Wyrok - II SAB/Po 86/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Policji do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o udzielenie informacji publZobowiązano do dokonania czynności. Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Policji do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o udzielenie informacji publ
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
odwołanie od decyzji organu rentowego
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Jacek Rejman
Podstawa prawna
art. 238
kpa
art. 36
kpa
art. 35
kpa
art. 64
kpa
art. 156
kpa
art. 286
ppsa
art. 3
ppsa
art. 149
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
W. D., pismem z dnia 15 marca 2026 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zażądał zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku z dnia 16 grudnia 2024 roku o udostępnienie informacji publicznej, a także zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 16 grudnia 2024 roku skarżący wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. kserokopii zawiadomień o sposobie załatwienia skarg z art. 238 K.p.a. znajdujących się w aktach spraw postępowania skargowego zarejestrowanych w 2024 roku pod pozycją nr 19, 20, 21 i 22.Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 24 lutego 2025 roku, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 stycznia 2025 roku o odmowie udostępnienia informacji publicznej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 października 2025 roku o sygn. akt II SA/Wa 612/25, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Skarżący ustalił, że: wyrok uprawomocnił się z dniem 30 grudnia 2025 roku, w dniu 14 stycznia 2026 roku akta administracyjne zostały zwrócone Komendantowi Głównemu Policji, a w dniu 27 stycznia 2026 roku zostały przesłane do Komendanta Wojewódzkiego Policji.W dniu 17 lutego 2026 roku skarżący otrzymał pismo z KWP w [...] z dnia 10 lutego 2026 roku, w którym organ wskazał, że zamierza wydać decyzję administracyjną oraz wezwał skarżącego do własnoręcznego podpisania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2026 roku. Do dnia 15 marca 2026 roku skarżący nie otrzymał ani wnioskowanych informacji, ani decyzji administracyjnej.Uwzględniając powyższe skarżący podniósł, że organ bezzasadnie odracza termin załatwienia sprawy poprzez lakoniczne zawiadomienie o możliwości wydania decyzji administracyjnej. Udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Organ może przedłużyć termin maksymalnie do dwóch miesięcy. Z tego uprawnienia może korzystać, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku.Żądana informacja publiczna jest informacją prostą, wymagającą jedynie wykonania kserokopii kilku kartek żądanych dokumentów. Skarżący nie dostrzega potrzeby wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Dane wrażliwe można zanonimizować. Wnioskowane dokumenty otrzymały osoby składające skargi. Organ przekroczył maksymalny termin załatwiania wniosku ponad dwa miesiące. Pierwszy okres załatwienia wniosku wynosił od 17 grudnia 2024 roku do dnia 17 stycznia 2025 roku, a drugi od 27 stycznia 2026 roku do 15 marca 2026 roku.Komendant Wojewódzki Policji, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 26 marca 2026 roku, zażądał rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz oddalenia skargi.Organ wyjaśnił, że bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (uchwała NSA z dnia 22.06.2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19).Zgodnie z art. 286 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. W niniejszej sprawie akta nie były prowadzone w postaci elektronicznej.Organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż nie rozpoczął biegu ustawowy termin w jakim sprawa winna być rozpatrzona w sposób wynikający z rozważań Sądu. Organ niezwłocznie, po otrzymaniu kopii odpisu wyroku WSA w Warszawie, podjął czynności o charakterze formalnym, tj. wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku, tj. opatrzenia go własnoręcznym podpisem, albowiem czynność ta nie wymagała analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że rozpoznanie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji braku akt sprawy nie jest możliwe nawet pomimo przekazania akt kontrolnych organu II instancji, gdyż nie ma pewności, czy zakres zgromadzonych danych i informacji pozostaje tożsamy z materiałem przekazanym do sądu, podczas gdy sprawa wymaga dokonania pełnej oceny merytorycznej. W wyroku NSA z 16.11.2011 r. o sygn. I OSK 1364/11 wskazano, że do przyczyn niezależnych od organu, o których mowa w art. 35 § 3 K.p.a. zaliczyć należy brak akt sprawy, które zostały przekazane do sądu administracyjnego.W piśmie z dnia 14 kwietnia 2026 roku, skarżący wyjaśnił, że KWP w [...] w dniu 27 marca 2026 roku odebrała podpisany wniosek o udzielenie informacji publicznej (przesłany poprzez e-doręczenia). Dodatkowo w dniu 10 kwietnia 2026 roku skarżący przesłał podpisany wniosek listem poleconym. Do dnia 14 kwietnia 2026 roku organ nie załatwił wniosku, milczy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm; dalej w skrócie "P.p.s.a.").Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022, poz. 902; dalej w skrócie "u.d.i.p.") przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej.Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.Skarga okazała się uzasadniona.Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.Podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).W świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:1)odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.Sąd nie ujawnił podstaw do kwestionowana zgodnego stanowiska stron postępowania, co do tego, że informacje objęte żądaniem wniosku dotyczą informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.d.i.p., a Komendant Wojewódzki Policji jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.Kwestia sporna dotyczy opieszałości organu w załatwieniu sprawy z wniosku o udzielenie informacji publicznej po wyroku sądu administracyjnego.Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. W tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).Sąd podziela zapatrywanie, że pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).Ocena zaistnienia stanu opieszałości w załatwieniu sprawy (przewlekłości lub bezczynności) dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania przez sąd administracyjny. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.).Analiza akt sprawy oraz stanowisk stron postępowania ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy.W dniu 16 grudnia 2024 roku, za pośrednictwem poczty e-mail, skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej co miało polegać na przekazaniu kserokopii/skanu zawiadomień o sposobie załatwienia skarg z art. 238 K.p.a. znajdujących się w aktach spraw postępowania skargowego zarejestrowanych w 2024 roku pod pozycją nr 19, 20, 21 i 22.Komendant Główny Policji, decyzją z dnia 24 lutego 2025 roku (Nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 17 stycznia 2025 roku (Nr [...]) o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 28 października 2025 roku o sygn. akt II SA/Wa 612/25, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta WojewódzkiegoPolicji.Sąd wyjaśnił, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został wysłany pocztą elektroniczną w formie pisma opatrzonego w miejscu podpisu maszynopisem W. D.. Wniosek nie został własnoręcznie podpisany przez skarżącego ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Akta sprawy nie zawierają wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie, skierowanego w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Stwierdzone rażące naruszenie prawa uniemożliwiło dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji. Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy prawidłowo organ odmówił udostępnienia informacji publicznej z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji.Komendant Wojewódzki Policji, pismem z dnia 10 lutego 2026 roku, wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania.W treści ww. wezwania zawarto informację "Jednocześnie stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje nowy termin na rozpatrzenie sprawy na dzień 31 marca 2026 roku".Pismem opatrzonym datą 17 luty 2026 roku skarżący wykonał ww. wezwanie w ten sposób, że przedłożył podpisany wniosek o przekazanie kserokopii/skanu zawiadomień o sposobie załatwienia skarg z art. 238 K.p.a. znajdujących się w aktach spraw postępowania skargowego zarejestrowanych w 2023 roku pod pozycją nr 19, 20, 21 (prezentata Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 24 lutego 2026 roku).Komendant Wojewódzki Policji, pismem z dnia 2 marca 2026 roku, za pośrednictwem poczty e-mail, powiadomił skarżącego, że "niezwłocznie po otrzymaniu akt sprawy zostaną podjęte czynności zmierzające do wykonania wyroku sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach prawa".Pismem z dnia 3 marca 2026 roku Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Dyrektora Biura Prawnego Komendy Głównej Policji z prośbą o niezwłoczne przekazanie akt sprawy.Komendant Główny Policji, w piśmie z dnia 12 marca 2026 roku, ustosunkowując się do prośby o przekazanie akt sprawy wyjaśnił, że "dokumenty przekazane do Komendy Głównej Policji w niniejszej sprawie zawierały kopie zarówno wniosku Pana W. D. z dnia 16 grudnia 2024 roku jak i dokumentów, o których udostępnienie zwracał się wnioskodawca. Tym samym wobec posiadania przez KWP w [...] oryginałów wymienionych dokumentów dalsze procedowanie sprawy zgodnie z wytycznymi Sądu było i jest możliwe bez wymienionych kopii".Komendant Wojewódzki Policji, pismem z dnia 24 marca 2026 roku, wezwał skarżącego do usunięcia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, braków formalnych podania poprzez podpisanie wniosku dotyczącego przekazania zawiadomień ze spraw zarejestrowanych w 2024 roku pod pozycją nr 19, 20, 21 i 22, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno-technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji, pomimo jej posiadania, bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w sposób i formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), bądź w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok NSA z 24.11.2021 r., III OSK 4363/21, LEX nr 3264232).Zawiadomienie o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2026 roku nie zawiera informacji o powodach opóźnienia.Z dokumentów przekazanych Sądowi wynika, że argumentacja odpowiedzi na skargę o niemożności załatwienia sprawy z uwagi na brak akt administracyjnych nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach kontrolowanej.Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie (18 czerwca 2026 roku) do akt sprawy nie zostały przekazane dowody wskazujące na załatwienie wniosku skarżącego poprzez przekazanie dokumentów wskazanych we wniosku z dnia 16 grudnia 2024 roku, pozostawienie wniosku bez rozpoznania, czy też wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia tych dokumentów.W tym stanie rzeczy zasadne okazało się zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do załatwienia wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt sprawy wraz odpisem prawomocnego wyroku, o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia oceny, że bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; publ. CBOSA).Sąd nie stwierdził podstaw do tego, aby okoliczności uchybienia terminowi załatwienia wniosku skarżącego po wyroku sądu administracyjnego rozpoznawać jako zachowanie organu nakierowane na pokrzywdzenie wnioskodawcy, czy złośliwe odwlekanie załatwienia sprawy.W konsekwencji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. stwierdził, że organu dopuścił się bezczynności, która nie miała charakter rażącego naruszenia prawa (punkt drugi wyroku).O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd rozstrzygał na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł).. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł).