Wyrok - III SA/Gl 771/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 23 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] W. sp. z o.o. w likwidacji w R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2025 r. nr UP-434/2025, 060000/0746175/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do ktUchylono zaskarżoną decyzję w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] W. sp. z o.o. w likwidacji w R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2025 r. nr UP-434/2025, 060000/0746175/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do kt
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w likwidacji (dalej Spółka lub Skarżąca) jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS lub Organ) wydana w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.Stan sprawy przedstawia się następująco:1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 28 kwietnia 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350. dalej u.s.u.s.), odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres 04-09/2013 r. w łącznej kwocie 135.459,77 zł, w tym z tytułu: składek - 59.380,77 zł, odsetek - 76.079,00 zł.2. Likwidator wniósł o:- ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę ww. decyzji ZUS z 28 kwietnia 2025 r., odmawiającej umorzenia nieopłaconych składek w łącznej kwocie 135.459,77 zł, za pracowników zatrudnionych w okresie od stycznia 2013 r. do października 2013 r. przez certyfikowaną agencję zatrudnienia K. Sp. z o.o., którzy w ww. okresie w ogóle nie świadczyli żadnych usług na rzecz Spółki,- umorzenie składek, ponieważ w spornym okresie ubezpieczeni zatrudniani przez ww. agencję nie wykonywali żadnych prac na rzecz Spółki, która jest w likwidacji i obecnie składki te są całkowicie nieściągalne.Likwidator wniósł również na podstawie art. 79 k.p.a. o:1. Przeprowadzenie dowodu z dołączonych do wniosku oświadczeń Z. K. - faktycznego właściciela agencji zatrudnienia K. Sp. z o.o., wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego 20 stycznia 2022 r., zawartych w protokole rozprawy, która odbyła się w Sądzie Okręgowym we W. [...] Wydział Karny 10 września 2024 r., sygn. akt [...], w której to sprawie składali zeznania świadkowie, a w trakcie ich przesłuchiwania oskarżony Z. K. złożył istotne dla tego postępowania oświadczenia dotyczące zapłaty składek do ZUS za wykonawców usług za 2013 rok.2. Wezwanie Z. K., jako świadka i jednocześnie rzeczywistego właściciela ww. agencji zatrudnienia, do doręczenia do akt sprawy, będących w jego dyspozycji, kopii prawomocnych orzeczeń sądowych, z których wynika, że już w 2022 r. zapadły wyroki w sprawie podatku dochodowego i składek do ZUS - co badała Prokuratura Rejonowa W. i Prokuratura Rejonowa w O.; ww. stwierdzenia potwierdza załączony wypis z protokołu rozprawy, która odbyła się w Sądzie Okręgowym we W. [...] Wydział Karny 10 września 2024 r., sygn. akt [...].Likwidator Spółki wskazał, że agencja zatrudnienia w okresie od stycznia do października 2013 r. nie świadczyła żadnych usług na rzecz Spółki. Natomiast po aresztowaniu kierownictwa tej agencji, co nastąpiło 6 listopada 2013 r. na wniosek Prokuratury Okręgowej we W., wykonawców usług, których zatrudniała agencja K. Sp. z o.o. zatrudniła inna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na rzecz której pracownicy tej agencji faktycznie świadczyli usługi w okresie od stycznia do października 2013 r., ale nie była to Spółka.Likwidator podkreślił, że rozliczając rzekome zadłużenia składkowe wnioskodawcy za rok 2013, ZUS nie uwzględnił żadnych kwot składek ubezpieczeniowych i innych należności zapłaconych w 2013 r. przez ówczesnego płatnika i pracodawcę zatrudniającego wykonawców usług - co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 5 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 29.05.2017 r. poz. 1027), która weszła w życie z dniem 13 czerwca 2017 r., w tym nawet trzech przelewów z rachunku bankowego P. S.A. Spółki K. Sp. z o.o. z 2 stycznia 2013 r., świadczących o przekazaniu do ZUS następujących kwot pieniężnych: 480.318,41 PLN, [...] zł, 156.184,06 zł, razem [...] zł, która to kwota została zaksięgowana na specjalnym koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., pomimo wykreślenia tego płatnika z Krajowego Rejestru Sądowego 20 stycznia 2022 r.Likwidator stwierdził, że wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 2013 r. uległy przedawnieniu na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s.. Zatem wynikające z decyzji ZUS składki ubezpieczeniowe za październik 2013 r. wymagalne były 15 listopada 2013 r., a więc bezsprzecznie uległy przedawnieniu 16 listopada 2018 r. Pięcioletni okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne wprowadzony został przepisami art. 11 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.Za umorzeniem postępowania w sprawie oraz wszystkich zobowiązań publicznoprawnych spółki za 2013 r. wobec ZUS przemawia także okoliczność, że w postępowaniach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym 20 osób - byłych pracowników P. [...] Sp. z o.o., którzy z 1 stycznia 2013 r. zostali przejęci przez agencję zatrudnienia K. [...] Sp. z o.o., już od 2019 r. wszystkie skargi kasacyjne od wyroków Sądu Apelacyjnego w K. w sprawach o sygn. akt: [...], [...], [...] i [...], zostały wniesione do Sądu Najwyższego Izby Pracy Ubezpieczeń Społecznych przez radców prawnych i adwokatów ustanowionych dla P. [...] Sp. z o.o. przez Sąd Okręgowy w G. i Sąd Apelacyjny w K. z urzędu, czyli na koszt Skarbu Państwa.Likwidator podkreślił, że Spółka spełnia wszelkie warunki do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.3. ZUS decyzją z dnia 7 czerwca 2025 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.), w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 kwietnia 2025 r. nr [...] w całości i na podstawie:1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 u.s.u.s. odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2013-09/2013 w łącznej kwocie 101.194,08 zł, w tym z tytułu:- składek-44.346,08 zł,- odsetek liczonych na 18 maja 2022 r.- 56.848,00 zł,2. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie pierwszej instancji w zakresie należności przedawnionych w części za okres 04/2013-09/2013.ZUS ustalił, że Spółka od 22 listopada 2002 r. jest wpisana pod nr KRS [...] do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. działalność Spółki była zawieszona; figuruje jako właściciel samochodu ciężarowego marki Fiat [...] z 2005 r.; nie jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości; uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 18 października 2024 r. (Rep. A nr [...]) Spółka została rozwiązana i znajduje się w likwidacji.ZUS dokonał analizy przedawnienia należności z tytułu składek według przepisów prawnych regulujących te kwestie i stwierdził, że nie uległy one przedawnieniu. W tym zakresie wskazał, że wobec zaległości na koncie Spółki podjęte zostały czynności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia był zawieszony od wszczęcia postępowania (tj. 16 lipca 2014 r.) w sprawie wydania decyzji o podleganiu do ubezpieczeń do dnia uprawomocnienia się ostatniej decyzji, tj. 3 października 2019 r. Następnie od 16 marca 2021 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia do 12 lipca 2024 r., tj. do dnia uprawomocnienia się (prawomocnym wyrokiem Sądu) decyzji określającej wysokość zadłużenia z 15 listopada 2021 r.ZUS wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy.W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że:- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie ma zastosowania w sprawie - wniosek złożyła osoba prawna;- przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe; - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - Spółka nadal jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego;- nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4 u.s.u.s. - postępowanie likwidacyjne nie zostało zakończone;- przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie zachodzi, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł;- przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4b u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. nie ma zastosowania w sprawie - wniosek złożyła osoba prawna, a upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, dotyczy osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej;- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję;- przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek nie zostało dotychczas wdrożone, zostały podjęte czynności przedegzekucyjne, a okres ich dochodzenia na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. jeszcze nie upłynął.ZUS podkreślił, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy, działając jako wierzyciel, nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania.Ponieważ nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.ZUS wyjaśnił, że przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na jego podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r.. Nr 141, poz. 1365, dalej rozporządzenie) nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczą wyłącznie należności z tytułu składek za osoby prowadzące działalność gospodarczą, które są jednocześnie ich płatnikami, czyli opłacają składki na własne ubezpieczenia.Przedmiotem niniejszego postępowania są należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetki od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Dlatego organ może procedować wniosek Spółki tylko w zakresie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., tj. istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności.W związku z zapisami art. 30 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 30 stycznia 2025 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.W toku postępowania organ ustalił, że przedawnieniu uległo część należności z tytułu składek za okres 04/2013-09/2013, dlatego zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję z 28 kwietnia 2025 r. nr [...] i orzekł jak w sentencji.4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji ZUS z dnia 27 czerwca 2025 r., zaskarżając jedynie pkt 1 decyzji. Wskazała, że nie kwestionuje decyzji w punkcie 2, tj. umorzenia postępowania pierwszej instancji, cyt: "w zakresie należności przedawnionych w części za okres 04/2013-09/2013."Skarżąca zarzuciła naruszenie:1. Art. 79 k.p.a., poprzez:1) nieprzeprowadzenie dowodu z dołączonych do wniosku oświadczeń Z. K. - faktycznego właściciela i zarządzającego agencją zatrudnienia K. [...] sp. z o.o., zwanej dalej K., wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 20 stycznia 2022 r., zawartych w protokole rozprawy, która odbyła się w Sądzie Okręgowym we W. [...] Wydział Karny w dniu 10 września 2024 r., sygn. akt [...], w której oskarżony Z. K. złożył istotne dla tego postępowania oświadczenia dotyczące obowiązku zapłaty składek do ZUS i podatków od wynagrodzeń za wszystkich wykonawców usług, a pracowników ww. agencji za 2013 rok;2) niewezwanie Z. K. jako świadka, będącego rzeczywistym właścicielem ww. agencji zatrudnienia - jego adres dla doręczeń: [...], [...] B., polskie telefony kontaktowe świadka to: [...], [...], e- mail: [...] - do doręczenia do akt tej sprawy, będących w jego dyspozycji kopii prawomocnych orzeczeń sądowych, z których wynika, że już w 2022 roku zapadły wyroki w sprawie podatku dochodowego i składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - co badała Prokuratura Rejonowa W. i Prokuratura Rejonowa w O. Stwierdzenia te potwierdza wypis z protokołu rozprawy, która odbyła się w Sądzie Okręgowym we W. [...] Wydział Karny w dniu 10 września 2024 r., sygn. akt [...], który Skarżąca dołączyła do wniosku z dnia 14 maja 2025 r. skierowanego do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy;3) skrywanie faktu, że zapłata składek do ZUS Oddział w C. za 2013 rok ciąży na ww. agencji zatrudnienia, która za świadczone usługi outsourcingowe pobierała wynagrodzenie od swoich kontrahentów, co w tym szczególnym przypadku nie dotyczy P. [...] sp. z o.o., bo dla Skarżącej agencja K. w ogóle nigdy nie wykonywała żadnych usług.2. Art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ponieważ należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne, a za moment wymagalności przyjąć należy dzień, w którym składki powinny zostać uiszczone przez faktycznych ówczesnych płatników i pracodawców.3. Art. 7, 75 § 1, 77, 107 k.p.a., poprzez nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i brak przeprowadzenia dowodów, podczas gdy obowiązek taki spoczywa z mocy ww. przepisów na prowadzącym postępowanie organie rentowym.4. Art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dn. 29 maja 2017 roku poz. 1027), która weszła w życie z dniem 13 czerwca 2017 r., którym to przepisem w ustawie u.s.u.s. dodano nowy przepis, cyt.: "16) wart. 83 w ust. 1 po pkt 1 dodaje się pkt la w brzmieniu: "1 a) ustalania płatnika składek;". Zatem ZUS, wydając decyzje dotyczące Skarżącej o podleganiu ubezpieczeniom społecznym w ogóle nie miał uprawnień do ustalenia, że to Skarżąca była płatnikiem składek za pracowników, których do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosiła agencja K. - którzy w dodatku dla Skarżącej w ogóle nie wykonywali żadnych usług, bo świadczyli je w okresie od stycznia do października 2013 r. dla zupełnie innej osoby prawnej.5. Art. 5 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 29.05.2017 r. poz. 1027), która weszła w życie z dniem 13 czerwca 2017 r., a z którego wynika, że składki opłacone przez agencje zatrudnienia będą zaliczane jako należne. W sprawie ZUS w ogóle nie uwzględnił żadnych składek zapłaconych przez agencję zatrudnienia K., w tym nawet tych zapłaconych w dniu 2 stycznia 2013 r. z rachunku P. S.A. należącego do ówczesnego pracodawcy i płatnika, tj. ww. agencji, świadczących o przekazaniu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. następujących kwot pieniężnych: [...] PLN, 480.318,41 PLN, 156.184,06 PLN, razem na kwotę aż [...] PLN.6. Art. 7, 75 § 1, 77, 107 oraz art. 156 § 1 pkt 2) i pkt 5) k.p.a., poprzez nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nieprzeprowadzenie dowodów, podczas gdy obowiązek taki spoczywa z mocy ww. przepisów na prowadzącym postępowanie - co spowodowało wydanie przez ZUS kuriozalnej, a w praktyce całkowicie niewykonalnej decyzji w rozumieniu przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a.7. Art. 77 i 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustalenia, że płatnikiem składek do ZUS za wykonawców usług w 2013 jest Skarżąca, podczas gdy ZUS nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w tym zakresie i całkowicie pominął fakt, że Skarżąca w ogóle nie była kontrahentem i usługobiorcą agencji K.5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w zaskarżonej części, tj. w zakresie punktu 1.Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja ZUS z dnia 27 czerwca 2025 r., którą uchylono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 kwietnia 2025 r. nr [...] w całości i na podstawie:1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 u.s.u.s. odmówiono umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2013-09/2013 w łącznej kwocie 101.194,08 zł, w tym z tytułu:- składek - 44.346,08 zł,- odsetek liczonych na 18 maja 2022 r.- 56.848,00 zł,2. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie pierwszej instancji w zakresie należności przedawnionych w części za okres 04/2013-09/2013.Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.Stanowisko ZUS w kwestii wysokości należności ZUS od Skarżącej z tytułu składek i nieprzedawnienia ich nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż po pierwsze organ nie uzasadnił wyczerpująco stanowiska w tym zakresie, pod drugie, w aktach administracyjnych brakuje dokumentów źródłowych, które miałyby wykazać stanowisko ZUS, że należności z tytułu składek przysługują ZUS we wskazanej wysokości i nie uległy przedawnieniu; w aktach sprawy brak jest dokumentów, które pozwalałby Sądowi na kontrolę tych kluczowych w sprawie aspektów, w tym czy i kiedy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek i odsetek. Podkreślić należy, że organ wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność, gdyż wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na dowodach zdobytych przez organ i przezeń sprawdzonych, a istotnym naruszeniem tej zasady byłoby orzekanie na podstawie danych znanych osobiście organowi, ale niemających oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy (zob. E. Iserzon, J. Starościak, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory, formularze", Warszawa 1970, s. 155, i powołane tam orzeczenia Naczelnego Trybunału Administracyjnego, który np. w orzeczeniu z dnia 1 kwietnia 1924 r., L. rej. 516/23, ZW 348, stwierdził, że niemożność stwierdzenia w aktach administracyjnych okoliczności decydujących dla oceny legalności orzeczenia stanowi wadliwość postępowania; analogicznie A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Lex 2014, Komentarz do art. 80, teza 4).ZUS, omawiając kwestię przedawnienia należności wskazał, że wobec zaległości na koncie Skarżącej podjęte zostały czynności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia był zawieszony od wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o podleganiu do ubezpieczeń, tj. od 16 lipca 2014 r. do dnia uprawomocnienia się ostatniej decyzji, tj. do 3 października 2019 r. Następnie od 16 marca 2021 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia do 12 lipca 2024 r., tj. do dnia uprawomocnienia się (prawomocnym wyrokiem Sądu) decyzji określającej wysokość zadłużenia z dnia 15 listopada 2021 r.Akta sprawy zawierają decyzję z dnia 15 listopada 2021 r., lecz Sąd nie mógł zweryfikować, czy decyzja ta faktycznie stała się ostateczna z dniem 12 lipca 2024 r. Akta sprawy nie zawierają dokumentów, w oparciu o które może ten fakt ustalić. Na kserokopii decyzji brak jest stosownej adnotacji organu kiedy decyzja stała się ostateczna. Brakuje również wyroku Sądu, powołanego przez organ. Akta zawierają kserokopie sentencji postanowień Sądu Okręgowego: z dnia 20 czerwca 2024 r. i z dnia 10 maja 2022 r. (sygn. akt [...]). Jednak brakuje uzasadnień tych postanowień oraz adnotacji czy są prawomocne. Wykazanie w sposób jednoznaczny czy i kiedy decyzja z dnia 15 listopada 2021 r. stała się ostateczna ma fundamentalne znaczenie w sprawie, gdyż Skarżący kwestionuje, że jest zobowiązany do zapłaty składek wskazanych w zaskarżonej decyzji.Akta zawierają decyzje (20 decyzji) wydane w przedmiocie podlegania przez pracowników Skarżącej (płatnika składek) obowiązkowym ubezpieczeniom, lecz brak jest dowodów wskazujących z jaką datą każda z tych decyzji stała się ostateczna.Odnosząc się do samej kwestii przedawnienia, wskazać należy, iż od 1 stycznia 2012 r. dnia na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 1378, dalej "ustawa zmieniająca") zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek z 10 do 5 lat.Jednocześnie, zgodnie z art. 27 ustawy zmieniającej, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.Stosownie zaś do art. 24 5f u.s.u.s. w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.Sąd podziela wyrażony już w orzecznictwie pogląd (zob. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 304/24), że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wymiarowego (ani wydanie i doręczenie decyzji) nie może powodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, gdyż taka przesłanka nie mieści się w zakresie zastosowania art. 24 ust. 5b i nast. u.s.u.s. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do wykładni contra legem, ponieważ gdyby wierzyciel nie zdecydował się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, to zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek nie mogłoby się nigdy zakończyć (zob. wyrok NSA z 24 września 2021 r. sygn. I GSK 546/21.W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że czynnościami zmierzającymi do wyegzekwowania należności w rozumieniu tego przepisu są takie działania organu egzekucyjnego, które bezpośrednio prowadzą do przymusowego wykonania obowiązku, w szczególności doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego czy dokonanie zajęcia składnika majątkowego. Czynności te stanowią element wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego i są skierowane bezpośrednio do zobowiązanego w celu realizacji obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt I GSK 1463/23).Zatem pogląd ZUS, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony od dnia wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia do dnia uprawomocnienia się decyzji określającej wysokość zadłużenia z 15 listopada 2021 r. jest błędny.Jak już Sąd wskazał, akta zawierają kserokopie 20 decyzji wydanych w przedmiocie podlegania przez pracowników Skarżącej (płatnika składek) obowiązkowym ubezpieczeniom.ZUS, argumentując zawieszenie terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. podał, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony od wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o podleganiu do ubezpieczeń, tj. od dnia 16 lipca 2014 r. do dnia uprawomocnienia się ostatniej decyzji, tj. do 3 października 2019 r.Odnosząc się do stanowiska ZUS, ponownie należy podnieść, że w aktach brak jest dowodów wskazujących z jaką datą każda z tych decyzji stała się ostateczna. Kserokopie decyzji nie zawierają żadnej adnotacji w tym zakresie, a wewnętrzna korespondencja mailowa nie jest dla Sądu źródłem informacji co do daty, w których decyzje te stały się ostateczne. Ponadto nie jest wystarczające i prawidłowe zbiorcze przedstawienie ram czasowych zawieszenia biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich zaległości, skoro wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji o podleganiu do ubezpieczeń nastąpiło w różnych terminach, a decyzje również zostały wydane w różnych datach (24.11. 2015 r. i 14.10.2015 r.) i konsekwentnie stały się ostateczne w różnych terminach.Wskazane braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz braki materiału dowodowego świadczą o naruszeniu przez Organ art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie działanie niewątpliwe skutkowało także naruszeniem zasady zaufania, o której stanowi art. 8 k.p.a.Wynikający z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. wymóg merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, nakłada na organ odwoławczy (tu ZUS) obowiązek rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i żądań strony - w tym także zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji.W sprawie ZUS, rozpatrując sprawę ponownie, nie odniósł się do wszystkich zarzutów i wniosków Skarżącej, co stanowi o naruszeniu art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy.Rozpoznając sprawę ponownie, ZUS wykaże, że decyzja określająca wysokość zadłużenia z dnia 15 listopada 2021 r. jest ostateczna oraz ustali termin upływu przedawnienia każdej należności z tytułu składek i odsetek. Wskaże okoliczności wpływające na bieg terminu przedawnienia i których należności dotyczyły. Co istotne włączy w poczet materiału dowodowego dokumenty świadczące o zawieszeniu bądź przerwaniu biegu terminu przedawnienia. Ponadto ZUS odniesie się do wszystkich zarzutów i wniosków Skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero tak ustalony stan faktyczny i uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie należności. Nie jest przy tym wystarczające zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości, skoro każda należność ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia.Ocena przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz aktach administracyjnych. Jak już Sąd wskazał, organ wszystkie swoje twierdzenia o istotnych w sprawie okolicznościach powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność.Z powyższych względów, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił w części zaskarżoną decyzję, tj. w zakresie pkt 1.., uchylił w części zaskarżoną decyzję, tj. w zakresie pkt 1.