Wyrok z 7 kwietnia 2026, sygn. IV U 343/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 7 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej

po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania E. F.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w D. z dnia 7 sierpnia 2024 r., znak: (...)

jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w D. i przyznaje powodowi E. F. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia (...) w wysokości należności za 5% uszczerbku na zdrowiu, tj. w kwocie 8. 905 zł.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 sierpnia 2024 roku, znak: (...) Ubezpieczeń Społecznych Oddział w D. odmówił ubezpieczonemu E. F. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, wskazując, iż zdarzenie z dnia (...) roku nie zostało uznane za wypadek przy pracy, a to z uwagi na brak przyczyny zewnętrznej prowadzącej do urazu. Organ wskazał, że okoliczności wypadku budzą wątpliwość z uwagi na nieudokumentowanie zdarzenia jako wypadku przy pracy, a ustalenia w protokole były, zdaniem organu rentowego, niewiarygodne, oparte na domysłach.

Powód E. F. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. W uzasadnieniu wskazał, że pracodawca po uzyskaniu zawiadomienia o zdarzeniu powołał zespół powypadkowy celem ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, który ustalił i sporządził Protokół Nr (...), w którym stwierdzono, że zdarzenie z dnia (...)roku jest wypadkiem przy pracy. Powód w dalszej części podkreślił, że w toku przeprowadzonych badań nie zostało wykazane, że do upadku przyczyniło się omdlenie lub zachwianie równowagi związane ze schorzeniami kardiologicznymi czy też neurologicznymi. Upadek nie był spowodowany nadciśnieniem tętniczym, czy też żadnym innym czynnikiem tkwiącym w jego ciele.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ przywołał podstawę prawną wydania decyzji, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

E. F. jest pracownikiem firmy PHU (...) z siedzibą w R., zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku montera konstrukcji stalowych od marca 2013 roku. W dniu wypadku powód posiadał aktualne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku (w tym do pracy na wysokości) oraz ważne okresowe szkolenie BHP. /bezsporne/

Ł. (...) roku po godz. 8:00 powód stawił się w miejscu wykonywania pracy w R. przy ulicy (...) ((...) Sp. z o.o.). Tego dnia powód wraz innym pracownikiem - Ł. D. mieli kontynuować prace związane z montażem hali namiotowej, a dokładnie na polecenie przełożonego dokonać precyzyjnych pomiarów konstrukcji stalowej i wykonać ewentualnie korekty. Powód mierzył poprzeczki, a pracownik Ł. D. docinał stalową konstrukcję. Powód wszedł na górę za pomocą drabiny celem dokonania pomiarów (wysokość murku to około 3 metrów), następnie podawał wymiary Ł. D., który udawał się w inne miejsce celem docięcia elementów; z miejsca tego nie było widoczne stanowisko pracy powoda.

W pewnym etapie pracy Ł. D. zapomniał wartości wymiaru podanego przez powoda i wrócił- powód leżał nieprzytomny na placu zakładowym; akcję reanimacyjną podjął pracownik firmy (...). Obok poszkodowanego, równolegle do murku z betonowych bloczków o wysokości ok. 3 metrów leżała drabina.

Kask powoda został znaleziony w kabinie ładowarki, nie ustalono, kiedy i przez kogo został tam odniesiony. Pracownicy wiedzieli, że mają nosić kaski i powód przestrzegał tych zasad.

Po odzyskaniu przytomności powód nie pamiętał przebiegu zdarzenia ani pozostałych wydarzeń z tego dnia, jak również wstecz ( około tygodnia), nie wiedział również jak znalazł się tego dnia w pracy.

Powodowi nie zdarzały się wcześniej omdlenia ani zasłabnięcia. Nigdy nie cierpiał na choroby przewlekłe i nie korzystał z tego tytułu ze zwolnień. Nie stwierdzono u niego żadnych schorzeń, które mogłyby wywoływać takie dolegliwości.

Dowód:

- Protokół Nr (...). ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy - w załączeniu

- zeznania świadka - P. F.- k. 16-16v, e-protokół – k. 18

- zeznania świadka - T. G. - k. 17 , e-protokół – k. 18

- zeznania świadka Ł. D. – k. 26-27, e-protokół – k. 28

- zeznania świadka E. G. – k. 22-21v, e-protokół – k. 22

- zeznania powoda – k. 17, e-protokół – k. 18

Na skutek urazu głowy z utratą przytomności powód został zawieziony przez zespół ratownictwa medycznego do Izby Przyjęć szpitala w Ł., gdzie został przyjęty w trybie nagłym. W badaniu TK głowy wykazano: obustronnie niewielkie podtwardówkowe krwiaki okolicy czołowej i skroniowej grubości 3-4mm i ogniska stłuczenia tych płatów śr do 4mm, obustronnie cechy pourazowego (...) okolicy czołowej, skroniowej i ciemieniowej, niewielką ilość krwi przy przednim odcinku sierpa mózgu, struktury środkowe nie przemieszczone, cechy niewielkiego obrzęku mózgu nadnamiotowego, nieco zwężone komory boczne, komora IV i zbiorniki podstawy w granicach normy, złamanie w szwie strzałkowym i kości czołowej w linii pośrodkowej schodzące na ściany zatoki czołowej prawej, krew w zatoce czołowej prawej, pogrubienie błony śluzowej sitowia, niewielkie kolekcje pęcherzyków gazu przymózgowo na poziomie złamania, krwiak podczepcowy w okolicy ciemieniowo - czołowej.

Powoda przewieziono transportem medycznym do oddziału neurochirurgii w G., gdzie był hospitalizowany w okresie od (...)Rozpoznano u powoda chorobę zasadniczą w postaci: rozlanego urazu mózgu, upadku na i z d drabiny (w miejscu nieokreślonym), złamania kości sklepienia czaszki. Powód leczony zachowawczo.

Dowód:

- Karta informacyjna z odmowy przyjęcia lub porady ambulatoryjnej udzielonej w Izbie Przyjęć z dnia (...) - w załączeniu

- Karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia(...) - w załączeniu

F. powoda po urazie z dnia (...)obejmował: złamanie kości czołowej, krwiaki przymózgowe i cechami krwawienia podpajęczynówkowego oraz stłuczenia tkanki mózgowej, zaburzenia węchu, lęk wysokości. Z charakteru i rodzaju urazów można wywnioskować, że głowa powoda nie była zabezpieczona kaskiem ochronnym. Objawy wskazują na niemal punktowy uraz okolicy czołowej.

Z powodu przebytego urazu z dnia (...)powód doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5% (pozycja 20d tabeli uszczerbkowej).

Dowód:

- Opinia biegłego chirurga, neurologa - k. 33-35

W protokole Nr (...). z dnia 10.05.2024r., zatwierdzonym przez pracodawcę dnia 14.05.2024r. ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy stwierdzono, że zdarzenie z dnia (...)było wypadkiem przy pracy.

Dowód:

- Protokół Nr (...). ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy - w załączeniu

Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym z akt organu rentowego, akt osobowych powoda, dokumentacji medycznej powoda, protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, a także korelujących z nimi zeznaniach świadków: P. S., T. P., Ł. W, E. P. oraz przesłuchaniu samego powoda. Ponadto stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodach z opinii biegłych tj. opinii biegłego chirurga i neurologa. Sąd dał wiarę powyższym dowodom w takim zakresie w jakim każdy z nich stanowił podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie.

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył, co następuje:

Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył:

Odwołanie podlegało uwzględnieniu.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: 1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, 2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia, 3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Z tytułu wypadku przy pracy przysługuje "jednorazowe odszkodowanie" - dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ( art.6 ust.1 pkt 4 powołanej ustawy wypadkowej)

W rozpoznawanej sprawie spornym było czy zdarzenie mające miejsce w dniu (...) stanowiło wypadek przy pracy, następnie należało ustalić, czy na skutek wypadku powód doznał uszczerbku na zdrowiu.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 powołanej ustawy za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Z treści powołanej regulacji wynika, że elementami koniecznymi uznania zdarzenia za wypadek przy pracy są nagłość zdarzenia, wywołanie zdarzenia przyczyną zewnętrzną, skutek powodujący uraz lub śmierć oraz pozostawanie w związku z wykonywaną pracą. Nagłość charakteryzuje się czymś nieprzewidywalnym, nieoczekiwanym oraz raptownym. Powyższa cecha musi dotyczyć samego zdarzenia, a nie skutku pod postacią urazu lub śmierci. Ponadto zdarzenie spełniające kryterium ,,nagłości” musi zostać wywołane przyczyną zewnętrzną, co oznacza, że nie może pochodzić z organizmu ubezpieczonego dotkniętego zdarzeniem. Przyczyna ta winna być jednocześnie źródłem urazu lub śmierci ubezpieczonego.

Jako zewnętrzną przyczynę sprawczą wypadku przy pracy należy rozumieć każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego zdolny – w istniejących warunkach – do wywołania szkodliwych skutków. Wymaganie, aby uraz został spowodowany czynnikiem zewnętrznym wskazuje na konieczność związku przyczynowego między urazem i czynnikiem pochodzącym spoza organizmu poszkodowanego, przy czym czynnik ten ma zadziałać w ramach nagłego zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną. Ten element należy rozumieć w ten sposób, że wypadek przy pracy musi być wywołany taką przyczyną, zaś uraz spowodowany wypadkiem jest skutkiem działania czynnika zewnętrznego, pochodzącego spoza organizmu poszkodowanego.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż zdarzenie jakiemu uległ powód w dniu (...) stanowiło wypadek przy pracy skutkujący prawem do świadczeń z powołanej ustawy wypadkowej. Przede wszystkim potwierdził to protokół Nr (...). z dnia 10.05.2024r., zatwierdzony przez pracodawcę dnia 14.05.2024r. ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (...) stwierdzający, że zdarzenie z dnia (...) było wypadkiem przy pracy. Ponadto zeznania świadków słuchanych w niniejszej sprawie potwierdzają, iż zdarzenie miało miejsce w pracy, podczas wykonywania obowiązków pracowniczych, że miało charakter nagły skoro wystarczyła chwilowa nieobecność drugiego pracownika, by powód pozostawiony przy czynnościach pomiarowych został odnaleziony po powrocie pracownika nieprzytomny na podłożu miejsca pracy. Ponadto, zeznania świadków: T. G., E. G. potwierdziły, iż powód w trakcie wieloletniego zatrudnienia nigdy nie zgłaszał dolegliwości o charakterze przewlekłym, nie korzystał ze zwolnień lekarskich z tego tytułu, a w miejscu pracy nie odnotowano u niego przypadków zasłabnięć czy omdleń. Zeznania te Sąd uznał za w pełni wiarygodne, jako że korelują one z pozostałym, zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jednocześnie sam powód w swych wyjaśnieniach wskazał, że nie choruje na żadne choroby mogące spowodować omdlenie, zasłabnięcie, powód nie wykluczył wystąpienia czynników sprawczych o charakterze zewnętrznym, wskazując przykładowo na oddziaływanie wiatru. Podkreślić przy tym należy, że ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowym organ rentowy nie wykazał, aby do zdarzenia doszło na skutek skonkretyzowanej przez organ rentowy przyczyny wewnętrznej tkwiącej w organizmie powoda. Wprawdzie powołani biegli nie mogli w sposób kategoryczny rozstrzygnąć, czy analizowane zdarzenie zostało wywołane przyczyną o charakterze wewnętrznym, czy też zewnętrznym (niemożność sformułowania jednoznacznych i stanowczych konkluzji była determinowana przez biegłych obiektywnymi brakami w materiale dowodowym, w tym: brakiem bezpośrednich świadków zdarzenia, brakiem utrwalonego zapisu z monitoringu, a także zaniechaniem przeprowadzenia specjalistycznych badań diagnostycznych w zakresie stężenia glukozy we krwi oraz oceny wydolności układu krążenia powoda bezpośrednio po zdarzeniu), jednakże należy podkreślić, iż organ pominął milczeniem treść przedmiotowej opinii i uchylił się od jej merytorycznej analizy, nie wnosząc zastrzeżeń. Brak ustosunkowania się do zawartych w niej wniosków oznacza, że organ pozostawił ocenę tego dokumentu uznaniu Sądu, a Sad dokonał jej w korelacji z wyżej powołanymi dowodami.

Co do bezpośredniej przyczyny zdarzenia należy uznać, iż nastąpiło ono na skutek uderzenia powoda (spadającego z drabiny niezbędnej do wykonania pracy w ramach zatrudnienia) o podłoże, zaś uraz, a co za tym uszczerbek na zdrowiu powoda, pozostawał w bezpośrednim adekwatnym związku przyczynowym z przyczyną, która choć niepoznana musi zostać uznana za zewnętrzną w świetle powyżej przeprowadzonych rozważań.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Zaś oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu powoda wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodach z opinii biegłych tj. opinii biegłego chirurga i neurologa. Sąd, na podstawie sporządzonej opinii biegłych ustalił, iż zdarzenie z dnia 19 kwietnia 2024 roku spowodowało u powoda 5% (pozycja 20d tabeli uszczerbkowej Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 233). uszczerbek w związku z wypadkiem przy pracy.

Wydana opinia zawiera pełne i jasne uzasadnienie, uwzględniające stan zdrowia powoda. Biegły sądowy obowiązany jest orzekać zgodnie z wiedzą medyczną, posiadanymi kwalifikacjami i obowiązującymi przepisami. Dlatego, zdaniem Sądu, sporządzonej przez biegłych opinii nie można było odmówić rzetelności i fachowości co do medycznej oceny stanu zdrowia powoda. Podkreślić należy, że Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, ale zgodnie z utrwalonym w tej mierze poglądem Sądu Najwyższego - opinie biegłych lekarzy mogą być oceniane przez Sąd wyłącznie przez pryzmat ich zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej, wystarczające dla uznania bądź nie uznania opinii biegłego za przekonywującą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005r., II CK 572/04, Lex nr (...)). Opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotów kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków.

Dlatego też Sąd podzielił dokonane w opinii ustalenia, tym bardziej iż organ rentowy nie wniósł zastrzeż do przedmiotowej opinii biegłych i Sąd przyjął je za podstawę swojego orzeczenia ustalając, iż stopień procentowego stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wywołanego wypadkiem z dnia 19 kwietnia 2024 roku na 5%.

Z powyższych względów, a także w poparciu argumentacji zawartej w odwołaniu, Sąd, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. Wysokość zasądzonego jednorazowego odszkodowania w kwocie 9.816 zł Sąd ustalił posiłkując się ustaleniami biegłego sądowego, który stwierdził u powoda uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %. Stosownie do obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 marca 2026 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej w okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. (M.P. 2026 poz. 292)- tj. obowiązującej w dacie orzekania- kwota jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynosi 1.781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.