Wyrok - III SA/Kr 449/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 19 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności. |Sygn. akt III SA/Kr 449/26 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.), Sędzia: WSA Grzegorz Karcz, Asesor: WSA Ewelina Dziuban, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 r., sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie negatywStwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności. |Sygn. akt III SA/Kr 449/26 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.), Sędzia: WSA Grzegorz Karcz, Asesor: WSA Ewelina Dziuban, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 r., sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie negatyw
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Ewelina Dziuban
Podstawa prawna
art. 7
kpa
art. 107
kpa
art. 145
ppsa
art. 146
ppsa
art. 134
ppsa
art. 57
appsa
art. 151
ppsa
art. 3
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
UZASADNIENIE
T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Wojewody Małopolskiego polegającą na dokonaniu negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie do utworzenia i funkcjonowania nowych miejsc opieki dla dzieci do lat 3 w ramach programu "Aktywny Maluch 2022-2029, nr PIU/WNI/ID/523549435, poz. na liście [...].Z akt sprawy wynika, że B. W., działając imieniem strony skarżącej, złożyła wniosek o dofinansowanie do utworzenia i funkcjonowania nowych miejsc opieki dla dzieci do lat trzech w ramach programu Aktywny Maluch 2022-2029. Wniosek dotyczył utworzenia 40 miejsc opieki w instytucji żłobka pod adresem ul. O. [...], [...] K. Łączna wnioskowania kwota dofinansowania na utworzenie miejsc opieki wynosiła 496.400 zł.Zaskarżoną czynnością Wojewoda Małopolski negatywnie ocenił wniosek skarżącej Wyniki oceny w formie tabeli, zostały podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod adresem strony: https://www.gov.pl/web/rodzina/aktualizacja-wynikow-naboru-dodatkowego---marzec-2026-r. Przy pozycji [...], dotyczącej skarżącej, w rubryce "stan wniosku nadany przez wojewodę" wskazano "ROZ_NEGATYWNIE", a w rubryce "informacja ministra o przyznaniu środków" wskazano "Wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w pkt 7 Programu".W skardze złożonej do sądu administracyjnego, skarżąca zaskarżonej czynności Wojewody Małopolskiego zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia podstawy negatywnego rozpatrzenia wniosku, a w szczególności brak ustalenia stanu faktycznego, co uniemożliwia poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie.W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że w zaskarżonej informacji o wynikach oceny wniosku, organ nie zawarł żadnego precyzyjnego uzasadnienia, które pozwoliłoby na weryfikację przyjętego stanowiska, poza stwierdzeniem "Wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w pkt 7 Programu''. Strona skarżąca podniosła, że analiza punktu 7 Programu wskazuje, że wszystkie kryteria zostały spełnione. Co więcej, zgodnie z punktem 7.3, w razie stwierdzenia błędów lub niejasności, organ miał obowiązek skierowania wniosku do korekty - czego nie uczynił. Dodano, że tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonego aktu uniemożliwia zarówno skarżącej jak i Sądowi poznanie motywów, którymi kierował się organ przy ocenie oferty skarżącej. Uniemożliwia to Sądowi odniesienie się do zarzutów skargi dotyczących oceny zgłoszonej przez skarżącą oferty.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że na etapie oceny wniosku, dokonano weryfikacji podmiotu składającego wniosek z listą podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (aktualizacja listy przekazanej w dniu 12 lutego 2026 r. przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). W wyniku tej weryfikacji stwierdzono, że B. W. w województwie Śląskim widnieje na liście podmiotów wykluczonych z dofinansowania z adnotacją: "postępowanie karne w sprawie z art. 270, 286 lub 297 Kodeksu Karnego". Wykluczenie to dotyczy spółek I. Sp. z o.o. w K., F. sp. z o.o. w G. oraz E. Sp. z o.o. w K.Biorąc więc pod uwagę okoliczności dotyczące informacji wskazanych na liście podmiotów wykluczonych, tj., że osoba ta dopuściła się nieprawidłowości przy realizacji programu Maluch, które doprowadziły do wszczęcia postępowań karnych, Wojewoda Małopolski, negatywnie ocenił wniosek złożony przez B. W., korzystając z możliwości wskazanej w pkt 7.1.8.4. W związku z tym, w Rejestrze Żłobków zamieszczono wpis "Wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w pkt 7 Programu". Komentarz Wojewody Małopolskiego wskazany przy ocenie wniosku widoczny jest na publikowanym przez MRPiPS rozstrzygnięciu naboru, zamieszczanym do publicznej wiadomości na stronie Ministerstwa, w związku z powyższym, informacja zawarta w ogłoszeniu wyników nie zawierała szczegółowego uzasadnienia dotyczącego przyczyn negatywnej oceny.W piśmie z dnia 15 czerwca 2026 r. skarżąca, dodatkowo zarzuciła:1. naruszenie art. 3 § 2 pkt 4, art. 146 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także w związku z pkt 7 Programu Aktywny Maluch 2022-2029, poprzez naruszenie obowiązku ujawnienia motywów negatywnej oceny wniosku, polegające na braku wskazania, które kryterium określone w pkt 7 Programu nie zostało spełnione, jakie okoliczności faktyczne organ uznał za przesądzające oraz na podstawie jakich dokumentów, informacji lub ustaleń przyjął negatywny wynik oceny, co uniemożliwia stronie poznanie rzeczywistych motywów działania organu, a Sądowi przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej czynności,2. naruszenie pkt 7.1.8, pkt 7.1.8.1, pkt 7.1.8.2, pkt 7.1.8.3 i pkt 7.1.8.4 Programu Aktywny Maluch 2022-2029 w związku z art. 62 ust. 2, ust. 4a i ust. 13 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pkt 7.1.8.4 Programu może stanowić samodzielną, ogólną podstawę negatywnej oceny wniosku każdego wnioskodawcy z powodu uprawdopodobnienia przez wojewodę wątpliwości co do wiarygodności podmiotu, podczas gdy z literalnej, systemowej i celowościowej wykładni pkt 7.1.8-7.1.8.4 Programu wynika, że pkt 7.1.8.4 stanowi wyłącznie element szczególnego mechanizmu kwalifikacji podmiotów wnioskujących na podstawie wyjątku przewidzianego w pkt 7.1.8.1 Programu, a więc nie może być stosowany jako generalna klauzula odmowy wobec wszystkich wnioskodawców.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Natomiast w myśl art. 146 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.W analogicznej sprawie do niniejszej zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2026 r., sygn. III SA/Kr 1715/25 i III SA/Kr 1716/25 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko, dlatego też posłuży się użytymi tam argumentami.W niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie dofinansowania do realizacji zadań z zakresu określonego w art. 62 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 798, z późn. zm.), który reguluje rządowe programy rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.Zgodnie z zapisami ww. ustawy załatwienie sprawy o dofinansowanie nie następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym, w formie decyzji administracyjnej, ponieważ nie przewidziano takiej formy prawnej dla jej załatwienia. Z przepisu art. 62 ust. 6 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 wynika bowiem, że udzielenie dotacji celowej w zakresie dofinansowania na utworzenie lub funkcjonowanie żłobków następuje na podstawie umowy zawartej przez wojewodę z podmiotem dotowanym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., sygn. I GSK 1887/19, CBOSA).Zasadnie natomiast skarżąca podnosi w skardze, że jakkolwiek samo przekazanie dofinansowania odbywa się na podstawie umowy, to jednak etap poprzedzający jej zawarcie ma charakter administracyjnoprawny. W ocenie Sądu zaskarżona czynność spełnia przesłanki do uznania jej za czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem została podjęta w sprawie indywidualnej, skierowana jest do konkretnego podmiotu i dotyczy uprawnienia tego podmiotu, które ma podstawę w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej czynności wskazać należy, że zgodnie z art. 62 ust. 4 ww. ustawy właściwym do przeprowadzenia postępowania konkursowego i przyznania dofinansowania jest wojewoda i to ten organ ponosi odpowiedzialność za prawidłowość, zgodność z prawem skierowanych wobec jednostki czynności. Jak trafnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. I GZ 116/22 (CBOSA), przyjęta przez ustawodawcę technika legislacyjna polegająca na upoważnieniu organu administracji do określenia w drodze aktu wewnętrznego trybu działania organów stanowi powszechnie przyjęty sposób w sprawach z zakresu rozdziału środków publicznych. Postępowanie w tych sprawach nie nosi znamion jurysdykcyjnego, lecz zaliczane jest do tzw. procedur trzeciej generacji, w ramach których nie dochodzi do stosowania prawa, lecz wyłącznie do oceny złożonych ofert na pozyskanie dofinansowania (zob. J. Barnes, Towards a Third Generation of Administrative Procedure [w:] S. Rose-Ackerman, P. L. Linseth (red.), Comparative Administrative Law, Cheltenham-Northampton 2010, s. 342 i n.). Chociaż w postępowaniach tych – z niewielkimi wyjątkami – nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w tym unormowanych w tym akcie zasad, to skierowane do jednostki działanie administracji nie może cechować się dowolnością czy arbitralnością.W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy zarzucany w skardze brak wystarczającego uzasadnienia zaskarżonej czynności Wojewody Małopolskiego przemawia za stwierdzeniem bezskuteczności tej czynności, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., tj. czy Sąd przeprowadzając sądową kontrolę w oparciu o kryterium zgodności z prawem, na podstawie akt sprawy miał możliwość prześledzenia toku rozumowania organu i zbadania zgodności z prawem podjętej czynności.W pierwszej kolejności wskazać należy, że na podstawie art. 62 cyt. ustawy Minister właściwy do spraw rodziny opracował Program rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Aktywny Maluch 2022-2029. W pkt 7 Programu zawarto zasady oceniania wniosków. Wymieniono tam szereg różnych wymogów formalnych (pkt 7.1.1. do 7.1.8.), które podlegają ocenie. W pkt 7.1.8.4. Programu zawarto też zapis, że w przypadku uprawdopodobnienia przez wojewodę wątpliwości, co do wiarygodności podmiotu, wojewoda ocenia wniosek pozytywnie.Odnośnie powyższego Sąd zauważa, że podanie przez organ motywu nieuwzględnienia wniosku, w postaci stwierdzenia: "Wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w pkt 7 Programu", nie wskazuje, który konkretnie warunek z pkt 7 został przez organ negatywnie oceniony. Organ nie sprecyzował w wynikach oceny, że chodzi o wystąpienie przesłanki z pkt 7.1.8.4. Programu, zatem zupełnie nie było wiadomo, które formalne kryterium oceny wniosku organ zakwestionował.W ocenie Sądu już sam ten fakt dawał podstawę do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. Sąd administracyjny nie może zastępować organu w weryfikacji poprawności formalnej wniosku, jego rolą jest kontrola takiej oceny. Z samego zapisu: "Wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w pkt 7 Programu" nie można odczytać zawartości tej oceny.Również akta sprawy nie wskazywały, że chodzi o przesłankę określoną w pkt 7.1.8.4. Programu. W aktach sprawy widnieje wyciąg z listy podmiotów wykluczonych, dotyczący trzech spółek: I. Sp. z o.o. w K., F. sp. z o.o. w G. oraz E. Sp. z o.o. w K. i B. W., jednakże żadne z tych podmiotów jest stroną kontrolowanego postępowania. W ocenie Sądu, sam ten dokument nie mógł jednoznacznie wskazywać na przyjętą przez organ podstawę odmowy uwzględnienia wniosku z pkt 7.1.8.4. Programu, czy też idąc dalej - rozstrzygać o jej zasadności.Okoliczność (objęta pkt 7.1.8.4. Programu), która stanowiła podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku, została przez organ wskazana dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. Jednocześnie brak jest jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na możliwość zastosowania w przypadku skarżącej pkt 7.1.8.4. Programu, co jest kwestionowane przez skarżącą w piśmie z dnia 15 czerwca 2026 r. Zatem dopiero rozstrzygnięcie przez organ tej kwestii będzie dawało ewentualnie podstawę do dalszych rozważań dotyczących uprawdopodobnienia wątpliwości, co do wiarygodności skarżącej.W takim wypadku organ uwzględni, że uprawdopodobnienie braku wiarygodności podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie niewątpliwie ma charakter oceny. Zatem kwestia ta powinna być dokładnie uzasadniona. Sama lista podmiotów wykluczonych stanowi jedynie źródło informacji o okolicznościach, które mogą mieć znaczenie w sprawie i uprawdopodabniać brak wiarygodności skarżącej spółki. Konieczne jest więc aby te okoliczności wyartykułować i poddać je ocenie w kontekście spełnienia przesłanki z pkt 7.1.8.4. Programu. Motywacja organu powinna być przy tym zrozumiała i jasna dla strony i znajdować poparcie w dokumentacji akt sprawy tak aby poddawała się kontroli Sądu.W tym stanie sprawy, uznając, że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a. Kwota zasądzona na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania, to wpis sądowy, koszty poniesione przez pełnomocnika i opłata za czynności pełnomocnika, która, na podstawie art. 206 p.p.s.a., została miarkowana przy uwzględnieniu wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i zagadnień prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przy uwzględnieniu jej w istocie tożsamej treści stanowiska w trzech analogicznych sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego "zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powołanego przepisu wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r., sygn. II OZ 646/21, analogicznie postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. II OZ 515/21, opubl. w CBOSA).Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powołanego przepisu wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r., sygn. II OZ 646/21, analogicznie postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. II OZ 515/21, opubl. w CBOSA).Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.