Postanowienie - III OZ 262/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Lu 64/25 o ściągnięciu od M. J. kwoty 100 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność N. spółki z o.o. z siedzibą w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Lu 64/25 o ściągnięciu od M. J. kwoty 100 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność N. spółki z o.o. z siedzibą w D. w przedmiocie udostępnienia informacji public
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Lu 64/25 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządził ściągnięcie od M. J. (dalej także jako: skarżący) kwotę 100 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z dnia 5 marca 2026 r. wraz z uzasadnieniem.W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zarządzeniem z dnia 10 marca 2026 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, doręczonego na wniosek skarżącego. Jak podał Sąd I instancji, wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 11 marca 2026 r., jednak opłata kancelaryjna nie została przez niego uiszczona.W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że z uwagi na to, że skarżący opłaty kancelaryjnej nie uiścił, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, to zarządzenie jej ściągnięcia w kwocie 100 złotych stało się konieczne.Pismem z dnia 3 kwietnia 2026 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, zaskarżając je w całości i zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu kwalifikowane naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:1. art. 174 § 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powołanej na urząd sędziego, która nie stanowi sądu powołanego ustawą – w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;2. art. 174 § 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powołanej na urząd sędziego, która nie stanowi Sądu powołanego ustawą – w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, co narusza normę art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka;3. art. 174 § 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powołanej na urząd sędziego, która nie stanowi sądu powołanego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;4. art. 174 § 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji RP w ten sposób, że w składzie sądu brała udział osoba nieposiadająca statusu sądu powołanego ustawą w rozumieniu wiążących Polskę umów międzynarodowych, a to art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,a więc zarzucając, że skład sądu był sprzeczny z ww. przepisami prawa, a w szczególności przepisu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, wniósł o uznanie zaskarżonego "postanowienia" za nieistniejące w porządku prawnym oraz o zniesienie postępowania lub uchylenie zaskarżonego "postanowienia" i zniesienie postępowania oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.Ponadto skarżący wniósł o zawieszenie postępowania oraz o skierowanie następujących pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:"1. Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoi on na przeszkodzie w przyjęciu za skuteczną nominacji na urząd sędziego, jeśli nominacja ta dokonana jest przez uprawniony do tego organ, lecz w toku postępowania zmierzającego do nominacji brał udział organ nieuprawniony, albowiem uznać należy ją za bezskuteczną w świetle zasady "Ab initio nullum semper nullum" oraz zasady ex iniuria ius non oritur";A jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna to czy:"2. Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoi on na przeszkodzie w uznaniu za skuteczne i zgodne z prawem każdego orzeczenia wydanego w składzie w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogów dotyczących uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Unii, a więc gdy został nominowany na urząd z naruszeniem zasady "Ab initio nullum semper nullum" oraz zasady ex iniuria ius non oritur";"3. Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie w uznaniu wykonalności jakiegokolwiek orzeczenia na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, jeśli orzeczenie wydane w składzie w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogu uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Uni, gdyż został nominowany na urząd z naruszeniem zasady "Ab initio nullum semper nullum" praz zasady ex iniuria ius non oritur;co oznacza, że prowadzi to do obowiązku uznania przez każdy Sąd państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że orzeczenie takie nie podlega wykonaniu w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek zakresie albo jakimkolwiek trybie na terytorium Unii Europejskiej, gdy taka konsekwencja jest niezbędna i nieodzowna dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii i poszanowania zasad praw Unii".W obszernym uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że choć sama sekwencja czynności podjętych w niniejszym postępowaniu była prawidłowa, to wydanie zaskarżonego zarządzenia nastąpiło z naruszeniem przepisów o postępowaniu, bowiem prowadzono go z udziałem osoby fizycznej, zamiast z udziałem redakcji czasopisma reprezentowanego przez osobę fizyczną piastującą funkcje redaktora naczelnego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie na zaskarżone zarządzenie nie zasługuje na uwzględnienie jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw.Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przez koszty postępowania należy rozumieć między innymi koszty sądowe. Do kosztów tych zalicza się opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania strony. Obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika z art. 234 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Doręczenie odpisu oznacza jednak powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. W myśl natomiast art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 5 marca 2026 r., sygn. akt II SAB/Lu 64/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę skarżącego na bezczynność N. sp. z o.o. z siedzibą w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący pismem z dnia 9 marca 2026 r. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia ww. wyroku. Z uwagi na nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem Sąd I instancji w dniu 9 marca 2026 r. wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych wskazując, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, Przewodniczący – na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a. - zarządzi jej ściągnięcie od strony która złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2026 r. Natomiast odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono mu w dniu 27 marca 2026 r.Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący opłaty nie uiścił. W związku z tym zasadnie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządził jej ściągnięcie od skarżącego na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a. Skoro bowiem skarżący złożył wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, to po jego stronie powstał obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzone uzasadnienie. Konsekwencją zaś niewywiązania się z tego obowiązku było ściągnięcie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Opłata została określona w prawidłowej wysokości.Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem i tym samym zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze, że skarżący nie wykonał powyższych wezwań i nie dokonał wymaganej powołanymi wyżej przepisami płatności, prawidłowo Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a., zarządził ściągnięcie od niego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej.Na ocenę zasadności ściągnięcia ww. opłaty kancelaryjnej w niniejszej sprawie nie mogą mieć wpływu podnoszone przez skarżącego rzekome wadliwości procesu powołania na stanowisko sędziego Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wydającego zaskarżone zarządzenie. Również ewentualne zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia przez Sąd I instancji stron niniejszego postępowania mogą być podnoszone w skardze kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawieart. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze treść art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania, a stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej prowadzonego pod sygnaturą C 521/21, a także do czasu rozpoznania przez TSUE pytań prawnych zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt III CB 40/23.W zakresie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed TSUE pod sygn. akt C 521/21 należy wskazać, że nie jest on zasadny z uwagi na fakt zakończenia ww. postępowania, w którym w dniu 24 marca 2026 r. wydano wyrok. Ponadto, druga podstawa zawieszenia przywoływana przez skarżącego także nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedstawione przez Sąd Najwyższy pytania prawne nie mają związku z niniejszą sprawą dotyczącą ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej, lecz dotyczą zagadnień związanych z tzw. testem niezawisłości i bezstronności sędziego uregulowanym w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267).Przechodząc zaś do wniosku o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skierowanie pytań o treści zaprezentowanej w zażaleniu nie jest niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie – dotyczącej zasadności ściągnięcia od skarżącego opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem.., który nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania, a stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej prowadzonego pod sygnaturą C 521/21, a także do czasu rozpoznania przez TSUE pytań prawnych zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt III CB 40/23.W zakresie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed TSUE pod sygn. akt C 521/21 należy wskazać, że nie jest on zasadny z uwagi na fakt zakończenia ww. postępowania, w którym w dniu 24 marca 2026 r. wydano wyrok. Ponadto, druga podstawa zawieszenia przywoływana przez skarżącego także nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedstawione przez Sąd Najwyższy pytania prawne nie mają związku z niniejszą sprawą dotyczącą ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej, lecz dotyczą zagadnień związanych z tzw. testem niezawisłości i bezstronności sędziego uregulowanym w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267).Przechodząc zaś do wniosku o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skierowanie pytań o treści zaprezentowanej w zażaleniu nie jest niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie – dotyczącej zasadności ściągnięcia od skarżącego opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem.