Wyrok z 1 czerwca 2026, sygn. IV U 69/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 1 czerwca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej

po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania B. X.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w I. z dnia 10 grudnia 2025 r., znak:(...)-(...)

o ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego

I oddala odwołanie,

II zasądza od B. X. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w I. kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.12.2025r, znak:(...)-(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. przyznał powodowi B. X. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1.05.2025r. do 31.05.2025r. w wysokości 80% podstawy wymiaru ustalonej w kwocie 8.477,21zł i od 1.06.2025r. do 25.07.2025r. w wysokości 80% podstawy wymiaru ustalonej w kwocie 8.962,28 zł.

Powód odwołał się od powyższej decyzji, wskazując, że się z nią nie zgadza, ponieważ niezdolność do pracy powstała dnia 10.05.2025r. w okresie trwania stosunku pracy, tj. w czasie biegnącego okresu wypowiedzenia, a tym samym przed ustaniem tytułu ubezpieczenia chorobowego. Ponadto, podkreślił, że choroba trwała nieprzerwanie po ustaniu zatrudnienia, a zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędnie zakwalifikował świadczenie jako zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia, co doprowadziło do bezpodstawnego ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Powód wniósł o zmianę decyzji bez ograniczenia wynikającego z art. 46 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przypisanych. Powołano podstawy prawne decyzji, a to art. 46 ustawy zasiłkowej i jego wykładnię potwierdzonej m.in. w postanowieniu SN z dnia 17.12.2025r. II USK 343/24. W uzasadnieniu wskazano, że podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia. Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3 miesiąca kwartału kalendarzowego, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w okresie od(...)u płatnika składek (...).pl sp. z o.o. z siedzibą w I. na stanowisku Kierownika Blacharni-Lakierni. /bezsporne/

Powód był niezdolny do pracy w okresach: od dnia 10.03.2025r. do 24.03.2025r., od 25.03.2025r. do 31.03.2025r., od 1.04.2025r. do 11.04.2025r.

Od dnia 1.05.2025r. powód jest uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Płatnik składek powoda dokonał korekty zaświadczenia Z-3, która została złożona przez zakład pracy dnia 8.12.2025r. Obliczona podstawa wymiaru zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia wynosiła (...)

Wobec powyższego za okres od 1.05.2025r. do 31.05.2025r. został powodowi przyznany zasiłek chorobowy w wysokości 80% podstawy wymiaru ustalonej w kwocie 8.477,21zł i od 1.06.2025r. do 25.07.2025r. w wysokości 80% podstawy wymiaru ustalonej w kwocie (...)

Dowód:

- akta ZUS w załączeniu

Ustaleń stanu faktycznego Sąd dokonał na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności akt ZUS.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

Zgodnie z art. 6 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Na podstawie art. 7 tejże ustawy zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała: 1) nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego; 2) nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Stosownie do art. 46 ustawy zasiłkowej podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia. Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3. miesiąca kwartału kalendarzowego, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do oceny prawnej zastosowanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mechanizmu ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, wynikającego z art. 46 ustawy zasiłkowej.

Powód wywodził, iż z uwagi na powstanie niezdolności do pracy w okresie biegnącego wypowiedzenia, a tym samym przed ustaniem tytułu ubezpieczenia chorobowego, jego świadczenie powinno być wypłacane bez ograniczenia wynikającego z art. 46 ustawy zasiłkowej. Podkreślał przy tym, że choroba trwała nieprzerwanie po ustaniu zatrudnienia, wobec czego organ rentowy błędnie zakwalifikował świadczenie jako zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia. Argumentacja ta nie znajduje jednak oparcia w obowiązujących przepisach prawa i stanowi wyłącznie subiektywną polemikę z jasnym brzmieniem ustawy.

W prawie ubezpieczeń społecznych należy bowiem kategorycznie odróżnić okres trwania tytułu ubezpieczenia chorobowego, który w przypadku pracownika bezwzględnie wygasa z dniem rozwiązania umowy o pracę, od okresu następczej ochrony gwarancyjnej po ustaniu tegoż tytułu. Przepisy statuujące prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia (art. 7 ustawy zasiłkowej) mają charakter wyjątkowy i zabezpieczający, określając warunki, w jakich zasiłek przysługuje osobie, której niezdolność do pracy powstała już po ustaniu zatrudnienia. Fakt, że były pracownik zachowuje w tym okresie prawo do określonych świadczeń (w tym zasiłku chorobowego oraz czasowego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej), nie oznacza kontynuacji ubezpieczenia chorobowego. Uprawnienia te stanowią bowiem przejaw ustawowo przewidzianej ochrony po ustaniu tytułu ubezpieczenia. To właśnie do tej specyficznej sytuacji, gdy tytuł ubezpieczenia już nie istnieje (stosunek pracy ustał), a świadczenie jest nadal należne i wypłacane za okres po tym terminie - ustawodawca adresuje normę z art. 46 ustawy, wprowadzając maksymalny limit podstawy wymiaru świadczenia finansowanego z funduszu ubezpieczeń społecznych.

W rozpoznawanej sprawie stosunek pracy powoda ustał z dniem 30.04.2025r., natomiast zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. przyznał zasiłek chorobowy za okres od 1.05.2025r. do 31.05.2025r. oraz od 1.06.2025r. do 25.07.2025r. Skoro w tym przedziale czasowym powód nie podlegał już pracowniczemu tytułowi ubezpieczenia, organ rentowy był bezwzględnie zobowiązany do zastosowania dyspozycji art. 46 powołanej ustawy. Obliczona na podstawie skorygowanego zaświadczenia Z-3 z dnia 8 grudnia 2025 r. wyjściowa podstawa wymiaru zasiłku chorobowego wynosiła(...) a zarazem znacząco przekraczała ustawowy limit. Tym samym organ rentowy w sposób w pełni uprawniony i poprawny ograniczył wysokość podstawy wymiaru do kwoty 8.477,21 zł za okres maja 2025 r. oraz do kwoty 8.962,28 zł za okres od 1 czerwca do 25 lipca 2025 r.

Prawidłowość takiej wykładni znajduje pełne poparcie w utrwalonym orzecznictwie, w tym w przywołanym przez organ rentowy postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II USK 343/24: „Zasada ustalania wysokości zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem (art. 36) nie ulega zmianie, w odniesieniu do okresu zasiłkowego, przypadającego po ustaniu tytułu ubezpieczenia, a w tym przypadku po ustaniu stosunku pracy. W art. 46 ustawy zasiłkowej, określona została jedynie górna granica wysokości podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Granicę tę stanowi kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia, ustalanego dla celów emerytalnych. W myśl zasady lege non distinguente, art. 46 ustawy zasiłkowej ma zastosowanie do wszelkich okresów pobierania zasiłku chorobowego, po ustaniu tytułu ubezpieczenia. W szczególności wykładnia językowo-logiczna nie pozwala na postawienie tezy, że ograniczenie wysokości podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, uregulowane w tym przepisie, ma miejsce tylko wówczas, gdy prawo do zasiłku powstało po ustaniu tytułu ubezpieczenia, a nie ma zastosowania w takiej sytuacji, gdy prawo powstało w czasie trwania tytułu ubezpieczenia i obejmuje również okres po jego ustaniu. Zasadą jest, że zasiłek chorobowy pełni funkcję rekompensującą utratę zarobku. Po ustaniu zatrudnienia pracownik nie pracuje, nie nabywa zatem prawa do wynagrodzenia. Co do zasady, nie ma więc podstaw do rekompensaty utraconego wynagrodzenia, gdyż utrata zarobku następuje w tym okresie nie na skutek choroby, lecz ustania zatrudnienia. Nie ma postaw do zakwestionowania, ze względów aksjologicznych, zróżnicowania wysokości zasiłku chorobowego, w zależności od tego czy przypada on na okres trwania ubezpieczenia, czy na okres po jego ustaniu. Odpadnięcie funkcji kompensacyjnej zasiłku w odniesieniu do okresu po ustaniu zatrudnienia, stanowi dostateczną podstawę do zróżnicowania (obniżenia w niektórych przypadkach) wysokości zasiłku. Cecha różnicująca, a mianowicie pozostawanie lub niepozostawanie w okresie ubezpieczenia, musi być uznana za relewantną.”

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. odwołanie oddalono.

Sąd zasądził od powoda na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tj. zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.