Wyrok - III OSK 2787/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 202/23 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 6 paźdOddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 202/23 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 6 paźd
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Maciej Kobak
Podstawa prawna
art. 127
kpa
art. 7
kpa
art. 107
kpa
art. 174
ppsa
art. 3
ppsa
art. 151
ppsa
art. 145
ppsa
art. 183
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2023 r., II SA/Wa 202/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.B. (dalej: "skarżąca") na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej: "organ drugiej instancji", "KGP") z 6 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, oddalił skargę.Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.Decyzją nr [...] z 13 stycznia 2006 r. skarżąca otrzymała pomoc finansową na uzyskanie domu przy ul. [...] w [...], w trakcie pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...].Na podstawie załączonego do akt sprawy aktu notarialnego wynika, że 9 listopada 2017 r. skarżąca sprzedała wyżej wymienioną nieruchomość, na którą uzyskała pomoc finansową.Z 1 czerwca 2022 r. skarżąca została przeniesiona na własną prośbę do dalszego pełnienia służby w Wyższej Szkole Policji w [...].Oświadczeniem mieszkaniowym z 20 czerwca 2022 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie od 1 czerwca 2022 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu, bowiem jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości [...], [...], z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby przekracza dwie godziny w obie strony.Decyzją nr [...] z 13 lipca 2022 r. Komendant- Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej: "k.p.a.", art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.) dalej: "ustawa o Policji" oraz § 1 ust. 2 pkt. 1, § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 946 ze zm.) dalej: "rozporządzenie", orzekł o odmowie przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.Od powyższej decyzji skarżąca wywiodła odwołanie.Decyzją nr [...] z 6 października 2022 r., Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a.; art. 97 ust. 5 i art. 92 ustawy o Policji oraz § 9 rozporządzenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem kontroli jest kwestia oceny uprawnień skarżącej do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby utracił on prawo do mieszkania.Dalej organ odwoławczy wskazał, że prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje policjantowi jeżeli skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz jeżeli on sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej i na skutek tego przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest otrzymanie przez skarżącą pomocy finansowej na uzyskanie domu przy ul. [...] w [...] decyzją nr [...] z 13 stycznia 2006 r. Skarżąca była wówczas funkcjonariuszem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] Ponadto 9 listopada 2017 r. zrzekła się prawa do przedmiotowego domu w [...], na który uzyskała pomoc finansową na podstawie powyższej decyzji. Przedmiotowy lokal miał powierzchnię użytkową 89,94 m2, w tym 58,69 m2 powierzchni pokoi mieszkalnych. Skarżąca legitymuje się uprawnieniami do 5 norm zaludnienia (2 normy zainteresowanej oraz 3 pozostałych członków rodziny), tj. do lokalu o powierzchni mieszkalnej wynoszącej minimalnie 35 m2.W ocenie KGP dom, na który skarżąca uzyskała pomoc finansową, spełniał przysługujące jej normy zaludnienia i znajdował się w miejscu pełnienia służby, czego sama skarżąca nie kwestionuje. Gdyby zatem skarżąca nie zbyła domu położonego w [...] przy ul. [...] miałaby nadal zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż zamieszkiwałaby w miejscu pełnienia służby, w domu, na nabycie którego otrzymała wcześniej pomoc finansową.W związku z powyższym, zdaniem organu drugiej instancji, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania od 1 czerwca 2022 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu, gdyż skorzystała wcześniej z pomocy finansowej ze środków budżetu państwa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, a następnie zbyła ten lokal mieszkalny.Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 27 czerwca 2023 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że trafne jest stanowisko organu administracji, gdy chodzi o prawne i faktyczne uwarunkowania sprawy, w kontekście braku uprawnienia funkcjonariusza do równoważnika, przyjmując niniejszą argumentację organu za własną.Wobec zarzutów skargi Sąd Wojewódzki wskazał, że w sprawie bezsporne są jej kluczowe okoliczności faktyczne - co do faktów i zdarzeń, kwalifikowanych przez organ jako istotne, w kontekście uwarunkowań prawnych sprawy - uzyskanie przez skarżącą pomocy finansowej na nabycie domu w [...] na podstawie decyzji z 2006 r., jego zbycie w 2017 r., gdy skarżąca pełniła służbę w [...], przeniesienie do służby w [...] w 2022 r. Wówczas to wystąpiono o pomoc finansową. W ocenie Sądu Wojewódzkiego trafnie organ konstatował, że w myśl obowiązujących przepisów rangi ustawowej i stosownego aktu wykonawczego skarżąca nie była uprawniona do uzyskania równoważnika.Dalej WSA uznał za chybione wywody skargi, jakoby sformułowanie "zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego" (tak § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) należało odnosić wyłącznie do okresu pełnienia służby pomiędzy przeniesieniem policjanta do służby z nowej miejscowości a złożeniem wniosku o wypłatę równoważnika. W ocenie WSA nie można również uznać, aby w sprawie skarżącej zachodził przypadek, gdy włączone jest zastosowanie przesłanki negatywnej uzyskania równoważnika w postaci przeniesienia "do pełnienia służby w innej miejscowości" (tak § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Funkcjonariusza przeniesiono bowiem wprawdzie do innej miejscowości. Nie jest ona jednak różna od tej, gdzie otrzymał on pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.WSA wskazał, że trafne są wprawdzie wywody skargi, gdzie wskazywano, że intencją prawodawcy było ogólnie wsparcie policjantów nie dysponujących lokalem mieszkalnym w miejscu pełnienia służby (czy miejscowości pobliskiej) - w rozmaitych formach. Od zasady tej przewidziano jednak pewne wyłączenia. Ich zakres - ustalony w akcie wykonawczym do ustawy - należy rozumieć zgodnie z regułami ogólnymi, zakreślonymi aktem wyższego rzędu.W ocenie Sądu Wojewódzkiego bezzasadne są także wywody skargi, gdzie podkreślano, że działania skarżącej polegająca na zbyciu domu w [...] w celu nabycia domu w [...] (w pobliżu pełnienia ówcześnie służby w [...]), były racjonalne i nie służyły obejściu reguł uzyskiwania pomocy mieszkaniowej przez policjantów. Przesłanką odmowy nie jest bowiem w danym przypadku przypisanie skarżącej winy za działanie pozaprawne. Brak możliwości uzyskania pomocy nie stanowi tu sankcji za naganne postępowanie. WSA podkreślił, że - z woli prawodawcy - możliwość uzyskania pomocy mieszkaniowej nie obejmuje generalnie policjantów, znajdujących się w sytuacji jak skarżąca, którzy - przy pomocy wsparcia z budżetu państwa - nabyli domy a następnie je zbyli - w celu uzyskania budynków w nowej lokalizacji - w końcu zaś podjęli służbę w miejscowości, gdzie uprzednio mieli zapewniony lokal. Także gdy ich działania były w pełni racjonalne.Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:1) art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżąca posiadała lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w rozumieniu ww. przepisów, podczas, gdy taka sytuacja nie zachodzi w realiach niniejszej sprawy,2) §1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż w niniejszej sprawie istnieją negatywne przesłanki do przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne i właściwa ocena materiału dowodowego winna skutkować uznaniem, iż ww. negatywne przesłanki nie zaistniały.Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1) art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej wadliwie zastosował środek określony w ustawie w sytuacji, gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z prawem, a zatem skarga winna zostać uwzględniona co nie nastąpiło, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,2) art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji dokonanie przez Sąd pierwszej instancji wadliwych ustaleń stanu faktycznego sprawy, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne winny skutkować wydaniem odmiennego rozstrzygnięcia tj. uchylającego zaskarżone decyzji,3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. 77 § 1 k.p.a. i 107 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku podjęcia wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, mając na względzie słuszny interes obywatela /skarżącej/, w szczególności braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia utraty prawa do dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu w rozumieniu właściwych przepisów. Ponadto w podstawie prawnej decyzji nie wskazano, który przepis rozporządzenia organ zastosował w zakresie odmowy przyznania równoważnika.Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z 6 października 2022 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji nr [...] Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] z 13 lipca 2022 r. w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania za pierwszą instancję, według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Nadto oświadczyła, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną KGP wniósł o jej oddalenie w całości; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13; 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04; 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.Przepis art. 3 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało.Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu.Regulacja art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Nie może ona zostać naruszona przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał, albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem.Sytuacje przewidziane powyższymi przepisami w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. został połączony z art. 151 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. jest chybiony, co czyni niezasadnym także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a.Przepis art. 151 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze procesowym i może być powołany wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Nie może on stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ ma charakter wynikowy i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd pierwszej instancji. Zatem zarzut naruszenia tego przepisu jest zasadny wtedy, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej, a także wówczas, gdy sąd wadliwie uzna legalność zaskarżonego aktu i oddali skargę od niezgodnego z prawem aktu, bądź błędnie uwzględni skargę od aktu odpowiadającego prawu. Skuteczne podniesienie naruszenia tego przepisu w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł sąd pierwszej instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym.Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a.Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. nie był w sprawie stosowany, gdyż Sąd pierwszej instancji oddalił skargę w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Nie mogło zatem dojść do jego naruszenia.Zarzucając braki w ustaleniu stanu faktycznego i zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. skarżąca kasacyjnie nie wskazuje jakie czynności dowodowe zostały w sprawie pominięte. Na podkreślenie zasługuje, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.W przedmiotowej sprawie wszystkie okoliczności istotne ze względu na podstawę prawną wydanej w sprawie decyzji zostały wyjaśnione, a skarżąca kasacyjnie nie wskazuje jakie dowody miałby organ pominąć i nie ustalić okoliczności ważnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy.Niewskazanie w podstawie prawnej przepisu rozporządzenia zastosowanego przez organ nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy, zważywszy zwłaszcza, że przepis taki podano w uzasadnieniu decyzji.Niezasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany przyjąć, że stan faktyczny przedstawia się tak jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.Instytucja równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego regulowana jest zarówno przez ustawę o Policji, jak i przepisy zawarte w akcie wykonawczym do ustawy, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji, tj. w rozporządzeniu MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantówZ postanowień rozdziału 8 ustawy o Policji wynika prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1). Prawo to realizuje się albo przez przydział lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, albo przez przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu, albo przez pomoc finansową na uzyskanie lokalu, przy czym wszystkie te formy prawa do lokalu przysługują, gdy policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego.W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.Podstawową formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta jest zatem przyznanie prawa do lokalu mieszkalnego. Natomiast wówczas gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu mu nie przydzielono, przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika pieniężnego jest zatem korelatem prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego.W tej sytuacji zaistnienie przesłanki ustawowej eliminującej prawo do lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, eliminuje także odpowiednio – na gruncie zasad przewidzianych w ustawie o Policji – otrzymanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.Przepis art. 95 ust. 1 ustawy o Policji określa sytuacje, w jakich policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego. Następuje to w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94; posiadania w miejscowości, w której policjant pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego; posiadania przez małżonka lokalu mieszkalnego lub domu określonego w pkt 2; w razie zbycia przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.Zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego regulowane są natomiast w rozporządzeniu w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.Treść § 1 ww. rozporządzenia, określa w jakich stanach faktycznych i prawnych równoważnik przysługuje i ich cechą wspólną jest nieposiadanie przez funkcjonariusza lub członków jego rodziny wymienionych w nim lokali i domów. W myśl § 1 rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji; 6) tymczasowej kwatery.Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że chodzi w nim o nieposiadanie lokali, do których przysługują określone w przepisie tytuły prawne. Relewantne prawnie jest nieposiadanie lokalu mieszkalnego w oparciu o określony tytuł prawny, a w konsekwencji utrata lokalu mieszkalnego posiadanego w oparciu o określony tytuł prawny.Treść § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazuje, że prawodawcy nie jest obojętne, czy i jakie działania podejmuje potencjalny beneficjent wobec posiadanych lokali i mieszkań i w związku z tym stwierdził, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli m.in. utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1 § 1 ww. rozporządzenia. Przy czym należy dodać, że prawnie irrelewantne jest zrzeczenie się lub utrata lokalu mieszkalnego niespełniającego norm powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi w myśl przepisów wykonawczych do ustawy. Stosownie do pkt 2 omawianego ustępu równoważnik pieniężny nie przysługuje także wówczas, gdy policjant otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowościOdnosząc się do postanowień zawartych w § 1 ust. 2 rozporządzenia trzeba stwierdzić, że prawodawca postanowił w ramach posiadanego upoważnienia ustawowego dookreślić stany prawne i faktyczne eliminujące prawo do równoważnika, i obok posiadającej ustawowy wymiar przesłanki zbycia przez funkcjonariusza lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3, dodał pojęcie utraty i pojęcie zrzeczenia się prawa do lokalu (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2016 r., I OSK 1257/15). Zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - nie określa pojęcia "zrzeczenie się prawa do lokalu". Wg. Słownika języka polskiego – "zrzec się" oznacza dobrowolnie zrezygnować z czegoś, odstąpić od czegoś, wyrzec się (Wielki Słownik Języka Polskiego, Tom u-ż, red. S. Dubisz, Warszawa 2018, s. 960). Przez pojęcie "zrzec się prawa do lokalu" należy zatem rozumieć sytuacje prawne i faktyczne, które prowadzą do "pozbycia" się przez policjanta uprawnienia do korzystania z lokalu, tj. takiej formy działania, która jest zależna od woli funkcjonariusza (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., I OSK 1180/20).W sprawie jest poza sporem, że skarżąca zrzekła się prawa do lokalu zabezpieczającego jej i jej rodziny potrzeby mieszkaniowe, na który otrzymała pomoc finansową, przez jego sprzedaż. Dobrowolna sprzedaż domu była skutkiem działań skarżącej i mieści się w pojęciu "utraty prawa do lokalu". Wbrew stanowisku skarżącej nie można przyjąć, że zrzeczenie się prawa do lokalu w przeszłości, w innym miejscu pełnienia służby nie wyklucza możliwości przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby. § 1 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia jednoznacznie określa, że zrzeczenie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przez policjanta wyłącza możliwość przyznania mu świadczenia, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., I OSK 1180/20). W świetle powyższych regulacji zasadna zatem była odmowa przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.W sprawie zaistniała również druga, niezależna negatywna przesłanka przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Skarżąca skorzysta bowiem z pomocy finansowej na zakup domu, co przy przeniesieniu do pełnienia służby w innej miejscowości na własną prośbę, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia wyklucza przyznanie równoważnika pieniężnego. Zauważenia przy tym wymaga, że skarżącą przeniesiono do pełnienia służby w miejscowości, w której pełniła służbę gdy otrzymała pomoc finansową.Zgodzić się należy przy tym ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wola ustawodawcy została wystarczająco jednoznacznie wyrażona w akcie rangi ustawowej i nie sposób zakładać aby mogła ona być np. w zakresie osób uprawnionych do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, modyfikowana w akcie wykonawczym do ustawy. Jest oczywiste, wobec jednoznacznej treści przepisu art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, że funkcjonariusz nie może ubiegać się o lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale w razie skorzystania z pomocy finansowej, bez żadnych dodatkowych zastrzeżeń Nie może zatem być dopuszczalna taka sytuacja, przy przyjęciu, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest formą zastępczą zrealizowania potrzeb mieszkaniowych policjanta, że funkcjonariusz posiada uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w razie skorzystania z pomocy finansowej w sytuacji przeniesienia do służby w innej miejscowości na własna prośbę. Równoważnik jest ściśle powiązany z prawem do lokalu mieszkalnego, a zatem funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej,Ziszczenie się tych dwóch niezależnych, negatywnych przesłanek przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czyni irrelewantną w sprawie okoliczność, że skarżąca w miejscu pełnienia służby i w miejscowości pobliskiej nie posiada lokalu mieszkalnego. To działania podjęte przez skarżącą wykluczyły ją z grona beneficjentów wnioskowanego świadczenia.Powyższe prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutów naruszenia art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia.Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a..