Postanowienie - II OZ 615/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2128/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi M.W. i A.W. na czynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie wykonania obowiązków służbowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2128/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi M.W. i A.W. na czynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie wykonania obowiązków służbowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASAD
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 2 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2128/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 4 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił zażalenie M.W. i A.W. (dalej jako skarżące) na postanowienie tego Sądu z 27 listopada 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżących od postanowienia tego Sadu z dnia 10 października 2024 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze ich skargi na czynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie wykonania obowiązków służbowych polegających na sprawowaniu nadzoru i kontroli nad podległymi mu urzędami przy wydawaniu pozwolenia na budowę z dnia 12 marca 2019 r. nr 462/2019.Za odrzuceniem zażalenia przemawiał fakt, że skarżące wnosząc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie dopełniły warunku z art. 194 § 4 P.p.s.a. tj. sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego. W tym zakresie zastosowanie odpowiednio znajdował art. 175 § 2 – 3. Sąd przywołał wymogi jakie powinna spełniać skarga kasacyjna i które osoby poza adwokatem i radcą prawnym są uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej.Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd przywołał art. 178 P.p.s.a., który znajduje zastosowanie do postępowania zażaleniowego stosownie do art. 197 § 2 P.p.s.a. Wynika z niego, że sąd odrzuci zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również takie, którego braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.Sąd wskazał, że przedmiotowe zażalenie zostało sporządzone osobiście przez skarżące przy czym nie są one żadną z osób bądź podmiotów wymienionych w art. 175 P.p.s.a. Sąd zauważył, że zarządzeniem z dnia 27 listopada 2024 r. doręczonym przy piśmie z dnia 20 grudnia 2024 r. skarżące zostały prawidłowo pouczone o tym, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Skarżące jednak, będąc osobami nieuprawnionymi do wniesienia takiej skargi, sporządziły ją osobiście.Sąd podkreślił, że niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienia NSA z: 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21; 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21).Jednocześnie zauważył, że nie było zasadnym wzywanie skarżących do uzupełnienia braków zażalenia na podstawie art. 49 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie tego przepisu (por. np. postanowienia NSA z: 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 201/21; 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11).Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły M.W. i A.W., wnosząc o jego uchylenie w całości, ponieważ jest krzywdzące i rażąco niesprawiedliwe.Podnoszą one, że skarżone postanowienie w istocie rzeczy uchybia art. 78 Konstytucji RP, który gwarantuje obywatelom RP dwuinstancyjność postępowania sądowego. Uważają, że im prawo do drugiej instancji jest przez WSA ustawicznie odbierane.WSA nie przydziela im prawnika z urzędu, tylko zamyka proces z powodu braku obrońcy, czyli de facto naszej złej sytuacji materialnej. To z kolei jest sprzeczne z Prawem i Konstytucją.Z tego wynika, że w Polsce prawa w sądzie może dochodzić tylko taka osoba, którą stać na prawnika."Prawnik" jest tu tylko "wytrychem", pretekstem, gdyż w tej sprawie chodzi o ochronę urzędników państwowych z Ministerstwa Rozwoju i Technologii łamiących prawo na naszą szkodę.Zasada dwuinstancyjności wywodząca się ze starożytności gwarantuje, że postępowanie sądu niższej instancji jest kontrolowane przez organ wyższej instancji, co ma zapobiegać nadużyciom i zwiększać obywatelom możliwość legalnego dochodzenia swoich praw w procesie administracyjnym.Dokładne przeanalizowanie - przez wyższą instancję - postępowania i jego wyników, umożliwia lepsze zabezpieczenie naszych, obywatelskich praw i interesów. Dwuinstancyjność zapewnia ochronę praw obywatelskich, daje pewność zgodności z prawem i transparentności w postępowaniu administracyjnym. Czyje są te Sądy i komu powinny służyć - interesom prawników, czy też obywatelom RP, którzy na nie łożą w podatkach i którym odbiera się prawo dochodzenia sprawiedliwości.Dwuinstancyjność jest jednym z fundamentalnych elementów postępowania administracyjnego, który wprowadza ochronę praw obywateli przed ewidentnymi matactwami urzędników. Zapewnia bezpieczeństwo prawnie uzasadnionym interesom publicznym, utrzymując równowagę między uprawnieniami, a obowiązkami administracji publicznej.Urzędnicy, o których mowa w sprawie jawnie łamią prawo, a WSA w Warszawie z wykorzystaniem i wręcz nadużyciem prawa przeciwko obywatelom, zamyka postępowanie z powodu "braku prawnika", a de facto dla ochrony urzędników cynicznie łamiących prawo. Tym samym WSA Warszawa celowo i świadomie uniemożliwia i wyłącza wgląd w całą sprawę instancji nadrzędnej – z definicji "obiektywniejszej".Skarżące stwierdzają, że WSA w Warszawie w skarżonym postanowieniu uporczywie odmawiając im prawa do drugiej instancji, sprzeniewierza się powyższym zasadom i intencjom ustawodawców wynikającym m.in. z art. 78 Konstytucji RP, ale także wprost z istoty sprawiedliwości i niezawisłości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a. z powodu sporządzenia tego zażalenia osobiście przez skarżące z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego z art. 175 P.p.s.a.Z treści art. 194 § 4 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że tego rodzaju zażalenie wymaga sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika lub którąś z osób lub podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a. Wymóg ten nie jest próbą ograniczenia prawa skarżących do rozpoznania ich sprawy przez Sąd II instancji – zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP, jak widzą to skarżące, ale wynika z potrzeby oceny przez profesjonalistę czy faktycznie kwestionowane zażaleniem postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było wadliwe. Skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem odwoławczym i ocena spełnienia tych wymogów predestynuje właśnie profesjonalnego pełnomocnika lub inne podmioty o wysokiej wiedzy prawniczej do złożenia zażalenia.Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest kwalifikowanym pismem procesowym, którego sporządzenie przez osobę nieuprawnioną stanowi nieusuwalny, niepodlegający uzupełnieniu brak formalny, uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu.Stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.Jak wynika z akt sprawy, doręczając skarżącym przy piśmie z dnia 20 grudnia 2024 r. postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, Sąd jednocześnie pouczył je o sposobie i terminie do wniesienia zażalenia. W punkcie 5 tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (...)" (por.: k. 162 i 163 akt sądowych). Pomimo tego pouczenia skarżące wniosły zażalenie sporządzone przez siebie osobiście. Nie wykazały przy tym, aby legitymowały się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają samodzielne sporządzenie tego sformalizowanego środka odwoławczego, jakim jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z akt sprawy fakt ten również w żaden sposób nie wynika. Ponadto, w sprawach z ich wniosków o przyznanie prawa pomocy o sygn. akt VII SPP/Wa 18/25 VII SPP 19/25, VII SPP/Wa 296/25, VII SPP/Wa 297/25, VII SPP/Wa 572/25 i VII SPP/Wa 573/25 skarżące ani razu nie wnioskowały o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ich sprawie. Wnioski te koncentrowały się na zwolnieniu od kosztów sądowych, którego z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności, czy braki formalne nie uzyskały.Sąd słusznie zauważył, że brak w tym zakresie jest brakiem nieusuwalnym zatem nie rodził on po stronie Sądu obowiązku wzywania skarżących do jego uzupełnienia w trybie art. 49 P.p.s.a..Tym samym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które zostało podpisane osobiście przez skarżące, jako naruszające wymóg określony w art. 194 § 2 i § 4 P.p.s.a., obligowało Sąd I instancji do jego odrzucenia.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.