Wyrok z 23 lutego 2026, sygn. I C 1112/23
W skrócie
Sygn. akt: I C 1112/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 lutego 2026 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie: SSO Andrzej Kieć
po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2026 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) z siedzibą w D.
przeciwko W. J.
o zapłatę
1. oddala powództwo;
2. zasadza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
SSO Andrzej Kieć
Sygn. akt I C 1112/23
UZASADNIENIE
Powód (...) z siedzibą w D. wniósł o zasądzenie od pozwanej W. J. kwoty 116.883,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, uwzględniając poniesione przez powoda koszty w elektronicznym postępowaniu upominawczym. W uzasadnieniu wskazał, iż żądanych roszczeń dochodzi z tytułu zawartej przez poprzednika prawnego powoda z pozwaną umowy kredytu gotówkowego z dnia 22 marca 2017 roku. Umowa ta została, z związku z zaprzestaniem spłacania przez pozwaną należności, przez powoda wypowiedziana. Przed wniesieniem pozwu powód wezwał pozwaną do zapłaty dochodzonych świadczeń.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu wskazała, iż umowa nie została kredytowa nie została skutecznie wypowiedziana przez bank. Nadto podniosła, iż umowa kredytu narusza przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, co skutkuje zastosowaniem sankcji kredytu darmowego. W spornej umowie kredytowej do kwoty kredytu zostały doliczone koszty prowizji oraz opłata dla pośrednika, co jest sprzeczne z ustawową definicją całkowitej kwoty kredytu. Strona pozwana zwróciła również uwagę na nieważność umowy kredytowej z uwagi na zastosowanie stopy referencyjnej WIBOR 3M, która pozwala bankowi udzielającemu kredytu swobodnie decydować o wysokości jego oprocentowania. Umowa nie określa sposobu kalkulacji stopy WIBOR 3M oraz sposobu i miejsca jej publikowania, tym samym nie określając rzeczywistego kosztu kredytu ani wysokości miesięcznego zobowiązania względem banku. Pozwana wskazała również, iż postanowienia umowy obejmujące opłaty i prowizje należy uznać za abuzywne; przewidują kwotę rażąco wygórowaną i w żaden sposób nie uzasadnioną rzeczywistymi kosztami. Pozwana podniosła, że roszczenie nie jest udowodnione ani co do wysokości ani co do zasady. Powód nie wykazał swojej legitymacji do dochodzenia wymienionej w pozwie kwoty.
Sąd ustalił, co następuje:
Pozwana W. J. w dniu 22.03.2017 r. zawarła z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w D., reprezentowanym przez (...) (...) Spółka Akcyjna umowę nr (...) o udzieleniu kredytu konsolidacyjnego, na mocy której bank udzielił kredytobiorcy kredytu w wysokości 129.921,67 zł. Na kwotę kredytu składała się kwota 97.493 zł na spłatę zobowiązań powódki w postaci innych kredytów/pożyczek, kwota na cele konsumpcyjne w wysokości 1.000 zł, kwota przeznaczona na sfinansowanie prowizji za udzielenie kredytu w wysokości 26.504,02 zł (punkt II B ust. 2.3) oraz kwota przeznaczona na sfinansowanie opłaty uiszczanej przez klienta na rzecz pośrednika kredytowego w wysokości 4.924,65 zł (punkt II B ust.2.4 umowy).
Jako całkowitą kwotę kredytu, która stanowi sumę wszystkich środków pieniężnych, które zostaną udostępnione klientowi na podstawie kredytu, umowa w pkt II C wskazała kwotę 98.493 zł.
Klient zobowiązywał się do spłaty kredytu wraz z należnymi opłatami, prowizjami i odsetkami w 144 ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych w dniu 10 każdego miesiąca w wysokości 1.503,94 zł, przy czym ostatnia rata kredytu płatna w dniu 12.03.2029 r. miała mieć charakter wyrównujący i wynosić 1504,43 zł (pkt II J umowy).
Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, która wynosiła 9,40% w stosunku rocznym. Wysokość zmiennej stopy procentowej ustalana była jako suma zmiennej stopy bazowej obowiązującej w banku oraz stałej marży banku wynoszącej 7,67% (pkt II G umowy).
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu wynosiła 16,61%. Całkowita kwota do zapłaty to suma całkowitego kosztu kredytu wynoszącego 118.074,85 zł oraz całkowitej kwoty kredytu – 98.493 zł, co daje całkowitą kwotę do zapłaty przez klienta w wysokości 216.567,85 zł (pkt II I umowy).
Stopa bazowa ulegała zmianie w okresach trzymiesięcznych liczonych od pierwszego dnia miesiąca, w którym została zawarta umowa kredytu. Stopa bazowa na każdy kolejny trzymiesięczny okres kalendarzowy jest równa średniej arytmetycznej stopy referencyjnej WIBOR 3 M (publikowanej w ogólnopolskiej prasie codziennie lub w Internecie, np. www.bankier.pl, www.money.pl i zaokrąglonej do drugiego miejsca po przecinku), obowiązującej w ostatnich 5 dniach roboczych poprzedzających ostatni dzień roboczy poprzedniego trzymiesięcznego okresu kalendarzowego. Aktualna wysokość stopy bazowej była publikowana na stronie internetowej banku jak również w placówkach pośrednika kredytowego oraz agenta – pośredniczących przy zawarciu umowy kredytu (pkt III ust. 1.1). Zgodnie z pkt III ust. 1.2 stopa bazowa miała ulegać zmianie również w przypadku, gdy średnia arytmetyczna stopy referencyjnej WIBOR 3M, wyliczona zgodnie z ust. 1.1 , będzie się różniła od poprzedniej stopy bazowej o co najmniej 0,0001%, niezależnie od tego, czy zmiany te nastąpią na korzyść klienta, czy na korzyść banku. Oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej oznacza, że w trakcie trwania umowy kredytu oprocentowanie kredytu może ulec obniżeniu jak i podwyższeniu. Klient ponosił ryzyko, że w przypadku wzrostu stopy bazowej wyższe będzie oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej.
W pkt III ust. 6.2 umowy ustalono, że bank może wypowiedzieć umowę kredytu z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia w przypadku braku spłaty kwot kredytu w terminie ich wymagalności. Zgodnie z pkt III ust. 6.5 umowy w następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia umowy kredytu, niespłacona część kredytu wraz z odsetkami staje się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym, od którego bank nalicza i pobiera odsetki od zadłużenia przeterminowanego. Zgodnie z pkt III. 9.2.1 umowy ulega ona rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu.
Pozwana w 2017 r. zawarła umowę kredytu konsolidacyjnego za pośrednictwem pośrednika kredytowego, który zaproponował jej kredyt przeznaczony na spłatę wcześniejszych zobowiązań. Zaproponowano jej kwotę 98.493 zł, przy czym do kwoty tej doliczono prowizję w wysokości 26.504,02 zł, a także dodatkową prowizję dla pośrednika w kwocie 4.924,65 zł. Pozwana nigdy nie była w oddziału banku, wszystkie formalności były dokonywane za pośrednictwem (...), który zaproponował jej kredyt konsolidacyjny w(...). Pozwana zapoznała się z umową przed jej podpisaniem, aczkolwiek postanowienia umowne nie były dla niej w pełni zrozumiałe. W szczególności wątpliwości powódki budziły postanowienia dotyczące wysokości ustanowionej prowizji. Od przewidzianych prowizji bank pobierał oprocentowanie. Pozwanej szczególnie zależało na spłacie wcześniejszych zobowiązań, wobec czego zdecydowała się zawrzeć z poprzednikiem prawnym powoda umowę. W chwili zawierania umowy pozwana miała 67 lat, pozostawała na emeryturze, powódka posiada wykształcenie zawodowe. Postanowienia umowy nie były negocjowane. Strona pozwana nie posiadała wiedzy w zakresie mechanizmu oprocentowania. Nie wiedziała również czym jest stawka WIBOR. Pozwana przez kilka lat regulowała swoje zobowiązanie terminowo, nie zalegając ze spłatą zaległości. Pozwana zaprzestała spłacania rat w związku z ciężką sytuacją życiową i finansową. Pozwana nie składała wobec banku oświadczenia o kredycie darmowym.
Kredyt został wypłacony pozwanej w następujący sposób: kwota 1000 zł na rachunek powódki, kwota 97.493 zł na rachunki wierzycieli powódki, kwota 26.504,02 zł z tytułu prowizji od udzielonego kredytu na rachunek banku udzielającego kredytu, kwota 4.924,65 zł na rachunek pośrednika kredytowego. Bank od całej kwoty kredytu, w tym przewidzianych prowizji, naliczał odsetki.
Pozwana dokonywała spłat kredytu, począwszy od 6.04.2017r. Pozwana na poczet kredytu spłacała raty w wysokości 1.504,43 zł (do maja 2020r) a następnie w wysokości1376,87 zł (do kwietnia 2021r); w późniejszym czasie na poczet rat wpłacała kwoty w różnej wysokości (od 100 zł do 3.000 zł).
Pismem z 25.05.2021 r. (...) S.A. wezwał pozwaną do spłaty zaległości w wysokości 1279,90 zł (w tym 726,91 zł z tytułu kapitału, 549,31 zł z tytułu odsetek umownych, 3,69 zł z tytułu odsetek karnych), informując jednocześnie, że zgodnie z art. 75c ustawy Prawo bankowe istnieje możliwość złożenia w ciągu 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma wniosku o przeprowadzenie restrukturyzacji zadłużenia. Pismo zostało nadane doręczone pozwanej 31.05.2021 r.
W dniu 20.07.2021 r. (...) S.A. sporządził pismo zatytułowane „wypowiedzenie umowy kredytu wraz z wezwaniem do zapłaty całości należności”, w którym oświadczono o wypowiedzeniu umowy nr (...) z dnia 22.03.2017 r. zgodnie z postanowieniami Umowy Kredytu i Regulaminu Kredytowania. Kwota należności na dzień 19.07.2021 r. została określona jako 101.049,49 zł, w tym: kapitał w kwocie 99.252,92 zł, odsetki umowne w kwocie 1.770,09 zł oraz odsetki karne w kwocie 26,49 zł. Wyżej wymieniona kwota miała zostać wpłacona na konto banku w nieprzekraczalnym terminie trzydziestu dni. Natomiast w przypadku uregulowania kwoty 5.331,33 zł wynikającej z niedotrzymania terminów płatności rat w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, bank miał potraktować wypowiedzenie jako niebyłe, niezłożone i niewywołujące skutków prawnych. Przedmiotowe pismo zostało doręczone pozwanej w dniu 29.07.2021r.
W dniu 08.09.2012 r, (...) zawarł z powodem umowę sprzedaży wierzytelności, mocą której przeniósł na powoda (...), na podstawie której powód nabył wierzytelności wobec pozwanej W. J..
/dowody: umowa (...) o udzielenie (...) Konsolidacyjnego wraz zawarta pomiędzy (...) S.A. a pozwaną k. 6-11, dyspozycja wypłaty kredytu k.11, , historia spłat 12-26, historia odsetek k. 27-31, wezwanie do zapłaty z 25-05-2021r wraz z potwierdzeniem odbioru k. 32-33, wypowiedzenie umowy z 20-07-2021 wraz z zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz pełnomocnictwem dla osoby składającej k. 34-35, k.36,338, umowa cesji wierzytelności wraz z załącznikami zawarta zawarta pomiędzy (...)S.A. oraz (...) k. 39-60, przesłuchanie powódki na rozprawie z dnia 16.09.2026 r. k. 170, e-protokół k.172/
Dowody z dokumentów nie zostały zaprzeczone co do swej prawdziwości. Zgodnie z art. 243 2 k.p.c., dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Ich prawdziwość oraz autentyczność nie została w sposób zakwestionowana przez stronę pozwaną i nie wzbudziła również wątpliwości Sądu. Zeznania pozwanej - w przyjętym zakresie - posłużyły ustaleniu sfery motywacyjnej i okoliczności dotyczących zawierania i wykonywania spornej umowy; sąd zeznania uznał za wiarygodne albowiem były logiczne, konsekwentne i znajdowały odbicie w pozostałym materiale dowodowym.
Sąd zważył, co następuje:
Dochodzona należność wynika z umowy kredytu zawartej przez pozwaną z (...) S.A. w dniu 22.03.2017 r..
W dniu 15.12.2022 r. powód złożył w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew przeciwko pozwanej o to samo roszczenie, które jest podstawą niniejszego pozwu. 23.05.2023 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny wydał postanowienie o umorzeniu postępowania na skutek wniesienia przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty.
Pozwem wniesionym w niniejszej sprawie powód dochodzi kwoty 116.883,25 zł na którą składają się następujące kwoty: 96.587,66 zł tytułem niespłaconego kapitału, 1.200,66 zł tytułem odsetek umownych, naliczonych od dnia 10.05.2021 r. do dnia 13.09.2021 r. według stopy procentowej w wysokości 7.2%, zgodnie z postanowieniami umowy oraz zgodnie z tabelą oprocentowania opłat i prowizji, 14.869,35 zł tytułem odsetek karnych za opóźnienie, naliczonych przez bank od niespłaconego kapitału od dnia 20.09.2021 r. do 05.08.2022 r. oraz 4.225,58 zł tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych przez powoda od niespłaconego kapitału od dnia 06.08.2022 r. do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu w EPU.
Za niezasadny uznał sąd zarzut braku legitymacji czynnej powoda. Powód wykazał, iż w dniu 8.09.2022r na podstawie umowy przelewu wierzytelności nabył od (...) S.A. wierzytelność przysługująca mu wobec W. J. a opisanej w załączniku nr 1 do umowy przelewu wierzytelności (k.51,52).
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, pozwana i (...) S.A. sposób skuteczny zawarły sporną umowę o kredyt konsolidacyjny.
Umowa nie narusza przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Wysokość ustalonej w umowie prowizji mieści się w granicach ustalonych przez treść art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku, który określa pozaodsetkowe koszty kredytu. Pobieranie prowizji jest rzeczą powszechną w umowach kredytu, należy mieć tylko na względzie, aby nie była wygórowana. W ocenie Sądu, w świetle przepisów Prawa bankowego oraz ustawy o kredycie konsumenckim, pobieranie odsetek od części kredytu przeznaczonej na sfinansowanie jego kosztów jest co do zasady dopuszczalne. Ustawa o kredycie konsumenckim nie wyłącza stosowania przepisów prawa bankowego wobec kredytów konsumenckich udzielanych przez banki
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim umowa o kredyt konsumencki co do zasady powinna określać m. in.
- całkowitą kwotę kredytu;
- stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;
-rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia;
-informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;
- roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu.
Analiza treści umowy prowadzi do wniosku, iż sporna umowa spełnia wszelkie warunki określone przez przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Dokument zawiera dane dotyczące stopy oprocentowania (stopa zmienna), jej wysokość w chwili zawierania umowy (9,40%), jej składniki (suma stawki WIBOR 3M ze wskazaniem jej wysokości w chwili zawierania umowy oraz stałej marży wynoszącej 7,76%). Umowa zawiera roczną rzeczywistą stopę oprocentowania oraz założenia jakie legły u podstaw jej ustalenia (wysokość odsetek (kosztów), wysokość prowizji). Wskazana jest całkowita kwota do zapłaty ustalona na dzień zawarcia umowy (216.567,85 zł) jako suma całkowitego kosztu kredytu (118.074,85 zł) oraz całkowitej kwoty kredytu (98.493).
Zarówno określenie wysokości RRSO, jak i zasada naliczania odsetek umownych nie narusza ustawy o kredycie konsumenckim, ponadto są precyzyjnie i zgodnie z tą ustawą określone w umowie. Żaden przepis nie zakazuje kredytowania prowizji (a w konsekwencji zaliczenia kredytowanej prowizji do oprocentowania). Nakazuje jedynie określenie całkowitej kwoty kredytu bez uwzględnienia prowizji, co w umowie miało miejsce.
Jak wynika z e zgromadzonego materiału dowodowego, pozwana nigdy nie złożyła przy tym skutecznego oświadczenia o kredycie darmowym.
Za niezasadne uznał sąd zarzuty strony pozwanej dotyczące nieważności umowy z uwagi na zastosowanie stopy referencyjnej WIBOR 3M. stosowanie tej stawki w umowach kredytowych jest powszechnie przyjęte, dominująca linia orzecznicza wyklucza możliwość uznania nieważności umowy z uwagi na stosowanie przy obliczaniu oprocentowania w w umowach kredytowych stawki WIBOR.
Zagadnieniem budzącym uzasadnione wątpliwości w niniejszym postępowaniu jest kwestia prowizji banku, ustalonej przy zawarciu umowy, zwłaszcza kwota 26.504,02 zł, które w całości doliczone została do kwoty kredytu i od których bank pobierał oprocentowanie. Zastanowić się zatem należało, czy ustalona w umowie kredytu na tak wysokim poziome kwota prowizji w istocie nie zmierzała do obejścia ustawowego limitu odsetek i nie stanowiła dodatkowego, ukrytego i nieekwiwalentnego zysku banku.
Z powyższych względów należało ustalić, czy postanowienia umowy zawartej w dniu 22.03.2017 r. były dla stron wiążące w zakresie ustalającym prowizję na tak wysokim poziomie, bez odniesienia jej do jakichkolwiek obiektywnych kryteriów, ponoszonych przez bank kosztów a tym samym czy ekwiwalentność świadczeń stron została zachowana. Sąd powinien z urzędu dokonywać oceny postanowień zawartych umów, a także postanowień samych wzorców umów, co do ich zgodności z prawem. Ocena ta zawsze powinna zostać dokonana in concreto w toczącym się między bankiem, a konsumentem sporze, którego przedmiotem są skutki prawne określonego postanowienia umowy. Strona pozwana podniosła przy tym zarzut, iż postanowienia umowne dotyczące przewidzianej w umowie prowizji stanowią niedozwolone postanowienia umowne.
Umowy konsumenckie podlegają ocenie w świetle klauzuli generalnej z art. 385 1 § 1 k.c. z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez profesjonalny podmiot udzielający kredytów. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie umowy może zatem zostać uznane za niedozwolone po łącznym spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek.
W rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. „rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. A postanowienie umowne kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami wówczas, gdy rażąco narusza jego interesy. W stosunkach z konsumentami dobre obyczaje powinny się wyrażać informowaniem o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równorzędnego partnera umowy.
Postanowienie spornej umowy, w tym dotyczące prowizji, nie były indywidualnie negocjowane.
W spornej umowie kredytowej bank przewidział dwie prowizje: w wysokości 4.924,65 zł przeznaczoną na sfinansowanie pośrednika kredytowego oraz w wysokości 26.504,02 zł. Prowizję przeznaczoną na koszt pośrednika kredytowego uznać można za prawnie dopuszczalną; dotyczyła ona koszty pozyskania klienta. Inaczej jednak rzecz przedstawia się odnoście drugiej prowizji.
W ocenie sądu za niezgodny z dobrymi obyczajami i naruszający interesy konsumenta należy uznać zapis umowy dotyczący prowizji banku w wysokości 26.504,02 zł, przy braku wskazania jej przeznaczenia i wykazania jej zasadności stosowania., Przedmiotowe postanowienie umowy zostało przez powodowy Bank zastrzeżone w sposób i w wysokości znacznie przekraczających możliwą do przyjęcia, bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego, granicę. Tak określona, bezwarunkowa wysokość prowizji nie ma żadnego uzasadnienia, w szczególności w zyskach osiąganych w ramach normalnej i rzetelnie prowadzonej działalności gospodarczej i należy ją uznać za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z tradycyjną zasadą uczciwości i rzetelności kupieckiej. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 27 lipca 2000 roku (IV CKN 85/00) wskazał, że ocena zgodności umów z tymi zasadami pozostawiona zostaje sądom, dokonującym jej na podstawie znajomości zjawisk ekonomicznych i społecznych wyprowadzonej z doświadczenia życiowego.
Reasumując stwierdzić należy, że motywem działania poprzednika prawnego powoda przy ustalaniu prowizji na tak wysokim pułapie było wprowadzenie pozwanej w błąd i osiągniecie jej kosztem wyższego zysku, aniżeli wynikający z pobrania odsetek, nawet tych maksymalnych. Sąd nie zamierza kwestionować prawa banku do pobierania prowizji w ogóle, czy nawet w znacznej wysokości, jednakże wysokość prowizji powinna pozostawać w rozsądnej proporcji do kwoty kredytu, okresu rzeczywistego trwania umowy, czy też innych obiektywnych warunków, których istnienie i racjonalność wykazać powinna strona powodowa. Jedyną sankcją w takiej sytuacji jest wyeliminowanie nieuczciwego warunku z umowy w całości. Potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r., C-349/18.
W okolicznościach niniejszej sprawy poprzednik prawny powoda (bank) udzielił pozwanej (będącej emerytką poszukującą kredytu konsolidacyjnego) kredytu, do której wliczył koszty prowizji stanowiącej łącznie 23,78% łącznej kwoty kredytu tj. kwoty kredytu obejmującej również prowizje (biorąc pod uwagę tylko prowizję w wysokości 26.504,02 zł, prowizja ta stanowiła 20% łącznej kwoty kredytu). Jednocześnie bank oprocentował kwoty wynikające z prowizji. Skutkiem tego powódka rzetelnie spłacając kredyt w okresie od kwietnia 2017r do maja 2021r (tj. przez okres 50 miesięcy) nie spłaciła niemal w ogóle kwoty kapitału kredytu (w pozwie wskazano, iż niespłacony kapitał kredytu to kwota 96.587,66 zł).
Tego rodzaju działania banku są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, rażąco naruszają interes konsumenta i nie zasługują na ochronę.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd uznała, że postanowienie zawarte w punkcie II.B 2.3 umowy kredytu przewidujące zapłatę prowizji w wysokości 26.504,02 zł stanowi niedozwolone postanowienie umowne i jest bezskuteczne wobec pozwanej – z mocy art. 385 1 § 2 k.c.
Należało zatem ocenić sporny stosunek prawny wynikający z umowy kredytowej, po wyeliminowaniu z niej wskazanej klauzuli abuzywnej.
Na rozprawie w dniu 16.09.2025 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do przedłożenia, w terminie 14 dni, wyliczenia jak kształtowałoby się saldo zadłużenia pozwanej na dzień 25.05.2021 r. (wezwanie do zapłaty zaległości) i na dzień 20.07.2021 r. (wypowiedzenie umowy) przy założeniu, że kwota kredytu byłaby od początku niższa o 26.504,02 zł (o prowizję w tej wysokości) i wynosiłaby 103.417,65 zł, przy uwzględnieniu dokonanych przez pozwaną wpłat na poczet umowy kredytu pod rygorem uznania, iż w powyższych datach pozwana nie posiadała zaległości w spłacie kredytu oraz wyliczenia w tej kwestii w drodze opinii biegłego. Strona powodowa nie przedstawiła w wyznaczonym terminie wymaganych wyliczeń, mimo zobowiązania Sądu, ani nie wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, co uniemożliwiło weryfikację zasadności twierdzeń strony powodowej co do wysokości dochodzonego roszczenia.
W tej sytuacji, dążąc do ograniczenia kosztów procesu, Sąd zdecydował się na poczynienie uproszczonych obliczeń matematycznych, które pozwolą na ocenę czy pozwana w dacie wezwania do zapłaty rzekomych zaległości kredytowych istniejących na dzień 25.05.2021r, faktycznie posiadała zaległości uzasadniające wypowiedzenie umowy. Z uproszczonych wyliczeń wynika, że suma rat za okres od kwietnia 2017 do maja 2021 (tj. od zawarcia przez pozwaną i poprzednika prawnego powoda umowy kredytu do wezwania do zapłaty wystosowanego do powódki przez bank) to około 75.200 zł, przy założeniu że na ten okres składało się 50 miesięcy, a każda rata stanowiła, zgodnie z postanowieniami umownymi, kwotę 1504 zł. Gdyby raty były niższe o ok. 20% (tj. bez zakwestionowanej prowizji wliczonej do kwoty kredytu) to jedna rata wynosiłaby około 1.203 zł, (a więc około 300 zł mniej), co w okresie 50 miesięcy dałoby kwotę 60.150 zł. Różnica wynosi zatem 15.050 zł.
Zaległości wyliczone przez bank na dzień 25.05.2021r wynosiły 1279,90 zł Uwzględniając oszacowaną różnicę w należnej bankowi kwocie spłat, stwierdzić należało, iż na dzień wezwania do zapłaty, jak i na dzień wypowiedzenia umowy, pozwana nie posiadała zaległości w spłatach, uzasadniających dokonanie wypowiedzenie umowy.
Wypowiedzenie umowy z dnia 20.07.2921r dokonane przez bank było zatem nieskuteczne.
Wobec powyższego należało powództwo oddalić.
O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 98 kpc, zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty składają się koszty zastępstwa procesowego wg par.2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (5400 zł). Koszty zasądzono z urzędu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – zgodnie z art. 98 par. 1 1 kpc.
SSO Andrzej Kieć