sygn. III OSK 1121/26 2 lipca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - III OSK 1121/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 2 lipca 2026

Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2026 r. sygn. akt II SAB/Gd 84/25 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Pomorskiego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia uchylić zaskarżUchylono zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2026 r. sygn. akt II SAB/Gd 84/25 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Pomorskiego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia uchylić zaskarż
Data orzeczenia 2 lipca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Mirosław Wincenciak
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżone postanowienie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2026 r. sygn. akt II SAB/Gd 84/25 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Pomorskiego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 marca 2026 r. sygn. akt II SAB/Gd 84/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Pomorskiego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2).W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu 19 grudnia 2025 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółka" lub "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Marszałka Województwa Pomorskiego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 stycznia 2026 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy bądź nadesłanie skargi zawierającej własnoręczny podpis oraz do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie Spółka wnosiła ponaglenie do właściwego organu.W dniu 19 stycznia 2026 r. skarżąca usunęła brak formalny skargi, poprzez nadesłanie podpisanej skargi, natomiast pomimo upływu wyznaczonego terminu nie udzieliła żądanej informacji, czy przed wniesieniem skargi wnosiła ponaglenie do właściwego organu.Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Wskazał, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W świetle natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei przepis art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej w skrócie: "k.p.a.") stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.W ocenie WSA w Gdańsku, w przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, bowiem skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., skutkiem czego jej skarga jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia jej przez Sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.Sąd pierwszej instancji stwierdził końcowo, że z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, iż w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2025 r. znak: DIŚ-III.411.137. 2025.JK.1 Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że Marszałek Województwa Pomorskiego nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. W sentencji tego postanowienia wskazano, że wydano je "po rozpatrzeniu ponaglenia złożonego pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. przez Spółkę", jednak ponaglenia tego nie ma w aktach przekazanych wraz ze skargą. Wzywając Spółkę do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie wnosiła ponaglenie do właściwego organu, WSA w Gdańsku zmierzał do wyjaśnienia związanych z tym wątpliwości, jednakże skarżąca nie udzieliła żądanej informacji.Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócono skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżając postanowienie w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 37 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b i art. 54 § 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi na bezczynność z powodu jej niedopuszczalności, polegającej na niewniesieniu uprzednio ponaglenia do właściwego organu, gdy tymczasem skarga nie zawierała braków formalnych, a skarżąca wniosła uprzednio – pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. – ponaglenie do Marszałka Województwa Pomorskiego, które to ponaglenie zostało rozpatrzone przez Ministra Klimatu i Środowiska poprzez wydanie postanowienia z dnia 26 sierpnia 2025 r. znak: DIŚ-III.411.137.2025.JK.1, w którym stwierdzono, że Marszałek Wojewódzka Pomorskiego nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Ponadto fakt wniesienia ponaglenia został szczegółowo opisany w skardze na bezczynność i był bezsporny w świetle posiadanych przez Sąd pierwszej instancji akt sprawy.Wskazując na powyższy zarzut, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym, orzeka w składzie jednego sędziego.W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniesienie skargi powinno zostać poprzedzone złożeniem ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 k.p.a.). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. i dlatego odrzucił skargę. Wskazał wprawdzie, że z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, iż w sentencji postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 sierpnia 2025 r. znak: DIŚ-III.411.137.2025.JK.1 wskazano, że wydano je "po rozpatrzeniu ponaglenia złożonego pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. przez Spółkę", to jednak ponaglenia tego nie ma w aktach przekazanych Sądowi. Wzywając natomiast Spółkę do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie wnosiła ponaglenie do właściwego organu, WSA w Gdańsku zmierzał do wyjaśnienia związanych z tym wątpliwości, jednakże skarżąca nie udzieliła żądanej informacji.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji, z uwagi na nadmierny formalizm, nie zasługuje na aprobatę.Zauważyć należy, iż WSA w Gdańsku wezwał skarżącą do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie Spółka wnosiła ponaglenie do właściwego organu, podczas gdy skarżąca w skardze do Sądu pierwszej instancji wyraźnie podała, że "pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. wnioskodawca złożył ponaglenie do Marszałka Województwa Pomorskiego" (karta nr 6 akt sądowych sprawy). Podkreślenia wymaga ponadto, że wezwanie Sądu nie dotyczyło nadesłania kopii ewentualnego ponaglenia, ale wyłącznie wskazania faktu jego wniesienia, a zatem było ono bezpodstawne, skoro oświadczenie o złożeniu ponaglenia w piśmie z dnia 5 sierpnia 2025 r. wynikało bezsprzecznie z treści skargi. Co więcej, fakt wniesienia ponaglenia przyznał również sam organ w odpowiedzi na skargę (karta nr 16 akt sądowych sprawy). W okolicznościach tej konkretnej sprawy – wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji – nie ma również istotnego znaczenia to, czy ponaglenie zostało wniesione bezpośrednio do organu wyższego stopnia, czy też za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Okoliczność wniesienia przez Spółkę ponaglenia w piśmie z dnia 5 sierpnia 2025 r. wynikała bowiem jednoznacznie z treści postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 sierpnia 2025 r. znak: DIŚ-III.411.137.2025.JK.1 (zarówno z jego sentencji, jak i z uzasadnienia). Skoro zatem fakt złożenia przez skarżącą ponaglenia, które zostało rozpoznane przez organ wyższego stopnia, wynikał bezpośrednio z dokumentu urzędowego, jakim jest w/w postanowienie (które było w posiadaniu Sądu pierwszej instancji), to brak w aktach sprawy samego pisma z dnia 5 sierpnia 2025 r. nie mógł prowadzić do uznania, że skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. i w konsekwencji do odrzucenia skargi. Sam fakt uprzedniego wniesienia przez Spółkę ponaglenia jest bowiem bezsporny.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wskazać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku w tej materii. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).