Postanowienie - II OZ 652/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Dnia 24 czerwca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. Sp.z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 3033/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Sp.z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego WojewódzkiegOddalono zażalenie. Dnia 24 czerwca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. Sp.z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 3033/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Sp.z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkieg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 3033/25, po rozpoznaniu wniosku B. Sp.z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca lub Spółka) o wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2025 r., nr 1144/2025, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 19 sierpnia 2025 r., nr R/133/2025 nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez demontaż nośnika reklamowego w postaci wielkoformatowej tkaniny z tworzywa sztucznego z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem, zanontowanych na elewacji południowej budynku usytuowanego przy ul. [...] W. , na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji.Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a. zauważył, że ciężar udowodnienia lub choćby uprawdopodobnienia tych przesłanek spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie ochrony tymczasowej. Jej zadaniem jest zatem wykazanie i należyte uzasadnienie, a co najmniej uprawdopodobnienie, zaistniałych przesłanek wstrzymania.Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Sąd stwierdził, że w tej sprawie skarżąca nie przywołała takiej argumentacji, która uprawniałaby do stwierdzenia, że wykonanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego może spowodować po jej stronie znaczną szkodę. Nie wykazała tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Argumentacja skarżącej przede wszystkim akcentuje skutki finansowe ww. nakazu, jednak we wniosku nie wykazano aby skutki te miały wpływ na zaistnienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Twierdzenia skarżącej, niepoparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, czy dokumentacją nie mogły być uznane za uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Nie przesądzając o zasadności twierdzeń żadnej ze stron postępowania, Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżąjąc je w całości. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez:• niezasadne uznanie, iż demontaż urządzenia reklamowego nie powoduje niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków,• niezasadne uznanie, iż podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia o odmowie wykonania zaskarżonej decyzji.Zarzuciła również naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 K.p.a. poprzez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż skarżący uprawdopodobnił przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekzazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że wnioskujący winien uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Na wnioskodawcy nie spoczywa obowiązek udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.W ocenie Skarżącej podane we wniosku argumenty wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sąd powinien rozważyć wezwanie skarżącej do złożenia wyjaśnień, czy przedłożenia dodatkowych dokumentów. Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i judykatury, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu opiera się nie tylko na zasadzie skargowości, co oznacza że może być uwzględniony wyłącznie wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni, lecz Sąd powinien we własnym zakresie dokonać oceny zasadności wniosku. To oznacza, że jeżeli poweźmie określone wątpliwości może zwrócić się do strony o dodatkowe wyjaśnienia. Stanowisko Sądu niepociągające za sobą żadnych wniosków, co do potrzeby uzyskania dalszych informacji dotyczących stanu faktycznego nie powinno bowiem powodować kategorycznej odmowy uwzględnienia wniosku. Taka dyrektywa postępowania została sformułowana w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r., sygn akt II OZ 918/2011.Skarżąca przedstawiła w złożonym wniosku okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem istniały podstawy do jego uwzględnienia. Uzasadnienie wniosku odnosiło się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd, tymczasem nie wzywał strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień, informacji, czy do przedłożenia dodatkowych dokumentów, mimo że z treści uzasadnienia wynika, iż powziął wątpliwości co do sytuacji finansowej Spółki.W ocenie skarżącej podane argumenty we wniosku wskazują również, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych skutków. Przesłanki wstrzymania aktu zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie aktu w przypadku stwierdzenia w toku sądowej kontroli, iż narusza on obowiązujący stan prawny spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, bądź powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał znacznego nakładu sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 roku, sygn akt II SA/Bk 352/06.Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie, Spółka zwraca uwagę, iż z zasady rozbiórka obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak również znaczną szkodą. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wykonanie nakazu rozbiórki obiektu jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może spowodować wystąpienie skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 625/08). W podobnym stanie faktycznym tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn akt VII SA/Wa 2759/14 wstrzymał wykonanie decyzji rozbiórkowej.Dla uwzględnienia wniosku wystarczającym jest wykazanie niebezpieczeństwa zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mimo powyższego, skarżąca we wniosku wywiodła (co również wykazano powyżej), iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak i niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków.W niniejszej sprawie Sąd wydał zaskarżone postanowienie bez wszechstronnego zbadania zebranego materiału dowodowego, co spowodowało, że jest ono dotknięte wadą w postaci przekroczenia granic swobodnego uznania. Fakt, że przepis art. 61 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi ma charakter fakultatywny nie zezwala na przyjęcie, że Sąd może stosować go w sposób zupełnie dowolny. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe w kontekście swobody uznania administracyjnego. Zdaniem skarżącej mają one również zastosowanie w niniejszej sprawie przy ocenie zakresu swobodnego uznania sądu administracyjnego.Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn akt 820/81 zajął w tej kwestii jednoznaczne stanowisko, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności po stronie organów orzekających. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2001 roku, o sygnaturze akt I SA 1768/99).W analizowanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał arbitralnej niepopartej niczym oceny okoliczności przedstawionych przez skarżącą.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.Odnosząc się do zarzutu, że Sąd błędnie ocenił, że skarżąca nie wykazała we wniosku przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez denontaż nośnika reklamowego stwierdzić należy, że zarzut ten jest chybioiny.W istocie skarżąca nie wykazała, że orzeczony demontaż tego nośnika spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro nośnik reklamowy jest skonstruowany z elementów, które można zdemontować a następnie zmontować je w całość w innym miejscu, to nie sposób twierdzić, że doprowadzenie do stanu poprzedniego obiektu poprzez demontaż nośnika reklamowego spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie nośnika ze stalowych elementów tworzących ramę z rozpiętą na tej konstrukcji siatką z tworzywa sztucznego z nadrukiem reklamowym i zamontowanymi na tej konstrukcji lampami na wysięgnikach, prowadzi do wniosku, że możliwe i wykonalne jest rozłożenie tej konstrukcji na poszczególne elementy składowe a następnie ich złożenie w innym miejscu bez utraty funkcji i walorów użytkowych tych elementów. Baner reklamowy z tworzywa sztucznego rozpięty na konstrukcji stalowej ramy za pomocą określonego rodzaju odciągów pozwala na wielokrotny jego demontaż i montaż. Stalowa rama również z istoty swej może zostać zdemontowana i użyta ponownie bez utraty swoich właściwości użytkowych. Czyli twierdzenia o wystąpieniu trudnych do odwrócenia skutków demontażu nie były uzasadnione.Nie można uznać, że Spółka jest zagrożona znaczną szkodą skoro mówiąc o utracie przychodów z najmu powierzchni reklamowej nie wskazuje jakie to są konkretnie kwoty. Nie wiadomo też jak wygląda jej sytuacja fianasowa i czy utrata tego dochodu mogłaby doprowadzić do utraty porzez nią płynności finansowej.Spółka trudni się zawodowo tworzeniem różnego rodzaju konstrukcji reklamowych toteż nie musi szukać zewnętrznego podmiotu, który taki demontaż i ponowny montaż miałby wykonać w jej imieniu. Chybiona jest zatem argumentacja o eentualnych znacznych kosztach demontażu i ponownego montażu takiego nośnika reklamowego obciążajacych skarżacą. Wykorzystanie własnych zasobów kadrowych i sprzętowych pozwoli również zminimalizować ewentualne koszty takiego przedsięwzięcia.Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawiał także argument oczywistej, zdaniem skarżącej, wadliwości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Slusznie Sąd I instancji zauważył, że kwestia legalności kontrolownej decyzji nie wpływa na zastosowanie ochrony tymczasowej. Wadliwość decyzji nie wskazuje boiwem na wystąpienie zagrożeń o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. a te właśnie stanowią podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.Wbrew oczekiwaniom zażalenia Sąd po lekturze wniosku o wstrzymanie nie musiał wzywać skarżacej do złożenia wyjaśnień czy uzupełnienia argumentacji bowiem to skarżąca miała obowiązek uprawdopodobnić istnienie przesłanek wstrzymania i przedstawić stosowną dokumentację na poparcie powoływanych okoliczności. Skarżąca nie przestawiła żadnych dokumentów świadczących o tym, że utrata dochodu z wynajmu powierzchni reklamowej i koszty demontażu wplyną zasadniczo na jej sytuację finansową i losy prowadzonej działalności gospodarczej.Demontaż obiektu nie prowadzi wprost do znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Uzależnione jest to od okoliczności sprawy. W nieniejszej sprawie konstrukcja nośnika reklamowego pozwałała przyjąć, że jego demontaż nie doprowadzi do zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a.W ocenie NSA, wypowiedziom Sądu I instancji nie można zarzucić dowolności czy przekroczenia granic swobodnego uznania przy ocenie okoliczności przedstawionych we wniosku o wstrzymanie czyli stanu faktycznego tego wniosku albowiem Sąd ocenił w pełni argumentrację skarżącej z wniosku i wyprowadził z niej wnioski mające znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. odmowy wstrzymania.Podsumowując, należało podzielić i uznać za prawidłowe stanowisko Sądu I instancjji, że skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i dlatego jej wniosek podlegał oddaleniu.Sąd I instancji słusznie odmówił wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej albowiem nie przedstawiono we wniosku ani w zażaleniu okoliczności uzasadniających przyjęcie, że skarżącej w wyniku demontażu takiego nośnika reklamowego zagrażają znaczna szkoda czy trudne do odwrócenia skutki.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.