Postanowienie - II SAB/Ol 148/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 26 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Dnia 26 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz naruszenie obowiązku rzetelnego rozpoznania sprawy przez Agencję Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w O. w sprawie dotyczącej ustalenia stanu prawnego lokalu mieszkalnego oraz realizacji prawa do jego nabycia postanawia odrzucić skargę. UZASADNIEOdrzucono skargę. Dnia 26 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz naruszenie obowiązku rzetelnego rozpoznania sprawy przez Agencję Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w O. w sprawie dotyczącej ustalenia stanu prawnego lokalu mieszkalnego oraz realizacji prawa do jego nabycia postanawia odrzucić skargę. UZASADNIE
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Bogusław Jażdżyk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
M. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz naruszenie obowiązku rzetelnego rozpoznania sprawy przez Agencję Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w O. (dalej: "Agencja", "organ") w sprawie dotyczącej ustalenia stanu prawnego lokalu mieszkalnego oraz realizacji prawa do jego nabycia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skarga została wniesiona w związku z wieloletnim, nieprawidłowym działaniem organu polegającym na nierzetelnym prowadzeniu sprawy dotyczącej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, braku dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych oraz utrzymywaniu stanu niepewności prawnej w zakresie praw do tego lokalu.W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia dotyczy materii niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Podniesiono, że w myśl przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 98 ze zm.) – dalej: "u.a.m.w.", do sprzedaży lokalu mieszkalnego osobie uprawnionej do nabycia w rozumieniu tych przepisów nie ma zastosowania tryb administracyjny, bowiem sprzedaż następuje w drodze umowy w formie aktu notarialnego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:Skarga podlega odrzuceniu.Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia.Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1) – 9) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wynikającym z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, a zatem wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Powyższe wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego.Z treści skargi wynika, że jej przedmiotem jest przewlekłe prowadzenie postępowania oraz naruszenie obowiązku rzetelnego rozpoznania sprawy przez organ w sprawie dotyczącej ustalenia stanu prawnego lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego oraz realizacji prawa do jego nabycia.Należy wskazać, że zgodnie z art. 76 ust. 1 u.a.m.w. lokale mieszkalne, w stosunku do których Agencja wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawo własności lub inne prawa rzeczowe, mogą być zbywane, pod rygorem nieważności, wyłącznie na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do art. 77 ust. 1 u.a.m.w., prawo do nabycia lokalu mieszkalnego innego niż kwatera i kwatera internatowa przysługuje osobom zajmującym ten lokal mieszkalny na podstawie tytułu prawnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu na czas nieoznaczony, zwanym dalej "osobami uprawnionymi do nabycia". W myśl art. 78 ust. 1 i 2 powołanej ustawy sprzedaży lokalu mieszkalnego dokonuje na pisemny wniosek osoby uprawnionej do nabycia dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze umowy, jeżeli lokal mieszkalny jest umieszczony w rocznym planie sprzedaży lokali mieszkalnych. Przed zawarciem umowy szczegółowe warunki sprzedaży lokalu mieszkalnego ustala dyrektor oddziału regionalnego Agencji z osobą uprawnioną do nabycia w protokole uzgodnień warunków sprzedaży lokalu mieszkalnego. Sprzedaż lokalu mieszkalnego następuje na podstawie dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny wartości rynkowej lokalu mieszkalnego i wartości prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, w przypadku posiadania przez Agencję takiego prawa do ułamkowej części gruntu przypadającego na ten lokal, z tym że przy wycenie lokalu mieszkalnego nie uwzględnia się wartości ulepszeń dokonanych przez nabywcę (art. 79 ust. 1 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 80 ust. 3 u.a.m.w., koszty związane z zawarciem aktu notarialnego, w tym podatki i opłaty oraz koszty założenia księgi wieczystej, ponosi nabywca lokalu mieszkalnego. Natomiast w sprawach dotyczących sprzedaży lokali mieszkalnych, nieuregulowanych w niniejszej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 oraz z 2023 r. poz. 1688) i ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (art. 86 u.a.m.w.).W świetle powyższych przepisów u.a.m.w. nie budzi wątpliwości, że sprzedaż lokalu mieszkalnego, w stosunku do którego Agencja Mienia Wojskowego wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawo własności lub inne prawa rzeczowe, nie następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, czy innego aktu administracyjnego, lecz na podstawie umowy w formie aktu notarialnego, który nie stanowi władczego rozstrzygnięcia, ale oświadczenie woli o charakterze cywilnoprawnym. Skoro więc sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy wykupu na własność lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach Agencji Mienia Wojskowego (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2018 r., II SAB/Wr 3/18; postanowienie WSA w Lublinie z dnia 7 września 2022 r., III SAB/Lu 26/22; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 9 lutego 2022 r., III SAB/Ol 149/21; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").Należy przy tym zauważyć, że w kwestii niedopuszczalności skarg w sprawach o wykup lokali mieszkalnych wiele razy wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Sądy konsekwentnie stoją na stanowisku, że w sprawach o wykup lokali mieszkalnych z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. NSA zauważa, że najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal mieszkalny, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (por. postanowienia NSA: z dnia 23 marca 2010 r.,I OSK 442/10; z dnia 25 lipca 2012 r., I OSK 1644/12; z dnia 24 maja 2013 r., I OSK 914/13; dostępne w CBOSA).W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd.Mając powyższe na względzie, na podstawie oraz art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.., orzeczono jak w sentencji postanowienia.