Postanowienie - II GZ 227/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 23 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Po 14/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 26 maja 2025 r. nr SKO.421.573.3Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Po 14/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 26 maja 2025 r. nr SKO.421.573.3
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Ostrowska
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 26 lutego 2026 r. po rozpoznaniu wniosków skarżącego oraz uczestnika postępowania Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 26 maja 2025 r., nr SKO.421.573.3.2025 w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. O wykonaniu tego obowiązku nie świadczy samo zgłoszenie wniosku oraz przedstawienie argumentacji, sugerującej daleko idące skutki, bez potwierdzenia tego stanowiska dokumentami źródłowymi, obrazującymi aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy. WSA podkreślił, że dopiero precyzyjne określenie dochodów (skarżący nie podał z kim pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podał w jakiej wysokości i z jakich tytułów on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dochody, czy korzystają z pomocy opieki społecznej), wydatków, w tym ewentualnych obciążeń i kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny, bieżących wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, informacji o posiadanym majątku, w tym oszczędnościach, mogłoby stanowić podstawę do oceny w zakresie spełnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Natomiast przedłożona przez skarżącego informacja o miesięcznym utargu za okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 stycznia 2026 r., jak i samo powoływanie się przez skarżącego na znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki nie jest wystarczające do przyznania tymczasowej ochrony. Selektywne przedstawienie informacji ze względu na brak jakikolwiek innych danych służących do oceny zasadności wniosku poddaje w wątpliwość argumentację strony skarżącej o konieczności zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. Brak jest zatem argumentów za przyjęciem, że w sprawie wystąpi realne zagrożenie, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji.Ponadto Sąd podkreślił, że ustawodawca wprost wskazał podmiot uprawniony do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, stanowiąc, iż jest nim wyłącznie skarżący. A zatem Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców, który nie złożył skargi w sprawie, a więc nie jest stroną skarżącą, a jedynie uczestnikiem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie przysługiwało mu prawo do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie zgadzając się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł zażalenie zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:- art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, w sytuacji gdy brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody majątkowej, a także powstanie trudnych do odwrócenia skutków;- art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że skarżący nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo, iż skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek uprawniających do uwzględnienia przedmiotowego wniosku tj. że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;- art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnej oceny czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy.Mając na uwadze powyższe, rzecznik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości oceny wniosku o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji.W pierwszej kolejności należy wskazać, że działanie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w postępowaniu sądowoadministracyjnym może polegać nie tylko na udziale w toczącym się postępowaniu, ale także na wnoszeniu przez niego określonych środków zaskarżenia wymienionych w art. 8 § 3 p.p.s.a., a więc skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania. Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców przysługuje zatem uprawnienie do wniesienia skargi (art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a.) oraz skargi kasacyjnej (art. 173 § 2 w zw. z art. 175 § 2 i art. 177 § 1 p.p.s.a.), zażalenia (art. 194-198 p.p.s.a.), skargi o wznowienie postępowania (art. 270-285 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego należy stwierdzić, że Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców na podstawie art. 8 § 3 w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 461) przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Przechodząc do oceny zażalenia wskazania wymaga, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wydając postanowienie w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Tym samym powinien on dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zawarta we wniosku argumentacja oraz w zażaleniu Rzecznika nie wskazuje, aby było zasadne zastosowanie wobec skarżącego środka prawnego w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności faktycznych dotyczących jego sytuacji życiowej i zawodowej, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedstawił bowiem w sposób wystarczający rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych. Przedstawione przez skarżącego zestawienie dotyczące utargu miesięcznego oraz zdjęcia napoi alkoholowych różnych marek, nie można uznać za wystarczające udowodnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy zaskarżona decyzja może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie się do aktualnej sytuacji materialnej skarżącego. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby w szczególności udzielenie informacji dotyczących stanu oszczędności czy rachunków bankowych, a także comiesięcznych zobowiązań skarżącego.Należy również zaznaczyć, że ani zmniejszenie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, ani też potencjalna możliwość zaprzestania prowadzenia tej działalności nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Skutki, na które wskazuje skarżący, są typowe dla decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Również każde inne rozstrzygnięcie administracyjne, które np. stwierdza wygaśnięcie lub uchylenie zezwolenia na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej wywołuje podobne następstwa. Nie jest to więc sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodać przy tym należy, że skarżący nie powiązał tych typowych skutków wykonania decyzji ze swoją sytuacją życiową i majątkową w taki sposób, by można było uznać, że nie są to typowe skutki wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu lecz że, w jego sytuacji będą one tak dotkliwe, że należałoby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący ograniczył się do przedstawienia danych, które są zbyt ogólnikowe, aby na ich podstawie możliwe było uznanie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej, nie sprecyzował wysokości posiadanych aktywów i nie podał wysokości ewentualnych długów. Należy zgodzić się ze skarżącym, że niemożliwość sprzedaży alkoholu może ograniczyć zyski, ale nie musi się jednak ona wiązać z koniecznością rezygnacji z prowadzenia sklepu.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest bowiem zobowiązany do poszukiwania z urzędu w aktach sprawy informacji o okolicznościach uzasadniających uwzględnienie wniosku, jeżeli skarżący nie wskazał tych okoliczności i nie powołał się na określone (znajdujące się w aktach lub przedłożone sądowi do oceny) dokumenty potwierdzające zasadność wniosku. Ciężar konkretyzacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wskazania okoliczności je potwierdzających spoczywa bowiem na wnioskodawcy.Skoro zatem skarżący nie przedstawił kompletnego stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów finansowych ani stanu majątkowego, nie ma możliwości uznania, że zachodzą wobec niego przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał bowiem, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się jednej lub obu ustawowych przesłanek wyartykułowanych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji.., jak w sentencji.