Wyrok - III SA/Łd 136/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 23 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargi. Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skarg M. Ś. i A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2025 roku nr KO.434.15.2025 w przedmiocieOddalono skargi. Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skarg M. Ś. i A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2025 roku nr KO.434.15.2025 w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
powód
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Anna Dębowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi
UZASADNIENIE
III SA/Łd 136/26UzasadnienieM.Ś. oraz A.Ś. złożyli dwie odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 grudnia 2025 r. (znak: KO.434.15.2025) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z 12 grudnia 2022 r. dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 61a, art. 123 i art. 124 k.p.a.Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] 27 września 2022 r. wydał decyzję (znak: RGK.6830.1.2019, sprostowaną postanowieniem z 9 listopada 2022 r.) umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości położonych w obrębie [...], tj. oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 161, stanowiącej własność D.K., z nieruchomością oznaczoną nr działki 160, stanowiącą współwłasność W.F. (w 3/18 części), G.L. (w 3/18 części), M.Ś. (w 1/3 części) i A.Ś. (w 1/3 części). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 12 grudnia 2022 r. (znak: KO.434.28.2022), utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 oddalił skargę M.Ś. na ww. decyzję Kolegium. Wyrok jest prawomocny od 14 września 2023 r.Następnie wnioskiem z 18 listopada 2025 r. M.Ś. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o stwierdzenie nieważności: "ostatecznej decyzji SKO z dnia 12 grudnia 2022 r., znak KO.434.28.2022, dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, ostatecznej decyzji SKO z dnia 10 stycznia 2023 r., znak KO.434.30.2022, ustalającej koszty postępowania i obciążającej mnie kosztami pracy geodety".W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., art. 12 ust. 1, art. 7d ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do rzetelnego postępowania).Decyzje - w ocenie strony skarżącej - zapadły przy oczywistym pominięciu istotnych dowodów: Kolegium utrzymało w mocy decyzje Wójta, opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wadliwych dokumentach, sporządzonych na podstawie błędnego operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1973 r. Pominięto dokumenty archiwalne: AWZ zgodne z operatem założenia ewidencji gruntów z 1963 r., mapy i szkice archiwalne, dokumentację wykazującą pierwotny i prawidłowy przebieg granic działek nr 160 i 161. Strona podniosła, że dokumenty te istnieją, mają moc dowodową jednoznacznie wykazują stan prawny działek, co oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, ani do obciążania kosztami geodety, który z tych dokumentów nie skorzysta i nich nie ujawnił.Dalej strona podnosiła, że geodeta dopuścił się nierzetelnego wykonania prac: nie wykorzystał podstawowych dokumentów archiwalnych, które są niezbędne do ustalenia stanu prawnego. W efekcie sporządził wadliwy operat, co znacząco wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy.Ponadto decyzje wywołały poważne skutki prawne i doprowadziły do przewlekłej sprawy sądowej: decyzje Kolegium miały bezpośredni wpływ na: dalsze wieloletnie postępowanie sądowe, utrudnienie ustalenia prawidłowego przebiegu granicy, naruszenie praw majątkowych skarżącej (art. 64 Konstytucji), pogorszenie sytuacji faktycznej i prawnej.Zdaniem strony skarżącej spełnione są przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.: w szczególności: pkt 2 - rażące naruszenie prawa, pkt 7 - niewykonanie przez organ ustawowych obowiązków w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego.W ocenie strony organ całkowicie pominął istotne dowody, nie zebrał materiału dowodowego w sposób kompletny i nieprawidłowo ocenił stan prawny działek. Wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego stanowi klasyczne rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z 12 grudnia 2022 r., znak: KO.434.28.2022, stwierdzenie nieważności "decyzji SKO z dnia 10 stycznia 2023 r., znak KO.434.30.2022"; ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem pełnego materiału dowodowego, w tym dokumentów archiwalnych AWZ oraz operatu założenia ewidencji gruntów z 1963 r.Skarżąca ponadto wskazała: "Dodatkowo są zdjęcia od GGK, których wcześniej nie było w aktach sprawy. Zdjęcia satelitarne od GGK od 1969 r. do 2024 r., które wskazują spokojny stan posiadania i nie wskazują na przeliczenia geodety (linia,C,L,M,N,E PRZESUNIĘCIA.NA 2M 13 M ! ,5.40 M I PRAWIE 2 M)".Skarżąca zaznaczyła, że już w swojej skardze szczegółowo wskazywała na spokojny, niezmienny od ponad 100 lat stan posiadania, a także jednoznacznie podnosiła wadliwość operatu sporządzonego przez firmę Ax. Przedstawiła liczne dokumenty archiwalne potwierdzające stan prawny działek, w tym AWZ, operat podstawowy z założenia ewidencji gruntów z 1963 r., pierworys, mapę z 1897 r., szkice połowę, wypisy z rejestrów gruntów sprzed 1972 r. oraz protokół z negatywnej weryfikacji S.B. Pomimo przedstawienia tak szerokiego i jednoznacznego materiału dowodowego - istotnego dla oceny zgodności pomiarów - "Komisja SKO w całości go pominęła", oddalając wnioski skarżącej. Strona podkreśliła, że dla tych działek nie istniała żadna decyzja administracyjna zmieniająca przebieg granicy, nie było scalenia, a akt notarialny i KW dotyczące działki 161 oraz jej postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na działkę 160 zostały wydane wyłącznie na podstawie wadliwego operatu z odnowienia ewidencji gruntów z 1973 r., który miał charakter pomocniczy i nie posiadał mocy prawnej. Do obecnych niezgodności doszło wskutek tego, że po 1992 r. sądy opierały swoje orzeczenia na wypisach i wyrysach wydawanych przez starostwo, zamiast na dokumentach stanowiących rzeczywisty stan prawny - w szczególności na AWZ.Wspomnianym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 12 grudnia 2022 r.W uzasadnieniu organ podniósł, że 27 września 2022 r. wydana została decyzja (znak: RGK.6830.1.2019), którą Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 12 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2022 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 oddalił skargę M.Ś. na ww. decyzję Kolegium. Wyrok jest prawomocny od 14 września 2023 r.Kolegium wyjaśniło, że w skardze z 10 stycznia 2023 r. M.Ś. zarzucała ww. decyzji Kolegium z 12 grudnia 2022 r., że geodeta dokonujący czynności rozgraniczeniowych nie przeanalizował stanu prawnego działek nr 160 i 161, nie uwzględnił "dokumentów pierwotnych", tj. aktów własności ziemi (AWZ), nie wykorzystał operatu podstawowego z 1963 r. i nie dokonał synchronizacji osnowy obrębów [...] i [...] oraz osnowy z operatu odnowienia ewidencji (scalenia) z 1973 r. Skarżąca przedstawiła również uwagi dotyczące pracy geodezyjnej i wykorzystania dokumentów archiwalnych, które w jej ocenie "są podstawą prowadzenie sprawy" o rozgraniczenie. Podnosiła też, że stan prawny działki nr 161 nie był sprawdzony przed powołaniem geodety i przed wyznaczeniem przez niego czynności na gruncie 30 lipca 2020 r., co spowodowało przewlekłe prowadzenie postępowania i narażenie jej na dodatkowe koszty. Skarżąca zarzucała ponadto, że Wójt Gminy [...] przed wydaniem decyzji nie zweryfikował poprawności prac wykonanych przez geodetę S.B., mimo iż zgłaszała w tym zakresie swoje uwagi przedkładając stosowne dokumenty, co spowodowało naruszenie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.Rozpoznając ww. skargę, WSA w Łodzi w wyroku z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 wskazał m.in., iż w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, co wprost zresztą wynika z akt administracyjnych, że między właścicielami nieruchomości, tj. skarżącą (współwłaścicielką działki o nr ewid. 160 oraz D.K. (właścicielem działki o nr ewid. 161) nie doszło do zawarcia ugody. Brak jest też zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granicy między spornymi działkami, a jednocześnie na ustalenie między nimi granicy nie pozwalał zebrany w sprawie materiał dowodowy, który nie pozwalał na jednoznaczne określenie granic wobec istniejących rozbieżności w dokumentacji, a stanowiska stron co do jej przebiegu są sprzeczne.W trakcie wykonywania czynności geodezyjnych uprawniony geodeta poddał analizie następujące materiały geodezyjne znajdujące się w PODGiK w Piotrkowie Trybunalskim, tj.: operat podstawowy nr P.1010.1963.87 (210.9-29/1963) obejmujący pomiar gruntów wsi [...] wykonany w latach 1957-1960; operat scaleniowy nr P.1010.1973.109 (210.9-257/1973) wykonany w 1972 r. i operat techniczny nr P.1010.1984.303 (210.9.277/1986) sporządzony w latach 1983 - 1984. Z kolei analiza stanu prawnego nieruchomości została przeprowadzona w oparciu o dane znajdujące się w Księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Piotrkowie Trybunalskim. Podczas czynności ustalania przebiegu granic w terenie 5 sierpnia 2022 r. strony wskazały różny przebieg granicy między działkami o nr 161 i 160, obręb [...], co znajduje odzwierciedlenie na szkicu granicznym, stanowiącym załącznik nr 1 do protokołu granicznego z 5 sierpnia 2022 r. Skarżąca w trakcie czynności geodezyjnych oświadczyła, że przebieg granicy powinien być ustalony na podstawie Aktu Własności Ziemi z 1972 r. oraz operatu podstawowego z 1963 r., natomiast D.K. - właściciel działki o nr ewid.161 oświadczył, że przebieg granicy powinien być ustalony na podstawie operatu scaleniowego. W obecności zainteresowanych stron geodeta przedstawił przebieg granic według danych z operatu archiwalnego nr P.1010.1973.109 (210.9-257/1973), wykonał również tymczasowe utrwalenie i pomiar granic określony na podstawie ww. dokumentu. W trakcie czynności granicznych wykonano wywiad terenowy, podczas którego znaleziono punkty osnowy ewidencyjnej z operatu scaleniowego, tj.: pkt 7 - znak granitowy, pkt 8 - butelka szklana odwrócona dnem do góry, pkt 9 - rurka drenarska, pkt WIll- znak granitowy, pkt 24/Ż - znak betonowy z dziurą, pkt 25/Ż - butelka szklana. Na spornej granicy nie odnaleziono natomiast znaków granicznych.WSA w Łodzi konkludując wskazał, iż wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu, biegły w swojej opinii stwierdził, że granica pomiędzy działkami o nr 160 i 161 powinna przebiegać według dokumentacji geodezyjnej zaewidencjonowanej pod nr P.1010.1973.109 (210.9-25 7/1973), jako scalenie gruntów. Biegły wskazał ponadto, że nie jest możliwe ustalenie przebiegu granicy w sposób zaproponowany przez skarżącą, tj. na podstawie operatu podstawowego (założenia ewidencji gruntów i budynków) o nr P.1010.1963.87 (210.9-29/1963), ponieważ w dokumentacji geodezyjnej z pomiaru wsi [...] w latach 1957 - 1960 brak jest współrzędnych dotyczących osnowy ewidencyjnej, dokumentacja zawiera mało czytelne i niespójne szkice z pomiaru stanu użytkowania (tj. ujawnione powierzchnie działek są obliczone i kilkakrotnie przekreślone). W operacie scaleniowym z 1972 r. został wykonany pomiar stanu użytkowania na gruncie i ponownie obliczone powierzchnie działek zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, a w przypadku działki o nr ewid. 161 została założona księga wieczysta. Biegły w uzasadnieniu swojej opinii, jak również w toku postępowania administracyjnego odnosił się do zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń, w szczególności dotyczących braku uwzględnienia Aktu Własności Ziemi z 1972 r. oraz operatu podstawowego z 1963 r.W ocenie Sądu, organ dokonując oceny prawidłowości wykonania czynności geodezyjnych słusznie uznał, że dokumentacja została sporządzona przez biegłego zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami, zaś geodeta prawidłowo wykonał czynności geodezyjne. Dokumentacja ta została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1 września 2022 r. Stanowisko skarżącej, kwestionującej wnioski biegłego oraz przedkładane przez nią dowody w toku postępowania administracyjnego, w żadnej mierze powyższego stanu nie zmieniają. Dowodzą tylko istnienia niejasności, których w postępowaniu administracyjnym nie można było usunąć. Skarżąca opiera swoje stanowisko w sprawie na podstawie dokumentacji zakwestionowanej przez biegłego w toku kontrolowanego postępowania rozgraniczeniowego, co samo w sobie wskazuje na istnienie sporu granicznego.W świetle powyższych za okoliczności bez znaczenia dla sprawy uznano dowody przedstawione przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego w postaci m.in. protokołu weryfikacji Nr GBR.6642.1.1889.2020 zbiorów danych oraz innych danych materiałów przekazywanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, Aktów Własności Ziemi z 1972 r. oraz poświadczone za zgodność z treścią materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego kopie map i wyrysów sporządzone przed 1972 r. na okoliczność ustalenia prawidłowego przebiegu granicy między działkami. Część z tych dokumentów była przedmiotem oceny biegłego w postępowaniu rozgraniczeniowym. Skarżąca z przedłożonych dokumentów wywodzi okoliczności mające przemawiać za jej stanowiskiem, podczas gdy druga strona sporu swoje racje opiera na stanowisku biegłego wyrażonym w operacie technicznym.W tym zasadniczym zatem zakresie, kwestie sporne pozostają nierozstrzygnięte, a ponadto w świetle opinii biegłego nie było możliwe ich rozwiązanie na etapie administracyjnego prowadzenia sprawy. Zdaniem WSA w Łodzi, w niniejszej sprawie nie było faktycznych, a co za tym idzie także prawnych podstaw do wydania przez organ merytorycznej decyzji w zakresie rozgraniczenia, a jedynym możliwym i rozsądnym rozwiązaniem było skierowanie sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym. Sad podkreślił, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że gdy dokumentacja geodezyjna zawiera sprzeczne ze sobą dane tak, że nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia przebiegu granic na jej podstawie i sprzeczne są stanowiska zainteresowanych właścicieli nieruchomości co do przebiegu spornej granicy, organ zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ma obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi.Poza sporem jest, że strony nie zawarły ugody w zakresie przebiegu granicy pomiędzy ich nieruchomościami, ani też ich oświadczenia, co do przebiegu granicy nie były zgodne. W konsekwencji organ zasadnie zastosował w sprawie art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a podnoszone w tym zakresie zarzuty skargi są chybione.Zdaniem Sądu, wszystkie elementy stanu faktycznego powoływane przez skarżącą zostały ustalone i udokumentowane w zgromadzonym materiale dowodowym oraz znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący.Następnie przywołując uchwałę NSA z 7 grudnia 2009 r., I OSP 6/09, Kolegium przyjęło, że wyrok prawomocny oddalający skargę na decyzję nie stanowi automatycznie przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, jeżeli występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wykaże, że zachodzą okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, ponieważ nie mogły być one znane sądowi lub gdy powodem oddalenia skargi był brak interesu prawnego skarżącego. W rozpatrywanej sprawie nie mamy jednak do czynienia z ww. sytuacją, bowiem, zgodnie z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie, okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia podnoszone przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia były przedmiotem oceny WSA w Łodzi.Zdaniem Kolegium zatem wystąpiła sytuacja uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 12 grudnia 2022 r. (znak: KO.434.28.2022), utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2022 r., co uzasadnia zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a. Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego, jeżeli podlegała ona kontroli sądowej i sąd administracyjny nie stwierdził istotnych wad z art. 156 § 1 k.p.a., czego wyrazem było oddalenie skargi.A.Ś. oraz M.Ś. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dwie jednobrzmiące skargiW skardze skarżący zarzucili:1) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania, mimo że wniosek dotyczył sprawy indywidualnej, administracyjnej i należącej do właściwości organu;2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego mimo uprawdopodobnienia rażącego naruszenia prawa oraz pominięcia istotnych dowodów;3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, że prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23, zamyka drogę do badania nieważności decyzji, mimo że Sąd ten nie badał przesłanek z art. 156 k.p.a.;4) błędne zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że zachodzi "inna uzasadniona przyczyna"' odmowy wszczęcia postępowania, podczas gdy wcześniejszy wyrok WSA w Łodzio nie dotyczył postępowania nieważnościowego, lecz kontroli legalności decyzji w zwykłym toku instancji.W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób istotny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 12 grudnia 2022 r. powołując się na prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., IIISA/Łd 74/23. Zdaniem skarżącej stanowisko to jest nieprawidłowe.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Podczas rozprawy wyznaczonej 23 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Łd 139/26 (wszczętą skargą A.Ś.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej prowadzić sprawę pod sygn. akt III SA/Łd 136/26 oraz zakreślić w repertorium SA sprawę o sygn. akt III SA/Łd 139/26.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a zatem ustalenia czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.Mając na uwadze tak określone kryterium legalności Sąd uznał, że skargi M.Ś. i A.Ś. nie zasługują na uwzględnienie.Występujące w sprawie zagadnienie prawne sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ był uprawniony do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. i odmowy wszczęcia na żądanie M.Ś. z 18 listopada 2025 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 12 grudnia 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2022 r. dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.Sąd w składzie orzekającym przyjmuje jako własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 czerwca 2025 r., III OSK 1668/24 oraz 6 listopada 2024 r., II OSK 118/22. Zgodnie z tym poglądem stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przyczyny odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga - przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Ilekroć idzie o postępowanie nieważnościowe, tylekroć przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności związanie prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę (stan rei iudicatae) - przy czym tę przyczynę trzeba rozważać z uwzględnieniem uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09. We wspomnianej uchwale stwierdzono, że: "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.". Zważywszy na następczą wobec przytoczonej uchwały zmianę stanu prawnego wypada zauważyć, że obecnie negatywne rozstrzygnięcie co do dopuszczalności postępowania nieważnościowego jest podejmowane w formie postanowienia, a nie - jak naówczas - w formie decyzji.Zasadnicze zatem w tej sprawie są dwie okoliczności ustalone przez organ, a których strona nie zdołała podważyć: po pierwsze, prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 WSA w Łodzi oddalił skargę M.Ś. na kwestionowaną ponownie w niniejszej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 12 grudnia 2022 roku w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Po drugie zaś, po analizie prawomocnie oddalonej skargi oraz treści wniosku o stwierdzenie nieważności skład orzekający doszedł konkluzji, że skarżąca ponowiła wcześniejszą argumentację i zarzuty.Wskazać bowiem należy, iż że w skardze z 10 stycznia 2023 r. M.Ś. zarzucała decyzji Kolegium z 12 grudnia 2022 r., że geodeta dokonujący czynności rozgraniczeniowych nie przeanalizował stanu prawnego działek nr 160 i 161, nie uwzględnił "dokumentów pierwotnych", tj. aktów własności ziemi (AWZ), nie wykorzystał operatu podstawowego z 1963 r. i nie dokonał synchronizacji osnowy obrębów [...] i [...] oraz osnowy z operatu odnowienia ewidencji (scalenia) z 1973 r. Skarżąca przedstawiła również uwagi dotyczące pracy geodezyjnej i wykorzystania dokumentów archiwalnych, które w jej ocenie "są podstawą prowadzenie sprawy" o rozgraniczenie. Podnosiła też, że stan prawny działki nr 161 nie był sprawdzony przed powołaniem geodety i przed wyznaczeniem przez niego czynności na gruncie w dniu 30 lipca 2020 r., co spowodowało przewlekłe prowadzenie postępowania i narażenie jej na dodatkowe koszty. Skarżąca zarzucała ponadto, że Wójt Gminy [...] przed wydaniem decyzji nie zweryfikował poprawności prac wykonanych przez geodetę S.B., mimo iż zgłaszała w tym zakresie swoje uwagi przedkładając stosowne dokumenty, co spowodowało naruszenie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.Uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 nie pozostawia natomiast jakichkolwiek wątpliwości, co do tego, że WSA w Łodzi kontrolując legalność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 12 grudnia 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2022 r. dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego rozważył nie tylko okoliczności wskazane przez stronę w skardze, ale także okoliczności które odpowiadają przesłankom stwierdzenia nieważności decyzji, określnych w art. 156 § 1 k.p.a. W takiej natomiast sytuacji, co należy raz jeszcze podkreślić, prawomocny wyrok oddalający skargę wyłącza możliwość przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniesione żądanie wkracza bowiem w tej sytuacji w zakres oceny sądu objętej powagą rzeczy osądzonej.Reasumując, w niniejszej sprawie organ, odwołując się do uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r. oraz prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 oddalającego skargę M.Ś. prawidłowo skonstatował "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego w postaci związania prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę. W tych okolicznościach nie sposób zarzucić w obecnie kontrolowanym postępowaniu organowi uchybienia, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia organu odwoławczego, jeżeli podlegało ono kontroli sądowej i sąd administracyjny nie stwierdził istotnych wad z art. 156 § 1 k.p.a., czego wyrazem było oddalenie skargi. Należy jednocześnie dostrzec, że zarówno organ, jak też obecnie orzekający skład sądu, jest związany prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.d.cz.., czego wyrazem było oddalenie skargi. Należy jednocześnie dostrzec, że zarówno organ, jak też obecnie orzekający skład sądu, jest związany prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.d.cz.