sygn. I OZ 244/26 24 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - I OZ 244/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 czerwca 2026

Teza
Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi G. w D. na decyzję SamOdrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi G. w D. na decyzję Sam
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania apelujący / skarżący uczestnik
Data orzeczenia 24 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Krzysztof Sobieralski
Rozstrzygnięcie

Odrzucono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi G. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 października 2024 r., nr SKO.GN.4001.648.2022, w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania nieruchomości postanawia: odrzucić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 35/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zwany dalej "Sądem I instancji", na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi G. w D., zwana dalej "skarżącą", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 października 2024 r., nr SKO.GN.4001.648.2022, w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania nieruchomości. Za podstawę do zawieszenia postępowania Sąd I instancji przyjął śmierć D.G., uznanego za uczestnika postępowania.Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2026 r. wykreślono D.G. oraz 11 pozostałych najemców budynków lub ich części, znajdujących się na działce będącej przedmiotem postępowania, uznając, iż nie przysługuje im interes prawny w sprawie wygaśnięcia prawa użytkowania nieruchomości.Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2026 r. Sąd I instancji uchylił swoje postanowienie z dnia 5 sierpnia 2025 r.W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że podstawę zawieszenia postępowania stanowiła śmierć D.G. Wyżej wymieniony związany był ze skarżącą umową dzierżawy pomieszczeń znajdujących się w budynku położonym na jednej z działek będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.Sąd I instancji – powołując się na treść art. 32 i 33 § 1 P.p.s.a., orzecznictwo oraz doktrynę – wskazał, że dzierżawca pomieszczeń w budynku znajdującym się na działce, w stosunku do której wydana została decyzja o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości, nie ma interesu prawnego w sprawie skargi na tę decyzję. Ma on jedynie interes faktyczny, który nie uzasadnia udziału w postępowaniu administracyjnym.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 165 oraz art. 12 i art. 33 P.p.s.a.W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.Przed przystąpieniem do oceny podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był z urzędu zbadać dopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. Zażalenie, jako zwyczajny środek odwoławczy od niekończących postępowania orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego, przysługuje wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie. Katalog rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem ma zatem charakter zamknięty i wynika z art. 194 § 1 P.p.s.a., bądź z przepisów szczególnych, do których odsyła zawarty w powyższym przepisie zwrot "w przypadkach przewidzianych w ustawie". Jeżeli ustawa przewiduje wydanie postanowienia, a jednocześnie nie stanowi, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie, wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne.Przedmiotem zaskarżonego postanowienia z dnia 30 kwietnia 2026 r. jest uchylenie wcześniejszego postanowienia Sądu I instancji z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zawieszeniu postępowania. Zarówno treść art. 194 § 1 P.p.s.a., jak i przepisu szczególnego regulującego materię wzruszenia postanowień niekończących postępowania w sprawie (art. 165 P.p.s.a.) nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o uchyleniu tego typu postanowienia.W doktrynie sformułowano stanowisko, zgodnie z którym na postanowienie wydane w trybie art. 165 P.p.s.a. służy zażalenie, jeżeli służyło ono na postanowienie, które zostało uchylone lub zmienione (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 165). Ze stanowiskiem powyższym nie sposób się zgodzić, mając na względzie okoliczności rozpoznawanej sprawy.Materia zawieszenia i podjęcia postępowania uregulowana została w Rozdziale 9 Działu III P.p.s.a., a zaskarżalność wydawanych w tym zakresie rozstrzygnięć określa przepis szczególny, tj. art. 131 zdanie drugie P.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, że dawny art. 194 § 1 pkt 3 P.p.s.a., wprost wymieniający postanowienia w przedmiocie zawieszenia, został uchylony, wobec czego podstawy zaskarżalności poszukiwać należy wyłącznie w art. 131 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym, a zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia postępowania. Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazał zatem jedynie dwa rodzaje rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem: postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz postanowienie o odmowie podjęcia postępowania. Poza tym wyliczeniem zażalenie nie przysługuje. W szczególności zachowuje aktualność pogląd, że nie podlegają zaskarżeniu zażaleniem postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania oraz o podjęciu postępowania (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 131). U podstaw takiego rozumienia art. 131 P.p.s.a. leży założenie, że zażalenie służy na te rozstrzygnięcia, które blokują (wstrzymują) dalszy bieg sprawy, jest natomiast wyłączone wobec tych, które biegu postępowania nie wstrzymują lecz go przywracają.Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie tamuje postępowania, lecz znosi stan jego zawieszenia i przywraca mu dalszy bieg. Pod względem skutków procesowych jest ono funkcjonalnym odpowiednikiem postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, które – jak wskazano wyżej – jest niezaskarżalne. Skoro zaś postanowienie uchylające zawieszenie nie zostało wymienione w art. 131 P.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie ustawy jako podlegające zaskarżeniu, wniesione na nie zażalenie jest niedopuszczalne.Powyższej oceny nie zmienia argumentacja skarżącej, według której rzeczywisty skutek zaskarżonego postanowienia jest odmienny od jego sentencji i sprowadza się do pozbawienia uczestników udziału w sprawie. O dopuszczalności zażalenia rozstrzyga bowiem przedmiot zaskarżonego postanowienia wyrażony w jego sentencji, a nie podnoszone przez stronę pośrednie czy faktyczne następstwa, jakie miałyby z niego wynikać. Sentencja postanowienia z dnia 30 kwietnia 2026 r. obejmuje wyłącznie uchylenie zawieszenia i nie zawiera rozstrzygnięcia o udziale uczestników w postępowaniu. Wykreślenie D.G. oraz pozostałych jedenastu najemców z grona uczestników, z powołaniem się na brak interesu prawnego, nastąpiło na mocy zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2026 r., które nie stanowi przedmiotu niniejszego zażalenia. Środek zaskarżenia skierowany przeciwko postanowieniu o uchyleniu zawieszenia nie może więc służyć wzruszeniu skutków, których źródłem jest odrębne rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu uczestników.W konsekwencji niedopuszczalności zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do merytorycznej oceny podniesionych w nim zarzutów naruszenia art. 165 oraz art. 12 i art. 33 P.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.