Zarządzenie z 12 czerwca 2026, sygn. VII GC 783/25

UZASADNIENIE

Powód dochodzi odszkodowania z tytułu niezrealizowania dyspozycji zablokowania dostępu do rachunku bankowego i kart bankowych dotychczasowemu prezesowi zarządu powoda. Pozwany zarzuca, że wstrzymanie przez niego realizacji dyspozycji nie było bezprawne oraz że powód nie poniósł szkody na skutek transakcji kartowych i przelewu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Postanowieniem z 29 grudnia 2020 r., obwieszczonym w Monitorze Sądowym i Gospodarczym 4 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu ogłosił upadłość D. A.. D. A. był ówczesnym prezesem zarządu powoda.

Wyłącznymi wspólnikami powoda pozostawali D. A. i jego małżonek F. A..

3 stycznia 2022 r. odbyło się zgromadzenie wspólników powoda, w którym uczestniczył syndyk D. A. wykonujący prawa ze wszystkich udziałów obojga wspólników. Zgromadzenie wspólników podjęło uchwały o rozwiązaniu spółki i ustanowieniu likwidatora w sobie L. P..

Powódka posiadała rachunek bankowy w pozwanym banku.

5 stycznia 2022 r., likwidator powódki wydał pozwanemu bankowi dyspozycję zamknięcia firmowych kart płatniczych D. A., odebrania mu dotychczasowego dostępu do rachunku i udzielenie tego dostępu likwidatorowi. Pozwany bank wstrzymał się z realizacją dyspozycji do 19 stycznia 2022 r., kiedy to ostatecznie ją zrealizował.

Pomiędzy 8 a 14 stycznia 2022 r. D. A. posługujący się kartą płatniczą wypłacił z rachunku bankowego powoda 13 000 zł. Ponadto 16 stycznia 2022 r. zlecił przelew kwoty 30 000 zł tytułem „zapłaty za fv” z rachunku bankowego powoda na rachunek L. A. prowadzącego indywidualne gospodarstwo rolne.

(fakty uznane za przyznane potwierdzone odpisem KRS, wypisem aktu notarialnego, formularzem, wiadomością systemową, historią rachunku, postanowieniem, k. 8-23, fakt znany z urzędu wynikający z obwieszczenia k. 129-132)

Sąd zważył, co następuje:

Podstawą prawną żądania jest art. 471 kc, zgodnie z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Strony łączyła umowa rachunku bankowego.

Stosownie do art. 50 ust. 1 Prawa bankowego posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami. Według art. 50 ust. 2 Prawa bankowego bank dokłada szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych.

Z powołanych przepisów prawa wynika, że posiadacz rachunku bankowego ma prawo wskazania osób uprawnionych do dysponowania zgromadzonymi na nich środkami a umownym obowiązkiem banku jest odnośną dyspozycję zrealizować. Wynika z nich również, że dyspozycja polegająca na odebraniu dostępu dotychczasowemu uprawnionemu winna być zrealizowana ze szczególną pilnością, tak aby przechowywane środki pieniężne były zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Taki jest wzorzec należytej staranności obciążający pozwany bank.

Pozwany bank nienależycie wykonał umowę rachunku bankowego, ponieważ wstrzymał się z realizacją dyspozycji powoda, przez co nie zabezpieczył przechowywanych na jego rachunku środków pieniężnych przed dostępem osoby nieuprawnionej do reprezentowania spółki, jaką w tym czasie stał się D. A.. Pozwany naruszył tym samym umowny obowiązek pieczy nad środkami powoda, gdy wbrew dyspozycji powoda dopuścił do obciążenia rachunku przez działania D. A..

Twierdzenie pozwanego o konieczności uzupełnienia dyspozycji o dodatkowe dokumenty i informację pozostaje niewykazane. Pozwany nie potrafił nawet wskazać, jakie dodatkowe dane uzyskał od likwidatora powoda, a tenże zaprzeczył, by w jakikolwiek sposób uzupełniał swoją dyspozycję lub też by w ogóle otrzymał żądanie jej uzupełnienia. W świetle dwóch dokumentów, a mianowicie protokołu zgromadzenia wspólników oraz ogłoszonego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym postanowienia w przedmiocie ogłoszenia upadłości D. A., syndyk był uprawniony do wykonywania uprawnień całego kapitału zakładowego. Tym samym mandat D. A. w zarządzie wygasł z momentem podjęcia uchwały o rozwiązaniu spółki.

Nic nie wnoszą wywody pozwanego banku na tle art. 415 kc, bowiem podstawą faktyczną żądania pozostaje nienależyte wykonanie umowy rachunku bankowego, zaś podstawa prawną jest art. 471 kc.

Jak stanowi art. 361 § 1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Stosownie do art. 362 § 2 kc w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Szkodę stanowi uszczerbek, jaki dana osoba doznała w swych w dobrach lub interesach prawnie chronionych wbrew swej woli. Uszczerbek majątkowy przejawia się w wystąpieniu różnicy pomiędzy stanem majątku poszkodowanego po dokonanym naruszeniu jego praw majątkowych a hipotetycznym stanem tego majątku, który by istniał, gdyby naruszenie nie miało miejsca.

Pozwany przechowywał na rachunku bankowym środki powoda. Wobec dokonania przez D. A. wypłat z rachunku bankowego i wykonania przelewu bankowego z rachunku spółki na rachunek osoby trzeciej, wierzytelność powoda jako posiadacza rachunku o zwrot tych środków zmalała o kwoty stanowiące obciążenie rachunku z powyższych tytułów. Tym samym stan majątkowy powoda uległ zmniejszeniu o kwoty wypłacone lub przelane przez D. A.. Sam już fakt świadczy o wystąpieniu szkody w majątku powoda. Stąd zgłaszane w odpowiedzi na pozew wątpliwości banku na tle transakcji kartowych są obiektywnie nieuzasadnione a w kontekście profesjonalnego charakteru działalności banku niezrozumiałe.

Nie jest też tak, że powód przypadkowo jeden przelew z 16 stycznia 2022 r. na uzasadnienie swego roszczenia. Wyjaśnił bowiem likwidator, dlaczego to obciążenie rachunku na rzecz L. A. powołuje na uzasadnienie wysokości żądania i wyjaśnienie to ma oparcie zarówno w treści działu 3 rejestru prowadzonego dla powoda, z którego wynika że dopiero likwidator uporządkował księgowość powoda, jak i w lakonicznym tytule przelewu, którego nie sposób przypisać do konkretnego zobowiązania powodowej spółki.

Przelew został zlecony przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji powoda i wbrew jego dyspozycji. Na pozwanym zatem spoczął ciężar udowodnienia, że stanowił on wykonanie zobowiązania powoda prowadzące do jego umorzenia przez zapłatę. Zgodnie z art. 6 kc powód powinien udowodnić zdarzenie skutkujące zmniejszeniem się jego stanu majątkowego. Takim zdarzeniem jest wypłata środków z rachunku bankowego przez osobę trzecią. Z kolei pozwany wywodzi korzystny dla siebie skutek prawny z umorzenia zobowiązania powoda względem osoby trzeciej. Zatem to na nim spoczął ciężar dowodu istnienia takiego zobowiązania. Pozwanemu ciężar ten się nie powiódł. Z treści przelewu nie wiadomo, jakiej faktury dotyczy spłata a zeznania świadka nic nie wniosły do sprawy. Wynika z nich jedynie powiązanie rodzinne D. A. z L. A., jak i to, że spółkę łączyło z nim stosunki gospodarcze. To zaś za mało, by uznać, że przelew doprowadził do umorzenia konkretnego istniejącego zobowiązania spółki względem beneficjenta tej czynności bankowej.

Nietrafne jest twierdzenie pozwanego o powinności skierowania przez powoda roszczeń przeciwko L. A. na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Powód nie ma takiego obowiązku. Hipotetyczny zbieg roszczenia przeciwko L. A. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia z roszczeniem przeciwko pozwanemu z tytułu nienależytego wykonania umowy rachunku bankowego nie jest rozstrzygany przez żadną kolizyjną normę prawną. Tym samym do powoda należy wybór roszczenia, dla którego będzie poszukiwał ochrony sądowej.

Warunkiem odpowiedzialności za szkodę jest to, by uszczerbek w majątku poszkodowanego stanowił typowe, normalne i przewidywalne następstwo zachowania sprawcy. Ocenę zaś typowości następstwa przeprowadza się z wykorzystaniem znajomości przebiegu wydarzeń konkretnej sprawy, wiedzy powszechnej oraz zasad doświadczenia życiowego.

Wstrzymanie się przez pozwany bank z realizacją dyspozycji odebrania dostępu dotychczasowemu zarządowi spółki istotnie zwiększyło prawdopodobieństwo ich wypłacenia przez osobę nieuprawnioną posiadającą zarówno kartę firmową, jak i dostęp do serwisu bankowości elektronicznej, względnie uprawnienie do zlecania operacji w oddziale. Z tej przyczyny wypłaty i przelew dokonane przez D. A. stanowią normalne następstwo wstrzymania się banku z realizacją dyspozycji powoda działającego przez likwidatora.

Fakty powołane przez bank na usprawiedliwienie wstrzymania się z realizacją dyspozycji w postaci zaskarżenia uchwały z 3 stycznia 2022 r. oraz udzielenia zabezpieczenia nie mają znaczenia dla oceny, czy doszło do nienależytego wykonania umowy przez pozwanego, skoro miały one miejsce już po opisywanych wydarzeniach. To samo dotyczy późniejszej korespondencji stron.

Pozwany nie wykonał należycie zobowiązania do zapewnienia bezpieczeństwa środków pieniężnych przechowywanych na rachunku bankowym powoda przez to, że wstrzymał się z realizacją dyspozycji likwidatora powoda. Zaniechanie banku spowodowało obciążenie rachunku powoda kwotę 43 000 zł na skutek wypłat i przelewu dokonanych przez D. A. posiadającego kartę firmową i dostęp do rachunku umożliwiający zlecanie przelewów. Tym samym wierzytelność powoda jako posiadacza rachunku bankowego o zwrot przechowywanych środków zmalała o kwotę obciążeń. Spowodowało to szkodę w jego majątku stanowiącą normalne następstwo nienależytego wykonania umowy przez bank. Z tej przyczyny Sąd uwzględnił powództwo co do całej należności głównej.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 kc. Powód dochodzi odszkodowania a roszczenie to ma charakter zobowiązania bezterminowego, co oznacza że w świetle art. 455 kc staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty. Powód wezwał pozwanego do zapłaty dochodzonej kwoty w pozwie doręczonym bankowi 15 października 2025 r. Tym samym kwota dochodzona stała się wymagalna dwa tygodnie później, co uzasadnia zasądzenie odsetek od 30 października 2025 r. i oddalenie powództwa o odsetki za okres wcześniejszy wobec niewymagalności dochodzonej wierzytelności

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 100 kpc. Powód wygrał proces co do całej należności głównej, co uzasadnia potraktowanie go jako stronę wygrywającą proces w całości. Dlatego pozwany powinna zwrócić mu wszystkie poniesione koszty, na które złożyła się opłata od pozwu 2150 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego przez adwokata 3600 zł. O odsetkach od tych kosztów Sąd orzekł na zasadzie art. 98 § 1 ¹ kpc.

SSR Robert Fonfara

I., 12 czerwca 2026 r.

ZARZĄDZENIE

1.  odnotować;

2.  odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego przez portal informacyjny;

3.  Przedstawić akta 21 dni od doręczenia.

SSR Robert Fonfara