Wyrok - I SA/Bk 160/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. S. i L. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr SKO.400/209/2026 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalających zobowiązanie w p
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odsetki ustawowe
Role w sprawie
odwołujący
odwołujący / ubezpieczony
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Przewodniczący
Justyna Siemieniako
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. L. J. S. wystąpił do Burmistrza Miasta Grajewo o dokonanie korekty podatku od nieruchomości za lata 2020-2025, wskazując, że podatek został naliczony od budynków, które nie istniały,w szczególności budynku o pow. 204 m2 oraz budynku o pow. 697 m2.Burmistrz Miasta Grajewo potraktował żądanie jako wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: "o.p.") i postanowieniem z dnia 9 stycznia 2026 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzjami ustalającymi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025.Decyzją z dnia 24 lutego 2026 r. nr WF.3120.5.19.2025.KD, Burmistrz odmówił uchylenia decyzji ustalających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2020-2025. W ocenie organu strona nie wykazała, aby ujawniono jakąkolwiek nową okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ wskazał, żez ewidencji gruntów i budynków wynika, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] ujawnione są m.in.:- budynek nr [...] - pozostały budynek niemieszkalny - pow. zabudowy 204 m2;- budynek nr [...] - budynek transportu i łączności - pow. zabudowy 697 m2;- budynek nr [...] - pozostały budynek niemieszkalny - pow. zabudowy 37 m2;- budynek nr [...] - budynek handlowo - usługowy - pow. zabudowy 58 m2.Zdaniem Burmistrza, z treści decyzji wymiarowych wynika, że w latach 2020-2024 do opodatkowania przyjęto łączną powierzchnię użytkową budynków związanych z działalnością gospodarczą wynoszącą 166 m2. Powierzchnia ta nie odpowiada: - 204 m2 wynikającym z budynku nr [...]; - 697 m2 wynikającymz budynku nr [...]; - ani wartościom 215 m2; 251 m2 czy 405,15 m2 wskazywanym przez stronę w jej własnych zestawieniach. Oznacza to, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie zostały automatycznie przeniesione do podstawy opodatkowania,a organ nie przyjął do podatkowania budynków o powierzchniach 204 m2 ani 697 m2. Podstawą wymiaru były dane wynikające z informacji podatkowych IN-1, składanych przez stronę. Tym samym twierdzenie, że organ naliczał podatek od nieistniejących budynków o wskazanych powierzchniach, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Nawet przy przyjęciu, że budynki o powierzchniach 204 m2 oraz 697 m2 nie istniały w danym okresie, okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na treść decyzji, skoro powierzchnie te nie stanowiły elementu podstawy opodatkowania.Odnosząc się do roku 2025 organ wskazał, że zobowiązanie zostało ustalone w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 29 sierpnia 2025 r. W toku tego postępowania organ uwzględnił wartości powierzchni wskazane przez podatników w złożonej informacji podatkowej, z wyjątkiem budynku garażowo-biurowego. Podatnicy wykazali do opodatkowania łączną powierzchnię 320,15 m2 budynków związanych z działalnością gospodarczą. W toku postępowania przedłożyli jednak dokumentację budowlaną, z których wynikało, że nowo wybudowany budynek garażowo-biurowy posiada powierzchnię użytkową 891,18 m2. Na podstawie tej dokumentacji - pochodzącej wyłącznie od podatników – organ ustalił rzeczywistą powierzchnię tego budynku i przyjął ją do opodatkowania zamiast wartości wskazanej w informacji podatkowej. W pozostałym zakresie organ przyjął do opodatkowania wartości powierzchni wynikające z informacji złożonej przez podatników. Nie dokonano zwiększenia podstawy opodatkowania ponad zakres wynikający z dokumentacji przedstawionej przez stronę. Nie przyjęto do opodatkowania budynku o pow. 204 m2 wskazywanego jako rozebrany; nie przyjęto do opodatkowania budynku o pow. 697 m2 wskazywanego jako niezrealizowanyw pierwotnym zakresie; uwzględniono wyłącznie budynki wykazywane przez podatników jako istniejące oraz nowo wybudowany budynek garażowo-biurowy, którego rzeczywista powierzchnia wynikała z przedłożonej przez nich dokumentacji.Po rozpatrzeniu odwołania L. J. S. i W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr SKO.400/209/2026, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza.Kolegium wskazało, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika jednoznacznie, że w latach 2020-2024 podstawę opodatkowania stanowiła powierzchnia 166 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powierzchnia ta nie odpowiada powierzchniom wskazywanych przez stronę budynków (204 m2 i 697 m2) i nie została ustalona na podstawie danychz ewidencji gruntów i budynków, lecz w oparciu o informacje podatkowe składane przez samą stronę. W takiej sytuacji zmiana zdania podatnika odnośnie powierzchni budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie stanowio zaistnieniu przesłanki ujawnienia, odkrycia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów.Zgodnie z wyjaśnieniami podatników powierzchnia budynków na przestrzeni lat 2020-2025 zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przewyższała powierzchnię użytkową budynków zajętą na prowadzenie działalności gospodarczejw decyzjach, których uchylenia domagają się odwołujący. W konsekwencji należy uznać, że nawet gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z nowymi dowodamii okolicznościami nieznanych w momencie wydawania tych decyzji to nie można przyjąć, że okoliczności te i dowody miały wpływu na wynik sprawy w sposób który powodowałby zmniejszenie obciążenia podatkowego. Organ na przestrzeni lat 2020-2024 przyjmował do opodatkowania na podstawie informacji złożonej przez podatników powierzchnię użytkową budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej wynoszącą 166 m2. Obecnie podatnik twierdzi, że w latach 2020-2022 zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej była powierzchnia wynosząca 215 m2, w 2023 r. - 251 m2, a w 2024 r. - 405,15 m2 (gdyż dodano parter budynku o pow. 154,15 m2). Podatnik wyraźnie wskazał, że ta powierzchnia (już po odjęciu budynków rozebranych) była użytkowana na działalność prowadzonej przez niego firmy. Pomimo tego, w złożonej deklaracji wykazał jedynie parter budynku o pow. 154,15 m2 pomijając istniejące według niego: budynek nr [...] o pow. 58 m2, budynek garażowy nr [...] o pow. 37 m2 oraz budynek garażowy nr [...] o pow. 120 m2. Oznacza to, że podatnik zaniżał dotychczas powierzchnię użytkową budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przed organem podatkowym. Również w odniesieniu do roku 2025 organ podatkowy nie przyjął do opodatkowania budynków o powierzchniach 204 m2 ani 697 m2, lecz ustalił podstawę opodatkowania w oparciu o dane wynikające z informacji podatkowych oraz dokumentacji budowlanej przedłożonej przez stronę, w szczególności w zakresie nowo wybudowanego budynku garażowo-biurowego.Zdaniem organu odwoławczego, w konsekwencji należy stwierdzić, że nawet przy przyjęciu twierdzeń strony o nieistnieniu wskazanych budynków za prawdziwe, okoliczność ta nie odnosi się do rzeczywistej podstawy opodatkowania przyjętejw decyzjach wymiarowych. Oznacza to, że nie mogła ona mieć wpływu na treść tych decyzji. Brak wpływu wskazywanych okoliczności na wynik sprawy wyklucza uznanie ich za "istotne" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Jan L. S. i W. S. zaskarżyli w całości decyzje co do kwoti okresów oraz sposobu użytkowania poszczególnych budynków. Podnieśli, że dwa budynki oznaczone na planie jako budynek techniczny oraz budynek tzw. łącznościw roku 2020 (a nawet wcześniej) nie istniały - zostały rozebrane zgodnie z decyzjami i pozwoleniami na budowę i rozbiórkę z roku 2015. Przepisując je jako istniejące z roku na rok był pobierany podatek za dwa budynki opisane jako nieistniejące, na wykazie podatkowym nie były one wyszczególnione a ukryte zbiorczo (nie były wykazywane), co było działaniem celowym.Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, co do wielkości naliczonego podatku od nieruchomości w latach 2020-2025 za dwa obiekty, które nie istniały lub w częściach były nowo wznoszone. Wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez uchylenie wartości naliczonej za budynki, które nie istniały oraz mylnie naliczone mimo dostarczanej dokumentacji (rok 2023 i 2024 ) na wniosek organu. Wnieśli o zwrot kwot mylnie naliczonych za okres pięciu lat wstecz wraz z odsetkami ustawowymi (zgodniez prawem podatkowym).W skardze zawarto także wniosek o uchylenie podatku za część budynku administracyjnego (parter) zgłoszonego do roku podatkowego 2025. Zdaniem skarżących wymiar został zawyżony, zgodnie z wnioskiem winno być 154 m2, jest 166 m2 (nie wiadomo czego dotyczy wielkość 166 m2 prawdopodobnie parter budynku administracyjnego). Skarżący zauważyli, że zaliczono klatki schodowe, powiększając powierzchnię o kilka metrów, naliczony jest ponadto podatek od urządzeń budowlanych - kostka brukowa.Podczas rozprawy w dniu 24 czerwca 2026 r. L. J. S. przedstawił ponadto zarzuty do opinii rzeczoznawcy i zarzucił wadliwe opodatkowanie urządzeń budowlanych.W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Uruchomienie tego trybu postępowania było następstwem pism skarżących podważających wysokość ustalonego podatku od nieruchomości za lata 2020-2025. Skarżący twierdzili konsekwentnie, że podatek został naliczony od dwóch nieistniejących budynków i zgłosili żądanie zwrotu "mylnie zapłaconych podatków za okres 5 lat za budynki 2985 oraz 3014". Wobec ustalenia, że decyzje dotyczące tych okresów są ostateczne organ podatkowy zasadnie przyjął, że żądanie strony należy rozpatrzyć w trybie wznowienia postępowania, a mając na względzie argumentację skarżących, trafnie przyjął, że żądanie to oparte jest na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Tego skarżący nie kwestionują.Wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, precyzyjnie wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Wznowienie postępowania,w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 o.p.,a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 o.p. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne, nadzwyczajne postępowanie. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p.Uwzględniając powyższe uwagi sąd stwierdza, że organ prawidłowo ocenił, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., wobec czego uprawniony był w oparciu o przepis art. 245 § 1 pkt 2 o.p. do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznych.Zgodnie z art. 240 § 1 pkt o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu omawianej podstawy można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.W realiach tego przypadku analiza akt sprawy wskazuje, że powierzchnie nieistniejących zdaniem strony budynków (choć widniejących w ewidencji gruntówi budynków) nie były opodatkowane w latach 2020-2025. W latach 2020-2024 podstawę opodatkowania stanowiła powierzchnia 166 m2 budynków związanychz prowadzeniem działalności gospodarczej/zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zgodnie z danymi zawartymi w informacjach podatkowych składanych przez podatnika, a nie powierzchnia odpowiadająca dwóm nieistniejącym budynkom (łącznie 901 m2). Z kolei w 2025 r. organ podatkowy ustalił podstawę opodatkowania w oparciu o dane wynikające z informacji podatkowych oraz dokumentacji budowlanej przedłożonej przez podatnika, w szczególności w zakresie nowo wybudowanego budynku garażowo-biurowego. Z akt nie wynika aby do opodatkowania przyjęto powierzchnię owych dwóch nieistniejących budynków.Sąd podkreśla, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy w rozumieniuart. 240 § 1 pkt 5 o.p., prowadzącą do możliwości weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej, należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że wiedza organu o określonych faktach w dniu wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym doprowadziłaby do podjęcia rozstrzygnięcia co do swej istoty odmiennego od dotychczasowego.W związku z tym, że okoliczność nieistnienia budynków nie miała wpływu na treść decyzji ostatecznych ustalających wysokość podatku za lata 2020-2025, gdyż powierzchnie, na które powołuje się strona nie zostały w ogóle uwzględnionew podstawie opodatkowania, nie wystąpiła przesłanka wznowienia wymienionaw art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznych.Jeżeli chodzi o argumenty skargi dotyczące zawyżonego wymiaru podatkuw odniesieniu do budynku administracyjnego zgłoszonego do roku podatkowego 2025, czy też zarzuty dotyczące opodatkowania budowli – to skarżący polemizująw istocie z oceną dowodów dokonaną przez organ podatkowy w postępowaniu zwykłym, gdzie w ostatecznych decyzjach dokonano "wymiaru" podatku: za 2025 r. m.in. w oparciu o dokumentację budowlaną i wynikające z niej powierzchnie użytkowe nowopowstałego budynku, a za poprzednie lata ustalenia wysokości podatku dokonano z również uwzględnieniem opinii biegłego. Miejscem na kwestionowanie tej oceny były odwołania od tych decyzji i ewentualnie skargi do sądu. W nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie nie można podważać ocen i ustaleń decyzji ostatecznej bez m.in. powołania nowych okoliczności czy dowodów, istniejących w dniu ustalenia wysokości podatkui nieznanych organowi, mogących wpływać na treść wydanej decyzji ostatecznej. Takich okoliczności/dowodów strona nie przedstawiła, poprzestając na polemicez oceną materiału dowodowego dokonaną już w postępowaniu zwykłym. Dopuszczenie takiej polemiki i rozważanie jej zasadności stworzyłoby kolejną instancję postępowania podatkowego, co byłoby wbrew regule wyrażonej w art. 127 o.p. Możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej jest możliwa, ale jak już na wstępie zaznaczono w trybie nadzwyczajnym, opartym na przesłankach ściśle określonych w obowiązujących przepisach prawa, których istnienia skarżący nie wykazali.Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143).Justyna Siemieniako Paweł Janusz Lewkowicz Marcin Kojło