Postanowienie - III FZ 326/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 29 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 29 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Op 737/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr 1601-IOV-2.4104.3.2025 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 29 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Op 737/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr 1601-IOV-2.4104.3.2025 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia o
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
spadek
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
29 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Dalkowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
1.1. Postanowieniem z 8 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Op 737/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. P. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 20 sierpnia 2025 r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia.1.2. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 20 sierpnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia w wysokości 35.290 zł. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - wniosek ten jednak nie zawierał uzasadnienia. W konsekwencji sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.1.3. Na powyższe postanowienie skarżąca wywiodła zażalenie, wskazując na to, że wykonanie decyzji grozi znaczną i nieodwracalną szkodą finansową. Skarżąca załączyła wydruki z transakcji bankowych dokumentujących zajęcia na rachunku bankowym dokonane w ramach prowadzonej wobec niej egzekucji.2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.2.2. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie, odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody, NSA wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienia NSA: z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10; z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13). NSA w swym orzecznictwie konsekwentnie również podkreśla, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Nie jest też wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20; LEX nr 3033882).2.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie z powodu braku jakiegokolwiek uzasadnienia tego wniosku. Prawidłowo bowiem sąd pierwszej instancji uznał, że wobec braku szczegółowego uzasadnienia, popartego dokumentacją, nie można było uwzględnić złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Brak uzasadnienia wniosku stanowi naruszenie nałożonego na wnioskodawcę cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązku wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia przedmiotowego wniosku.Powyższej oceny nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu, oraz dokumenty dotyczące transakcji bankowych z rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożona w zażaleniu argumentacja oraz dokumentacja, nie obrazują w sposób wystarczający rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącej. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja nałożonej kary pieniężnej może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jej aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje wnioskująca strona) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zapłata kary wywoła straty materialne, które w sposób szczególny wpłyną na możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i konieczność regulowania bieżących opłat. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych oraz kwoty uzyskiwanych dochodów.2.4. Przedstawiona w tej sprawie przez skarżącą argumentacja uniemożliwia zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a jej sytuacją finansową. Nie załączono dokumentów dających kompletny obraz zdolności płatniczej strony. Skoro zatem skarżąca nie przedstawiła stanu pozostających do jej dyspozycji zasobów finansowych ani stanu majątkowego, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jej sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również w sposób kompletny ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jej osoby oraz prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w sytuacji egzekucji należnego świadczenia.2.5. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.., orzekł o oddaleniu zażalenia.