Postanowienie - II OZ 687/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. spółka z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Go 8/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora NadzOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. spółka z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Go 8/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Go 8/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.W uzasadnieniu Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie skarżąca spółka jedynie ogólnikowo podniosła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby koniecznością likwidacji obiektów niezbędnych do prowadzenia działalności hodowlanej, a tym samym realnym zagrożeniem dla dobrostanu żywego inwentarza oraz powstaniem istotnych strat majątkowych po stronie skarżącej. Nie podała natomiast żadnych informacji dotyczących tego, czy w chwili obecnej w spornych wiatach hodowane jest bydło ani jaka jest jego liczebność. Nadto nie wskazała, jakie budynki wchodzą w skład jej gospodarstwa, aby można było ustalić, czy nie ma możliwości przetrzymywania bydła w innym miejscu, choćby w budynkach inwentarskich, pomiędzy którymi wiaty zostały wybudowane. Z akt sprawy wynika bowiem, że sporne wiaty nie są jedynymi obiektami budowlanymi, w których strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Skarżąca spółka nie przedstawiła również swojej sytuacji finansowej, co także nie pozwala na dokonanie oceny, czy wskutek rozbiórki wiat może dojść do istotnych strat majątkowych po jej stronie. Nie wykazała również, czy nie będzie możliwe dokonanie rozbiórki bez uszkodzenia materiałów użytych do jego realizacji.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz 141 § 4 i 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich okoliczności sprawy i nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Powyższe nie oznacza jednak automatyzmu w postępowaniach wpadkowych dotyczących wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowych. Sąd winien zawsze brać pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy.W okoliczności tej konkretnej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim jest prawidłowe.Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że sprawa dotyczy obiektów o znacznych rozmiarach, jednak skarżąca prowadzi wielkoskalową fermę bydła (w aktach wskazuje się na planowaną rozbudowę gospodarstwa rolnego do 20 000 stanowisk dla bydła), a zatem trudno wyobrazić sobie aby nie była przygotowana na ewentualne zdarzenia losowe i konieczność tymczasowego przeniesienia części zwierząt do innego obiektu.W złożonym zażaleniu nie wskazano również na koszt i czas niezbędny do ewentualnego wykonania nowych wiat czy innych obiektów mogących zastąpić wiaty objęte nakazem rozbiórki. Sąd tymczasem nie jest zobowiązany domyślać się takich konsekwencji i dopasowywać ich do istniejącej normy prawnej. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organy wyznaczyły stronie 7-miesięczny termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, których strona nie przedłożyła. Spółka miała zatem czas aby przygotować się na ewentualne konsekwencje decyzji organu.Wreszcie pozostaje kwestia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi i zwierząt, której strona poświęca znaczną cześć zażalenia. Nie negując konieczności zapewnienia zwierzętom odpowiedniego dobrostanu, nie można tracić z pola widzenia faktu, że wykonanie obiektów tak dużych rozmiarów w ramach ewentualnej samowoli budowlanej może potencjalnie stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zwierząt. Sąd I instancji zasadnie wskazał, że w sprawie mogło dojść do naruszenia przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Strona co prawda odniosła się do pożaru, który miał miejsce w dniu 27 marca 2024 r., argumentując że było to zdarzenie incydentalne i miało związek z eksploatacją sprzętu rolniczego, jednak Sąd nie jest władny zweryfikować tych twierdzeń.Finalnie należy również zwrócić uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jedynie z uwagi na jej charakter i rozmiar obiektów, mogłoby stwarzać niejako przyzwolenie na wznoszenie tego typu obiektów w warunkach samowoli budowlanej. Inwestor, decydując się na samowolę, byłby bowiem automatycznie chroniony w trakcie całego postępowania sądowoadministracyjnego tylko z uwagi na rodzaj i przeznaczenie obiektu objętego nakazem rozbiórki. Funkcja ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym powinna być natomiast ograniczona do sytuacji wyjątkowych.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.