Wyrok - I OSK 2088/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 22 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.F. i J.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1360/23 w sprawie ze skargi K.F. i J.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 25 września 2023 r., nrOddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.F. i J.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1360/23 w sprawie ze skargi K.F. i J.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 25 września 2023 r., nr
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
22 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
art. 155
kpa
art. 154
kpa
art. 16
kpa
art. 3
ppsa
art. 141
ppsa
art. 182
ppsa
art. 183
ppsa
art. 174
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 6 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1360/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalił skargę K.F. i J.F. (dalej również: "strony", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu (dalej również: "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 25 września 2023 r., nr SKO-714-61/23 (dalej: "zaskarżony akt/decyzja", "akt/decyzja z 25 września 2023 r."), utrzymującą w mocy akt Prezydenta Miasta T. (dalej również: "Prezydent", "organ I instancji") z 14 czerwca 2023 r., nr WGiK.6831.37.2023 (dalej: "akt/decyzja z 14 czerwca 2023 r."), którym organ I instancji odmówił zmiany i uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, Prezydenta Miasta T. z 24 lipca 2019 r., nr WGiK.6831.35.2019 (dalej również: "akt/decyzja podziałowa", "akt/decyzja z 24 lipca 2019 r.") - w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w T., przy ulicy [...] i [...], działka nr [...], obręb [...], zapisanej w KW [...]. Aktem tym Prezydent, uwzględniając wniosek J.F. i K.F., zatwierdził podział nieruchomości w ten sposób, że z ww. działki nr [...] wydzielono działki: nr [...] pow. 0,2418 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha, nr [...] o pow. 0,1002 ha, nr [...] o pow. 0,1002 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha, nr [...] o pow. 0,1009 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha oraz nr [...] o pow. 0,0278 ha. Decyzja podziałowa stała się ostateczna z 13 sierpnia 2019 r.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli J.F. i K.F., kwestionując go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa"), zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:- art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "kpa") oraz art. 155 kpa i art. 3 § 1 ppsa, cyt.: "(...) poprzez uznanie, że wskazane normy nie pozwalają na wzruszenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 24 lipca 2019 roku zatwierdzającej podział nieruchomości - działki nr [...], KW [...], pomimo że skutki decyzji administracyjnej, na mocy której wydzielone zostały działki, mogą zostać usunięte jedynie w trybie przewidzianym dla wzruszenia decyzji ostatecznych wskazanym w ww. przepisach postępowania administracyjnego, a dodatkowo możliwa jest zmiana decyzji w części co do której nie nastąpiła zmiana stanu prawnego";- art. 141 § 4 ppsa, cyt.: "(...) poprzez jego niezastosowanie i brak należytego, wyczerpującego uzasadniania wyroku oraz brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się Sąd meriti, ponieważ Sąd nie wskazał czy dopuszczalna jest zmiana decyzji w trybie nadzwyczajnym w odpowiedniej części, tak aby zmiana objęła wyłącznie działki nadal stanowiące własność skarżących, co do których stan prawny i faktycznie zmianie nie uległ."Podnosząc powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów.Pismem z 5 lipca 2024 r., skarżący złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądał jej przeprowadzenia.Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami, tj.: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).Objęta zarzutami środka zaskarżenia złożonego w tej sprawie, podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 ppsa, opiera się na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach mieszczą się przepisy postępowania, jak i regulacje ustrojowe (por. wyroki NSA z: 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 647/15; 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2525/14; 9 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 605/10). Uwzględnienie skargi kasacyjnej, opartej na podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa, następuje wówczas, gdy uchybienie sądu mogło mieć – co należy podkreślić – istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe determinuje wniosek, że pomiędzy podnoszonym uchybieniem procesowym, a zaskarżonym wyrokiem istnieć powinien bezpośredni związek przyczynowy.W tym miejscu podkreślić wypada fakt związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami wniesionej skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa). Granice te wyznaczają bowiem zakres oceny podejmowanej przez ten Sąd, ograniczając ją do ram naruszenia jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie i prawidłowo przez stronę wskazane. Ze względu zaś na tak określony zakres kontroli instancyjnej, wynikający z ww. regulacji, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.Rozpoznając skargę kasacyjną w powyżej zakreślonych granicach stwierdzić należy, że jej argumentacja pozbawiona jest waloru zasadności.Istotą sporu w tej sprawie jest możliwość zmiany ostatecznej decyzji podziałowej Prezydenta z 24 lipca 2019 r., w ten sposób, że cyt.: "(...) z działki nr [...] o powierzchni 0,9709 ha wydziela się łącznie 3 działki: - działkę o pow. 0, 67 ha (w miejsce działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), - działkę nr [...] o pow. 0,1000 ha, - działkę nr [...] o pow. 0,1009 ha, - działkę nr [...] o pow. 0,1000 ha" (wniosek stron z 20 maja 2023 r. - k. 2 akt adm. organu I instancji) - w sytuacji, gdy część działek powstałych po podziale (o nr: [...], [...] i [...]) została następnie zbyta przez beneficjentów decyzji podziałowej (skarżących) na rzecz osób trzecich. Wniosek o zmianę (uchylenie) aktu z 24 lipca 2019 r. oparto o art. 154 § 1 kpa, względnie art. 155 kpa. Organy nie wzywały stron do wyboru trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, procedując je łącznie. Końcowo Prezydent i następnie SKO doszły do wniosku, że brak jest podstaw do wzruszenia aktu podziałowego w ww. trybach nadzwyczajnych. Powyższe sanował wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, podzielając w pełni argumentację organów i uznając, że: 1) akt podziałowy należy do rozstrzygnięć, w wyniku których doszło do nabycia przez strony prawa - a zatem właściwą byłaby ewentualnie podstawa z art. 155 kpa; 2) uzasadnieniem dla odmownego rozstrzygnięcia wniosku były następujące okoliczności: a) zmiana stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, poprzez sprzedaż trzech spośród wydzielonych działek; wobec czego b) doszło do zmiany w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości objętej decyzją ostateczną (podziałową), w tym zmiany podmiotowej, cyt.: "(...) stronami postępowania w trybie nadzwyczajnym oprócz Skarżących byłyby podmioty, które nie były stronami w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową." (str. 4 uzasadnienia wyroku; str. 47 verte akt sąd.). Już powyższe było zaś, zdaniem Sądu I instancji, wystarczające dla odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji podziałowej - tak w trybie art. 154 kpa, jak i art. 155 kpa. Niezależnie od powyższego WSA stanął na stanowisku, że cyt.: "(...) w trybie art. 155 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane jedynie decyzje uznaniowe." (str. 4 uzasadnienia wyroku; str. 47 verte akt sąd.), a decyzja podziałowa jest aktem o charakterze związanym, cyt.: "(...) Tak więc również z powodu związanego charakteru decyzji podziałowej, wskazanego przez Kolegium, nie było możliwe uchylenie w kontrolowanej sprawie ostatecznej decyzji podziałowej w oparciu o art. 155 k.p.a." (str. 5 uzasadnienia wyroku; str. 48 akt sąd.).Postawione przeciwko wyrokowi WSA zarzuty kasacyjne koncentrują się zaś na argumentacji w zakresie braku uznania dopuszczalności wzruszenia decyzji podziałowej, cyt.: "(...) w części, co do której nie nastąpiła zmiana stanu prawnego." - a więc w zakresie dotyczącym działek pozostających obecnie własnością wnioskodawców (nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) - poprzez ich połączenie, bez ingerencji w działki zbyte już w ramach umów kupna-sprzedaży oraz braku wyrażenia przez Sąd wojewódzki oceny w zakresie prawnego wyłączenia takiej możliwości.Na wstępie przypomnieć wypada, że w myśl art. 154 kpa, określającego zasady uchylenia lub zmiany decyzji nietworzącej praw nabytych: decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony ( § 1). W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Art. 155 kpa reguluje zaś przypadki uchylenia lub zmiany decyzji tworzącej prawa nabyte i stanowi, że: decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.Na wstępie rozważyć należało, który z ww. trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej mógł zostać zastosowany w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznaje stanowisko WSA, że decyzja Prezydenta z 24 lipca 2019 r. stanowi akt, na podstawie którego strona nabyła prawo. W konsekwencji zatem art. 154 kpa nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania.Wyjaśnić przy tym wypada charakter decyzji podziałowej, jako aktu nabycia prawa. Decyzja tego typu stanowi akt prawnokształtujący w znaczeniu geodezyjno-kartograficznym. Efektem podziału danej nieruchomości w trybie art. 93 i 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami (aktualnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 399, dalej: "ugn") - a więc podziału o charakterze geodezyjnym (ewidencyjnym), jak i prawnym - będzie wydzielenie z danego obszaru (w ramach jednej nieruchomości), za pomocą granic, wyodrębnionych i samodzielnych geodezyjnie działek gruntu tego samego właściciela, albo inne ukształtowanie przebiegu granic działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości, które w przyszłości mogą stanowić nieruchomości odrębne. W konsekwencji podziału nieruchomości beneficjent decyzji (dotychczasowy jej właściciel), wykonując swoje prawo własności, zyskuje uprawnienie wprowadzenia powstałych po podziale, "nowych" działek do obrotu, np. poprzez sprzedaż, przekazywanie w użytkowanie wieczyste, czy oddanie w trwały zarząd (por. M. Wolanin, Podziały, scalenia i rozgraniczenia nieruchomości oraz procedury ewidencyjne, Wyd. 6, Warszawa 2025, str. 3 - 42). Powyższe stanowi zaś oczywistą korzyść dla strony, jako zasadniczy element praw nabytych (por. T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, H. Knysiak-Sudyka (red.), Warszawa 2023, art. 155, Lex/el.). Skutki aktu podziałowego odnosić również należy do wykonywania prawa własności, umożliwiającego zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z przepisami obowiązującego prawa (miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dalej: "mpzp"). Jak zasadnie zauważyły organy i Sąd I instancji do rezultatów decyzji podziałowej zalicza się także określenie podstawy dla stabilizacji geodezyjnych znaków granicznych, czy dokonania stosownych wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz w księgach wieczystych.Kolejnym zagadnieniem stojącym u podstaw wyroku Sądu wojewódzkiego, rzutującym bezpośrednio na przyjęty kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy, była kwestia zmian podmiotowych i prawnych, które nastąpiły po uzyskaniu waloru ostateczności przez akt podziałowy. Stanowiły one bowiem podstawową przyczynę odmowy zastosowania trybu określonego w art. 155 kpa. Odnosząc się do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na istotne cechy postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w tym trybie. Otóż z samego literalnego brzmienia omawianej regulacji wynika, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (bądź nałożono na nią obowiązek), łącznie spełnione być muszą przesłanki: 1) istnienia w obrocie decyzji ostatecznej tworzącej prawa nabyte; 2) za uchyleniem lub zmianą tej decyzji przemawiać powinien interes społeczny lub słuszny interes strony; 3) strona musi wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie aktu; 4) brak przeciwwskazań dla zastosowania tej regulacji w przepisach ustaw szczególnych.Co kluczowe i warte podkreślenia w związku z sytuacją zaistniałą na gruncie tej sprawy - przedmiotem postępowania w trybie art. 155 kpa nie jest ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie danej sprawy, a przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem aktualizacji ww. warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wyłącza przy tym uwzględnienie wniosku (zmianę/uchylenie decyzji). Powyższe jest cechą charakterystyczną dla nadzwyczajnych trybów wzruszania aktów organów administracji. Zastosowanie art. 155 kpa nie może bowiem prowadzić do rozpatrzenia sprawy w kolejnej, w nieprzewidzianej przepisami prawa "trzeciej" instancji, ani też do sanowania obejścia przepisów w ramach zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Weryfikacja przez organ decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa z uwagi na postulowaną wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia, jest przy tym niedopuszczalna, a takie właśnie rozwiązanie sytuacji skarżących sugeruje autor skargi kasacyjnej, wywodząc aktualnie niezgodność postanowień aktu z 24 lipca 2019 r. z zapisami mpzp (jego wadliwość) oraz - co jest w istocie przyczyną zainicjowania postępowania o zmianę decyzji ostatecznej - odnosząc się do wyłączenia możliwości połączenia pozostałych po podziale działek własności skarżących w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1077/22. Naczelny Sąd Administracyjny raz jeszcze podkreśla, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej to samodzielne postępowanie administracyjne, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (vide np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06; 12 lutego 2014 r., I OSK 1932/13; czy z 16 maja 2017 r., I OSK 2056/15). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa mimo, że stanowi byt odrębny w stosunku do sprawy, w której zapadła weryfikowana decyzja ostateczna, jednak toczy się w tej samej z materialnoprawnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne. Stąd też nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną (niejako w "trzeciej" instancji). Prawna możliwość zastosowania omawianego trybu nadzwyczajnego uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W tej zaś sytuacji niedopuszczalnym staje się rozszerzanie zakresu sprawy administracyjnej. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji - zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa może być dokonana jedynie w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej" oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że postępowanie unormowane w ww. przepisie kpa stanowi tryb nadzwyczajny, dopuszczający możliwość ingerencji w ostateczną decyzję administracyjną, co stanowi wyjątek od - wyrażonej w art. 16 § 1 kpa - zasady trwałości tego rodzaju decyzji. Z tego też względu zastosowanie art. 155 kpa obwarowane jest wymogiem przeprowadzania ścisłej jego wykładni.Rozważając prawną możliwość zastosowania opisywanego trybu należy zatem wziąć pod uwagę uprzednie ustalenie, czy w konkretnym przypadku aktualizuje się przesłanka tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09). Na sprawę administracyjną w ww. znaczeniu składają się zaś tak elementy podmiotowe jak i przedmiotowe. Przy czym tożsamość elementów podmiotowych oznacza tożsamość adresatów praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków, a także ich podstawy faktycznej i prawnej. Inaczej, tożsamość sprawy w znaczeniu materialnoprawnym występuje, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (vide: uchwała siedmiu sędziów NSA w Warszawie z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99; wyroki NSA w Warszawie z: 29 kwietnia 1998 r., IV SA 1061/96 i z 20 stycznia 1999 r., III SA 6434/97; czy wyrok NSA z 13 marca 2025 r., I OSK 636/23).W analizowanej sprawie w wyniku wydania decyzji z 24 lipca 2019 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], KW [...], obręb geodezyjny nr [...], położonej w T. przy ul. [...] i [...], stanowiącej współwłasność J.F. i K.F. - wyodrębniono m.in. działki nr: [...], [...] i [...], natomiast w dacie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego uwieńczonego aktem Prezydenta z 14 czerwca 2013 r., utrzymanym następnie w mocy decyzją Kolegium z 25 września 2024 r. o odmowie zmiany decyzji podziałowej, ww. działki - na podstawie umów kupna-sprzedaży były przedmiotem własności osób trzecich (jak wynika z informacji z rejestru gruntów z 13 czerwca 2023 r.: działka nr [...] - wspólność ustawowa K.G. i M.N.; działka nr [...] - współwłasność K.M. i M.R., a działka nr [...] - wspólność ustawowa D.K. i B.K. - k.14-15 akt adm. organu I instancji). Dla ww. działek założono odrębne księgi wieczyste. Pozostała po podziale część wyodrębnionych działek stanowi własność skarżących. Tym samym ewentualna zmiana decyzji ostatecznej z 24 lipca 2019 r. zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym (wobec zbycia ww. działek na rzecz osób trzecich) konstytuuje odmienny stan faktyczny i prawny od stanu pierwotnego z dnia 24 lipca 2019 r. Powyższe, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd wojewódzki - samodzielnie już wyłączało zastosowanie w sprawie trybu zmiany aktu podziałowego określonego w art. 155 kpa. Bez wątpienia, kontrolowana decyzja podziałowa wywołała już skonkretyzowane skutki prawne, poprzez przeniesienie prawa własności poszczególnych działek, powstałych w wyniku podziału na rzecz osób trzecich. Powyższe oznacza zaś, że uprzedni przedmiot postępowania podziałowego de facto przestał istnieć. Wobec zbycia trzech z wyodrębnionych podczas podziału działek powstały bowiem odrębne przedmioty własności ("nowe" nieruchomości z wpisane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych w księgi wieczyste - vide: wskazana wyżej informacja z rejestru gruntów z 13 czerwca 2023 r., k.14-15 akt adm. organu I instancji).Odnosząc się do podniesionej w środku zaskarżenia wyroku kwestii dopuszczalności zmiany decyzji ostatecznej w części, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że co do zasady akty organów administracji publicznej mogą być zmieniane i uchylane również w części. Powyższe ograniczone jest jednak tak charakterem danego aktu, którego zmiany/uchylenia strona żąda, jak i uzależnione od wypełnienia ww. przesłanek koniecznych dla takiej zmiany. W tej sprawie - jak zasadnie stwierdził Sąd wojewódzki - nie doznają one aktualizacji, a zatem brak było podstaw do zastosowania tak art. 154 § 1 kpa, jak i art. 155 kpa. Zmiana ostatecznej decyzji podziałowej w tej sprawie - w sposób objęty żądaniem skarżących - doprowadziłaby de facto do niedopuszczalnego, wydania aktu w odmiennym stanie faktycznym i prawnym.Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w ocenie składu orzekającego w tej sprawie - co do zasady - zmiana (uchylenie) ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 kpa może obejmować zarówno decyzje uznaniowe, jak i decyzje związane. Z brzmienia tego przepisu nie wynika bowiem, by miał on zastosowanie jedynie do decyzji określonego rodzaju. Oczywistym przy tym jest, że zmiana lub uchylenie decyzji w danym trybie nie może doprowadzić do skutku sprzecznego z prawem. Uwzględniając zatem charakter decyzji związanych należy przyjąć, że zmiana tego rodzaju aktu administracyjnego, na podstawie art. 155 kpa, może dotyczyć jedynie tych jego elementów, które nie stanowią "związanej" części rozstrzygnięcia, determinowanej bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa (por. np. wyroki NSA z: 16 maja 2017 r., I OSK 2056/15; 13 marca 2025, I OSK 636/23; 15 października 2025 r., I OSK 2720/23; A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 15, LEX/el. 2025).W kwestii postulowanego naruszenia art. 141 § 4 ppsa, w myśl którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W analizowanej sprawie uzasadnienie zostało sporządzone w sposób prawidłowy – bez wątpienia obejmuje ono pełen katalog elementów, o których mowa w art. 141 § 4 ppsa, pozwalając na prześledzenie toku rozumowania Sądu wojewódzkiego w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną. Sąd I instancji ocenił dopuszczalność zastosowania obu z objętych zaskarżoną decyzją nadzwyczajnych trybów postępowania - uznając, że żaden z nich nie miał zastosowania w tej sprawie. W odniesieniu do niewyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia możliwości zmiany decyzji podziałowej w części, wskazać należy, że skoro WSA stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 154 § 1 kpa i art. 155 kpa wobec aktu z 24 lipca 2019 r. "w ogóle", obejmowało to ocenę uchylenia/zmiany tej decyzji również w części. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi bowiem odnosić się do całokształtu powołanej przez stronę argumentacji w sposób kazuistyczny, wystarczającym jest, by wyrażone przez sąd stanowisko łącznie przesądzało o bezzasadności (czy zasadności) podnoszonych zarzutów. Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, odniósł się również do jej zarzutów, wyjaśniając motywację przyjętej następnie oceny. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że w przypadku podnoszenia wadliwości uzasadnienia wyroku sądu, umocowanej w naruszeniu art. 141 § 4 ppsa, możliwe jest kwestionowanie jedynie kompletności elementów części perswazyjnej argumentacji, nie zaś jej prawidłowości merytorycznej. "Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd tego przepisu." (vide: wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., II OSK 3218/19; z 11 marca 2020 r., I GSK 175/18; z 17 grudnia 2019 r., I FSK 1789/17).Uznając argumentację środka zaskarżenia za bezzasadną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie sporządzono stosownie do treści art. 193 zdanie drugie ppsa.Na mocy art. 156 § 3 ppsa, Sąd kasacyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską w określeniu nazwiska skarżących w sentencji zaskarżonego wyroku., Sąd kasacyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską w określeniu nazwiska skarżących w sentencji zaskarżonego wyroku.