Wyrok - III SA/Po 399/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 grudUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 grud
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z 11 lutego 2026 r., nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. P. (dalej również Skarżący) utrzymał o mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej również organ I instancji) decyzję z 5 grudnia 2025 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału.Przedstawiając stan faktyczny sprawy Kolegium wskazało, że wnioskami z 29 września 2025 r. Skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej również MOPS) m.in. o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału na sezon grzewczy [...].W oparciu o przeprowadzony w dniu 15 października 2025 roku rodzinny wywiad środowiskowy organ ustalił, że P. P. mieszka z żoną i dwiema córkami, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wspólnie zamieszkuje z nimi matka wnioskodawcy, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, składającym się z dwóch pokoi i kuchni. Dom ogrzewany jest piecem CO. Wnioskodawca nie pracuje dorywczo i we wrześniu 2025 roku nie uzyskał dochodu z pracy dorywczej. Jego żona jest zatrudniona w sklepie [...], obecnie przebywa jednak na urlopie wychowawczym i otrzymuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości [...] złotych - zgodnie z decyzją nr [...] Na córki M. i Z. przyznane są zasiłki rodzinne na okres od września 2025 roku do października 2025 roku - w kwocie [...]zł i [...] złotych - zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2025 roku nr [...] Organ ustalił, że wnioskodawca jest pod opieką psychologa, a jego żona choruje na niedoczynność tarczycy. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy (protokół rodzinnego wywiadu środowiskowego.Jako że wnioskodawca do wniosku o przyznanie pomocy załączył sporządzone w języku [...] dokumenty urzędowe mające dotyczyć okresu, przez który był on uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych w [...], organ pismem z dnia 27 października wezwał wnioskodawcę do kontaktu osobistego lub telefonicznego z pracownikiem socjalnym i dostarczenia tych dokumentów w języku polskim, w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma. W wezwaniu tym pouczono wnioskodawcę, że w przypadku niedostarczenia dokumentów nastąpi odmowa przyznania pomocy.Wnioskodawca nie przedstawił tłumaczenia na język polski dokumentów dotyczących okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w [...] oraz zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia żony.W związku z wnioskiem z dnia 3 listopada 2025 r. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentów na język polski Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] decyzją z 2 grudnia 2025 r. odmówił pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów tłumaczenia przysięgłego. Na skutek odwołania P. P. SKO w [...] decyzją z 11 lutego 20256 r., nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji.W takim stanie faktycznym organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572. ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 4, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm. – dalej "u.p.s.") odmówił skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału na sezon grzewczy [...].Organ I instancji motywował, że podstawą odmowy przyznania pomocy finansowej był brak współpracy strony w zakresie przedstawienia dokumentów w języku polskim, które pozwoliłyby na ustalenie faktycznej sytuacji finansowej rodziny oraz zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan zdrowia żony.W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący przede wszystkim zarzucał błędne ustalenie przedmiotu postępowania – jego zdaniem nieistniejący wniosek z 6 października 2025 r. Kwestia opału została wprowadzona w toku postępowania, a Skarżący w istocie domaga się załatwienia sprawy z 25 lipca 2025 r. o przyznanie pomocy na wymianę pieca, choć zakup opału stanowi niezbędną potrzebę bytową. Organ błędnie zawęził wniosek do pomocy na zakup opału. Następnie zarzucił bezzasadne powoływanie się organu na brak tłumaczenia dokumentów.Rozpoznając odwołanie wniesione przez Skarżącego, Kolegium w decyzji wskazanej na wstępie stwierdziło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.Zdaniem Kolegium pierwszą i zasadniczą przesłanką kwalifikującą do uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest spełnienie warunków określonych w art. 8 ust. 1 u.p.s. przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy, a ponadto brak możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Ustawowe kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie uprawniające do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej - stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1044) - wynosi [...] złotych.Zdaniem Kolegium z treści art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej tj. w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wskazał organ II instancji wydanie decyzji opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, które daje organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami.Dalej Kolegium argumentowało, że w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń z pomocy społecznej organ pomocowy jest zobowiązany ustalić sytuację życiowo-bytową strony i jej rodziny, a w przypadku świadczeń uzależnionych od kryterium dochodowego - także dochód strony/rodziny zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. i zweryfikować, czy spełnia ona to kryterium. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia strony z dostarczania temu organowi dowodów celem wykazania swojej sytuacji i słuszności swojego stanowiska w sprawie. Jak wskazało Kolegium, podmiot postępowania administracyjnego nie może oczekiwać od organu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla jego oczekiwań i - pomimo postawy strony - był w istocie zmuszony do udowadniania jej twierdzeń. Brak wskazania przez stronę konkretnych środków dowodowych czy też materiału, z którego organ mógłby dowód przeprowadzić z urzędu, albo też wskazywanie przez stronę środków dowodowych w istocie nieprzydatnych do stwierdzenia wykazywanych przez nią okoliczności, uniemożliwia bowiem ich ocenę zgodną ze oczekiwaniem strony. Wolą ustawodawcy na gruncie przepisów u.p.s. jest również, że osoby i rodziny korzystające z tej pomocy są obowiązane do współdziałania z organami pomocy społecznej, od których oczekują pomocy (art. 4 u.p.s.), a brak takiego współdziałania stanowi samodzielną podstawę m.in. odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.).Kolegium stwierdziło dalej, że trafnie wskazał organ I instancji, że językiem urzędowym organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, jest język polski (art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1999 roku o języku polskim, tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 81), co oznacza, że dokonują one wszelkich czynności urzędowych w języku polskim i w tym też języku należy do nich składać oświadczenia woli, podania i inne pisma (art. 5). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano już, że obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, nie mogą być dowodem w sprawie w toku postępowania administracyjnego, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem, tj. art. 27 Konstytucji RP (który stanowi, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski) oraz art. 4 pkt 2 i art. 5 ustawy o języku polskim. Obowiązujące przepisy pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że tłumaczenia treści przedstawionych organowi dokumentów na język polski może dokonać jedynie tłumacz przysięgły, przy czym ani przepisy procesowe, ani ustawy o języku polskim, nie przewidują po stronie organu tak obowiązku, jak i nawet uprawnienia, do zlecania takich tłumaczeń przez sam organ. W związku ze złożeniem przez stronę dokumentu w języku obcym, organ, aby zaliczyć go w poczet materiału dowodowego i móc poczynić na jego podstawie ustalenia faktyczne, zobowiązany jest wezwać stronę do złożenia jego urzędowego tłumaczenia. Kolegium zaznaczyło, że nie można przy tym kosztów takiego tłumaczenia niejako przerzucać na organ, albowiem koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie strony, nie wynikające z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, obciążają stronę (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.).Kolegium stwierdziło, że analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do przekonania, że organ I instancji w toku postępowania w pełni wywiązał się ze swoich obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zbadał istotę sprawy, jak również przeprowadził trafną wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów i dokonał właściwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod treść norm prawnych. Kolegium stwierdziło również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał podstawy prawne i faktyczne poczynionych ustaleń. Fakt, że poczyniona na ich podstawie ocena prawna jest odmienna od oczekiwań strony nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która zdaniem Kolegium, jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i wskazaniami doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada standardom postępowania administracyjnego.Ostatecznie Kolegium zgodziło się, że działania Organu I instancji były zgodne ze standardami postępowania administracyjnego poprzez wezwanie do złożenia przedstawionych dokumentów w języku polskim. Tymczasem, odwołujący się tłumaczenia tychże dokumentów nie przedstawił, czym uniemożliwił pełne i jednoznaczne ustalenie jego sytuacji życiowo-bytowej oraz zweryfikowanie, czy dochód jego rodziny spełnia kryterium dochodowe. Organ I instancji - z uwagi na dyspozycję art. 4 i 11 ust. 2 u.p.s. - był w pełni uprawniony do odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy. Brak współdziałania ze strony odwołującego się uniemożliwił bowiem temu organowi wyjaśnienie sprawy i zbadanie rzeczywistej sytuacji strony, co pozostaje niezbędne w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej.P. P. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie pozostającej formalnie w stanie zawieszenia, bez uprzedniego podjęcia postępowania;. art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez rozstrzygniecie sprawy nieobjętej wnioskiem strony;. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, a także prowadzenie postępowania w sposób naruszajmy zasadę zaufania obywatela do organów państwa;. art. 136 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w oparciu o kompletny materiał dowodowy, wydanie decyzji poza granicami sprawy, rozpoznanie sprawy nieobjętej wnioskiem strony.W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie administracyjne zostało wszczęto wnioskiem Skarżącego z 23 lipca 2025 r. o przyznanie zasiłku celowego na wymianę uszkodzonego kotła grzewczego ogrzewania centralnego. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. organ I instancji zawiesił to postępowanie, które formalnie nie zostało podjęte. Zdaniem Skarżącego pomimo zawieszenia sprawy organ prowadził dalsze czynności dowodowe, wizyty środowiskowe w dniach 15 października 2025 r. 13 listopada 2025 r. gromadząc materiał dowodowy odnoszący się do potrzeby ogrzewania budynku oraz stanu technicznego pieca. Zgromadzony materiał został następnie wykorzystany do wydania decyzji odmownej. Skarżący wskazał, że nawet odnotowanie potrzeby zakupu opału w treści rodzinnego wywiadu nie mogło stanowić skutecznej modyfikacji wniosku gdyż wywiad nie jest wnioskiem procesowym ani oświadczeniem woli zmieniającym przedmiot postępowania.Nadto, skarżący podniósł, że organowi zostały przekazane dalsze pisma i dokumenty, w tym materiały pochodzące z sytemu SOLVIT, potwierdzające brak pobierania świadczeń zagranicznych i nie zostały one przez organ ocenione. Skarżąc wskazał, że w dniu 10 lutego 2026 r. przedłożył SKO w [...] uzupełniające dowody z kontroli Straży Miejskiej o konieczności wymiany pieca. Mimo to, zdaniem Skarżącego, organ nie dokonał ponownej oceny materiału dowodowego. Ostatecznie, Skarżący podnosił, że materiał dowodowy wskazuje, że zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest konieczność zapewnienia bezpiecznego źródła ogrzewania poprzez wymianę pieca, a nie wyłącznie zakup opału.Na poparcie podnoszonych zarzutów Skarżący załączył do skargi kopie dokumentów odnoszących się do wniosku o przyznanie zasiłku celowego na wymianę uszkodzonego kotła grzewczego centralnego ogrzewania wraz z samym wnioskiem z 23 lipca 2025 r.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.P. P. w piśmie procesowym z 31 marca 2026 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę podtrzymał i powtórzył zawarte w skardze zarzuty. Skarżący stwierdził również, że odpowiedź na skargę ma charakter wyłącznie formalny i nie zawiera rzeczywistego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze. Zdaniem skarżącego organ II instancji ograniczył się wyłącznie do ogólnego stwierdzenia o podtrzymaniu stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie podejmując polemiki z konkretnymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i procesowego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Skarga zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy przedstawione Sądowi akta administracyjne oraz akta sądowe.Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie, jak to wynika z jej treści, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono Skarżącemu przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów opału w sezonie grzewczym [...].W tym miejscu Sąd wskazuje, że z treści skargi, a także uprzedniego odwołania wynika, że Skarżący w niniejszej sprawie kwestionuje przedmiot postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku celowego. Skarżący domagał się bowiem załatwienia wniosku z 23 lipca 2025 r. o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego na wymianę wadliwego pieca grzewczego. Z dokumentów załączonych do skargi wynika, że żądanie w tym zakresie zostało wyrażone we wniosku z 23 lipca 2025 r., następnie organ I instancji zawiesił postępowanie w tym zakresie, brak jest informacji o dalszym jego toku (wniosek z 23 lipca 2025 r., postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 20 sierpnia 2025 r., wniosek Skarżącego o podjęcie postępowania z 29 września 2025 r., k. 17-19 akt sąd.). Nie budzi przy tym wątpliwości, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w wywiadzie środowiskowym z 6 listopada 2025 r. pracownik organu wskazał wśród oczekiwań strony także zasiłek celowego na zakup opału (k. w aktach adm. I inst.). W piśmie do organu, nadanym w urzędzie pocztowym 24 listopada 2025 r., Skarżący odnosił się do wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału – złożonym w ramach wniosku z dnia 23 lipca 2025 r. (k. 33 akt sąd.).Wobec powyższego w pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić Skarżącemu w jakiej sprawie prowadzi niniejsze postępowanie, jeżeli zasiłku celowego na zakup opału, to odnieść należy się do losów postępowania w sprawie zasiłku celowego na wymianę pieca.W ocenie Sądu, skoro żądanie zawarte w wywiadzie środowiskowym mogło budzić wątpliwości niezbędne było wyjaśnienie, jaki jest przedmiot wniosku Skarżącego. Poczynienie ustaleń w tym zakresie pozwoliłby dopiero na ocenę, czy faktycznie wniosek Skarżącego dotyczy także zasiłku celowego na zakup opału lub może obu wniosków oraz następnie poczynienie ustaleń, czy wniosek o wymianę pieca został załatwiony i w jaki sposób. Należy przy tym mieć na względzie, że zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa sądów administracyjnych zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63 k.p.a., art. 128 k.p.a., art. 140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony, bez zbędnego formalizmu. Nie można zatem przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania, czy wręcz jego zmiany. Taka ingerencja mogłaby doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie (por. także wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 4339/03; dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, stosownie do zasad określonych w art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 117, z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. II OSK 2010/12, CBOSA). O tym, czego ostatecznie dotyczy i jaki przedmiot żądania ma złożone pismo, decyduje strona. Dlatego w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest w pierwszej kolejności wyjaśnienie co do jakiego wniosku organ prowadzi postępowanie administracyjne, przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących środkach obrony jej praw.Słusznie bowiem Skarżący podnosi, że organ nie wyjaśnił losów wniosku z 23 lipca 2025 r., choć uchybienia tego nie sposób ocenić jako rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji, jak to podnosił Skarżący. Organ naruszył przepisy postępowania art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. W aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi, poza kopiami załączonymi przez Skarżącego do odwołania i skargi, brak jakichkolwiek dokumentów związanych z wnioskiem Skarżącego z 23 lipca 2025 r.Z drugiej strony, jak to wskazano powyżej z akt administracyjnych sprawy wynika że Skarżący w istocie nie kwestionował, że domagał się też zasiłku celowego na zakup opału na sezon grzewczy [...].W tym zakresie sytuację Skarżącego rozpatrzono na gruncie przepisów dotyczących zasiłku celowego (art. 39 u.p.s.). Według zasady z art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Ustawa ta w art. 7, wśród przyczyn udzielania pomocy społecznej wskazuje m.in.: bezrobocie (pkt 4), niepełnosprawność (pkt 5), długotrwałą lub ciężką chorobę (pkt 6), zdarzenie losowe i sytuację kryzysową (pkt 14).Zgodnie z art. 39 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14, LEX nr 1513358, przyjął, że "niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym". Podobnie jak przy zasiłku okresowym ustawodawca wymienia szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie omawianego świadczenia. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, a ocena zgłaszanych potrzeb powinna być dokonywana z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Niemniej należy podkreślić, że katalog potrzeb, które leżą w orbicie działań pomocy społecznej, jest otwarty, a ich ocena zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji konkretnej osoby i rodziny. Może się zatem zdarzyć, że ta sama potrzeba raz zostanie uznana za wymagającą zaspokojenia ze środków publicznych, a innym razem organ odmówi udzielenia pomocy (Iwona Sierpowska, pomoc społeczna. Komentarz. Wydanie VI, komentarz do art. 39).W tym miejscu wskazać należy, że nie budzi wątpliwości Sądu, że zakup opału stanowi niezbędną potrzebę bytową o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 u.p.s.W niniejszej sprawie organ za podstawę odmowy przyznania zasiłku celowego przyjął brak wykazania sytuacji dochodowej rodziny poprzez nieprzedstawienie dokumentacji z [...] urzędu przetłumaczonej na język polski przez tłumacza przysięgłego oraz brak zaświadczenia o stanie zdrowia żony Skarżącego.W tym miejscu wyjaśnić należy, że zagadnienie wykorzystania w postępowaniu dokumentów sporządzonych w języku obcym było już przedmiotem oceny sądów administracyjnych. NSA w wyroku 9 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1415/06 wskazał na art. 27 Konstytucji RP, według którego językiem urzędowym jest język polski. Zgodnie z tą zasadą konstytucyjną w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim postanowiono, iż język polski jest językiem urzędowym terenowych organów administracji publicznej (art. 4 pkt 3) oraz że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Zatem zgodzić należy się z organami obu instancji, że w postępowaniu przed organami administracji publicznej językiem urzędowym jest język polski. Zaznaczyć trzeba, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Jednakże, na co wskazał już NSA w wyroku z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt II SA 4033/01 pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała TK z dnia 14 maja 1997 r., W.7/96 (OTK 1997 nr 2, poz. 27) podjęta na gruncie dekretu z 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zdaniem TK, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim, czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Wobec tego pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że czynności procesowe winny być dokonywane w języku polskim. W konsekwencji organ administracji publicznej zobligowany jest do dokonywania w języku polskim zarówno czynności ustnych, jak i do prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, co oznacza posługiwanie się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dowodem w sprawie jest dokument sporządzony w języku obcym, gdyż żadne przepisy nie odbierają mu tego waloru z uwagi na język, w którym został sporządzony. Dlatego brak jest podstaw do twierdzenia, iż obcojęzyczny dokument bez jego urzędowego tłumaczenia na język polski nie może być uznany za dowód w sprawie. Konstatacja ta nie prowadzi jednak do wniosku, iż organ administracyjny zwolniony jest z obowiązku tłumaczenia na język polski obcojęzycznych dokumentów, przyjętych w poczet materiału dowodowego. Wynikający z ustawy o języku polskim wymóg dokonywania przez organ administracji publicznej czynności urzędowych w języku polskim obliguje ten organ do dokonania tłumaczenia obcojęzycznego dokumentu. Badanie treści dokumentu winno zostać przeprowadzone w języku polskim, który jest językiem postępowania. Dopiero wówczas można powiedzieć, że czynność procesowa polegająca na przeprowadzeniu dowodu z dokumentu, sporządzonego w języku obcym, została przeprowadzona prawidłowo. Konstytucyjna zasada, której odzwierciedleniem są przepisy ustawy o języku polskim, stanowiąca, iż językiem urzędowym jest język polski wymaga, aby dokumenty będące, tak jak w rozpatrywanej sprawie, zasadniczym dowodem wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zostały przetłumaczone na język polski. Dopiero wówczas będzie możliwa ocena prawidłowości wyniku badania treści takiego dokumentu. Ocena prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej nie może polegać na dochodzeniu czy treść obcojęzycznego dokumentu była kwestionowana przez stronę postępowania, czy też nie. Wynik badania treści dokumentu w postaci jego tłumaczenia powinien być jednoznaczny, gdyż dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie czy i w jakim zakresie przeprowadzony dowód wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienie obowiązkowi wykonywania czynności urzędowych w języku polskim stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W stanie faktycznym sprawy zasadnym jest zatem prezentowane przez Skarżącego stanowisko, że postawiony przez organ I instancji w niniejszym postępowaniu dotyczącym przyznania zasiłku celowego na zakup opału wymóg przedstawienia tłumaczenia przysięgłego – przy jedoczesnej odmowie przyznania środków na jego wykonanie, stworzył barierę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie przedmiotowej sprawy.W tym miejscu zaznaczyć należy, że zasada tłumaczenia przysięgłego dotyczy w szczególności tych przypadków, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zatem wykazanie, iż organ poza uzyskaniem tłumaczenia sporządzonego przez tłumacza przysięgłego nie ma możliwości przeprowadzenia dowodu we własnym zakresie. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest bowiem podjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), skonkretyzowanego obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału jest zatem wykazanie, że nie ma możliwości samodzielnego uzyskania informacji dotyczących sytuacji dochodowej we własnym zakresie w tym uzyskania informacji objętych tłumaczeniem dokumentu przez tłumacza przysięgłego we własnym zakresie z innych źródeł.Z akt administracyjnych sprawy jakimi dysponował organ I instancji wynika, że z jednej strony sam Skarżący wskazał jakie środki uzyskał w [...] z tytułu zasiłku dla bezrobotnych (k. 2 akt adm. I inst.), czego organ I instancji nie zakwestionował. Z drugie strony, Skarżący przedłożył pismo Wojewody [...] z 3 listopada 2025 r., z którego wynika, że od dnia 2 czerwca 2025 r. klientowi odebrano prawo do zasiłku dla bezrobotnych w [...] i nie korzysta z prawa do przeniesienia świadczenia (k. 7 akt adm. I inst.). Skarżący, złożył oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach (k. 12 akt adm. I inst.). Nadto, wskazał, że z systemu Solvit wynika, że nie pobierał od dnia 01 czerwca 2025 r. świadczeń zagranicznych. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, organy winny rozważyć, czy w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie są w stanie ustalić stanu faktycznego istotnego i wystarczającego dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto, mogą zwrócić się do innych organów, jak Wojewoda [...] o udzielenie informacji w ramach jego kompetencji o wysokości i okresie uzyskiwanych świadczeń z [...] przez Skarżącego. Rozważą zatem, czy dla zebrania istotnego w sprawie materiału dowodowego wymagane jest tłumaczenie przysięgłe dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, czy też danych tych nie można uzyskać z innych źródeł.Jak Sąd wskazał powyżej język polski jest językiem urzędowym organów administracji publicznej oraz że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przy czym, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych, jednakże - na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych - czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Sąd podkreśla przy tym, że chodzi o to, by dokumenty będące zasadniczym dowodem wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zostały przetłumaczone na język polski, umożliwiając tym samym prawidłową ocenę wyniku badania treści takiego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1088/07, CBOSA). Zasada tłumaczenia przysięgłego dotyczy w szczególności tych przypadków, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Ma zastosowanie w przypadku, by dokonanie ustaleń dowodowych o kluczowym znaczeniu dla sprawy nie nastąpiło w oparciu o obcojęzyczny materiał. Tych okoliczności sporawy organy jednak nie rozważyły i nie wyjaśniły. Przedwcześnie zatem organy obu instancji odmówiły przyznania zasiłku celowego w niniejszej sprawie tylko z tego powodu, że Skarżący nie przedłożył dokumentów przetłumaczonych na język polski przez tłumacza przysięgłego bez uzasadnionego stwierdzenia o ich kluczowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy i braku możliwości ustalenia stanu faktycznego w oparciu o inne źródła, w tym oświadczenia samego Skarżącego, których organy skutecznie nie zakwestionowały.Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracji w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia prawa procesowego. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w jak sentencji wyroku.Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią stanowisko i wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w jak sentencji wyroku.Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią stanowisko i wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.