Postanowienie - III OZ 257/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Łd 172/25 o oddalenie wniosku o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie ze skargi J. Ł. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta O. w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznejOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Łd 172/25 o oddalenie wniosku o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie ze skargi J. Ł. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta O. w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Łd 172/25 oddalił wniosek J. Ł. (dalej także jako: skarżący) o wyłączenie sędzi WSA Agaty Sobieszek-Krzywickiej oraz sędziego WSA Jarosława Czerwa od orzekania w sprawie ze skargi skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta O. w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący wnosząc o wyłączenie sędzi WSA Agaty Sobieszek-Krzywickiej oraz sędziego WSA Jarosława Czerwa od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 172/25 powoływał się na okoliczność, że ww. sędziowie orzekali już w sprawie ze skargi skarżącego prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Łd 116/25, zaś niniejsza sprawa jest konsekwencją zaniechań popełnionych w powyższym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym orzekali wymienieni we wniosku sędziowie.W związku z tym, że skarżący oparł swój wniosek jedynie na okoliczności orzekania przez wskazanych sędziów w innej sprawie z udziałem skarżącego (sygn. akt II SAB/Łd 116/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie, które skład orzekający w pełni podziela, wskazuje się jednak, że przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić okoliczność, że sędzia brał udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącego, wyrażając przy tym określone poglądy prawne. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych - które z mocy regulacji konstytucyjnych (art. 184 Konstytucji RP) i ustawowych (art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych) w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji, zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tychże działań organów administracji publicznej, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach - nawet między tymi samymi stronami postępowania – byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne, co - w razie przyjęcia poglądów prezentowanych w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego - uprawniałoby tę niezadowoloną z rozstrzygnięcia stronę do żądania wyłączenia sędziego od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że skarżący oparł swój wniosek wyłącznie na fakcie orzekania wskazanych sędziów w innej sprawie z jego udziałem, co samo w sobie nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zauważył, że skarżący nie wskazał na jakiekolwiek inne okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie co do bezstronności sędzi WSA Agaty Sobieszek-Krzywickiej oraz sędziego WSA Jarosława Czerwa. Sąd I instancji podkreślił, że samo zaś subiektywne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego, niepoparte przy tym żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaznaczył, że wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 ww. ustawy. Sąd I instancji uznał, że żadna z wymienionych w tym przepisie okoliczności nie występuje w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dodał, że stosownie do treści art. 22 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka oraz sędzia WSA Jarosław Czerw złożyli oświadczenia, że w stosunku do nich nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania niniejszej sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości.W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie wpisują się w żadną z przesłanek wyłączenia określonych w art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, który zarzucając naruszenie "art. 18 ust. 6a" i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniósł, że sprawy o sygnaturach akt II SAB/Łd 172/25 oraz II SAB/Łd 116/25 dotyczą jednego zagadnienia, tj. ujawnienia w trybie dostępu do informacji publicznej tytułu prawnego do rezerwacji stanowiska nr [...] w sektorze [...] na Targowisku Miejskim w O. przez radnego powiatowego i sołtysa W. P. Jak wskazał skarżący, w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 116/25, w której orzekali sędziowie, o których wyłączenie wnosi w niniejszej sprawie, nie potrafiono rozstrzygnąć tej sprawy i popełniono szereg błędów.Pismem z dnia 8 czerwca 2026 r. skarżący wniósł ponadto o zwrot kosztów sądowych prawem przepisanych w razie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Sąd I instancji dokonał rozpatrzenia wniosku o wyłączenie wskazanych w nim sędziów opierając się na art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wymienione są bezwzględne i względne przesłanki wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podkreślając jednocześnie, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odwoływać się do zobiektywizowanych i zindywidualizowanych przesłanek, które miałyby świadczyć o obawach co do bezstronności sędziego w odniesieniu do konkretnej, będącej przedmiotem rozpoznania, sprawy.Bazując na oświadczeniach sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, których dotyczył wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonych przez przywołanych we wniosku sędziów oświadczeń.Odnosząc się do okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że obejmują one zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, jak i inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste należy rozumieć, w świetle ugruntowanego już orzecznictwa, zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Natomiast inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć, np. wcześniejszych związków sędziego z daną, konkretną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego). Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego. Analizowany przepis nie może przy tym służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14). W sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 p.p.s.a., do sądu należy nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przy czym należy podkreślić, że przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego – wyłącznie w danej sprawie.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził żadnych nieprawidłowości przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziów objętych wnioskiem skarżącego od orzekania w niniejszej sprawie, a tym samym uznał, że zażalenie skarżącego nie jest zasadne. Skarżący nie wskazał na okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności objętych wnioskiem sędziów. Przesłanki do ich wyłączenia nie mogło stanowić bowiem, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, wydanie przez nich orzeczenia w innej sprawie skarżącego, jak i niezadowolenie skarżącego wywołane wydanym przez nich rozstrzygnięciem, a do tego właśnie sprowadza się argumentacja przedstawiana w zażaleniu. Zawiera ona bowiem subiektywne obawy skarżącego co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, oparte na orzekaniu przez nich w innej sprawie skarżącego (II SAB/Łd 116/25), w których uzyskał on niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie.Powyższe oznacza, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Argumentacja przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jest wyczerpująca. Jednocześnie nie ma podstaw do kwestionowania złożonych przez sędziów w tej sprawie oświadczeń co do braku okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności.Na marginesie dodać jedynie należy, że skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisu p.p.s.a., który nie istnieje, tj. "art. 18 ust. 6a" p.p.s.a. Art. 18 p.p.s.a. dzieli się na 4 paragrafy, z których paragraf 1 dzieli się na 8 punktów, w tym punkt 6a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawieart. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji., postanowił jak w sentencji.