sygn. I FZ 116/26 19 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - I FZ 116/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 czerwca 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o oddaleniu skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję DyrektoraOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o oddaleniu skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Przedmiot uiszczenie wpisu sądowego / odrzucenie skargi administracyjnej
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania apelujący / skarżący uczestnik
Data orzeczenia 19 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Artur Mudrecki
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25 o oddaleniu skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji1.1. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 652/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną P. sp. z o.o. w K. (dalej: Strona, lub Skarżąca, lub Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 stycznia 2026 r. I SA/Po 652/25 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2025 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r.1.2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że: - zarządzeniem z 25 marca 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej; - następnie zarządzeniem z 27 marca 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej kasacyjnie spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 953,00 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej; - wezwania prawidłowo doręczono zawodowemu pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 1 kwietnia 2026 r. (k. 137 akt sąd); - Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi kasacyjnej (k. 139 akt sąd.), jednak jej zawodowy pełnomocnik nie nadesłał wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie - w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 8 kwietnia 2026 r.; - w konsekwencji zachodziła podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.).2. ZażalenieW zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika Spółki, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 73 § 1, art. 74a § 1 oraz art. 83 § 1 P.p.s.a. w zw. z przepisami ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych poprzez uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało skutecznie doręczone, podczas gdy w rzeczywistości doręczenie to było wadliwe nie mogło wywołać skutków procesowych; - art. 178 w zw. z art. 176 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że brak formalny skargi kasacyjnej polegający na niezłożeniu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (wraz z odpisem) uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo że brak ten miał charakter czysto formalny, nie uniemożliwiał nadania sprawie dalszego biegu, nie wpływał na prawa i obowiązki stron postępowania; - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE poprzez przyjęcie nadmiernie formalistycznej wykładni przepisów proceduralnych, skutkującej pozbawieniem strony prawa do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej; - naruszenie zasady proporcjonalności oraz zakazu nadmiernego formalizmu procesowego poprzez zastosowanie najbardziej rygorystycznej sankcji procesowej (odrzucenie skargi kasacyjnej) pomimo braku istotnego uchybienia wpływającego na tok postępowania.3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.3.2. W zażaleniu podniesiono, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało skierowane za pośrednictwem systemu e-Doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych przypisany do osoby fizycznej pełnomocnika, tj. na skrzynkę o adresie [X.] mającą charakter prywatny, podczas gdy pełnomocnik Skarżącej – radca prawny posługuje się odrębnym zawodowym adresem do doręczeń elektronicznych, tj. [Y.] przeznaczonym do obsługi korespondencji w ramach wykonywania zawodu. W związku z tym, zdaniem żalącego, wezwanie sądowe należało uznać za nieskutecznie doręczone.Skargę kasacyjną do Sądu pierwszej instancji w imieniu Spółki sporządził i wniósł poprzez system ePUAP (z adresu "A.) r.pr. B.T. O wniesieniu rzeczonego środka zaskarżenia tą drogą elektroniczną świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, jak w szczególności "Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia" (k. 129 akt sądowych).Z dokumentów tych wynika również, że wezwanie pełnomocnika Spółki - r.pr B.T. do: 1) usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie (karta 135 akt sądowych), ale i również; 2) uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 953,00 zł, w terminie 7 dni (karta 136 akt sądowych) - wystosowano za pośrednictwem systemu e-PUAP na adres "A." (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia – karta 137 akt sądowych).Na tle przedstawionych okoliczności (dokumentacyjne wykazanych), nie można było podzielić zapatrywań autora zażalenia, aby doręczenie wezwania do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej było wadliwe. Wystosowano je bowiem i doręczono pod adres na portalu e-PUAP pełnomocnika Spółki, a więc zwrotnie pod adres nadawanej skargi kasacyjnej i tym samym zgodnie z art. 74a § 1 P.p.s.a. Bezpodstawnie w zażaleniu podano, że wezwanie sądowe skierowano do pełnomocnika przez system e-Doręczeń. Sąd nie mógł zresztą tą drogą wysłać wezwanie, jako że w myśl art. 155 ust. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych "Sądy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r."3.3. Wbrew motywom autora zażalenia brak formalny skargi kasacyjnej polegający na niezłożeniu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (wraz z odpisem) uzasadniał odrzucenie skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to, że jej skuteczność jest uzależniona od dopełnienia przez stronę wymogów określonych w ustawie. Zgodnie z art. 176 § 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zatem wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej, bez którego ww. środek odwoławczy nie może otrzymać prawidłowego biegu.W art. 177a P.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi, że jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.W realiach sprawy, skutecznie wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 1 kwietnia 2026 r. (k. 137 akt sądowych). Zatem termin do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej upływał z dniem 8 kwietnia 2026 r. Skoro zaś pełnomocnik Skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej w zakreślonym terminie, to zgodnie z treścią art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny zasadnie odrzucił taką skargę kasacyjną.Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadną uznaje argumentację przedstawioną w zażaleniu. Pełnomocnik Skarżącej pomimo doręczenia mu wezwań sądowych (obu tego samego dnia pod adresem w systemie – ePUAP) do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej oraz uiszczenia wpisu od tej skargi, uchybił realizacji tej pierwszej czynności. Dokonał opłaty od skargi, a braku formalnego skargi kasacyjnej już nie uzupełnił, choć w tym zakresie pod tym samym adresem co wezwanie o opłacenie środka zaskarżenia doręczono mu wezwanie sądowe.Przywołane w zażaleniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (II FZ 727/19, I FZ 314/16, I FZ 42/17, II FZ 655/19, I OZ 448/19) mające zdaniem żalącego stanowić o nadmiernym formalizmie sądowym w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej z uwagi na nieuzupełnienie braku w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (wraz z odpisem) nie mogły w tej sprawie odnieść zamierzonego skutku. Dotyczą one innego stanu faktycznego, tj. braku odpisu pisma, zawierającego wniosek o przeprowadzenie rozprawy, a nie samego wniosku w tym zakresie.Wspomniana zaś w zażaleniu zasada prawa do sądu, a wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego. Jej realizacja zależy od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych, fiskalnych i materialnych), w tym między innymi terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników w sposób zapewniający wymogi tym pismom stawianym.Okoliczność, że ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 178 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej jej odrzuceniem, nie stanowi o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania, pełniąc funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania i zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu bądź pozbawienie strony możliwości poddania kontroli instancyjnej sprawy co do meritum (por. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FZ 113/23).3.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.., orzekł jak sentencji.