sygn. III SA/Łd 137/26 23 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Wyrok - III SA/Łd 137/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 23 czerwca 2026

Teza
Oddalono skargi. Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skarg M. Ś. i A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2025 roku nr KO.434.16.2025 w przedmiocieOddalono skargi. Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skarg M. Ś. i A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2025 roku nr KO.434.16.2025 w przedmiocie
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Tryb rozprawa
Role w sprawie
powód zamawiający / strona powodowa odwołujący poszkodowany biegły
Data orzeczenia 23 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący Anna Dębowska
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargi

Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skarg M. Ś. i A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2025 roku nr KO.434.16.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 10 stycznia 2023 roku dotyczącego ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargi.

UZASADNIENIE
III SA/Łd 137/26UzasadnienieM.Ś. oraz A.Ś. złożyli dwie odrębne skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 grudnia 2025 r. (znak: KO.434.16.2025) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania na podstawie art. 61a, art. 123 i art. 124 k.p.a.Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium w Piotrkowie Trybunalskim (znak: KO. 434.30.2022) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 16 listopada 2022 r. (znak: RGK.6830.1.2019) o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 5.289 zł, zaistniałych w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...] - działki nr 161, stanowiącej własność D.K., z działką nr 160, stanowiącą współwłasność M.Ś., A.Ś., G.L. i W.F. oraz zobowiązujące ww. właścicieli rozgraniczanych nieruchomości do uiszczenia ww. kosztów.Następnie wnioskiem z 18 listopada 2025 r. M.Ś. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o stwierdzenie nieważności: "ostatecznej decyzji SKO z dnia 12 grudnia 2022 r., znak KO.434.28.2022, dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, ostatecznej decyzji SKO z dnia 10 stycznia 2023 r. znak KO.434.30.2022, ustalającej koszty postępowania i obciążającej mnie kosztami pracy geodety".W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., art. 12 ust. 1, art. 7d ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do rzetelnego postępowania).W ocenie skarżących decyzje zapadły przy oczywistym pominięciu istotnych dowodów: Kolegium utrzymało w mocy decyzje Wójta, opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wadliwych dokumentach, sporządzonych na podstawie błędnego operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1973 r. Pominięto dokumenty archiwalne: AWZ zgodne z operatem założenia ewidencji gruntów z 1963 r., mapy i szkice archiwalne, dokumentację wykazującą pierwotny i prawidłowy przebieg granic działek nr 160 i 161. Strona podniosła, że dokumenty te istnieją, mają moc dowodową jednoznacznie wykazują stan prawny działek, co oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, ani do obciążania mnie kosztami geodety, który z tych dokumentów nie skorzysta i nich nie ujawnił.Ponadto geodeta dopuścił się nierzetelnego wykonania prac: nie wykorzystał podstawowych dokumentów archiwalnych, które są niezbędne do ustalenia stanu prawnego. W efekcie sporządził wadliwy operat, co znacząco wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy.Decyzje wywołały poważne skutki prawne i doprowadziły do przewlekłej sprawy sądowej: Decyzje Kolegium miały bezpośredni wpływ na: dalsze wieloletnie postępowanie sądowe, utrudnienie ustalenia prawidłowego przebiegu granicy, naruszenie praw majątkowych skarżącej (art. 64 Konstytucji), pogorszenie sytuacji faktycznej i prawnej.Ponadto, zdaniem skarżących, spełnione są przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.: w szczególności: pkt 2 - rażące naruszenie prawa, pkt 7 - niewykonanie przez organ ustawowych obowiązków w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego.Zdaniem strony organ całkowicie pominął istotne dowody, nie zebrał materiału dowodowego w sposób kompletny i nieprawidłowo ocenił stan prawny działek. Wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego stanowi klasyczne rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z 12 grudnia 2022 r., znak: KO.434.28.2022, stwierdzenie nieważności "decyzji SKO z dnia 10 stycznia 2023 r., znak KO.434.30.2022"; ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem pełnego materiału dowodowego, w tym dokumentów archiwalnych AWZ oraz operatu założenia ewidencji gruntów z 1963 r.Skarżąca ponadto wskazała: "Dodatkowo są zdjęcia od GGK, których wcześniej nie było w aktach sprawy. Zdjęcia satelitarne od GGK od 1969 r. do 2024 r., które wskazują spokojny stan posiadania i nie wskazują na przeliczenia geodety (linia,C,L,M,N,E PRZESUNIĘCIA.NA 2M 13 M ! ,5.40 M I PRAWIE 2 M)".Skarżąca zaznaczyła, że już w skardze szczegółowo wskazywała na spokojny, niezmienny od ponad 100 lat stan posiadania, a także jednoznacznie podnosiła wadliwość operatu sporządzonego przez firmę Ax. Przedstawiła liczne dokumenty archiwalne potwierdzające stan prawny działek, w tym AWZ, operat podstawowy z założenia ewidencji gruntów z 1963 r., pierworys, mapę z 1897 r., szkice połowę, wypisy z rejestrów gruntów sprzed 1972 r. oraz protokół z negatywnej weryfikacji S.B. Pomimo przedstawienia tak szerokiego i jednoznacznego materiału dowodowego - istotnego dla oceny zgodności pomiarów - "Komisja SKO w całości go pominęła", oddalając wnioski skarżącej. Strona podkreśliła, że dla tych działek nie istniała żadna decyzja administracyjna zmieniająca przebieg granicy, nie było scalenia, a akt notarialny i KW dotyczące działki 161 oraz jej postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na działkę 160 zostały wydane wyłącznie na podstawie wadliwego operatu z odnowienia ewidencji gruntów z 1973 r., który miał charakter pomocniczy i nie posiadał mocy prawnej. Do obecnych niezgodności doszło wskutek tego, że po 1992 r. sądy opierały swoje orzeczenia na wypisach i wyrysach wydawanych przez starostwo, zamiast na dokumentach stanowiących rzeczywisty stan prawny - w szczególności na AWZ.Wskazanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 10 stycznia 2023 r. (znak: KO.434.30.2022).W uzasadnieniu organ podniósł, że 27 września 2022 r. wydana została decyzja (znak: RGK.6830.1.2019), którą Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 12 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2022 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23 oddalił skargę Pani M.Ś. na ww. decyzję Kolegium. Wyrok jest prawomocny od 14 września 2023 r.Natomiast 16 listopada 2022 r. Wójt Gminy [...] wydał postanowienie (znak: RGK.6830.1.2019), ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 5.289,00 zł, dotyczące nieruchomości położonych w obrębie [...], oznaczonych w ewidencji gruntów nr działek 161 i 160. Kosztami postępowania rozgraniczeniowego zostali obciążeni właściciele rozgraniczanych nieruchomości, tj. Pan D.K. - właściciel działki nr 161 w wysokości 2.644,50 zł oraz współwłaściciele działki nr 160, stosownie do przypadających im udziałów we współwłasności, tj. M.Ś. (udział 1/3) - w wysokości 881,50 zł, A.Ś. (udział 1/3) - w wysokości 881,50 zł, G.L. (udział 3/18) - w wysokości 440,75 zł i W.F. (udział 3/18) w wysokości 440,75 zł.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 16 listopada 2022 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23 oddalił skargę M.Ś. na ww. postanowienie Kolegium. Wyrok jest prawomocny od 30 września 2023 r.Zdaniem Kolegium w sprawie zachodzi przesłanka przedmiotowa ("inna uzasadniona przyczyna") w postaci prawomocnego wyroku istniejącego w obrocie prawnym, wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23.Organ zaakcentował, że w skardze z 10 lutego 2023 r. M.Ś. zarzucała ww. postanowieniu Kolegium z 10 stycznia 2023 r., że geodeta w toku czynności rozgraniczeniowych popełnił szereg błędów, wobec czego, jako osoba poszkodowana, bezzasadnie została obciążona kosztami rozgraniczenia w wysokości 881,50 zł. Podała, że geodeta dokonujący czynności rozgraniczeniowych nie przeanalizował stanu prawnego działek nr 160 i 161, nie wykorzystał dokumentacji archiwalnej z operatu założenia ewidencji gruntów z 1963 r., a bazował na operacie z odnowienia ewidencji gruntów z 1973 r., nie dokonał synchronizacji osnowy obrębów [...] i [...]. Podnosiła też, że szkic połowy dotyczący stanu spokojnego posiadanie nie został sporządzony z należytą starannością i nie odzwierciedlał spokojnego stanu użytkowania działki nr 160. Ponadto skarżąca zarzucała, że geodeta nie odniósł się do negatywnej weryfikacji złożonej przez niego dokumentacji w Starostwie Powiatowym w Piotrkowie Trybunalskim. Skarżąca podnosiła, że Wójt Gminy [...] wydał decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nie weryfikując wyników pracy geodety. Według skarżącej "zła analiza i szereg błędów popełnionych przez urzędników przyczyniła się do ogólnie źle ocenionej całej sprawy". Zdaniem skarżącej włączenie pracy technicznej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego nie oznacza, że praca techniczna została wykonana poprawnie.Rozpoznając ww. skargę, WSA w Łodzi w wyroku z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23 wskazał m.in., iż w toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z 27 września 2022 r., kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości, były koszty stanowiące wynagrodzenie geodety, wyłonionego w procedurze ofertowej. Kwota wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe wynika z umowy z 13 kwietnia 2022 r. zawartej przez organ administracji z geodetą oraz wystawionej przez geodetę faktury z 1 września 2022 r. Procedura wyłonienia geodety S.B. nie wzbudziła zastrzeżeń Sądu, również skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń w tej kwestii.Przepisy prawa nie określają wysokości stawek za wykonanie usług geodezyjnych, polegających na rozgraniczaniu nieruchomości. Ceny te kształtują zasady wolnego rynku. Geodeta S.B. złożył ofertę zawierającą rynkową, w ocenie Sądu niezawyżoną, cenę za wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic. Wobec powyższego w ocenie sądu zawarcie przez organ administracji umowy na wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic z tym geodetą było racjonalne i nie naruszało interesu właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.WSA w Łodzi podkreślił, że sporządzona przez geodetę dokumentacja, po usunięciu nieprawidłowości wskazanych w protokole weryfikacji z 16 sierpnia 2022 r. została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficzego i była podstawą wydania decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do rozpoznania do sądu powszechnego, która jest ostateczna. Zaznaczono, że skarżąca kwestionowała decyzję z 27 września 2022 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym - jednakże nieprawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 74/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 12 grudnia 2022 r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z 27 września 2022 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego.Zatem przyjęto, że Wójt Gminy [...] dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności geodezyjnych i zasadnie uznał, że dokumentacja została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami. Dokumentacja techniczna powstała w wyniku przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego została zweryfikowana i włączona do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego 1 września 2022 r., co potwierdza pismo Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2 września 2022 r.WSA w Łodzi wskazał, iż skarżąca kwestionuje czynności geodety powołując się na negatywny wynik weryfikacji materiałów przekazanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednakże Kolegium wyjaśniło w zaskarżonym postanowieniu, że procedura przyjęcia i weryfikacji materiałów stanowiących wynik prac geodezyjnych, przekazywanych organowi służby geodezyjnej jest sformalizowana i określają art. 12b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.Według WSA w Łodzi, skarżąca przywiązuje dużą wagę do negatywnego wyniku weryfikacji dokumentacji przekazanej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co znalazło odzwierciedlenie w protokole weryfikacji Nr GBR.6642.1.1889.2020 1 z 16 sierpnia 2022 r. Jednakże wskazane w ww. protokole nieprawidłowości zostały usunięte, co potwierdza protokół nr GBR.6642.1.1889.2020 2 z pozytywnej weryfikacji dokumentacji przekazanej 30 sierpnia 2022 r. i dokumentacja ta włączona została do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.Wykonanie przez upoważnionego geodetę czynności związanych z rozgraniczeniem nieruchomości położonych w obrębie [...], oznaczonych nr działek 160 i 161, generowało powstanie kosztów w łącznej wysokości 5.289,00 zł, co potwierdzone zostało "rozliczeniem szczegółowym" z 1 września 2022 r. i jest zgodne z zawartą umową nr 196/2022 z 13 kwietnia 2022 r. Geodeta pozyskał materiały geodezyjne z PODGiK, zbadał księgi wieczyste prowadzone dla nieruchomości, wykonał pomiar w terenie, sporządził protokół graniczny oraz opracował stosowną dokumentację. Wyniki prac geodezyjnych upoważniony geodeta przekazał do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zostały one (po przedstawieniu wyjaśnień i usunięciu wcześniej wskazanych nieprawidłowości) ocenione jako prawidłowe, czego wyrazem było włączenie sporządzonej przez geodetę dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (pismo Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2 września 2022 r.).Szczegółowe określenie wykonanych czynności wraz z obliczoną kwotą wynagrodzenia za te czynności ujęte zostało w kosztorysie sporządzonym przez geodetę. Ponadto na poniesione przez geodetę wydatki złożyły się koszty związane z drukowaniem materiałów i dokumentów, koszty wysyłki zawiadomień, koszty dojazdu samochodem do organów i rozgraniczanych nieruchomości. Zdaniem sądu organ dokonał poprawnego sprawdzenia wysokości kosztów na podstawie przedłożonego przez geodetę zestawienia kosztów ustalenia przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi działkami, w tym sposobu wyliczenia przez biegłego wynagrodzenia i zasadności poniesionych przez niego wydatków.Z uwagi na fakt, że właściciele działek rozgraniczanych powinni ponosić koszty ustalenia granicy po połowie, zdaniem WSA w Łodzi, słusznie uznano, że uczestnik postępowania jako właściciel działki nr 160, sąsiadującej z działką nr 161, powinien ponieść połowę kosztów rozgraniczenia z pozostałymi działkami, czyli 2.644,50 zł. Pozostałą kwotę (również 2.644,50 zł) zasadnie rozdzielono między skarżącą i pozostałych współwłaścicieli zgodnie z posiadanymi przez nich udziałami.WSA w Łodzi podsumował, iż w toku kontroli zaskarżonego postanowienia nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które by dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. Rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zaskarżone postanowienie zawiera szczegółową argumentację i wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.Następnie przywołując uchwałę NSA z 7 grudnia 2009 r., I OSP 6/09, Kolegium przyjęło, że wyrok prawomocny oddalający skargę na decyzję nie stanowi automatycznie przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, jeżeli występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wykaże, że zachodzą okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, ponieważ nie mogły być one znane sądowi lub gdy powodem oddalenia skargi był brak interesu prawnego skarżącego. W rozpatrywanej sprawie nie mamy jednak do czynienia z ww. sytuacją, bowiem, zgodnie z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie, okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia podnoszone przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia były przedmiotem oceny WSA w Łodzi.Kolegium stanęło na stanowisku, że objęcie wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 10 stycznia 2023 r., od którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r.,III SA/Łd 138/23 oddalił skargę, stanowi przeszkodę formalną do wszczęcia postępowania nieważnościowego, bowiem ww. postanowienie Kolegium podlegało już kontroli sądowej, a organ administracji jest związany oceną prawną sądu administracyjnego.A.Ś. oraz M.Ś. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dwie jednobrzmiące skargi na powyżej opisane postanowienie Kolegium z 29 grudnia 2025 r.Skarżący wnieśli o:1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego,2) zobowiązanie Kolegium do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 10 stycznia 2023 r., wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., ponieważ jego utrzymanie w obrocie prawnym bezpośrednio rzutuje na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym nr sprawy INs 10 25/22, brak wstrzymania może doprowadzić do wydania przez sąd cywilny wyroku w oparciu o wadliwe ustalenia, co wywoła nieodwracalne skutki dla jej praw majątkowych i doprowadził do błędnego rozgraniczenia nieruchomości.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Podczas rozprawy wyznaczonej 23 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Łd 138/26 (wszczętą skargą A.Ś.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej prowadzić sprawę pod sygn. akt III SA/Łd 137/26 oraz zakreślić w repertorium SA sprawę o sygn. akt III SA/Łd 138/26.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.Mając na uwadze tak określone kryterium legalności Sąd uznał, że skargi M.Ś. i A.Ś. nie zasługują na uwzględnienie.Występujące w sprawie zagadnienie prawne sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ był uprawniony do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. i odmowy wszczęcia na żądanie M.Ś. z 18 listopada 2025 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 10 stycznia 2023 r. (znak: KO.434.30.2022) utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 16 listopada 2022 r. (znak: RGK.6830.1.2019).Sąd w składzie orzekającym przyjmuje jako własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 czerwca 2025 r., III OSK 1668/24 oraz 6 listopada 2024 r., II OSK 118/22. Zgodnie z tym poglądem stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przyczyny odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga - przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Ilekroć idzie o postępowanie nieważnościowe, tylekroć przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności związanie prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę (stan rei iudicatae) - przy czym tę przyczynę trzeba rozważać z uwzględnieniem uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09. We wspomnianej uchwale stwierdzono, że: "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.". Zważywszy na następczą wobec przytoczonej uchwały zmianę stanu prawnego wypada zauważyć, że obecnie negatywne rozstrzygnięcie co do dopuszczalności postępowania nieważnościowego jest podejmowane w formie postanowienia, a nie - jak naówczas - w formie decyzji.Zasadnicze zatem w tej sprawie są dwie okoliczności ustalone przez organ, a których strona nie zdołała podważyć: po pierwsze, prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.Ś. na kwestionowane ponownie w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 10 stycznia 2023 roku w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Po drugie zaś, po analizie prawomocnie oddalonej skargi oraz treści wniosku o stwierdzenie nieważności skład orzekające doszedł konkluzji, że skarżąca ponowiła wcześniejszą argumentację i zarzuty.W niniejszej sprawie organ, odwołując się do uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r. oraz prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23, prawidłowo skonstatował "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego w postaci związania prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę. W tych okolicznościach nie sposób zarzucić w obecnie kontrolowanym postępowaniu organowi uchybienia, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia organu odwoławczego, jeżeli podlegało ono kontroli sądowej i sąd administracyjny nie stwierdził istotnych wad z art. 156 § 1 k.p.a., czego wyrazem było oddalenie skargi. Należy jednocześnie dostrzec, że zarówno organ, jak też obecnie orzekający skład sądu, jest związany prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.d.cz.., czego wyrazem było oddalenie skargi. Należy jednocześnie dostrzec, że zarówno organ, jak też obecnie orzekający skład sądu, jest związany prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 138/23.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.d.cz.