Wyrok - III SA/Po 398/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 grudUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 grud
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z 11 lutego 2026 r., nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. P. (dalej również skarżący, strona) utrzymał o mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej również organ I instancji) decyzję z 2 grudnia 2025 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów tłumacza przysięgłego załączonych dokumentów.Przedstawiając stan faktyczny sprawy Kolegium wskazało, że wnioskami z 29 września 2025 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej również MOPS) o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki. Jako że do wniosków o przyznanie pomocy skarżący załączył sporządzone w języku [...] dokumenty urzędowe mające dotyczyć okresu, przez który był on uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych w [...], organ I instancji wezwał skarżącego do kontaktu osobistego lub telefonicznego z pracownikiem socjalnym i dostarczenia tych dokumentów w języku polskim, w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma. W wezwaniu tym pouczono skarżącego, że w przypadku niedostarczenia dokumentów nastąpi odmowa przyznania pomocy (okoliczności znane Kolegium z urzędu).W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 3 listopada 2025 r. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentu. W toku przeprowadzonego w dniu 13 listopada 2025 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że skarżący mieszka z żoną i dwojgiem dzieci, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wspólnie zamieszkująca matka skarżącego prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, składającym się z dwóch pokoi i kuchni. Dom ogrzewany jest piecem CO, który w ostatnich tygodniach został naprawiony i jest wykorzystywany do ogrzewania domu. Skarżący nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, nie pracuje dorywczo i w październiku 2025 r. nie uzyskał dochodu z pracy dorywczej. Żona skarżącego jest zatrudniona w sklepie [...], obecnie przebywa jednak na urlopie wychowawczym i otrzymuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości [...] zł. Na córki M. i Z. przyznane są zasiłki rodzinne w kwocie [...]i [...] zł. - zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z 19 września 2025 r. W październiku 2025 r. skarżący otrzymał przelew [...] "[...]" na kwotę [...]. Jak wskazano podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego, żona skarżącego choruje na niedoczynność tarczycy, a on sam jest pod opieką psychologa.W takim stanie faktycznym organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572. ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm. – dalej "u.p.s.") odmówił skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do pokrycia kosztów tłumacza przysięgłego załączonych dokumentów uznając, że zgłoszona potrzeba nie stanowi potrzeby niezbędnej do godnego życia i nie mieści się w katalogu celów pomocy społecznej.Rozpoznając odwołanie wniesione przez skarżącego, Kolegium w decyzji wskazanej na wstępie stwierdziło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium z treści art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej tj. w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wskazał organ II instancji wydanie decyzji opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, które daje organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Kolegium wskazało, że judykatura dokonując językowej wykładni określenia "niezbędnej potrzeby życiowej" przejęło, że jest to potrzeba, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować - potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym; taka, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku, w warunkach odpowiadających godności człowieka; taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie. Pomoc w postaci zasiłku celowego ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Zasiłek ten nie może stanowić bieżącego źródła utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej zgłoszonej potrzeby i to w wysokości wskazanej przez wnioskodawcę. W świetle powyższego w ocenie Kolegium, trafnie zważył organ I instancji, że koszty tłumaczenia przysięgłego dokumentów z języka [...] nie stanowią niezbędnej potrzeby życiowej.Dalej wskazano, że w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń z pomocy społecznej organ pomocowy jest zobowiązany ustalić sytuację życiowo-bytową strony i jej rodziny, a w przypadku świadczeń uzależnionych od kryterium dochodowego - także dochód strony/rodziny zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. i zweryfikować, czy spełnia ona to kryterium. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia strony z dostarczania temu organowi dowodów celem wykazania swojej sytuacji i słuszności swojego stanowiska w sprawie. Jak wskazało Kolegium, podmiot postępowania administracyjnego nie może oczekiwać od organu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla jego oczekiwań i - pomimo postawy strony - był w istocie zmuszony do udowadniania jej twierdzeń. Brak wskazania przez stronę konkretnych środków dowodowych czy też materiału, z którego organ mógłby dowód przeprowadzić z urzędu, albo też wskazywanie przez stronę środków dowodowych w istocie nieprzydatnych do stwierdzenia wykazywanych przez nią okoliczności, uniemożliwia bowiem ich ocenę zgodną ze oczekiwaniem strony. Wolą ustawodawcy na gruncie przepisów u.p.s. jest również, że osoby i rodziny korzystające z tej pomocy są obowiązane do współdziałania z organami pomocy społecznej, od których oczekują pomocy (art. 4 u.p.s.), a brak takiego współdziałania stanowi samodzielną podstawę m.in. odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.).Kolegium stwierdziło dalej, że trafnie wskazał organ I instancji, że językiem urzędowym organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, jest język polski (art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1999 roku o języku polskim, tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 81), co oznacza, że dokonują one wszelkich czynności urzędowych w języku polskim i w tym też języku należy do nich składać oświadczenia woli, podania i inne pisma (art. 5). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano już, że obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, nie mogą być dowodem w sprawie w toku postępowania administracyjnego, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem, tj. art. 27 Konstytucji RP (który stanowi, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski) oraz art. 4 pkt 2 i art. 5 ustawy o języku polskim. Obowiązujące przepisy pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że tłumaczenia treści przedstawionych organowi dokumentów na język polski może dokonać jedynie tłumacz przysięgły, przy czym ani przepisy procesowe, ani ustawy o języku polskim, nie przewidują po stronie organu tak obowiązku, jak i nawet uprawnienia, do zlecania takich tłumaczeń przez sam organ. W związku ze złożeniem przez stronę dokumentu w języku obcym, organ, aby zaliczyć go w poczet materiału dowodowego i móc poczynić na jego podstawie ustalenia faktyczne, zobowiązany jest wezwać stronę do złożenia jego urzędowego tłumaczenia. Kolegium zaznaczyło, że nie można przy tym kosztów takiego tłumaczenia niejako przerzucać na organ, albowiem koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie strony, nie wynikające z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, obciążają stronę (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.).Kolegium stwierdziło, że analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do przekonania, że organ I instancji w toku postępowania w pełni wywiązał się ze swoich obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zbadał istotę sprawy, jak również przeprowadził trafną wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów i dokonał właściwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod treść norm prawnych. Kolegium stwierdziło również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał podstawy prawne i faktyczne poczynionych ustaleń. Fakt, że poczyniona na ich podstawie ocena prawna jest odmienna od oczekiwań strony nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która zdaniem Kolegium, jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i wskazaniami doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada standardom postępowania administracyjnego.W ocenie Kolegium organ i instancji w sposób prawidłowy i całkowicie uprawniony orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentów. Rozstrzygnięcie to zostało w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w trafny i przekonujący sposób umotywowane, ważąc na rozumienie pojęcia niezbędnej potrzeby bytowej, o której mowa w art. 39 u.p.s., co świadczy o braku dowolności przy rozpoznaniu sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego nie przysługuje mu pewnego rodzaju roszczenie do organu administracji o "zrefundowanie" kosztów tłumaczenia dokumentów przedkładanych w postępowaniu administracyjnym - zasiłek celowy funkcji takiej wszak nie pełni. Jego funkcją jest wparcie w wysiłku zmierzającym do zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej i to tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie jest w stanie pokonać występujących trudności z wykorzystaniem własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji w badanym zakresie, zdając sobie przy tym ponadto sprawę z ograniczonych możliwości ośrodka pomocy społecznej, konieczności przyznania wsparcia dużej grupie osób oraz braku środków finansowych na zaspokojenie w pełni oczekiwań wszystkich mieszkańców.Zdaniem Kolegium postawa prezentowana przez skarżącego oraz jego oczekiwania pozostają w sprzeczności z jedną z ogólnych zasad udzielania pomocy społecznej, zgodnie z którą rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Udzielanie świadczeń z pomocy społecznej nie może opierać się bowiem wyłącznie na oczekiwaniach i żądaniach zainteresowanego (tak co do rodzaju, formy, jak i zakresu tej pomocy), lecz na jego rzeczywistych potrzebach i sytuacji życiowo-bytowej. Odmienne podejście do kwestii orzekania w sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej, oparte na życzeniowości czy też roszczeniowości wnioskodawców, wypaczałoby istotę pomocy społecznej i było jawnie sprzeczne z zamysłem ustawodawcy.P. P. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:. art. 39 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że koszt tłumaczenia dokumentów wymaganych przez organ w toku postępowania administracyjnego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej;. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie realnej sytuacji dochodowej strony;. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający i pominięcie istotnych argumentów podnoszonych przez stronę;. zasady proporcjonalności działań organu, wynikającej z art. 7 k.p.a., poprzez zastosowanie nadmiernego formalizmu prowadzącego do faktycznego uniemożliwienia stronie realizacji prawa do świadczeń z pomocy społecznej.W uzasadnieniu skargi wskazano, że tłumaczenie dokumentów było wymagane przez organ, stanowiło warunek merytorycznego rozpoznania wniosków o świadczenia i było niezbędne do realizacji prawa strony do pomocy społecznej. W konsekwencji odmowa przyznania środków na tłumaczenie prowadziła do sytuacji, w której strona - z przyczyn finansowych - została faktycznie pozbawiona możliwości skutecznego dochodzenia przysługujących jej świadczeń. Takie stanowisko stanowi w ocenie skarżącego nadmierny formalizm i pozostaje w sprzeczności z celem u.p.s.Skarżący wskazał, że zgodnie z ustawą o języku polskim językiem urzędowym jest język polski. Organ może wymagać dokumentów w języku polskim. Jednakże w ocenie skarżącego obowiązek ten nie zwalnia organu z działania w sposób proporcjonalny, uwzględniania sytuacji materialnej strony i unikania nadmiernego formalizmu. Skarżący wskazał, że organ znając koszt tłumaczenia oraz sytuację dochodową strony, nie rozważył żadnej alternatywy tj. nie wykazał, że bez tłumaczenia nie był w stanie ustalić podstawowych danych z dokumentu, nie odniósł się do możliwości częściowego ustalenia stanu faktycznego i nie rozważył, czy wymóg tłumaczenia przysięgłego był niezbędny w całym zakresie. W konsekwencji formalny wymóg proceduralny stał się barierą materialną uniemożliwiającą realizację prawa do świadczeń. Powyższe w ocenie skarżącego oznacza również, że brak tłumaczenia wynikał z braku współpracy, z celowego zaniechania lecz był wyłącznie skutkiem obiektywnej niemożności finansowej.Skarżący wskazał również, że w aktach sprawy znajdują się pisma strony z 30 października 2025 r., w których wskazano sprzeczność treści wezwania, wykazano brak środków finansowych, przedstawiono koszt tłumaczenia i złożono formalny wniosek o przyznanie zasiłku celowego. Organ nie odniósł się jednak w sposób wyczerpujący do tych argumentów, co w ocenie skarżącego stanowi naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.P. P. w piśmie procesowym z 31 marca 2026r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę podtrzymał zawarte w skardze zarzuty. Skarżący stwierdził również, że odpowiedź na skargę ma charakter wyłącznie formalny i nie zawiera rzeczywistego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze. Zdaniem skarżącego organ II instancji ograniczył się wyłącznie do ogólnego stwierdzenia o podtrzymaniu stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie podejmując polemiki z konkretnymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i procesowego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Skarga zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów tłumacza przysięgłego dokumentów złożonych w trakcie postępowania o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki. W ocenie organów orzekających w sprawie zgłoszona potrzeba opłacenia kosztów tłumacza przysięgłego nie stanowi potrzeby niezbędnej do życia i nie mieści się w katalogu celów pomocy społecznej.Sytuację skarżącego rozpatrzono na gruncie przepisów dotyczących zasiłku celowego (art. 39 u.p.s.). Według zasady z art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 823 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Ustawa ta w art. 7, wśród przyczyn udzielania pomocy społecznej wskazuje m.in.: bezrobocie (pkt 4), niepełnosprawność (pkt 5), długotrwałą lub ciężką chorobę (pkt 6), zdarzenie losowe i sytuację kryzysową (pkt 14).Zgodnie z art. 39 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14, LEX nr 1513358, przyjął, że "niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym". Podobnie jak przy zasiłku okresowym ustawodawca wymienia szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie omawianego świadczenia. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, a ocena zgłaszanych potrzeb powinna być dokonywana z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Niemniej należy podkreślić, że katalog potrzeb, które leżą w orbicie działań pomocy społecznej, jest otwarty, a ich ocena zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji konkretnej osoby i rodziny. Może się zatem zdarzyć, że ta sama potrzeba raz zostanie uznana za wymagającą zaspokojenia ze środków publicznych, a innym razem organ odmówi udzielenia pomocy (Iwona Sierpowska, pomoc społeczna. Komentarz. Wydanie VI, komentarz do art. 39).W tym miejscu wskazać należy, ze niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba usprawiedliwiona ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków ściśle związanych ze statusem: członka rodziny, osoby zarobkującej (pracownika, osoby wykonującej czynności zarobkowe), obywatela demokratycznego państwa prawnego. Bytowanie to zachowywanie życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny, zachowanie równowagi w więziach rodzinnych, wywiązywanie się z funkcji osoby utrzymującej rodzinę. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. Potrzeba niezbędna to taka, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie, która z założenia ma charakter konsumujący się jednorazowo. Najmniejszy nakład środków i zabiegów organizacyjnych, który pozwoli stwierdzić, że zagrożenie lub naruszenie dobra ustało lub zostało usunięte, zaspokaja niezbędną potrzebę. Niezbędność to nieodzowność ze względu na możliwość utrwalenia się przeszkody (Wojciech Maciejko, Paweł Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Wydanie IV, komentarz do art. 39). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż tłumaczenie dokumentów z języka [...] nie służy bezpośrednio zaspokajaniu potrzeby bytowej skarżącego. Na taki charakter postulowanej potrzeby wskazuje jednak uzasadnienie żądania przez skarżącego. Postulowany przez skarżącego wniosek o przyznanie zasiłku celowego na tłumaczenie dokumentów z języka [...] wynika bowiem wprost z nałożonego przez organ I instancji obowiązku przedłożenia dokumentów tłumaczonych z języka [...] w sprawach dotyczących wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki. Strona we wniosku o przyznanie zasiłku o przyznanie na tłumaczenie dokumentów wykazała bowiem, że objęta żądaniem potrzeba pozostawała w pośrednim związku z zaspokajaniem jego potrzeb bytowych tj. w tym przypadku z uzyskaniem zasiłków w innych sprawach prowadzonych przez MOPS. Skarżący w toku postępowania wykazał zatem, że jest zmuszony do przedłożenia tłumaczonych z języka [...] dokumentów, który to obowiązek został na niego nałożony przez MOPS, który wystosował do niego wezwania dostarczenia dokumentu w języku polskim potwierdzających okres na jaki przyznany był w [...] zasiłek dla bezrobotnych, zastrzegając że niedostarczenie w/w dokumentu skutkować będzie odmową przyznania pomocy. Tłumaczenie wymaganych przez organ dokumentów pośrednio służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych skarżącego związanych z uzyskaniem zasiłku okresowego i zasiłków celowych, które co nie budzi wątpliwości, że także niezbędną potrzebę bytową stanowią. Powyższa okoliczność nie została poddana ocenie przez organy orzekające w sprawie, które poprzestały na powierzchownej i nie odnoszącej się do całokształtu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy ocenie, iż co do zasady tłumaczenie dokumentów z języka [...] nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej w rozumieniu art. 39 u.p.s.W tym miejscu wyjaśnić należy, że zagadnienie wykorzystania w postępowaniu dokumentów sporządzonych w języku obcym było już przedmiotem oceny sądów administracyjnych. NSA w wyroku 9 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1415/06 wskazał na art. 27 Konstytucji RP, według którego językiem urzędowym jest język polski. Zgodnie z tą zasadą konstytucyjną w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim postanowiono, iż język polski jest językiem urzędowym terenowych organów administracji publicznej (art. 4 pkt 3) oraz że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Zatem w postępowaniu przed organami administracji publicznej językiem urzędowym jest język polski. Zaznaczyć trzeba, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Jednakże, na co wskazał już NSA w wyroku z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt II SA 4033/01 pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała TK z dnia 14 maja 1997 r., W.7/96 (OTK 1997 nr 2, poz. 27) podjęta na gruncie dekretu z 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zdaniem TK, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim, czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Wobec tego pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że czynności procesowe winny być dokonywane w języku polskim. W konsekwencji organ administracji publicznej zobligowany jest do dokonywania w języku polskim zarówno czynności ustnych, jak i do prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, co oznacza posługiwanie się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dowodem w sprawie jest dokument sporządzony w języku obcym, gdyż żadne przepisy nie odbierają mu tego waloru z uwagi na język, w którym został sporządzony. Dlatego brak jest podstaw do twierdzenia, iż obcojęzyczny dokument bez jego urzędowego tłumaczenia na język polski nie może być uznany za dowód w sprawie. Konstatacja ta nie prowadzi jednak do wniosku, iż organ administracyjny zwolniony jest z obowiązku tłumaczenia na język polski obcojęzycznych dokumentów, przyjętych w poczet materiału dowodowego. Wynikający z ustawy o języku polskim wymóg dokonywania przez organ administracji publicznej czynności urzędowych w języku polskim obliguje ten organ do dokonania tłumaczenia obcojęzycznego dokumentu. Badanie treści dokumentu winno zostać przeprowadzone w języku polskim, który jest językiem postępowania. Dopiero wówczas można powiedzieć, że czynność procesowa polegająca na przeprowadzeniu dowodu z dokumentu, sporządzonego w języku obcym, została przeprowadzona prawidłowo. Konstytucyjna zasada, której odzwierciedleniem są przepisy ustawy o języku polskim, stanowiąca, iż językiem urzędowym jest język polski wymaga, aby dokumenty będące, tak jak w rozpatrywanej sprawie, zasadniczym dowodem wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zostały przetłumaczone na język polski. Dopiero wówczas będzie możliwa ocena prawidłowości wyniku badania treści takiego dokumentu. Ocena prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej nie może polegać na dochodzeniu czy treść obcojęzycznego dokumentu była kwestionowana przez stronę postępowania, czy też nie. Wynik badania treści dokumentu w postaci jego tłumaczenia powinien być jednoznaczny, gdyż dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie czy i w jakim zakresie przeprowadzony dowód wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienie obowiązkowi wykonywania czynności urzędowych w języku polskim stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W stanie faktycznym sprawy zasadnym jest zatem prezentowane przez skarżącego stanowisko, że postawiony przez organ I instancji w postępowaniach dotyczących przyznania zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki wymóg przedstawienia tłumaczenia przysięgłego – przy jedoczesnej odmowie przyznania środków na jego wykonanie, stworzył barierę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie spraw prowadzonych z wniosków złożonych przez skarżącego.Przy czym, zwrócić należy uwagę, że organ I instancji, a organ odwoławczy tego nie zakwestionował, w istocie ustalił dochód rodziny w październiku 2025 r. w łącznej wysokości [...] zł, wskazując, że wynika on z zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego w okresie korzystania przez żonę wnioskodawcy z urlopu wychowawczego ([...] zł, [...] zł i [...] zł) oraz [...] z "[...]", jaki uzyskał wnioskodawca. Dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego na członka rodziny, spełniona jest zatem jedna z zasadniczych przesłanek uzyskania pomocy finansowej.W tym miejscu zaznaczyć należy, że zasada tłumaczenia przysięgłego dotyczy w szczególności tych przypadków, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zatem wykazanie, iż organ poza uzyskaniem tłumaczenia sporządzonego przez tłumacza przysięgłego nie ma możliwości przeprowadzenia dowodu we własnym zakresie. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest bowiem podjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), skonkretyzowanego obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki jest zatem wykazanie, że nie ma możliwości samodzielnego uzyskania informacji dotyczącego sytuacji dochodowej we własnym zakresie w tym uzyskania informacji objętych tłumaczeniem dokumentu przez tłumacza przysięgłego we własnym zakresie np. poprzez uzyskanie tych informacji w ramach współdziałania z Wojewodą [...]. Z informacji posiadanych z urzędu przez Sąd wynika, że postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki prowadzone było w ramach postępowań zakończonych decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2026r. nr [...], nr [...] i nr [...], które tut. Sąd po rozpoznaniu skarg złożonych przez P. P. uchylił nieprawomocnymi wyrokami z 24 czerwca 2026r. (sprawy oznaczone odpowiednio sygn. akt III SA/Po 396/26, III SA/Po 399/26 III SA/Po 397/26). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zasadność wniosku o przyznanie zasiłku na tłumaczenie dokumentów przez tłumacza przysięgłego zależeć będzie zatem również od materiału dowodowego zgromadzonego przez organy orzekające w sprawie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomocy w formie gorącego posiłku dla córki zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniach w/w wyroków tut. Sądu. Sąd nie wyklucza przy tym, że bezprzedmiotowa może okazać się potrzeba przedłożenia przez Skarżącego przetłumaczonych dokumentów z języka [...] w zakresie uzyskiwanych przez niego świadczeń na terenie [...], co ostatecznie może prowadzić do umorzenia niniejszego postępowania administracyjnego.Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracji w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia prawa. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w jak sentencji wyroku.Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią stanowisko i wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, ale także ponownie poczynione ustalenia faktyczne i prawne w pozostałych sprawach dotyczących zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomoc w formie posiłku dla córki.. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w jak sentencji wyroku.Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią stanowisko i wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, ale także ponownie poczynione ustalenia faktyczne i prawne w pozostałych sprawach dotyczących zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup opału oraz pomoc w formie posiłku dla córki.