Postanowienie - II SA/Gd 383/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 25 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w T. na uchwałę Rady Gminy Lipnica z dnia 23 grudnia 2025 r., nr XVIII/105/2025 w sprawie uchwalenia planu ogólnego gminy Lipnica postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Stowarzyszeniu "A" w T., ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 zł (trzysta złotOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w T. na uchwałę Rady Gminy Lipnica z dnia 23 grudnia 2025 r., nr XVIII/105/2025 w sprawie uchwalenia planu ogólnego gminy Lipnica postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Stowarzyszeniu "A" w T., ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 zł (trzysta złot
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Jakub Chojnacki
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Stowarzyszenie M. w T. (dalej jako: "skarżące Stowarzyszenie") złożyło skargę na uchwałę Rady Gminy Lipnica z dnia 23 grudnia 2025 r., nr XVIII/105/2025 w sprawie uchwalenia planu ogólnego gminy Lipnica.Skarżące Stowarzyszenie domagało się wyeliminowania uchwały z obiegu prawnego wskazując, że skargę składa na podstawie art. 101 oraz 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach oraz § 2 i 3 Statutu Stowarzyszenia.W treści uzasadnienia skarżące Stowarzyszenie wskazało m. in., że skarga została wywiedziona przez stowarzyszenie jako podmiot uprawniony do wszczynania postępowań administracyjnych, mieszczących się w zakresie statutowych celów, określonych w szczególności w § 2 oraz § 3 statutu stowarzyszenia (a więc statutowych celów obejmujących: inicjowanie postępowań oraz występowanie na prawach strony w postępowaniach dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym inicjowanie postępowań dotyczących podejmowania przez organy samorządu czynności naruszających prawa osób trzecich związane z procedurami planistycznymi i środowiskowymi), na rzecz grupy mieszkańców gminy L., będących również członkami stowarzyszenia (których to członków stowarzyszenie ma prawo reprezentować). Celem stowarzyszenia jest działanie na rzecz mieszkańców i ochrona wartości, w szczególności w zakresie ekologii i środowiska naturalnego, racjonalnego, zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju oraz udział w procesie stanowienia i wykonywania aktów planistycznych m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia, polegającego na wystąpieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżonym aktem, a jego własną indywidulaną sytuacją prawną, bądź też sytuacją prawną podmiotu, na rzecz którego działa jako organizacja społeczna. Wykazanie naruszenia tego interesu jest warunkiem koniecznym do merytorycznej oceny skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Skargę należało odrzucić.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, tj. akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej lub akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż akty prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.Przepisem szczególnym, określającym wymagania decydujące o legitymacji do zaskarżenia aktów organu gminy do sądu administracyjnego jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), dalej jako "u.s.g.". Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ponadto, w myśl art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który został wskazany w skardze, przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na uchwałę Rady Gminy Lipnica w sprawie uchwalenia planu ogólnego gminy Lipnica, na podstawie art. 101 oraz art. 101a u.s.g., powołując się na swoją statutową działalność. Należy jednak zauważyć, że skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. W wyroku z 5 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2088/14, NSA wyjaśnił, że "z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (...) wynika, że skargę na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej może wnieść każdy, czyj interes prawny został tą uchwałą naruszony. Na podstawie powołanego przepisu nie można więc wnieść skargi w interesie społecznym (publicznym) lub w interesie innego podmiotu. Można natomiast wnieść skargę w celu ochrony swojego indywidualnego interesu prawnego naruszonego uchwałą organu gminy". W tym wyroku wyraźnie też przyjęto, że "z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie wynika, aby organizacje społeczne mogły wnosić skargi na uchwały i zarządzenia organów gminy w interesie publicznym lub innych osób" (zob. wyrok NSA z dnia z 18 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 818/22, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym postanowieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Organizacja społeczna nie może skarżyć uchwał organu gminy wyłącznie z powołaniem się na własny cel statutowy, nie jest to bowiem wówczas działanie z powodu naruszenia własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie powyższego art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyroki NSA z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1558/17; z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1277/15; z 6 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2088/14; z 8 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1940/11; z 12 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1457/05; NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1736/09; postanowienie NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1007/23; postanowienie NSA z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt II SA 138/01). W wyroku NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1457/05 wyjaśniono ponadto, że nie mają zastosowania do regulacji z art. 101 ust. 1 i 2a ustawy o samorządzie gminnym, przepisy art. 31 k.p.a., dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej reprezentującej interesy innych osób. Organizacja społeczna występująca w roli skarżącego powinna wykazać związek między zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną sytuacją prawną i ten związek musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków na tę organizację (zob. postanowienie NSA z 13 lutego 2026 r., sygn. akt III OSK 2532/25).Zgodzić się zatem należy z organem, że skarżące Stowarzyszenie posiadałoby legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Lipnica na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. tylko wtedy, gdyby wykazało, że przedmiotowe zarządzenie narusza jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie. Skoro zaś skarżące Stowarzyszenie nie powołało się na naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia tylko wyraźnie wskazało, że skargę wnosi w celu realizacji swoich zadań statutowych, to nie było podstaw prawnych, aby taką legitymację mu przyznać.Wobec powyższego, Sąd z uwagi na brak legitymacji do wniesienia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.