Wyrok z 19 lutego 2026, sygn. XVII AmE 278/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Maciej Kruszyński

Protokolant: Magdalena Ratajczyk

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) S.A. z siedzibą w K.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wznowienie postępowania w sprawie umorzenia świadectw pochodzenia

na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 września 2024 r. nr (...).(...) (...)

1.  oddala odwołanie,

2.  zasądza od (...) S.A. z siedzibą w K. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

sędzia Maciej Kruszyński

Sygn. akt XVII AmE 278/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 września 2024 r., Nr (...).(...) (...), (...), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako „ pozwany”, „ Prezes URE”) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej jako: „ k.p.a. ”) w zw. z art. 107 § 1, art. 145aa, art. 147 oraz art. 150 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wznowionego na wniosek z dnia 27 marca 2024 r. złożony przez (...) S.A. z siedzibą w K. odmówił uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia

13 marca 2008 r., znak: (...), w sprawie umorzenia (...) S.A. z siedzibą w K. (działającej wówczas pod firmą (...) S.A.) świadectw pochodzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

(decyzja Prezesa URE z dnia 20.09.2024 r. k. 6-8 akt sąd.)

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł (...) S.A. z siedzibą w K. (dalej jako: „ powód”, „spółka”, „odwołujący”), zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji powód zarzucił dokonanie przez Prezesa URE błędnej wykładni treści postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 polegającej na przyjęciu, iż postanowienie to nie ma wpływu na treść decyzji z dnia 13 marca 2008 r. znak (...) w rozumieniu art. 145aa par 1 k.p.a. i tym samym nie stanowi podstawy do uchylenia tejże decyzji, podczas gdy postanowienie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 odnosi się do całego systemu pomocy państwa wdrożonego przez krajowego ustawodawcę bez uprzedniego uzyskania decyzji końcowej Komisji Europejskiej tj. z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie zaś wyłącznie do możliwości nałożenia kary pieniężnej na podmiot zobowiązany za okres poprzedzający wydanie przez Komisje Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym.

W związku z powyższym, powód wniósł o:

1.  zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Prezesa URE z dnia 13 marca 2008 r. znak (...);

2.  zasądzenie od pozwanego Prezesa URE na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3.  przeprowadzenie rozprawy.

(odwołanie powoda z dnia 9.10.2024 r. wraz z załącznikami k. 10-21 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie, Prezes URE wniósł o jego oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 3.01.2025 r. wraz z załącznikami k. 27-36 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 13 marca 2008 r., Nr (...) (dalej również jako „ decyzja pierwotna”, „ decyzja nr 1”) Prezes URE umorzył (...) S.A. z siedzibą w K. (działającej wówczas pod firmą (...) S.A.) świadectwa pochodzenia o nr (...) na ilość energii elektrycznej 1486,398 MWh oraz o nr (...) na ilość energii elektrycznej 429,132 MWh co miało miejsce w celu realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 1 p.e. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji z dnia 13 marca 2008 r.) za rok 2007. Przedmiotowa decyzja została wydana przez Prezesa URE na wniosek powoda.

(wniosek powoda z dnia 28.02.2008 r. wraz z załącznikami k. 1-4 akt adm., decyzja Prezesa URE z dnia 13.03.2008 r. k. 5-6 akt adm.)

W dniu 11 stycznia 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygn. C-220/23 wydał postanowienie w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na spółkę (...) sp. z o.o. z powodu nieprzestrzegania obowiązku w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa pochodzenia, któremu to obowiązkowi podlega ona w ramach systemu wsparcia dla producentów energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych znajdujących się na terytorium Polski. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż artykuł 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji.

(okoliczność bezsporna, a ponadto postanowienie TSUE z dnia 11.01.2024 r. C-220/23 k. 13-17 akt adm.)

Pismem z dnia 27 marca 2024 r. powód wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Prezesa URE z dnia 13 marca 2008 r. oraz o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, powołując się na wydane przez TSUE postanowienie z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. C-220/23, które w ocenie powoda ma wpływ na treść wydanej przez pozwanego decyzji z dnia 13 marca 2008 r.

(wniosek powoda z dnia 27.03.2024 r. wraz z załącznikami k. 8-11 akt adm.)

Prezes URE postanowieniem z dnia 28 maja 2024 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa URE z dnia 13 marca 2008 r. celem zbadania, czy przywołane przez powoda orzeczenie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. ma wpływ na treść pierwotnej decyzji.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 28.05.2024 r. k. 18-20 akt adm.)

Dnia 27 czerwca 2024 r. pozwany zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie, pouczył powoda o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i złożyć ewentualne stanowisko w sprawie. Spółka nie skorzystała z powyższego uprawnienia.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 27.06.2024 r. k. 22-22v akt adm., z.p.o. k. 23-23v akt adm.)

W dniu 20 września 2024 r. Prezes URE wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja Prezesa URE z dnia 20.09.2024 r. k. 24-26 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny pomiędzy stronami Sąd oparł na ustaleniach będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji i dokumentach zebranych w sprawie. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie jest niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie w oparciu o przesłanki szczegółowo wymienione w tym przepisie. Przy czym, zgodnie z art. 145aa § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. W sytuacji wskazanej powyżej skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 145aa § 2 k.p.a.).

W myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 oraz 145a-145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

Z kolei art. 149 § 1 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Zaś z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a.

Powód składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145aa § 1 k.p.a. powołał się na postanowienie TSUE wydane w dniu 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. C-220/23. Jak wynika z uzasadnienia tegoż orzeczenia, wniosek o jego wydanie w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE.

Wspomnieć w powyższej materii należy, iż postawione Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne pojawiło się w odniesieniu do polskiego systemu świadectw pochodzenia wprowadzonego w 2005 r. i mającego na celu wspieranie producentów energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w Polsce. Jak wskazał TSUE w uzasadnieniu swojego postanowienia: Zdaniem Komisji (Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. C(2016) 4944 final) system ten stanowi pomoc wchodzącą w zakres zastosowania art. 108 ust. 3 TFUE, ale władze polskie dokonały zgłoszenia tego systemu dopiero w 2013 r., gdyż zakładały początkowo, że taki system nie może zostać uznany za pomoc państwa. Decyzją końcową z dnia 2 sierpnia 2016 r. Komisja Europejska uznała ten system za zgodny z rynkiem wewnętrznym, poddając jednocześnie krytyce jego przedwczesne wprowadzenie w życie. Jednocześnie z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sposób oczywisty wynika, że przedstawione TSUE pytanie odnosiło się do zgodności z prawem Unii kary pieniężnej wymierzonej przedsiębiorstwu, które nie wywiązało się w szczególności z obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia dla całości energii elektrycznej jaką sprzedało, który to obowiązek – zgodnie z decyzją końcową z dnia 2 sierpnia 2016 r. – bezspornie stanowi część tego samego systemu pomocy państwa.

Odnosząc się w tym miejscu do przywołanej już powyżej Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. C(2016) 499 final (dalej również jako „ Decyzja”, „ Decyzja KE”, „ Decyzja końcowa”) podkreślić należy, że stwierdzono w niej, iż przy wprowadzaniu systemu świadectw pochodzenia mających na celu wspieranie producentów energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w Polsce doszło do naruszenia postanowień art. 108 ust. 3 TFUE, albowiem do jego (systemu) zgłoszenia doszło dopiero w 2013 r., tj. przed wydaniem właściwej decyzji Komisji Europejskiej. Powyższe wynikało z błędnego założenia, iż ww. system nie może zostać uznany za pomoc państwa. W treści Decyzji wskazano jednak wprost, że „ Komisja wyraża ubolewanie, że Polska wprowadziła w życie system ŚP wspierający wytwórców energii elektrycznej z OZE z naruszeniem postanowień art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komisja na podstawie niniejszej oceny zdecydowała jednak nie zgłaszać zastrzeżeń co do środków pomocy (zarówno polskiego systemu ŚP w celu wsparcia odnawialnych źródeł energii, jak i zmniejszenia obciążeń związanych z OZE dla odbiorców energochłonnych) z uwagi na fakt, że są one zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komisja przypomina Polsce, że wszelkie zmiany dotyczące tych środków pomocy wymagają zgłoszenia”.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. C-220/23 wskazał, że art. 4 ust. 3 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji. Z orzeczenia tego strona wyprowadziła podstawę wznowienia postępowania i wzruszenia pierwotnej decyzji ostatecznej.

Wymagało zatem oceny czy orzeczenie TSUE (na które powołuje się powód) ma wpływ na treść wydanej przez Prezesa URE decyzji w sprawie umorzenia świadectw pochodzenia z energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii co ma miejsce wówczas, gdy w świetle orzeczenia TSUE winna zapaść decyzja o treści innej niż decyzja rzeczywiście wydana.

W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 145aa § 1 k.p.a. stanowi o możliwości żądania wznowienia postępowania wówczas, gdy wydane zostało orzeczenie TSUE, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Doktryna jako podstawę wydania orzeczenia wskazuje powstanie takiej wadliwości rozstrzygnięcia, że uwzględnienie wykładni przedstawionej przez TSUE wymusza wydanie odmiennego rozstrzygnięcia. Tym samym wpływ wyroku TSUE na decyzję zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób istotny (R. Hauzer, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023, Legalis). Co więcej, nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania służy weryfikacji decyzji ostatecznej, z uwagi na wady kwalifikowane wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa, art. 145b k.p.a. Ten szczególny rodzaj postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych i w związku z czym niezbędne jest restrykcyjne podejście do wykładni przepisów określających przebieg tego postępowania, w tym w odniesieniu do przepisów regulujących dopuszczalność jego wszczęcia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1460/24, Legalis nr 3190562).

Istotne jest zatem stwierdzenie, że przyjęty w orzeczeniu TSUE sposób wykładni przepisów prawa unijnego wymusza rozstrzygnięcie odmienne od przyjętego w decyzji ostatecznej. Sąd rozważył, czy w rozpoznawanej sprawie postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. C-220/23 mogło mieć taki wpływ na pierwotną decyzję umorzeniową.

W kontekście powyższego, zdaniem Sądu Prezes URE słusznie uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 nie ma wpływu na treść pierwotnej decyzji w rozumieniu art. 145aa § 1 k.p.a. i tym samym nie stanowi podstawy do jej uchylenia.

Przywołane postanowienie TSUE dotyczyło zgodności z prawem Unii kary pieniężnej wymierzonej przedsiębiorstwu, które nie wywiązało się w szczególności z obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia dla całości energii elektrycznej jaką sprzedało, który to obowiązek – zgodnie z decyzją końcową Komisja Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. – bezspornie stanowi cześć tego samego systemu pomocy państwa (pkt 23 motywów postanowienia). Zakres udzielonej odpowiedzi ograniczał się do problematyki systemu kar, który przewiduje kary pieniężne lub inne środki przymusu w celu zapewnienia wykonania przepisów krajowych uznanych za sprzeczne z prawem Unii, który należy tylko z tego powodu uznać za sprzeczny z tym prawem. Omawiane postanowienie TSUE dotyczyło wprost niedopuszczalności nakładania kary pieniężnej za okres poprzedzający wydanie przez Komisję Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym, a nie jak podnosi powód odnosiło się do całego systemu pomocy państwa wdrożonego przez krajowego ustawodawcę bez uprzedniego uzyskania decyzji końcowej Komisji Europejskiej tj. z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

Nie można również tracić z pola widzenia, że decyzja pierwotna została wydana na wniosek powoda, a celem jej wydania była realizacja obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 1 p.e. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji) za rok 2007, poprzez umorzenie świadectw pochodzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Bezsprzecznie zatem decyzja pierwotna dotyczyła innego typu postępowania administracyjnego, aniżeli postępowanie, na kanwie którego zapadło orzeczenie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 (wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie tegoż obowiązku). Pozwany kierując się dyrektywą wykładni wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. słusznie uznał, że postanowienie TSUE, na które powołuje się spółka, nie ma wpływu na decyzję z dnia 13 marca 2008 r. w rozumieniu art. 145aa § 1 k.p.a. W istocie bowiem należałoby sobie zadać pytanie, jaką inną decyzję miałby wydać Prezes URE odnośnie świadectw przedstawionych przez powoda celem umorzenia. Sam powód w swoim odwołaniu nie wskazuje odpowiedzi na to pytanie. Bez wątpienia natomiast przepisy prawa obligowały Prezesa URE do wydania decyzji umarzającej te świadectwa i oceny tej nie zmienia zapatrywanie Trybunału na kwestię karania za ich nie przedstawienie.

Podkreślić przy tym należy, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie zakwestionował polskiego systemu świadectw pochodzenia, ani też nie stwierdził jego nieważności. Stąd oczekiwanie, że przedstawione przez zobowiązany podmiot, celem umorzenia, świadectwa energetyczne spotkają się z inną decyzja niż ich umorzenie – zgodnie z zasadami systemu – jest niezasadne i sprzeczne z przepisami, które nie zostały zakwestionowane przez Trybunał.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że podniesiony przez powoda zarzut nie zasługuje na aprobatę i uwzględnienie. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wskazane przez powoda orzeczenie TSUE - stanowiące podstawę jego skargi do wznowienia postępowania dotyczy wymierzenia przedsiębiorstwu energetycznemu kary pieniężnej, zaś nie jest ono sprawą dotyczącą realizacji obowiązku umarzania świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł energii, co w konsekwencji doprowadziło Prezesa URE do słusznej konstatacji o braku podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wskazanej przez powoda.

Dodatkowo, orzeczenie TSUE powinno być orzeczeniem precedensowym, w sposób nowatorski zmieniającym dotychczasową wykładnię prawa unijnego. „ Chodzi zatem o takie orzeczenie, które jako pierwsze wskazuje na konieczność innej wykładni, a tym samym zastosowania przepisu krajowego stanowiącego podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie, że podstawę wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis może stanowić każde orzeczenie TSUE, także to, z którego wynika już utrwalone stanowisko Trybunału co do wykładni norm prawa unijnego, odwołujące się do wcześniejszych, analogicznych już orzeczeń tego Trybunału, rzutujących na rozumienie prawa krajowego, pozostawałoby w sprzeczności z wyjątkowością tej podstawy wznowienia postępowania” (wyrok NSA z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt I FSK 966/21, Legalis nr 3060424). Zatem należy każdorazowo badać czy przedstawiono nowe spojrzenie na problem prawny, wymagającym zharmonizowania rozstrzygnięcia podjętego w określonej sprawie z danym orzeczeniem TSUE. Natomiast sam TSUE w pkt 19 motywów analizowanego orzeczenia wskazał, iż „ Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli w szczególności odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem”. Przepis ten został zastosowany.

Wskazać należy, że TSUE w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. C-220/23 przypomniał, że „ art. 108 ust 3 TFUE wprowadza prewencyjną kontrolę planów nowej pomocy. Celem tak skonstruowanej prewencji jest to, aby w życie była wprowadzana jedynie pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym. Aby zrealizować ten cel, wprowadzenie w życie zgłoszonego planu pomocy jest odroczone do czasu usunięcia wątpliwości co do jego zgodności z rynkiem wewnętrznym w drodze końcowej decyzji Komisji (wyrok z dnia 5 marca 2019 r., B. E.,C-349/17,EU:C:2019:172, pkt84i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie obowiązek zgłoszenia pomocy stanowi jeden z podstawowych elementów systemu kontroli ustanowionego traktatem (...) w dziedzinie pomocy państwa. (…) w sytuacji, w której Komisja, jak w niniejszej sprawie, wydała decyzję końcową– w przedmiocie pomocy, która została wprowadzona w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE–stwierdzającą zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 TFUE, decyzja ta nie skutkuje konwalidacją aktów wykonawczych, które były nieważne z tego powodu, że zostały wydane z naruszeniem zakazu wprowadzania w życie przewidzianego w tym art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie. (…) (wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., C. W.,C-445/19,EU:C:2020:952, pkt21). Dlatego „ system kar, który przewiduje kary pieniężne lub inne środki przymusu w celu zapewnienia wykonania przepisów krajowych uznanych za sprzeczne z prawem Unii, należy tylko z tego powodu uznać za sprzeczny z tym prawem (wyrok z dnia 11 września 2003 r., F.,C-13/01,EU:C:2003:447, pkt45i przytoczone tam orzecznictwo)” (postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. C-220/23, Legalis nr 3042237). Oznacza to, że analizowane postanowienie TSUE nie miało charakteru precedensowego, gdyż jedynie powielało utrwalone stanowisko, co do skutków notyfikacji w przedmiocie pomocy w odniesieniu do wcześniejszych aktów prawa wewnętrznego, oraz ich wpływu na możliwość karania za nieprzestrzeganie tych przepisów.

Na marginesie należy dodać, że moc wiążąca orzeczeń prejudycjalnych odnosi się przede wszystkim do ich sentencji. Podobnie jak złożenie skargi o wznowienie postępowania, która zgodnie z art. 145aa § 2 k.p.a. może zostać złożona w terminie 1 miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z powyższego można wywodzić, że sentencja jest kluczowym aspektem w kwestii złożenia skargi o wznowienie postępowania. W świetle poczynionych przez TSUE rozważań na zadane mu pytanie prejudycjalne TSUE udzielił odpowiedzi, że „ Artykuł 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji” (postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r., C-220/23, Legalis nr 3042237).

Stwierdzając zatem brak podstaw do uchylenia decyzji pierwotnej na podstawie art. 145aa § 1 k.p.a. pozwany w sposób prawidłowy orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 ust. 1 k.p.a.). Skoro bowiem nie stwierdzono w niniejszej sprawie istnienia przesłanek pozytywnych do wznowienia postępowania to z formalnego punktu widzenia należało odmówić tego wznowienia (co zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. nastąpiło po zbadaniu przyczyn wznowienia postępowania). Twierdzenie zaś powoda jakoby Prezes URE winien wydać decyzję stwierdzającą, że decyzja pierwotna została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na upływ czasu, jaki minął od dnia jej wydania jest chybione. Założenie to całkowicie pomija bowiem dyspozycję art. 151 § 2 k.p.a., który znajduje zastosowanie wówczas, gdy zastosowaniu art. 151 § 1 k.p.a. stoi na przeszkodzie przepis art. 146 § 1 k.p.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 479 ⁵³ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie powoda.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) na 720,00 zł.

sędzia Maciej Kruszyński