Wyrok - III SA/Po 281/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 września 2025 r. nr [...]Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 września 2025 r. nr [...]
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
34,00 zł · kwota żądania
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
przedstawiciel ustawowy dziecka
biegły
prokurator
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Podstawa prawna
art. 77
kpa
art. 7
kpa
art. 8
kpa
art. 145
kpa
art. 3
ppsa
art. 134
ppsa
art. 145
ppsa
art. 205
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 10 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie skierowania M. S. do domu pomocy społecznej (w skrócie: d.p.s.).Zaskarżona decyzja – jak wynika z jej uzasadnienia oraz przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy – zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.Pismem z 29 lipca 2024 r. M. W. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] (w skrócie: MOPR) z prośbą o interwencję oraz podjęcie działań mających na celu zapewnienie pomocy i bezpieczeństwa jego cioci, M. S. (zwanej dalej: Stroną lub Skarżącą).Wnioskiem z 26 września 2024 r. MOPR zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o umieszczenie Strony w d.p.s. bez jej zgody, wraz z zabezpieczeniem na czas trwania postępowania.Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z 7 lipca 2025 r. o sygn. akt [...] (dalej jako: Postanowienie SR), udzielił zabezpieczenia wniosku, na czas trwania postępowania, poprzez tymczasowe umieszczenie Skarżącej w d.p.s.Pismem z 22 lipca 2025 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent Miasta lub organ I instancji) poinformował Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania do d.p.s. zgodnie z Postanowieniem SR.Przywołaną na wstępie decyzją z 10.9.2025 r., opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności, Prezydent Miasta postanowił: 1) skierować M. S., na czas trwania postępowania, do Domu Pomocy Społecznej w [...] dla osób przewlekle psychicznie chorych (dalej w skrócie: DPS), zgodnie z Postanowieniem SR; 2) ustalić miesięczną opłatę za pobyt w DPS, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 2 pkt 1 [ustawy o pomocy społecznej; w skrócie: u.p.s.] w części obciążającej mieszkańca domu, po faktycznym umieszczeniu w DPS – w wysokości 70% dochodu mieszkańca, która w dniu orzekania wynosi [...] zł miesięcznie; 3) że różnica pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS, a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca będzie ponoszona przez MOPR.W odwołaniu od tej decyzji, Strona, reprezentowana przez ad Ł., wniosła o: 1) uchylenie decyzji; 2) niezwłoczne wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności; 3) zawieszenie postępowania na mocy art. 97 § 1 "ust." 4 k.p.a., z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd; 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyszczególnionych dokumentów – ewentualnie, w przypadku braku uwzględnienia wniosku zawartego w pkt 1 odwołania – o zmianę pkt 1 zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta przez skierowanie Skarżącej na czas trwania postępowania do d.p.s. innego niż DPS. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:- art. 54 ust. 1 u.p.s. – przez uznanie, że Strona wymaga całodobowej opieki z uwagi na jej stan zdrowia oraz uznanie, że nie może ona samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym oraz aktualną dokumentacją medyczną, która stanowi załącznik do niniejszego odwołania;- art. 54 ust. 2 u.p.s. – przez uznanie, że Dom Pomocy Społecznej w [...] dla osób przewlekle psychicznie chorych jest dla Strony placówką odpowiedniego typu co jest sprzeczne ze stanem faktycznym oraz ww. dokumentacją medyczną;- art. 6 w zw. z art. 7 oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. – przez niedążenie przez organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu Skarżącej, jak również nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy, skutkujące błędnym uznaniem, że d.p.s. dla osób przewlekle psychicznie chorych jest domem odpowiedniego typu dla Skarżącej. Zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.Postanowieniem z 16 grudnia 2025 r. SKO odmówiło zawieszenia postępowania.Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 10.9.2025 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 19.12.2025 r. – SKO wyjaśniło w uzasadnieniu, że w przypadku braku zgody osoby zainteresowanej, rozstrzygnięcie w przedmiocie spełnienia przesłanek do umieszczenia w d.p.s. należy do kompetencji sądu opiekuńczego. Orzeczenie sądu w tym zakresie ma charakter prejudycjalny wobec postępowania administracyjnego i wiąże organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji o skierowaniu i umieszczeniu w d.p.s. W konsekwencji SKO uznało, że organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu Skarżącej, będąc związanym treścią postanowienia sądu. Kolejno organ II instancji argumentował, że zgodnie z art. 54 ust. 2 u.p.s. skierowanie do d.p.s. obejmuje również określenie typu placówki odpowiedniego do stanu zdrowia i potrzeb osoby kierowanej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zaś, że Skarżąca cierpi na zaburzenia psychiczne spowodowane uszkodzeniem lub dysfunkcją mózgu, chorobą somatyczną oraz otępienie w przebiegu choroby Alzheimera. Schorzenia te mają charakter trwały, postępujący i powodują istotne ograniczenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania, co – zdaniem SKO – jednoznacznie wskazuje na potrzebę całodobowej opieki i wsparcia w placówce przeznaczonej dla osób przewlekle psychicznie chorych. W przekonaniu SKO zasadność skierowania Skarżącej do takiej placówki potwierdza również postanowienie, w którym Sąd – udzielając zabezpieczenia – odwołał się do regulacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Świadczy to, że dominującym problemem zdrowotnym Skarżącej są zaburzenia psychiczne, wymagające specjalistycznej, całodobowej opieki. Tym samym wybór d.p.s. o profilu przeznaczonym dla osób przewlekle psychicznie chorych pozostaje w pełni zgodny zarówno z ustalonym stanem faktycznym, jak i obowiązującymi przepisami prawa. Poza tym organ II instancji przeanalizował ustaloną przez Prezydenta Miasta wysokość miesięcznej opłaty za pobyt, w wysokości 70% dochodu mieszkańca, nie stwierdzając w tej mierze uchybień materialnoprawnych ani procesowych. Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołania, SKO wskazało, że twierdzenia dotyczące poprawy stanu zdrowia, zdolności do samodzielnego funkcjonowania oraz braku zagrożenia dla życia lub zdrowia Skarżącej odnoszą się do przesłanek, których ocena została ustawowo powierzona sądowi opiekuńczemu. Podobnie zarzuty kwestionujące zasadność zabezpieczenia wniosku przez sąd pozostają poza zakresem kognicji organów administracji. Organ podkreślił, że stan zdrowia Skarżącej oraz charakter jej schorzeń uzasadniają wybór placówki dla osób przewlekle psychicznie chorych.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, Strona, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, zażądała: (i) uchylenia zaskarżonej decyzji, (ii) wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności, (iii) zasądzenia na rzecz Skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz kwoty 34,00 złotych z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej w związku z udzielonym pełnomocnictwem administracyjnym, 4) ewentualnie, w przypadku braku uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji: o zmianę pkt 1 decyzji Prezydenta Miasta poprzez skierowanie Skarżącej na czas trwania postępowania do d.p.s. innego niż DPS, tj. z wyłączeniem wszelkich placówek dla osób przewlekle psychicznie chorych – a to z powołaniem się na zarzuty naruszenia:1. interesu prawnego Skarżącej w postaci uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadzie zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) – przez zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu Skarżącej oraz przez dokonanie dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wyboru d.p.s. dla osób przewlekle psychicznie chorych jako domu odpowiedniego typu dla Skarżącej, co pozostaje sprzeczne z jej interesem i skutkować może wyrządzeniem jej znacznej szkody psychicznej i zdrowotnej;2. art. 54 ust. 2 u.p.s. – przez uznanie, że DPS jest placówką odpowiedniego typu dla Skarżącej, co pozostaje sprzeczne ze zgromadzonym dotychczas materiałem dowodowym, sytuacją życiową i aktualnym stanem zdrowia Skarżącej;3. praw podstawowych jednostki – art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji RP – przez naruszenie istoty ochrony wolności i praw Skarżącej przez przyjęcie za podstawę wydania decyzji częściowo nieaktualnej dokumentacji medycznej oraz uznanie za prawdziwe informacji wynikających z wywiadów środowiskowych i wyjaśnień osób trzecich, bez ich weryfikacji i wysłuchania Skarżącej.W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że aktualny stan zdrowia Skarżącej, wynikający ze przedłożonej przez nią dokumentacji medycznej, nie uzasadnia umieszczenia jej w d.p.s. dla osób przewlekle, psychicznie chorych. Podkreślił, że dokumentacja medyczna stanowiąca załącznik do wniosku o umieszczenie jej w d.p.s. oraz przeprowadzone w jej sprawie wywiady środowiskowe przypadają na okres, kiedy nie miała ona właściwie postawionej diagnozy, a przyjmowane leki były poza jej kontrolą – przygotowywaniem leków w tym okresie zajmował się siostrzeniec Skarżącej wraz z małżonką. Obecnie Skarżąca jest świadoma swoich ograniczeń z powodu schorzeń psychicznych i neurologicznych, zamierza jednak kontynuować leczenie w celu zachowania zdrowia w odpowiednim stanie.W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przedstawiając i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo SKO wskazało, że przywołane w skardze wnioski z diagnostyki nie tylko nie podważają zasadności skierowania Skarżącej do d.p.s. dla osób przewlekle psychicznie chorych, lecz wręcz potwierdzają potrzebę zapewnienia jej stałej opieki i nadzoru właściwych dla tej kategorii placówek. Jednocześnie organ II instancji wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.Postanowieniem z 10 marca 2026 r. o sygn. akt III SA/Po 281/26 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie – na skutek rozpoznania zażalenia Skarżącej – postanowieniem z 31 marca 2026 r. o sygn. akt III SA/Po 281/26 uchylił postanowienie własne z 10.3.2026 r. i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, wyjaśniając w uzasadnieniu, że przyjęty przez Sąd stan faktyczny sprawy uległ zasadniczej zmianie. Albowiem – jak wynika z przesłanej wraz z zażaleniem kopii postanowienia Sądu Okręgowego w [...], z 2 lutego 2026 r. o sygn. akt [...] (dalej jako "Postanowienie SO") – Sąd odwoławczy zmienił pkt 1 Postanowienia SR w ten sposób, że oddalił wniosek MOPR o udzielenie zabezpieczenia.W dniu 18 czerwca 2026 r. Sąd Rejonowy w [...], przesłał do tut. Sądu odpisy: Postanowienia SR oraz Postanowienia SO.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.), zgodnie z wnioskiem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, przy braku sprzeciwu strony skarżącej.Przystępując od rozpoznania sprawy w tym trybie, wypada podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 grudnia 2025 r. nr [...] – utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 10 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie: (1) skierowania Skarżącej, na czas trwania postępowania, do Domu Pomocy Społecznej w [...] dla osób przewlekle psychicznie chorych ["DPS"], zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia 07.07.2025 r. ["Postanowienie SR"]; (2) ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt w DPS, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 2 pkt 1 w części obciążającej mieszkańca domu, po faktycznym umieszczeniu w DPS, w wysokości 70% dochodu mieszkańca, która w dniu orzekania wynosi [...] zł miesięcznie; (3) wskazania, że różnica pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca będzie ponoszona przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...] ["MOPR"] – Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać w obrocie prawnym.Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.; w skrócie: u.p.s.), a w szczególności jej art. 54 i art. 59.Stosownie do art. 54 ust. 1 i 4 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (ust. 1). W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna – prokuratora (ust. 4).Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.W ocenie Sądu rację miały orzekające w sprawie organy administracji, wskazując, że funkcjonowanie w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego o skierowaniu osoby do d.p.s. wiąże organ administracji, który zobowiązany jest do wykonania tegoż orzeczenia przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. To bowiem sąd opiekuńczy, przy wydawaniu orzeczenia o wskazanym wyżej przedmiocie, dokonuje ustaleń odnośnie do stanu zdrowia i potrzeb życiowych osoby mającej zostać skierowaną do d.p.s., i ocenia, czy spełnia ona kryteria do takiego umieszczenia, wbrew jej woli. Przy wydawaniu tego orzeczenia to na sądzie opiekuńczym spoczywa obowiązek ustalenia, czy dana osoba, wskutek choroby, nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji. Organ administracji – związany zapadłym orzeczeniem sądowym oraz treścią art. 54 ust. 1 i 4 u.p.s. – ma obowiązek wydać decyzję zgodnie z treścią tego orzeczenia. Skoro zatem o pobycie w d.p.s. orzeka sąd opiekuńczy, a nie organy administracji publicznej, to w takiej sytuacji organ, wydając stosowne decyzje administracyjne na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, wykonuje jedynie orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z 28.12.2021 r., I OSK 857/21; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie: CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inaczej mówiąc, prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego kierujące osobę do d.p.s. ma charakter prejudycjalny dla postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia przesłanek do umieszczenia danej osoby w takiej placówce, zaś organ administracyjny ma obowiązek je wykonać przez wydanie stosownej decyzji (zob. wyrok WSA z 20.5.2025 r., III SA/Kr 1036/24).Również w doktrynie podkreśla się, że w przypadku skierowania do d.p.s. przez sąd, organ pomocy społecznej nie zajmuje się już badaniem przesłanek skierowania do placówki ani ustaleniem zasadności umieszczenia w placówce, ponieważ nastąpiło to już w postępowaniu sądowym. W przypadku wydania orzeczenia przez sąd o umieszczeniu osoby w d.p.s., organ administracji powinien działać jako wykonawca tego orzeczenia, nie zaś jako podmiot realizujący własne kompetencje orzecznicze w sprawie już rozstrzygniętej – res iudicata (por. I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, Warszawa 2025, uwagi do art. 59).Wobec takiego, zgodnego stanowiska judykatury i doktryny prawa, należy uznać, że zaskarżona decyzja – oceniana według stanu faktycznego sprawy na dzień wydania decyzji przez organ II instancji – formalnie odpowiadała prawu. Jednakże specyfika kontrolowanej sprawy wyraża się w tym, że choć w obrocie prawnym, w dacie orzekania przez organy administracji obu instancji, funkcjonowało, wydane wobec Skarżącej, Postanowienie SR w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia wniosku, na czas trwania postępowania, przez tymczasowe umieszczenie Skarżącej w d.p.s. – a więc zasadniczo istniała powinność organów wykonania tego orzeczenia – to jednak ustalony przez organy stan faktyczny sprawy uległ następnie istotnej, prawnie relewantnej zmianie (choć miało to miejsce dopiero na etapie postępowania sądowego). Albowiem – jak wynika ze zgłoszonego przez pełnomocnika Skarżącej, a następnie nadesłanego przez Sąd Rejonowy w [...] odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w [...], z 2 lutego 2026 r. o sygn. akt: [...] ["Postanowienie SO"], wskazany Sąd odwoławczy zmienił pkt 1 Postanowienia SR w ten sposób, że oddalił wniosek MOPR o udzielenie zabezpieczenia.W uzasadnieniu Postanowienia SO (którego kopię przedłożył do akt sądowych pełnomocnik Skarżącej – k. 43-45) Sąd Okręgowy wyjaśnił, że dysponując nowymi dokumentami złożonymi przez pełnomocnika Skarżącej oraz nowym, bieżącym wywiadem kuratora sądowego z 27 stycznia 2026 r., oraz przy uwzględnieniu całości sytuacji zdrowotnej i ogólno-życiowej Skarżącej, nie stwierdził podstaw do jej umieszczenia w d.p.s. w trybie zabezpieczenia – już na czas trwania postępowania. W ocenie Sądu Okręgowego nie było zatem podstaw do zastosowania art. 39 ust. 1 w zw. z art. 38 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego [w skrócie: u.o.z.p.]. Dalej wyjaśniono, że okoliczności sprawy wskazują, iż decyzja Sądu Rejonowego o umieszczeniu skarżącej w d.p.s. była przedwczesna. Jak podkreślił Sąd Okręgowy, umieszczenie każdego uczestnika postępowania w tego rodzaju placówce, przed wydaniem opinii psychiatrycznej biegłego sądowego psychiatry, powinno nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach – które w opinii Sądu Okręgowego nie zostały w tym przypadku wykazane.W konsekwencji – mając na względzie treść Postanowienia SO – należało stwierdzić, że uchylenie natychmiast wykonalnego orzeczenia sądu opiekuńczego (tu: Postanowienia SR) zasadniczo zmodyfikowało stan faktyczny i prawny kontrolowanej sprawy. Albowiem – co kluczowe – to uchylone orzeczenie było podstawą wydania decyzji zaskarżonych w kontrolowanej sprawie. Ta zaś sytuacja uprawniała do stwierdzenia, że wystąpiła podstawa wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o [...] orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie uchylając tę decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.Na kanwie rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną jest, że w dacie orzekania przez organy administracji przywołane wyżej Postanowienie SO, zmieniające wcześniejsze Postanowienie SR o umieszczeniu skarżącej w d.p.s., nie funkcjonowało jeszcze w obrocie prawnym. Jednakże – jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie (por. np. wyroki WSA: z 11.5.2017 r., II SA/Bk 658/16; z 20.5.2025 r., III SA/Kr 1036/24) – taka sytuacja nie stanowiła przeszkody do zastosowania przez sąd administracyjny przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i uwzględnienia skargi. Jak bowiem słusznie argumentowano w ww. wyrokach, przesłankę "naruszenia prawa dającą podstawę do wznowienia postępowania", o której mowa w ww. przepisie, należy rozumieć jako obiektywną niezgodność z prawem, zaś sam ten przepis należy interpretować z ukierunkowaniem na ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. np. wyrok NSA z 14.11.2006 r., II OSK 1321/05). Pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. można przypisać bardziej zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności także niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, np. wadliwego prejudykatu (por. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2016, uw. 16 do art. 145; por. też J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, art. 145 Nb 13).Powyższą ocenę w pełni podziela Sąd w niniejszym składzie.W sytuacji bowiem, gdy orzeczenie sądu powszechnego, będące podstawą wydania kontrolowanych decyzji, zostało uchylone, z perspektywy ochrony obiektywnego porządku prawnego nie do zaakceptowania byłoby pozostawienie przez Sąd zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w obrocie prawnym.Skoro zatem w niniejszej sprawie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego uzasadniająca uwzględnienie skargi (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), to powyższe musiało skutkować uchyleniem kontrolowanych decyzji organów obu instancji na ww. podstawie prawnej – o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.Ponadto Sąd doszedł do przekonania, że z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego (a ściślej: istotnej zmiany, w kierunku przeciwnym do pierwotnego) punktu pierwszego Postanowienia SR – co nastąpiło prawomocnym, z uwagi na treść art. 363 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, z późn. zm.), Postanowieniem SO – skutkującego odpadnięciem podstawy do skierowania Skarżącej do d.p.s. w trybie zabezpieczenia, na czas trwania postępowania przed sądem opiekuńczym, bezprzedmiotowe stało się dalsze prowadzenie przez organy administracji postępowania administracyjnego w tej sprawie. Powyższe uzasadniało więc umorzenie przez Sąd postępowania administracyjnego w całości, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku, na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a.O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie należne pełnomocnikowi Skarżącej ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215) – w wysokości 480 zł. Sąd wyjaśnia, że nie orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącej zawnioskowanych w skardze kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, już z tego powodu, że pełnomocnik nie wykazał (nie udokumentował) faktu ich poniesienia. Poza tym do niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 § 2 p.p.s.a zalicza się tylko koszty związane reprezentacją strony przez jednego pełnomocnika. zalicza się tylko koszty związane reprezentacją strony przez jednego pełnomocnika.