje opłatę uiszczoną tytułem wpisu od skargi (100 zł).. Zasądzona kwota obejmuje opłatę uiszczoną tytułem wpisu od skargi (100 zł).