Wyrok z 10 marca 2026, sygn. I C 433/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 marca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie

Przewodniczący: Sędzia Anna Zagroda

Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Marszałek

po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 roku w J.

na rozprawie

sprawy z powództwa: (...) Bank (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w D.

przeciwko: U. D.

o zapłatę

I.

zasądza od U. D. na rzecz (...) Bank (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w D. kwotę 26983,75 zł (dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt trzy złote siedemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2021 roku do dnia zapłaty;

II.

oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.

zasądza od U. D. na rzecz (...) Bank (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w D. kwotę 4518,80 zł (cztery tysiące pięćset osiemnaście złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Anna Zagroda

Sygn. akt I C 433/22

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 25 lutego 2022 roku (data nadania pocztowego) powód (...) Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w L., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata (pełnomocnictwo k. 11), wniósł o zasądzenie od T. L. kwoty 30700,14 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 29181,70 złotych od 6 maja 2021 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 złotych tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 24 marca 2020 roku zawarł z pozwaną umowę pożyczki pieniężnej o numerze (...). Umowa została zawarta w formie elektronicznej za pośrednictwem bankowości internetowej powoda. Zgodnie z umową całkowita kwota pożyczki wyniosła 32300 złotych, całkowite koszty pożyczki obejmujące odsetki od pożyczki (...),70, całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę (...),70 złotych. W trakcie obowiązywania umowy pozwana nie spłaciła pożyczki, dlatego powód wezwał ją do uregulowania wymagalnego zadłużenia, wskazując, że w przypadku jego nieuiszczenia w wyznaczonym terminie może wypowiedzieć umowę z żądaniem natychmiastowej spłaty całości zobowiązania. Z powodu braku reakcji pozwanej, powód wypowiedział umowę pożyczki i poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Na kwotę dochodzoną pozwem składały się kwoty: niespłaconego kapitału w kwocie 29181,70 zł, odsetki umowne kapitałowe w kwocie 861,33zł, odsetki umowne za opóźnienie w kwocie 657,11zł. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie VI Nc-(...) w dniu 26 czerwca 2021 roku wydał nakaz zapłaty, któremu postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 roku została nadana klauzula wykonalności. Na podstawie tego tytułu wykonawczego powód złożył wniosek o wszczęcie egzekucji. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Radomiu Michała Berlińskiego pod sygnaturą Km 2177/21. W związku z przywróceniem terminu do złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W toku tego postępowania zostały wyegzekwowane od pozwanej kwoty: 494,04 zł wpływ do powoda w dniu 13 października 2021 roku, 26,19 zł wpływ do powoda w dniu 12 stycznia 2022 roku (pozew k. 7-9).

W odpowiedzi na pozew z dnia 26 maja 2022 roku pozwana T. L. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu pozwana zakwestionowała powództwo co do wysokości i zasady. Podniosła, że umowa pożyczki została zawarta przez osobę trzecią przy użyciu aplikacji AnyDesk bez jej ingerencji, wiedzy i zgody, środki zostały przelane na konto nieznanego podmiotu znajdującego się w T.. Pozwana złożyła zawiadomienie na policję o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 286 kk, zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze. Pozwana zarzuciła bankowi, że niezrozumiałym jest, dlaczego zdecydował się przelać środki na podstawie zawartej umowy za granicę bez upewnienia się, że wskazane przez pożyczkodawcę konto należy do pozwanej (odpowiedź na pozew k.105-106v).

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 roku Sąd zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przygotowawczego w sprawie RP I Ds.6.2021, nadzorowanego przez Prokuraturę Regionalną w Lublinie (postanowienie k.154).

Postanowieniem z dnia 13 października 2025 roku Sąd podjął zawieszone postępowania w sprawie – na podstawie art. 180§ 1 pkt 4 k.p.c. wobec ustalenia, że postępowanie przygotowawcze po dwóch latach od zawieszenia postępowania nadal było w toku i to w fazie in rem.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 19 marca 2020 roku T. T. (następnie L.) podczas przeglądania portalu społecznościowego D., natrafiła na reklamę, w której znajdował się filmik przedstawiający jak można szybko zarobić pieniądze. Po obejrzeniu filmiku T. T. została przekierowana na inną stronę w celu podania numeru telefonu i adresu poczty elektronicznej do kontaktu. W dniu 20 marca 2020 roku z T. T. skontaktował się telefonicznie przedstawiciel (...), który przedstawił zasady działania profilu T.. Mężczyzna ten miał akcent ukraiński lub rosyjski, zaproponował szybki zarobek, powiedział, że na początek T. T. musi wpłacić na konto kwotę w dolarach, poradził jej, żeby założyła aplikację AnyDesk, przez którą pomoże jej zarobić pieniądze. T. T. założyła profil i zainstalowała na swoim komputerze program AnyDesk, wpłaciła kwotę w dolarach przelewem na rachunek bankowy, który udostępniła jej ta osoba. Przelewy te T. T. autoryzowała, otrzymywała z banku hasło do przelewu w drodze sms, które osobiście wpisała, żeby potwierdzić przelew. Osoba ta przygotowała przelew, tzn. wpisała numer rachunku bankowego, tytuł, kwotę. Byli oni wówczas połączeni telefonicznie i przez komputer. Wpłacona kwota służyła do inwestowania. T. T. mogła w każdej chwili wejść na konto do zakupu kryptowalut, wchodziła na stronę (...), tam były jej dane, były dane ile zainwestowała pieniędzy, w co zainwestowała, miała swój login, nazwę. Po miesiącu T. T. miała wzrost, sprawdzała konto co dwa dni. W międzyczasie osoba kontaktowała się z T. T. i sprawdzała, czy dobrze inwestowała, podpowiadała w co inwestować. T. T. kupowała złoto, ropę, po wybuchu pandemii kupowała środki opatrunkowe, nie kupowała kryptowalut. Po jakimś czasie mężczyzna zadzwonił ponownie do T. T., powiedział, że dobrze jej idzie i żeby więcej zarobić, trzeba więcej zainwestować. Poprosił, aby T. T. zalogowała się na swój rachunek bankowy w (...) Bank (...), co zrobiła wpisując pojedyncze znaki w dłuższym haśle. W dniu 24 marca 2020 roku po zalogowaniu się na rachunek bankowy T. T. nie widziała strony banku, tylko stronę profilu (...), była połączona z mężczyzną telefonicznie i przez AnyDesk. Przyszedł jej sms, że został pobrany kredyt w kwocie 38200 zł. T. T. zaczęła krzyczeć, że nie chce tego kredytu, żeby został zwrócony. Mężczyzna uspokajał, że jak chce zarobić, to musi więcej wpłacić (dowód: zeznania pozwanej k. 138-139, 173-174).

W dniu 24 marca 2020 roku (...) Bank (...) SA dokonał przelewu środków z pożyczki w kwocie 32300 zł na rzecz T. T.. Przelew nastąpił na rachunek bankowy T. T. (d: potwierdzenie przelewu k. 37, zeznania pozwanej k.173-174). Następnie podczas tego dalszego połączenia w dniu 24 marca 2020 r. T. T. dokonała kilku przelewów na konto banku w T. w USD. Każdy przelew był autoryzowany przez T. T., bank wysyłał sms z żądaniem podania kodu, T. T. zautoryzowała wszystkie przelewy wpisując nadesłany kod autoryzacyjny i potwierdzając przelewy. Po kilku dniach od dokonania tych przelewów T. T. przestała mieć dostęp do profilu na (...), mężczyzna przestał się odzywać telefonicznie. Mężczyzna odezwał się po pół roku pytając jak idzie inwestowanie. T. T. powiedziała, że sprawa jest w prokuratorze, mężczyzna powiedział, żeby się nie martwiła, że oddadzą jej pieniądze. Powiedział, żeby znowu się połączyli, ale laptop T. T. był zabezpieczony na policji (dowód: zeznania pozwanej k. 173-174).

Bank odzyskał część pieniędzy przekazanych w dniu 24 marca 2020 roku T. T.. Bank pobrał z jej rachunku bankowego na poczet spłaty pożyczki w okresie od kwietnia 2020 r do listopada 2020 r. łącznie kwotę 4796,02 zł, w tym na poczet kapitału pożyczki kwotę 3612,34 zł, na poczet odsetek umownych kwotę 1144,30 zł, na poczet odsetek karnych kwotę 39,38 zł. Kolejne kwoty nie były pobierane z tego rachunku bankowego przez bank, ponieważ nie znajdowały się na nim środki pieniężne. T. L. nie dokonywała dobrowolnie wpłat na rzecz banku (dowód: rozliczenie umowy kredytu k. 38).

W dniu 3 kwietnia 2020 roku T. T. (ob. L.) złożyła https: //trandersroom.partnergroupe.com oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 19 marca 2020 roku. Jednocześnie wezwała https: //trandersroom.partnergroupe.com do zwrotu sumy depozytu na łączna kwotę 8488,40 USD wpłaconej za pośrednictwem Karty Debetowej (...)/MasterCard o godz. 12.57 czasu polskiego w dniu 19 marca 2020 roku, w dniu 24 marca 2020 roku godz. 11:42 kwota 5000 USD, 24 marca 2020 roku godz. 11:46 kwota 2000 USD, 25 marca 2020 roku godz. 17:22 kwota 1250 USD (dowód: oświadczenie o odstąpieniu od umowy k. 68).

W dniu 24 czerwca 2020 roku T. T. (ob. L.) złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na doprowadzeniu jej w okresie marca 2020 roku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez firmę (...) za pomocą wprowadzenia w błąd poprzez przekazanie nieprawdziwych informacji dotyczących możliwości zarobienia pieniędzy dokonując zakupu kryptowalut, a także zaciągnięcia kredytu na dane zgłaszającej na rachunku bankowym prowadzonym przez bank (...) Bank (...). W dniu 1 marca 2021 roku Prokuratura Okręgowa w Radomiu wszczęła śledztwo o czyn z art. 286§ 1 k.k. Obecnie postępowanie jest prowadzone przez Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości Policji pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w B.. Pozostaję ono w toku w fazie in rem (dowód: potwierdzenie złożenia zawiadomienia k.69, pismo k.148,158, notatka urzędowa k.164,165).

Pismem z dnia 2 listopada 2020 roku (...) Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w L. wezwał T. T. do zapłaty zaległej kwoty 1707,05 zł w nieprzekraczalnym terminie 14 dni roboczych od daty otrzymania pisma. Jednocześnie Bank poinformował ją, że w terminie 14 dni roboczych od dnia odebrania pisma może złożyć wniosek o restrukturyzacje zadłużenia. Pismo zostało doręczone w dniu 13 listopada 2020 r. (dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty k.41-41v, śledzenie przesyłki k.42-42v).

Pismem z dnia 11 stycznia 2021 roku (...) Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w L. wypowiedział T. T. umowę pożyczki o numerze (...) z 30 dniowym okresem wypowiedzenia oraz wezwał ją do zapłaty kwoty 30793,25 zł pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Wypowiedzenie zostało doręczone T. T. w dniu 27 stycznia 2021 roku, roszczenie według banku stało się wymagalne w dniu 27 lutego 2021 roku (dowód: pismo zawierające wypowiedzenie umowy k.43-43v, śledzenie przesyłki k.44-44v).

Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 roku (...) Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w L. wezwała T. T. do zapłaty kwoty 30592,72 zł w nieprzekraczalnym terminie do dnia 4 maja 2021 r. (dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty k.45).

Pozwem z dnia 6 maja 2021 roku wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym (...) Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w L. wniósł o zasądzenie od T. L. kwoty 30700,14 zł. W dniu 24 czerwca 2021 roku Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin -Zachód w Lublinie w sprawie o sygn. akt VI Nc–e (...) wydał nakaz zapłaty w postanowieniu upominawczym, któremu w dniu 26 sierpnia 2021 roku została nadana klauzula wykonalności. W dniu 6 października 2021 roku T. L. złożyła wniosek o uchylenie klauzuli wykonalności nadanej nakazu, udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty wraz ze sprzeciwem. Postanowieniem z dnia 15 października 2021 r. Sąd Rejonowy Lublin -Zachód w Lublinie w sprawie o sygn. akt VI Nc–(...) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Radomiu E. P. w sprawie Km (...) do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi pozwanej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2021 roku o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 24 czerwca 2021 r. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 roku Referendarz sądowy przywrócił pozwanej T. L. termin do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty z dnia 24 czerwca 2021 r. oraz wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty z dnia 24 czerwca 2021 roku umorzył postępowanie w sprawie (dowód: postanowienia w (...) o sygn. akt VI Nc–e (...) k. 46-94).

Na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w sprawie VI Nc–e (...) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu Michał Berliński prowadził postępowanie egzekucyjne w sprawie Km (...), w której wyegzekwował łącznie kwotę 520,23 zł, w tym kwotę 494,04zł, którą przekazał wierzycielowi w dniu 13 października 2021 roku oraz kwotę 26,19 zł, którą przekazał wierzycielowi w dniu 12 stycznia 2021 roku (okoliczność bezsporna – zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 70).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie zeznań pozwanej, która przedstawiła logiczny ciąg zdarzeń mający miejsce przed przelaniem przez bank na jej rachunek bankowy kwoty 32300 zł. Pozwana przyznała, że bank przelał na jej rachunek bankowy tą kwotę oraz przyznała, że autoryzowała kilka przelewów po otrzymaniu kwoty z banku i przekazała ją na inny rachunek bankowy. Pozwana jednak zaprzeczyła, aby zawarła z bankiem umowę pożyczki oraz aby autoryzowała tą czynność.

Dokumenty przedłożone przez powodowy bank nie były kwestionowane przez pozwaną, pozwana podniosła jedynie, że to nie ona zawarła z bankiem umowę pożyczki, lecz zrobiła to inna osoba.

Sąd uznał zeznania pozwanej T. L. za wiarygodne. Pozwana podczas składach zeznań jednak próbowała pomniejszyć swoją odpowiedzialność w ciągu wydarzeń. Jednakże pozwana potwierdziła, że w celu uzyskania dużych i szybkich zysków podjęła współpracę z osobą trzecią bezkrytycznie wykonując jego polecenia. Pozwana dobrowolnie udostępniła mu dane wrażliwe w postaci dowodu osobistego i karty kredytowej oraz przelała kwotę uzyskaną z banku na wskazany przez tą osobę rachunek bankowy.

Nic istotnego do sprawy nie wniosły zeznania świadka O. L., który nie brał udziału w rozmowach z przedstawicielami (...) ani nie był przy przelewie pieniędzy z banku na rachunek bankowy osoby trzeciej. C. wiedzę bardzo ogólną, że zaistniało zdarzenie.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powód oparł swoje żądanie na treści przepisu art. 720 k.c., zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi tysiąc złotych, powinna być stwierdzona pismem.

Zgodnie z treścią art. 22 ¹ k.c., za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Nie ulega wątpliwości, że pozwana w stosunku zobowiązaniowym z powodem była konsumentem. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim w art. 3 ust. 1 stanowi, iż przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Natomiast wedle przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy, za umowę o kredyt konsumencki uważa się również umowę pożyczki.

Powód stał na stanowisku, że doszło do zawarcia umowy w formie elektronicznej, co wyklucza złożenie własnoręcznego podpisu pod jej treścią przez strony umowy. Jednakże z samej istoty umowy pożyczki zawieranej w takiej postaci wynika, że wszelkie wnioski i oświadczenia są składane w formie elektronicznej za pośrednictwem konta klienta pożyczkobiorcy. Cała dokumentacja dotycząca umowy jest udostępniana na koncie klienta na trwałym nośniku, a pożyczkobiorca ma swobodną możliwość zapoznania się z jej treścią. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim zastrzega formę pisemną dla umowy o kredyt konsumencki, dopuszczając jednocześnie wyjątek od tej reguły, gdy inną formę szczególną przewidują odrębne przepisy. W związku z powyższym umowa pożyczki nie musi być zawsze zawierana w formie pisemnej – istnieje możliwość jej zawarcia przez Internet.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, umową zawieraną na odległość jest umowa zawarta z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie.

Pozwana w sprawie zakwestionowała, aby składała wniosek bankowi o udzielenie pożyczki, aby chciała otrzymać pożyczkę oraz aby taką umowę pożyczki zawarła oraz zaprzeczyła, aby składała w tym zakresie oświadczenie woli.

Oświadczenie woli definiowane jest powszechnie jako zewnętrzny przejaw wewnętrznej decyzji osoby dokonującej czynności prawnej wywołania określonych skutków prawnych. Niezbędnymi składnikami oświadczenia woli jest zatem z jednej strony wola strony czynności prawnej, z drugiej zaś wyraz tej woli. Jego złożenie następuje w zamiarze dokonania czynności zmierzającej do wykreowania, zmiany albo zniesienia stosunku cywilnoprawnego. W myśl art. 60 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Jak zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 maja 1998 r., złożenie oświadczenia woli może nastąpić przez jakiekolwiek zachowanie się ujawniające tę wolę, jednakże w świetle okoliczności towarzyszących musi to być taki przejaw, który w sposób dostatecznie zrozumiały i niewątpliwy wyraża wolę tej osoby wywołania skutków prawnych objętych treścią czynności prawnej.

W doktrynie prawa cywilnego podkreśla się, że w przypadku rozbieżności pomiędzy wolą wewnętrzną a wolą ujawnioną na zewnątrz, dla oceny skutków prawnych decydujące znaczenie ma treść złożonego oświadczenia woli, a nie subiektywne przekonania osoby je składającej. Dominujący pozostaje pogląd obiektywny, akcentujący znaczenie zewnętrznego przejawu woli jako elementu wywołującego skutki prawne.

W niniejszej sprawie pozwana zakwestionowała fakt zawarcia pożyczki z powodowym bankiem, podnosząc, że umowa została zawarta bez jej wiedzy i zgody. Zaprzeczyła, aby składała oświadczenia woli zawarcia tej umowy oraz aby podejmowała jakiekolwiek czynności zmierzające do zaciągnięcia zobowiązania.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zawarcie umowy możliwe jest wyłącznie w wyniku zachowań stron dokonywanej czynności prawnej stanowiących dostatecznie uzewnętrzniony i zrozumiały wyraz ich woli albo w wyniku zachowań ich należycie umocowanych przedstawicieli. Zawarcie umowy między stronami oznaczonymi w umowie nie dochodzi do skutku w sytuacji, w której osoba trzecia dokonuje tej czynności w imieniu innej osoby, jeżeli nie jest do tego należycie umocowana. Umowa taka nie wiąże tej osoby, bowiem po jej stronie nie istniała wola jej zawarcia, a wyrażenie woli, która w rzeczywistości nie istniała, nie zostało dokonane przez stronę umowy ani przez jej należycie umocowanego przedstawiciela, lecz przez osobę trzecią bez jakiegokolwiek umocowania.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że umowa pożyczki nr (...) datowana na dzień 24 marca 2020 r., zawarta na odległość z (...) S.A. przez nieznanego sprawcę podszywającego się pod T. L. nie została skutecznie zawarta z T. L.. Powód, jako odbiorca rzekomego oświadczenia woli, nie miał i nie mógł mieć wiedzy o braku wewnętrznego zamiaru pozwanej zawarcia umowy. W konsekwencji, w ocenie Sądu, pozwana nie była związana treścią tej umowy, a zatem po stronie pozwanej nigdy nie powstało zobowiązanie do zwrotu pożyczki zgodnie z postanowieniami umowy, zaś po stronie powodowego banku nie powstało odpowiadające temu zobowiązaniu roszczenie.

Wskazać należy, że bank nie przedstawił żadnego dowodu na to, że wysłał pozwanej do autoryzacji czynność bankową, która by potwierdziła wolę zawarcia umowy pożyczki przez pozwaną. Pozwana temu zaprzeczyła, a przyznała, że wszystkie przelewy autoryzowała. Bank złożył do sprawy wewnętrzne przepisy bankowe obowiązujące u niego w zakresie świadczenia usług systemu bankowości internetowej, jednakże nie oznacza to, że bank wysłał zawarcie umowy pożyczki pozwanej do autoryzacji.

Zgodnie z § 3 regulamin świadczenia usług systemu bankowości internetowej (...) Banku (...) S.A.: (...) bankowości internetowej udostępniany jest na podstawie Umowy, która może być zawarta: 1) w Oddziale Banku, przy czym Bank zastrzega sobie prawo wyłączenia możliwości zawierania Umów w poszczególnych placówkach lub punktach obsługi klienta; wykaz Oddziałów, w których możliwe jest zawarcie Umowy Banku publikuje na stronie internetowej. 2) na odległość (elektronicznie) poprzez stronę internetową Banku, 3) w inny wskazany przez Bank sposób. Zgodnie z §7 regulaminu z zastrzeżeniem ust. 2, identyfikacja Użytkownika podczas logowania do (...) bankowości internetowej obejmuje następujące czynności: 1) podanie poprawnego Identyfikatora użytkownika, 2) podanie Hasła w formie maskowanej, co oznacza podanie przez Użytkownika losowo wskazanych przez (...) znaków składających się na Hasło. 2. Identyfikacja Użytkownika podczas logowania do Aplikacji mobilnej obejmuje następujące czynności: 1) podanie poprawnego Identyfikatora użytkownika przy pierwszym logowaniu, a przy kolejnych logowaniach - podanie czterech ostatnich znaków Identyfikatora użytkownika, 2) podanie Hasła w formie maskowanej przy pierwszym logowaniu, a przy kolejnych logowaniach - podanie Kodu PIN. 3. W przypadku, gdy Użytkownik korzysta z Urządzenia mobilnego, które wcześniej do zastrzeżeniem ust. 2, identyfikacja Użytkownika podczas logowania do (...) bankowości internetowej obejmuje następujące czynności: 1) podanie poprawnego Identyfikatora użytkownika, 2) podanie Hasła w formie maskowanej, co oznacza podanie przez Użytkownika losowo wskazanych przez (...) znaków składających się na Hasło.

Dalej zgodnie z tym regulaminem - na podstawie zawartej Umowy Użytkownik i Bank mogą poprzez (...) bankowości internetowej składać oświadczenia woli lub wiedzy w postaci elektronicznej. Oświadczenia te mogą być składane z tym zastrzeżeniem, iż z uwagi na stały rozwój technologii informatycznej poszczególne funkcjonalności udostępniane za pomocą (...) bankowości internetowej mogą ulegać zmianie albo też zostać udostępnione w różnych terminach. Informacje dotyczące możliwości złożenia w danym czasie, określonych oświadczeń woli lub wiedzy opisane są w KOMUNIKACIE Bank przesyła Użytkownikowi korespondencję, w tym wszelkie oświadczenia wiedzy lub woli za pomocą (...) bankowości internetowej. Za adres elektroniczny Użytkownika uznawać się będzie zakładkę „wiadomości” lub inną o podobnym znaczeniu. Bank nie ponosi odpowiedzialności za skutki niezapoznania się z wiadomościami/ korespondencją przesłaną za pomocą (...) bankowości internetowej. Powyższe nie narusza prawa Banku do wysłania Użytkownikowi korespondencji zwyczajną pocztą lub doręczenia mu korespondencji w oddziale Banku. Użytkownik jest zobowiązany do regularnego zapoznawania się z wiadomościami przesyłanymi Użytkownikowi przez Bank za pośrednictwem tego (...). Za oświadczenia woli w postaci elektronicznej związane z dokonywaniem czynności bankowych uznaje się takie oświadczenia, które są związane z powstaniem, wykonywaniem, zmianą, wypowiedzeniem, rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunków prawnych będących czynnościami bankowymi lub będących innymi czynnościami prawnymi związanymi z czynnością bankową, w tym pełnomocnictwem. O ile złożone w postaci elektronicznej oświadczenia woli spełniają wymogi przepisów prawa przewidziane dla uznania ich za złożone w formie pisemnej, przyjmuje się, że zostały złożone w formie pisemnej, także wtedy, gdy jest ona zastrzeżona pod rygorem nieważności. (§ 8 regulaminu)

Zgodnie z § 9 regulaminu Bank wykonuje Dyspozycję tylko takiego Użytkownika, któremu Bank nadał określony Identyfikator użytkownika. Bank ma prawo ustalić limity kwotowe i ilościowe dla Zleceń płatniczych wykonywanych za pomocą (...) bankowości internetowej. Zgodnie z § 10 regulaminu Autoryzacja Dyspozycji składanych przez Użytkownika za pomocą (...) bankowości internetowej obejmuje:

1) wybranie Przycisku akceptacji – w przypadku, gdy Bank uzna, że dana Dyspozycja, ze względu na zasady bezpieczeństwa, nie wymaga autoryzacji poprzez podanie Kodu autoryzacyjnego, lub

2) podanie poprawnego Kodu lub Kodów autoryzacyjnych i wybranie Przycisku akceptacji – w przypadku, gdy Bank ze względu na zasady bezpieczeństwa, uzna, że dana Dyspozycja wymaga autoryzacji poprzez podanie Kodu autoryzacyjnego.

Autoryzacja Zlecenia płatniczego przez Użytkownika oznacza jego zgodę na wykonanie Transakcji płatniczej. Każda Dyspozycja składana przez Użytkownika, która ma zostać wykonana w ramach (...) bankowości internetowej, a która powodować będzie zmianę w stanie środków pieniężnych na rachunkach lub będzie wnioskiem o zawarcie przez Bank nowej umowy lub wykonanie usługi lub będzie z takim wnioskiem związana, wymaga autoryzacji przez Użytkownika stosownie do ust.1 Stosując zasady bezpieczeństwa Bank weryfikuje fakt autoryzacji Użytkownika podczas składania Dyspozycji poprzez:

1) sprawdzenie poprawności danych podanych przez Użytkownika podczas logowania do (...), o których mowa w § 7 ust. 1 i 2,

2) sprawdzenie czy Użytkownik wybrał Przycisk akceptacji Dyspozycji, która została uznana przez Bank, jako niewymagająca autoryzacji poprzez podanie Kodu autoryzacyjnego,

3) weryfikację poprawności Kodu lub Kodów autoryzacyjnych udostępnionych przez Bank i podanych przez Użytkownika - w przypadku, gdy dana Dyspozycja została uznana przez Bank za wymagającą autoryzacji przez podanie Kodu autoryzacyjnego. W przypadku, gdy wynik weryfikacji, o której mowa powyżej jest negatywny, Bank uznaje, że Dyspozycja nie jest autoryzowana przez Użytkownika i odmawia jej wykonania.

Bank dostarcza Kody autoryzacyjne Użytkownikowi:

1) w formie SMS na wskazany wcześniej przez Użytkownika Telefon do autoryzacji i/lub

2) za pośrednictwem Serwisu (...) na wskazany wcześniej przez Użytkownika w Banku (...).

Kod autoryzacyjny, o którym mowa w ust. 1 pkt.2), jest ważny 30 minut liczonych od momentu złożenia Dyspozycji w Systemie bankowości internetowej. Kod autoryzacyjny jest generowany do złożonej Dyspozycji i może posłużyć do autoryzacji wyłącznie tej Dyspozycji. Wraz z Kodem autoryzacyjnym Użytkownik otrzymuje informacje o szczegółach Dyspozycji. W przypadku pięciokrotnego podania błędnego Kodu autoryzacyjnego do zatwierdzenia danej Dyspozycji, dostęp do (...) bankowości internetowej zostaje zablokowany. Dyspozycję odblokowania dostępu do Systemu można złożyć w Oddziale lub za pośrednictwem strony internetowej Banku, o ile Bank dopuszcza taką funkcjonalność. Mając na uwadze względy bezpieczeństwa, Bank zastrzega sobie, w stosunku do każdej Dyspozycji, prawo żądania jej dodatkowej autoryzacji, za pomocą Kodów autoryzacyjnych. Zgodnie z § 25 ust regulaminu: W przypadku ujawnienia lub podejrzenia ujawnienia osobom trzecim danych wykorzystywanych do autoryzacji Dyspozycji Użytkownik (...) bankowości internetowej powinien natychmiast te dane zmienić lub dokonać blokady dostępu do Systemu. W sytuacji konieczności zablokowania dostępu do (...) bankowości internetowej lub powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa (...) lub dostępu do tego Systemu lub bezpiecznego przechowywania przez Użytkownika urządzenia powiązanego z Telefonem do autoryzacji lub instrumentu płatniczego, wszelkich, kodów, haseł, PIN-u, lub innych informacji związanych z identyfikacja lub autoryzacją, Użytkownik zobowiązany jest do złożenia stosownej Dyspozycji blokady za pomocą (...), telefoniczne za pośrednictwem Serwisu (...), Infolinii albo w Oddziale (Regulamin świadczenia usług systemu bankowości internetowej (...) Banku (...) S.A. k.118-131).

Uznanie przez Sąd faktu zawarcia umowy pożyczki pomiędzy stronami oznaczałoby oparcie się tylko na treści wewnętrznych przepisów bankowych, które wymagały autoryzacji przez pozwaną tej czynności bankowej. Jednakże bank nie przedstawił żadnego dowodu w sprawie, aby taka autoryzacja miała miejsce i aby pozwana złożyła oświadczenie woli zawarcia umowy pożyczki. Pozwana temu zaprzeczyła, co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na banku.

Jednakże okolicznością bezsporną w sprawie było to, że kwota 32300 zł wpłynęła w dniu 24 marca 2020 roku na rachunek bankowy pozwanej i została przekazana przez bank. Dlatego Sąd dokonał oceny, czy po stronie T. L. powstała odpowiedzialność wobec powoda na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe – do zwrotu jej wartości. Przepis ten wprowadza trzy podstawowe przesłanki powstania roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia: uzyskanie korzyści majątkowej kosztem innej osoby oraz brak podstawy prawnej dla takiego przysporzenia. W myśl art. 410 k.c. powyższe dotyczy w szczególności świadczenia nienależnego, z którym mamy do czynienia m.in. wtedy, gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna lub nie doszła do skutku.

W niniejszej sprawie kwota 32300 zł została przelana przez powoda na rachunek bankowy pozwanej, a zatem doszło do realnego przysporzenia majątkowego po jej stronie kosztem powoda, przy braku podstawy prawnej takiego świadczenia (z uwagi na brak zawarcia umowy pożyczki pomiędzy stronami). Środki te weszły do majątku pozwanej i pozostawały w jej dyspozycji.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że pozwana osobiście, przy wykorzystaniu własnych danych autoryzacyjnych oraz narzędzi bankowości elektronicznej, dokonała kilku przelewów na rachunek wskazany przez osobę trzecią kwoty przekazanej jej przez bank w dniu 24 marca 2020 roku. Każdy z tych przelewów był przez pozwaną samodzielnie autoryzowany poprzez wpisanie kodu przysłanego przez bank w drodze SMS.

Okoliczność, że działania te były podejmowane pod wpływem lub według instrukcji osoby trzeciej, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawnej, albowiem to pozwana była posiadaczem rachunku bankowego, dysponentem środków oraz podmiotem dokonującym czynności rozporządzających. Nie sposób zatem uznać, aby utrata środków nastąpiła w sposób od pozwanej niezależny. Przeciwnie – to pozwana, poprzez własne, każdorazowo autoryzowane działania, doprowadziła do rozdysponowania korzyści majątkowej uzyskanej kosztem powoda. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między płatnikiem a jego dostawcą. Takie autoryzacje w zakresie przelewów miały miejsce.

W konsekwencji nie znajduje zastosowania art. 409 k.c., przewidujący wygaśnięcie obowiązku zwrotu w razie utraty wzbogacenia, ponieważ wyzbycie się korzyści nastąpiło wskutek świadomych i autoryzowanych czynności pozwanej. Co najmniej powinna była ona liczyć się z obowiązkiem zwrotu otrzymanych środków. Ryzyko związane z podejmowaniem dyspozycji finansowych na rzecz osób trzecich obciąża bowiem dysponenta rachunku bankowego, a nie podmiot, którego majątek został uszczuplony.

W ocenie Sądu zachowanie pozwanej z dnia 24 marca 2020 r. w okolicznościach niniejszej sprawy cechuje się rażącym niedbalstwem i brakiem zachowania podstawowych środków ostrożności. Pozwana, kierując się chęcią osiągnięcia łatwych zarobków, nawiązała kontakt z nieznanym jej wcześniej tzw. brokerem wyłącznie za pośrednictwem Internetu. W celu „rzekomej” weryfikacji danych i sprawdzenia zdolności kredytowej pozwana przesłała nieznanej osobie skany swoich dokumentów tożsamości oraz karty. Działanie takie, w dobie powszechnej wiedzy o zagrożeniach związanych z kradzieżą tożsamości i wyłudzeniami, świadczy o rażącym braku należytej staranności i dbałości o swoje interesy.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma fakt, że po stronie pozwanej doszło do bezpodstawnego wzbogacenia kosztem powoda, a obowiązek zwrotu korzyści nie wygasł. Zatem pozwana powinna zwrócić powodowi otrzymaną kwotę 32300 zł. Jednakże na poczet kwoty została pobrana od pozwanej już kwota 5316,25 zł, w tym bank pobrał z jej rachunku bankowego kwotę 4796,02 zł oraz Komornik ściągnął i przekazała powodowi w toku postępowanie egzekucyjnego łącznie kwotę 520,23 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę (...),75 zł (32300 zł – 5316,25 zł), o czym orzekł w punkcie I wyroku i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie II wyroku.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie od powyższej kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. i zasądził je od 6 maja 2021 roku do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem pozwu. Pismo z datą 11 stycznia 2021 roku wzywające pozwaną do zapłaty kwoty 30793,25 zł zawierające również oświadczenie banku o wypowiedzeniu umowy (k. 43) zostało doręczone pozwanej w dniu 19 stycznia 2021 roku (k. 44). Dlatego Sąd zasądził odsetki zgodnie z żądaniem pozwu.

Orzeczenie o kosztach procesu Sąd wydał na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. W sprawie Sąd uwzględnił częściowo żądanie powoda, a mianowicie w 88%.

Powód poniósł koszty procesu w kwocie 5135 zł, w tym:

- opłata sądowa od pozwu 1536 zł (1152 zł+ 384 zł opłata sądowa w epu),

- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł,

- wynagrodzenie pełnomocnika zawodowego – 3600 zł,

Pozwana nie zgłosiła do rozliczenia żadnych kosztów procesu. Zgodnie z zasadą z art. 100 k.p.c. każda ze stron ponosi koszty procesu w takim stopniu, w jakim przegrała sprawę, zatem pozwana w w 88 %. Skoro powód poniósł koszty w wysokości 5135 zł, to podlega mu zwrot w 88 %, tj. 4518,80 zł, którą Sąd zasądził od pozwanej w punkcie III wyroku. Sąd na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. orzekł o odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia Anna Zagroda