Wyrok z 31 marca 2026, sygn. I C 463/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: asesor sądowy Radosław Schulz

po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. w Kwidzynie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa R. R.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.

o zapłatę

1.  uchyla w całości wyrok zaoczny wydany przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie w dniu 12 sierpnia 2025 r. w sprawie I C 463/25 upr. i oddala powództwo;

2.  zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej
w W. na rzecz powoda R. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

asesor sądowy Radosław Schulz

Sygn. akt I C 463/25 upr.

UZASADNIENIE

Powód R. R. w pozwie wniesionym w dniu 3 lipca 2025 roku wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 612,54 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 maja 2025 r. do dnia zapłaty. Powód wnosił nadto o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że R. R. w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa zajmuje się między innymi naprawą powypadkową samochodów, przyczep, wykonuje usługi naprawcze pojazdów i wynajmuje samochody. Sprzedaje również części zamienne do samochodów. Powód naprawiał samochód należący do poszkodowanej M. S., marki M. o numerze rejestracyjnym (...) (szkoda w ramach umowy autocasco). Zgodnie z wystawioną fakturą, koszty naprawy samochodu wyniosły 8.459,47 zł brutto. Pozwana za naprawę zapłaciła 7.846,93 zł. Do zapłacenia pozostała kwota 612,54 zł. Powód oświadczył, że dniem wymagalności roszczenia jest 19 maja 2025 r. oraz że nie wie, dlaczego pozwana nie wypłaciła mu całej kwoty wynikającej z faktury. Do pozwu załączono umowę cesji wierzytelności zawartą pomiędzy powodem a M. S., fakturę (...) z 9 maja 2025 roku oraz wezwanie do zapłaty skierowane do pozwanej.

Wobec stwierdzenia braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie procesowym.

Pozwana, tj. (...) S.A. z siedzibą w W. w dniu 14 lipca 2025 roku odebrała odpis pozwu wraz z załącznikami oraz pouczeniem.

Wobec niezłożenia odpowiedzi na pozew zaistniały przesłanki do wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym. Wyrokiem zaocznym z 12 sierpnia 2025 r. (k. 17) zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę 612,54 zł wraz z należnością odsetkową (punkt 1.), zasądzono koszty procesu w kwocie 100 zł wraz z odsetkami (punkt 2.), a wyrokowi w punkcie 1. nadano rygor natychmiastowej wykonalności (punkt 3.).

Odpis orzeczenia wraz z pouczeniem został odebrany przez pozwaną w dniu 14 sierpnia 2025 roku (k. 21).

W dniu 28 sierpnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) pozwana wniosła sprzeciw od wyroku zaocznego (k. 22), w którym wniosła o jego uchylenie oraz oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana wskazała, że w dniu 12 sierpnia 2025 roku uiściła należności wraz z odsetkami, wobec czego uznać należy, że roszczenie powoda zostało spełnione. W tytule pisma pozwana wskazała, że pismo stanowi również wniosek o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Na skutek nałożonego zobowiązania, pismem z dnia 9 października 2025 roku (k. 34) pozwana sprecyzowała treść sprzeciwu wskazując, że wnosi również o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonego wyroku zaocznego.

Z kolei powód pismem z dnia 7 października 2025 r. (k. 33) wskazał, że w dniu 13 sierpnia 2025 roku pozwana uiściła na jego rzecz kwotę 628,24 zł. Wniósł ponadto o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu wskazując, że pozwana dokonała zapłaty dopiero po otrzymaniu wyroku zaocznego.

Postanowieniem z dnia 14 października 2025 roku (k.36) Sąd oddalił wniosek pozwanej o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego.

Wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 roku Sąd uchylił w całości wyrok zaoczny i oddalił powództwo (punkt 1.), a nadto zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (punkt 2.).

Sąd ustalił, co następuje.

Powód R. R. prowadzi działalność gospodarczą w K., w ramach której zajmuje się między innymi naprawą powypadkową samochodów i przyczep, a także wykonuje usługi naprawcze pojazdów i wynajmuje samochody. Sprzedaje również części zamienne do samochodów.

Fakty bezsporne .

Pojazd marki M. o numerze rejestracyjnym (...), stanowiący własność M. S. (dalej jako: Poszkodowana) w okresie zaistnienia zdarzenia drogowego pozostawał objęty ochroną ubezpieczeniową wynikającą z dobrowolnej polisy komunikacyjnej, tj. ubezpieczeniem AC (autocasco) w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W..

Fakty bezsporne .

Poszkodowana zleciła wykonanie naprawy pojazdu w warsztacie R. R.. Powód przystąpił do naprawy pojazdu, a z tytułu wykonanej usługi powód wystawił w dniu 9 maja 2025 r. fakturę VAT (...) na łączną kwotę 8.459,47 zł brutto. Faktura obejmowała między innymi następujące pozycje: konserwację profili zamkniętych (80,00 zł netto), robociznę lakierniczą (945,00 zł netto), materiał lakierniczy (1.555,45 zł netto), normalia (57,19 zł netto) oraz usługę – robociznę (1.380,00 zł netto). Kwoty te zostały powiększone o podatek od towarów i usług w stawce 23%.

Fakty bezsporne, a ponadto dowód : faktura VAT (...) z 09.05.2025 r. (k. 8).

Na podstawie umowy cesji wierzytelności zawartej w dniu 22 kwietnia 2025 r. powód nabył od Poszkodowanej wierzytelność wynikającą ze szkody komunikacyjnej zarejestrowanej w pozwanym (...) pod numerem (...).

Fakty bezsporne, a ponadto dowód : umowa cesji wierzytelności (k. 6-7).

Pismem z dnia 13 maja 2025 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 612,54 zł tytułem niepokrytych dotąd kosztów naprawy pojazdu stwierdzonych fakturą nr (...).

Fakty bezsporne, a ponadto dowód : wezwanie do zapłaty wraz z wydrukiem śledzenia przesyłki (k. 9-10).

W dniu 12 sierpnia 2025 r. pozwana zleciła przelew wychodzący na kwotę 628,24 zł na rzecz R. R.. W tytule przelewu wskazano (...) pozew I C 463/25 upr”.

Dowód : potwierdzenie przelewu wychodzącego z 12.08.2025 r. (k. 23).

Wyżej przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zawarte w aktach sprawy, przedłożone przez obie strony procesu. Autentyczność ani treść tych dokumentów nie była kwestionowana przez strony postępowania. Sąd również nie znalazł podstaw, aby dokumentom tym odmówić mocy dowodowej i wiarygodności.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo podlegało oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stan faktyczny niniejszej sprawy był w całości bezsporny. Poza sporem pozostawał fakt zaistnienia szkody w pojeździe Poszkodowanej oraz fakt odpowiedzialności odszkodowawczej strony pozwanej. Bezsporne pozostawały także legitymacja czynna powoda oraz okoliczność, że pozwana spełniła świadczenie w toku procesu (w dniu 12 sierpnia 2025 r. pozwana zleciła przelew na kwotę 628,24 zł, zaś wcześniej, bo 14 lipca 2025 r. odebrała odpis pozwu z pouczeniami).

Wobec braku złożenia odpowiedzi na pozew, spełniły się przesłanki do wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym (art. 339 § 1 k.p.c.). W istocie, w dniu 12 sierpnia 2025 r. wydano w sprawie wyrok zaoczny, w którym zasądzono od pozwanej na rzecz powoda dochodzoną pozwem kwotę 612,54 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 maja 2025 r. do dnia zapłaty (punkt 1.) oraz zasądzono zwrot kosztów procesu w kwocie 100 zł (punkt 2.).

W wyniku skutecznego wniesienia sprzeciwu nadano sprawie bieg (art. 345 k.p.c.), doręczając odpis sprzeciwu powodowi i zobowiązując do ustosunkowania się do jego treści. Przypomnienia wymaga, że w wyniku nowelizacji powyższego przepisu z dniem 7 listopada 2019 r. Sąd w takim przypadku nie ma już obowiązku wyznaczania rozprawy, a sprawę rozpoznać można również na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzą do tego podstawy, np. w oparciu o przepisy art. 148 ¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 ^1a k.p.c. Z tej możliwości Sąd w niniejszej sprawie skorzystał wydając wyrok, na podstawie którego uchylono wyrok zaoczny w całości i oddalono powództwo (punkt 1.) oraz zasądzono od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w kwocie 100 zł wraz z odsetkami (punkt 2.).

Zgodnie z art. 347 k.p.c., po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, którym wyrok zaoczny w całości lub części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Przepis art. 332 § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio. Utrzymanie w mocy wyroku zaocznego ma miejsce wtedy, gdy po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stwierdzi, że wydane w nim rozstrzygnięcie (w niniejszej sprawie: uwzględnienie powództwa) jest prawidłowe. W przeciwnym razie wyrok należy uchylić i orzec o żądaniu pozwu, tzn. jeśli wyrok zaoczny zasądzał roszczenie powoda, które okazało się bezzasadne, to należy oddalić powództwo (tak również: A. Jakubecki [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 347).

Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu Sąd nie ogranicza się do kontroli wyroku zaocznego na podstawie treści sprzeciwu. Od tego momentu proces toczy się tak, jakby wyrok zaoczny w ogóle nie został wydany. Sąd ponownie rozpatruje żądanie pozwu i jego podstawę faktyczną, strony mogą przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń. Przedmiotem ponownego orzekania jest żądanie pozwu, a nie wyrok. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności procesu, po wniesieniu sprzeciwu od wyroku zaocznego Sąd zobligowany jest do dokonania oceny zasadności żądania powództwa na podstawie twierdzeń faktycznych oraz dowodów przedstawionych przez powoda, a także twierdzeń pozwanego i powołanych dowodów na ich poparcie (zob również: M. Cichorska [w:] P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 4, 2025, art. 347).

Co istotne, wydając wyrok Sąd bierze za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.), a w przypadku wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym – stan istniejący w chwili wydania wyroku na tym forum.

W niniejszej sprawie stan faktyczny uległ istotnej zmianie po wydaniu wyroku zaocznego. Pozwana (...) S.A., choć nie złożyła odpowiedzi na pozew, dobrowolnie spełniła dochodzone świadczenie w dniu 12 sierpnia 2025 r. (data zlecenia przelewu). Powód w piśmie procesowym z 7 października 2025 r. jednoznacznie potwierdził fakt otrzymania pełnej kwoty należności głównej wraz z odsetkami.

W dacie wyrokowania w niniejszej sprawie (31 marca 2026 r.) roszczenie powoda o zapłatę należności głównej wygasło zatem na skutek dokonanej przez dłużnika (pozwaną) zapłaty. Skoro w dacie orzekania roszczenie powoda było już zaspokojone, to brak było podstaw do jego zasądzenia. Wydanie wyroku zasądzającego świadczenie, które na moment orzekania zostało już spełnione, jest niedopuszczalne. Prowadziłoby to do powstania tytułu egzekucyjnego obejmującego zaspokojoną wierzytelność. Wobec braku cofnięcia pozwu przez powoda, jedynym procesowo dopuszczalnym rozstrzygnięciem było więc uchylenie wyroku zaocznego i oddalenie powództwa – o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku.

W kwestii kosztów procesu Sąd nie kierował się wyłącznie formalnym wynikiem sprawy (oddaleniem powództwa), lecz dokonał oceny tego, którą ze stron należy uznać za przegrywającą spór. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, za stronę przegrywającą sprawę w rozumieniu art. 98 k.p.c. uważa się pozwanego, który w toku procesu spełnił dochodzone świadczenie, o ile wytoczenie powództwa było niezbędne do celowego dochodzenia praw przez powoda, a roszczenie powoda było wymagalne w dacie wytoczenia powództwa (tak np. postanowienie SN z 20.08.1979 r., I CZ 92/79, LEX nr 8188; postanowienie SN z 6.11.1984 r., IV CZ 196/84, LEX nr 8642; postanowienie SN z 10.02.2010 r., V CZ 1/10, LEX nr 786563; postanowienie SN z 7.03.2013 r., IV CZ 8/13, LEX nr 1318484).

W niniejszej sprawie pozwana Spółka nie wykonała zobowiązania nałożonego nań na podstawie zarządzenia z dnia 10 lipca 2025 r. i nie przedłożyła akt szkodowych. Sąd, zgodnie z nałożonym rygorem, odmowę przedstawienia tych akt ocenił przez pryzmat art. 233 § 2 k.p.c. Pozwana w istocie uniemożliwiła Sądowi zbadanie przebiegu postępowania likwidacyjnego, w tym ustalenia daty pierwotnego zgłoszenia szkody. Kierując się wyłącznie wezwaniem do zapłaty załączonym do pozwu uznać należało, że pozwanej w dacie wniesienia pozwu (3 lipca 2025 r.) niewątpliwie upłynął już termin na wypłatę odszkodowania, o którym mowa w art. 817 § 1 k.c. Tym samym w dacie wniesienia pozwu roszczenie powoda było wymagalne.

Co jednak najbardziej istotne, pozwana spełniła świadczenie objęte pozwem dopiero 12 sierpnia 2025 r., a zatem niemal po miesiącu od daty doręczenia jej odpisu pozwu (co miało miejsce 14 lipca 2025 r.). Tym samym uznać należało, że to aktywność procesowa powoda wymusiła na pozwanej spełnienie świadczenia. Gdyby bowiem pozwana uregulowała należność w terminie, powód nie musiałby inicjować postępowania sądowego i ponosić z tego tytułu kosztów w postaci opłaty od pozwu.

Z tego względu, na podstawie art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c., stosując zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy oraz zasadę kosztów niezbędnych i celowych, zasądzono od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w kwocie 100 zł ( punkt 2. wyroku). Suma ta odpowiada poniesionej przez powoda opłacie sądowej od pozwu. O odsetkach od kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

asesor sądowy Radosław Schulz