Uzasadnienie z 8 kwietnia 2026, sygn. IV P 557/25
W skrócie
Sygnatura akt IV P 557/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 kwietnia 2026 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Pabian
Protokolant: Ewelina Janicka-Kłodawska
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwa P. D.
przeciwko (...) (...) we N.
o uchylenie kary porządkowej
I. uchyla karę porządkową upomnienia z dnia 4 kwietnia 2025 r. nałożoną przez stronę pozwaną (...) (...) we N. na powoda P. D.;
II. zasądza od strony pozwanej (...) (...) we N. na rzecz powoda P. D. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty - tytułem kosztów zastępstwa procesowego;
III. nieuiszczone koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt IV P 557/25
UZASADNIENIE
Powód P. D. pozwem z dnia 9 maja 2025 r. (data prezentaty tut. Sądu k. 3) skierowanym przeciwko (...) (...) we N. wniósł o uchylenie zastosowanej wobec niego w dniu 4 kwietnia 2025 r. kary porządkowej upomnienia za naruszenie obowiązków w postaci braku nadzoru nad realizacją zadań pracowników sprzątających. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie kosztów procesu.
Uzasadniając swoje powództwo podniósł, że był zatrudniony u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku eksperta, w którego zakresie obowiązków znajdował się m.in. nadzór nad pracownikami sprzątającymi. W dniu 4 kwietnia 2025 r. nałożono na niego karę porządkową upomnienia za brak należytego nadzoru nad realizacją zadań przez personel sprzątający, co – według pracodawcy – miało ujawnić się podczas wizytacji przeprowadzonej 21 marca 2025 r. na terenie Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. W jej trakcie stwierdzono zabrudzenia szyb, zalegający kurz oraz nieprawidłowy stan czystości w pomieszczeniach socjalnych i na korytarzach. Powód wniósł sprzeciw od kary, wskazując, że w dniu wizytacji występowały istotne braki kadrowe wśród pracowników sprzątających, wynikające z usprawiedliwionej absencji części personelu. Okoliczność ta była znana przełożonym i miała realny wpływ na możliwość wykonania pełnego zakresu prac porządkowych. Powód podejmował działania organizacyjne, w tym kierował pracowników do zastępstw, jednak skala braków kadrowych uniemożliwiała utrzymanie standardowego poziomu czystości. Podkreślił również, że niektóre z uchybień dotyczyły czynności wymagających pracy na wysokości, do których pracownicy sprzątający nie posiadali uprawnień, co również było znane pracodawcy. Dalej powód wskazał, że nadzór nad personelem sprzątającym wykonuje w sposób stały i zgodny z obowiązkami – kontrolował realizację zadań, wydawał polecenia, zgłaszał uchybienia, organizował pracę zespołu, dbał o przestrzeganie zasad BHP oraz informował przełożonych o brakach kadrowych i sprzętowych. Stwierdzone podczas wizytacji uchybienia miały charakter incydentalny i wynikały z nadzwyczajnych okoliczności, a nie z braku nadzoru. Pracodawca wyciągnął wniosek o nienależytym nadzorze na podstawie jednego zdarzenia, co – zdaniem powoda – było nieuprawnione, gdyż nadzór jest procesem ciągłym i nie może być oceniany przez pryzmat jednego dnia pracy. Powód podniósł również zarzut naruszenia art. 109 § 2 k.p. Przed nałożeniem kary nie został wysłuchany przez osobę uprawnioną do jej wymierzenia, tj. działającą w imieniu Dyrektora Generalnego. Odbyta dzień wcześniej rozmowa z Dyrektorem Biura Administracji i (...) miała charakter dyscyplinujący i dotyczyła bieżącej sytuacji, nie zaś formalnego wysłuchania poprzedzającego nałożenie kary. Skoro kara została nałożona na wniosek Biura, a nie przez bezpośredniego przełożonego, to wyjaśnienia złożone przed Dyrektorem Biura nie mogły być zdaniem powoda uznane za spełnienie obowiązku wysłuchania pracownika. W ocenie powoda pracodawca nie stworzył mu realnej możliwości przedstawienia stanowiska przed podjęciem decyzji o ukaraniu, co stanowiło istotne naruszenie przepisów o odpowiedzialności porządkowej. W ocenie powoda kara została nałożona z naruszeniem prawa oraz bez podstaw faktycznych. Uchybienia stwierdzone podczas wizytacji wynikały z wyjątkowej sytuacji kadrowej i nie świadczyły o braku nadzoru. Pracodawca dokonał oceny pracy powoda w sposób nieobiektywny, opierając się na jednostkowym zdarzeniu, bez uwzględnienia rzeczywistych warunków pracy i zakresu obowiązków powoda (k. 3-4).
W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) (...) we N. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana wskazała, że kara porządkowa upomnienia została nałożona prawidłowo, w ustawowych terminach i z zachowaniem wszystkich wymogów formalnych przewidzianych w art. 109–112 k.p. Pozwany podkreślił, że powód był zatrudniony na stanowisku eksperta w Oddziale Logistyki i do jego obowiązków należał nadzór nad prawidłową realizacją zadań pracowników sprzątających, w tym przygotowywanie rejonizacji oraz miesięcznych harmonogramów pracy. Jedną z osób podlegających jego nadzorowi była pracownica odpowiedzialna za utrzymanie czystości w salach A i B Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. W dniu 21 marca 2025 r. kierownictwo Urzędu — N. (...), Dyrektor Generalny oraz Dyrektor Biura Administracji i (...) — przeprowadziło wizytację pomieszczeń zajmowanych przez Wydział. W jej trakcie stwierdzono liczne zaniedbania w zakresie utrzymania czystości, w tym brudne szyby w boksach obsługi klienta, zalegający kurz na elementach wiszących, zabrudzoną posadzkę oraz niedostateczny stan pomieszczeń socjalnych. Nieprawidłowości zostały udokumentowane fotograficznie. W ocenie pozwanego świadczyło to o braku należytego nadzoru ze strony powoda nad pracownikami sprzątającymi, w szczególności nad osobą odpowiedzialną za sprzątanie wskazanych pomieszczeń. Dalej pozwany wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2025 r. Dyrektor Biura Administracji i (...) przeprowadził z powodem rozmowę, która — zdaniem pozwanego — miała charakter zarówno dyscyplinujący, jak i formalnego wysłuchania w rozumieniu art. 109 § 2 k.p. Podczas rozmowy powód został poinformowany o ustaleniach z wizytacji oraz o zamiarze nałożenia kary porządkowej, a także miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Pozwany podkreślił, że Dyrektor Biura był upoważniony do przeprowadzania wysłuchań pracowników na podstawie pisemnego upoważnienia Dyrektora Generalnego z dnia 31 marca 2025 r. Pozwany zwrócił również uwagę, że powód potwierdził odbycie rozmowy podpisem pod notatką służbową. Co więcej kara upomnienia została nałożona 4 kwietnia 2025 r. przez osobę zastępującą Dyrektora Generalnego, co pozostawało w zgodzie z przepisami ustawy o służbie cywilnej. Pozwany wskazał, że Dyrektor Generalny był w tym czasie nieobecny, a osoba działająca w jego zastępstwie była uprawniona do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy. W ocenie pozwanego kara została zastosowana w terminie przewidzianym w art. 109 § 1 k.p. Po wniesieniu przez powoda sprzeciwu pozwany zwrócił się do reprezentującej go organizacji związkowej o zajęcie stanowiska, a następnie — w ustawowym terminie — poinformował powoda o odrzuceniu sprzeciwu, realizując obowiązki wynikające z art. 112 k.p.
Nadto pozwany wskazał, że zastosowanie wobec powoda kary porządkowej upomnienia było w pełni uzasadnione, ponieważ w dniu 21 marca 2025 r. powód dopuścił się naruszenia obowiązków pracowniczych wynikających z zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności, polegających na braku należytego nadzoru nad realizacją zadań przez pracowników sprzątających zatrudnionych w (...) (...). W ocenie pozwanego brak nadzoru doprowadził do stwierdzenia podczas wizytacji kierownictwa Urzędu istotnych zaniedbań w zakresie utrzymania czystości w pomieszczeniach Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Pozwany podkreślił, że z zakresu obowiązków powoda jednoznacznie wynika odpowiedzialność za nadzór nad pracownikami sprzątającymi oraz za przygotowywanie rejonizacji i miesięcznych harmonogramów ich pracy. Oznacza to — jak wskazał pozwany — że powód ponosi współodpowiedzialność za utrzymanie porządku i czystości w pomieszczeniach Urzędu, w tym w pomieszczeniach obsługi klienta, które są ogólnodostępne i mają kluczowe znaczenie dla wizerunku instytucji. Pozwany zwrócił uwagę, że pomieszczenia objęte wizytacją są miejscem bezpośredniej obsługi obywateli, co dodatkowo podnosi standardy, jakie powinny być zachowane. W odpowiedzi na pozew pozwany wskazał również, że pracownikiem odpowiedzialnym za utrzymanie czystości w salach A i B była N. A. (2), która dodatkowo wykonywała prace w zastępstwie nieobecnych pracowników sprzątających. Zdaniem pozwanego powód nie sprawował właściwego nadzoru nad wykonywaniem obowiązków przez tę pracownicę oraz pozostałe osoby sprzątające. Pozwany podkreślił, że nawet w sytuacji absencji części personelu powód był zobowiązany do takiej organizacji pracy, aby zapewnić utrzymanie czystości w pomieszczeniach Wydziału na odpowiednim poziomie. W ocenie pozwanego powód nie wywiązał się z tego obowiązku, co doprowadziło do stwierdzonych zaniedbań. Pozwany uznał, że powód ponosił winę za brak należytego nadzoru nad realizacją zadań przez pracowników sprzątających, a tym samym naruszył swoje obowiązki pracownicze. Mając na uwadze kryteria określone w art. 111 Kodeksu pracy, pozwany stwierdził, że kara upomnienia była adekwatna i proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia. W konsekwencji pozwany uznał żądanie uchylenia kary za bezzasadne i wniósł o oddalenie powództwa w całości (k. 15-18).
Pismem procesowym złożonym na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego zakwestionował twierdzenia pozwanego dotyczące prawidłowości nałożenia kary porządkowej, wskazując przede wszystkim, że kara upomnienia nie została mu wręczona przez osobę wskazaną w piśmie pozwanego. W odpowiedzi na pozew pozwany podał, że o zastosowaniu kary powiadomił powoda Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego działający w zastępstwie Dyrektora Generalnego. Powód podniósł jednak, że w rzeczywistości karę wręczył mu Dyrektor Biura Administracji i (...), co podważa prawidłowość procedury. Powód zaprzeczył również, aby przed nałożeniem kary został wysłuchany w trybie art. 109 § 2 k.p. Wskazał, że rozmowa z dnia 3 kwietnia 2025 r. miała charakter wyłącznie dyscyplinujący i nie spełniała ustawowych wymogów wysłuchania pracownika przed zastosowaniem kary porządkowej. Nadto powód wskazał, że okoliczność, iż upoważnienie zostało sporządzone 31 marca 2025 r., budzi wątpliwości co do jego autentyczności i może świadczyć o tym, że zostało przygotowane post factum na potrzeby niniejszego postępowania. Powód zakwestionował również zasadność samej kary, wskazując, że pozwany opiera zarzut braku nadzoru wyłącznie na jednorazowej wizytacji kierownictwa (...) oraz na dokumentacji zdjęciowej. Podkreślił, że z wizytacji nie sporządzono żadnego protokołu, który pozwalałby ocenić skalę i charakter stwierdzonych uchybień, ani nie wskazano, w jaki sposób miałyby one wynikać z braku nadzoru. Powód dowiedział się o szczegółach zarzutów dopiero z notatki służbowej, co – w jego ocenie – potwierdza, że wizytacja miała charakter incydentalny i nie stanowiła rzetelnej podstawy do oceny jego pracy (k. 55-57).
Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powód P. D. zawarł ze stroną pozwaną (...) (...) we N. w dniu 30 grudnia 2016 r. umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 stycznia 2017 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku eksperta za wynagrodzeniem zasadniczym w kwocie 3.650,00 zł brutto miesięcznie.
Powód pierwotnie wykonywał czynności w Wydziale (...) i (...), a następnie w Biurze (...).
Od 1 stycznia 2024 r. powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 7.482,57 zł brutto miesięcznie.
okoliczności bezsporne, a nadto:
- umowa o pracę na czas nieokreślony z dn. 30.12.2016 r. – akta osobowe;
- porozumienie z dn. 06.08.2024 r. – akta osobowe;
Do ogólnych obowiązków powoda należało m.in.: terminowe i właściwe wykonywanie zadań zgodnie z zapisami w dokumentacji procesów wydziałowych oraz bezstronne i kulturalne załatwianie interesantów, zgłaszanie zmian w dokumentacji procesów wydziałowych osobie odpowiedzialnej za jej prowadzenie, przestrzeganie ustalonych zasad porządku i dyscypliny pracy czy dbałość o powierzone mienie i zapewnienie ochrony tajemnicy państwowej i służbowej.
Do zadań szczegółowych na jego stanowisku pracy należało m.in.: sporządzanie formularzy zgłoszeniowych o wartości do 130000 zł netto, dla potrzeb Oddziału, nadzór nad wydatkowaniem środków w tym zakresie oraz sporządzanie opisu do faktur wystawianych przez wykonawców w przedmiotowym zakresie, bieżący kontakt z personelem Firmy realizującej usługę ochrony na potrzeby (...) (...) we N., bieżący kontakt z Pracownikami Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców odpowiedzialnymi za obsługę klienta w (...) (...) we N. czy nadzór nad prawidłową realizacją zadań pracowników sprzątających zatrudnionych w (...) (...) we N. oraz przygotowywanie rejonizacji, miesięcznych harmonogramów pracy ww. pracowników.
Powód przyjął do wiadomości i wykonania powierzone mu ww. zadania.
Dowód:
- zakres czynności, uprawnień i odpowiedzialności z dn. 01.09.2024 r., (k. 22-23);
W dniu 21 marca 2025 r. w (...) (...) została przeprowadzona kontrola w obecności N. (...), Dyrektora Generalnego, Dyrektora Biura Administracji i (...) oraz Dyrektora Biura Wydziału Spraw Obywatelskich w zakresie utrzymania porządku na terenie Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców sala A i B (...) (...) we N..
Wynikiem kontroli było stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie porządku i sprzątania, w tym brudne szyby w boksach, brudne glazury na podłodze czy zanieczyszczenia w pomieszczeniach socjalnych i toalecie. Po kontroli została sporządzona notatka z wizji lokalnej oraz sporządzono stosowną dokumentację zdjęciową.
Dowód:
- dokumentacja fotograficzna, k. 28-33;
- zeznania świadka P. B. (2) złożone na rozprawie w dn. 01.10.2025 r., (k. 61v.-62);
- zeznania świadka K. O. złożone na rozprawie w dn. 09.01.2026 r., (k. 74v.-75);
Pismem z dnia 21 marca 2025 r. Dyrektor Biura Administracji i (...) skierował wniosek do Dyrektora Generalnego (...) (...) we N. o udzielenie kary upomnienia dla powoda za naruszenie obowiązków pracowniczych polegających na braku nadzór nad prawidłową realizacją zadań pracowników sprzątających zatrudnionych u strony pozwanej, którego powód dopuścił się w dniu 21 marca 2025 r. Do pisma dołączone zostały zdjęcia potwierdzające nieprawidłowości.
W dniu 3 kwietnia 2025 r. Dyrektor Biura Administracji i (...) odbył z powodem rozmowę podczas której poinformowano go o sytuacji ujawnionej w dniu 21 marca 2025 r. Powód przekazał swoje wyjaśnienia w tym zakresie, a przełożony poinformował go o zastosowaniu względem niego kary porządkowej.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2025 r. Dyrektor Generalny wymierzył powodowi karę upomnienia z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych. Naruszenie polegało na nieprawidłowym wykonywaniu obowiązków służbowych związanym z brakiem nadzoru nad realizacją zadań pracowników sprzątających, zatrudnionych w (...) (...) we N.. Nieprawidłowości zostały stwierdzone dnia 21 marca 2025 r. podczas wizytacji na terenie Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców na B. A i B w (...) (...) we N. przeprowadzonej w obecności N. (...), E. Generalnego (...) (...) we N. oraz Dyrektora Biura Administracji i Logistyki. Stwierdzono brudne szyby w boksach obsługi klienta, zalegające kurze na elementach wiszących, zabrudzoną w znacznym stopniu posadzkę na korytarzach i boksach obsługi klienta oraz niedostateczny stan utrzymania czystości w pomieszczeniach socjalnych, co potwierdzono dokumentacją zdjęciową dołączoną do wniosku Dyrektora Biura Administracji i (...). Pismo zawierało stosowne pouczenie o terminie i prawie wniesienia sprzeciwu oraz było podpisane przez Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego zastępującego Dyrektora Generalnego. Powód odebrał pisemną karę porządkową w dniu 4 kwietnia 2025 r.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. powód wniósł sprzeciw wobec kary porządkowej. W uzasadnieniu przedstawił on swoje stanowisko w zakresie udzielonej mu kary i wniósł do pracodawcy o jej uchylenie.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. strona pozwana zwróciła się do reprezentującej powoda organizacji związkowej o wyrażenie stanowiska co do złożonego sprzeciwu.
Pismo z dniem 23 kwietnia 2025 r. strona pozwana poinformowała powoda o odrzuceniu sprzeciwu od nałożonej kary upomnienia. Pismo zostało mu doręczone w dniu 29 kwietnia 2025 r.
Dowód:
- pismo wraz z załącznikami z dn. 21.03.2025 r., (k. 27-33);
- notatka służbowa z dn. 03.04.2025 r., (k. 5, 34);
- upomnienie z dn. 04.04.2025 r., (k. 6, 36);
- sprzeciw wobec kary porządkowej z dn. 09.04.2025 r., (k. 7-7v., 38-39);
- pismo z dn. 17.04.2025 r., (k. 40);
- pismo z dn. 23.04.2025 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia, (k. 8-9, 41-44);
Istotą zarzutu, który postawiono powodowi było nienależyte utrzymywanie porządku za który odpowiadał i zbyt słaby nadzór nad osobą wykonującą sprzątanie.
Po stronie pozwanej od dłuższego czasu występowały problemy w funkcjonowaniu zespołu sprzątającego, w tym trudności we współpracy z N. A. (1), która wykonywała obowiązki w sposób opieszały, wymagający częstych rozmów dyscyplinujących oraz wzmożonego nadzoru. Powód informował przełożonych o tych nieprawidłowościach. Każdy pracownik sprzątający miał obowiązek zastępowania innych, co wynikało z ich zakresu obowiązków. W dniu kontroli N. A. (2) wykonywała pracę w zastępstwie, obsługując sale A i B, przy czym realny czas na sprzątanie przed otwarciem sal dla petentów wynosił około dwóch godzin. W jednym rejonie znajdowało się około 40 pomieszczeń oraz korytarz do utrzymania w czystości. N. A. (2) podczas swoich wyjaśnień przekazała pracodawcy, że stan pomieszczeń wynikał z wcześniejszych zaniedbań, a przy istniejącym obciążeniu pracą nie było możliwe doprowadzenie rejonu do należytego porządku. Liczba etatów pracowników sprzątających wynosiła 11–15 przy powierzchni około 12 tys. m2.
Powód nie pełnił funkcji organizujących pracę oddziału, w którym był zatrudniony, ani nie posiadał kompetencji do wyznaczania pracownikom sprzątającym konkretnych rejonów. Decyzje dotyczące zatrudnienia pracowników oraz przydziału rejonów sprzątania podejmował wyłącznie pracodawca. Zakres obowiązków powoda ograniczał się do przekazywania informacji o miejscu wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników oraz do technicznego przygotowywania grafików. Powód nie miał uprawnień kierowniczych wobec pracowników sprzątających, w szczególności nie był uprawniony do prowadzenia wobec nich rozmów porządkowych ani stosowania jakichkolwiek środków dyscyplinujących. Mógł jedynie przekazywać polecenia wynikające z ustaleń pracodawcy, a w przypadku ich niewykonania zgłaszać ten fakt przełożonemu. Nadzór sprawowany przez powoda miał charakter wyłącznie techniczny i polegał na weryfikacji, czy obowiązki pracowników sprzątających były wykonywane. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości powód nie mógł podejmować żadnych działań władczych, a jedynie przekazywał informacje przełożonym. Brak reakcji N. A. (1) na polecenia powoda wynikał z braku jego umocowania do wydawania wiążących dyspozycji. Powód po poinformowaniu przełożonych w zakresie trudności współpracy z N. A. (1) nie był informowany o poczynionych przez pracodawcę krokach.
Rejon, na którym stwierdzono nieprawidłowości podczas kontroli w dniu 21 marca 2025 r. to miejsce, gdzie codziennie przebywało około 600 osób odwiedzających stronę pozwaną. Po stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie porządku, konieczna była praca 4 osób oraz zastosowanie specjalistycznej maszyny i środków czyszczących, aby uporządkować sale. Po przeprowadzonej kontroli również wprowadzono nowe zasady raportowania pracy pracowników sprzątających.
Dowód:
- zakres czynności, uprawnień i odpowiedzialności N. A. (1) z dn. 21.08.2024 r., (k. 24-25);
- mapa rejonów, k. 26;
- zeznania świadka P. B. (2) złożone na rozprawie w dn. 01.10.2025 r., (k. 61v.- 62);
- zeznania świadka K. O. złożone na rozprawie w dn. 09.01.2026 r., (k. 74v.-75);
- przesłuchanie powoda P. D. na rozprawie w dn. 27.03.2026 r., (k. 98-99);
W dniu 31 marca 2025 r. Dyrektor Generalny udzieliła Dyrektorowi Biura Administracji i (...) upoważnienia do przeprowadzania wysłuchania pracowników Biura Administracji i (...), o których mowa w art. 109 § 2 k.p. Czynności w zakresie wydania przedmiotowego upoważnienia zostały zainicjowane w dniu 28 marca 2025 r., a Dyrektor Biura Administracji i (...) otrzymał je w dniu 2 kwietnia 2025 r.
Pismem z dnia 14 marca 2025 r. Dyrektor Generalny wyznaczył do zastępowania od 17 marca 2025 r. Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego.
Dowód:
-
upoważnienie nr 29 z dn. 31.03.2025 r., (k. 35, 82);
- pismo z dn. 14.03.2025 r., (k. 37);
- zrzut ekranu z systemu (...) historii sprawy w zakresie upoważnienia nr 29 z dn. 31.03.2025 r., (k. 81);
W styczniu 2025 r. K. O. jako przewodniczący jednej z organizacji związkowych funkcjonujących u strony pozwanej odbył spotkanie z Dyrektorem Generalnym. Z przedmiotowego spotkania K. O. sporządził notatkę z uwagi na fakt, że rozmowa miał dotyczyć spraw związkowych, a zeszła na boczny tor i zaczęto rozmawiać o powodzie. K. O. przekazał powodowi notatkę w maju 2025 r. W notatce wskazano m.in., że Dyrektor Generalna dalece dyskredytowała pracę powoda P. D. oraz deklarowała wolę usunięcia go z (...) (...).
Dowód:
- pismo z dn. 29.05.2025 r., (k. 59);
- notatka z dn. 29.01.2025 r., (k. 60),
- zeznania świadka K. O. złożone na rozprawie w dn. 09.01.2026 r., (k. 74v.-75);
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, wskazanych w uzasadnieniu wyroku, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 2 k.p.c., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Nadto, ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd oparł się na dowodzie z zeznań świadków: P. B. (1) oraz K. O., a także na przesłuchaniu stron z ograniczeniem do przesłuchania powoda P. D.. Zeznania te Sąd ocenił jako wiarygodne, albowiem były one spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniały oraz korespondowały z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy, jak również z dokumentacją osobową powoda. Świadkowie zgodnie wskazywali, że podczas wizytacji z 21 marca 2025 r. ujawniono istotne zaniedbania w utrzymaniu czystości w sali B, obejmujące zabrudzone szyby, podłogi, pomieszczenie socjalne i toalety. Podkreślali, że rejon ten od dłuższego czasu był sprzątany niewystarczająco, a pracownica odpowiedzialna – N. A. (2) – wykonywała swoje obowiązki opieszale, co wcześniej sygnalizowano przełożonym. Jednocześnie wskazywano, że w dniu wizytacji pracowała ona w dwóch rejonach z powodu absencji innej osoby, a część zabrudzeń była stara i trudna do usunięcia. Świadkowie zgodnie potwierdzali, że powód nie miał realnych narzędzi dyscyplinowania pracowników sprzątających, a jego rola ograniczała się do przekazywania poleceń i zgłaszania problemów kierownictwu. Decyzje dotyczące przydziału rejonów i organizacji pracy zapadały na poziomie kierownika lub dyrektora biura. Wskazywano również, że przed nałożeniem kary nie funkcjonowały żadne formalne procedury kontroli pracy pracowników sprzątających, a system kart kontroli wprowadzono dopiero po wszczęciu postępowania. Świadkowie zgodnie potwierdzali, że powód zgłaszał problemy związane z pracą N. A. (1), a wcześniej nie formułowano wobec niego zastrzeżeń dotyczących nadzoru.
Przechodząc do merytorycznej oceny roszczenia powoda na wstępie wskazać należy, że istota odpowiedzialności porządkowej pracowników sprowadza się do stosowania wobec pracowników sankcji typu represyjnego, tj. kar za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy (art. 108 k.p.). Nałożenie kary stanowi wyraz negatywnej oceny zachowania pracownika naruszającego swoje obowiązki, a skutkiem jest wyrządzenie dolegliwości w sferze dóbr osobistych pracownika (utrata opinii dobrego pracownika), w wypadku zaś kary pieniężnej – także dolegliwości w sferze materialnej. Kary porządkowe nie mogą być stosowane za naruszenie innych obowiązków niż obowiązki porządkowe w znaczeniu art. 108 § 1 k.p.
Za naruszenie obowiązków porządkowych może być zastosowana kara upomnienia, kara nagany (kary niemajątkowe) bądź kara pieniężna (kara majątkowa). Kary niemajątkowe mogą być nakładane za każde przewinienie porządkowe pracownika, zaś kary majątkowe tylko za przewinienia wymienione w art. 108 § 2 k.p. (tj. nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy).
Kodeksowe zestawienie kar ma charakter wyczerpujący – pracodawca nie może stosować innych kar niż wskazane, nie może też rozszerzać ich katalogu za pośrednictwem regulacji zakładowych. Racjonalizacji nałożonej kary porządkowej służy określenie okoliczności branych pod uwagę przy stosowaniu kary, tj. w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 k.p.).
Przesłanką odpowiedzialności porządkowej pracowników jest bezprawne naruszenie przez pracownika obowiązku porządkowego oraz jego wina, przy czym bezprawność oznacza przekroczenie konkretnych reguł, określonych w przepisie, a mianowicie:
1) ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,
1) przepisów BHP lub przeciwpożarowych,
2) przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i nieobecności w pracy.
Z treści art. 108 k.p. wynika tym samym, że odpowiedzialność porządkowa dotyczy wyłącznie sankcjonowania naruszeń powinności o charakterze porządkowym, obejmujących obowiązek przestrzegania reguł czasu pracy (np. stosowanie się do przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy, punktualne rozpoczynanie i kończenie pracy) i reguł organizacji i porządku w procesie pracy (utrzymanie porządku na stanowisku pracy, stosowanie się do przepisów bhp i przeciwpożarowych w procesie pracy, przestrzeganie zasad zdawania i pobierania materiałów i narzędzi, zasad określających obieg dokumentów itp.), reguł porządku, ładu w zakładzie pracy (stosowanie się do warunków określających porę przebywania na terenie zakładu pracy, zakazów spożywania alkoholu itp.). Powyższe oznacza, że kary porządkowe nie mogą być stosowane za naruszenie innych obowiązków niż porządkowe w podanym znaczeniu, np. obowiązków składających się na element świadczenia, tzn. dotyczących sposobu wykonywania czynności określających treść funkcji realizowanej na odpowiednim stanowisku (np. obowiązku sumienności), jak również obowiązków precyzujących i dookreślających element świadczenia (np. obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy). Nieprawidłowości w tym zakresie i naruszenia podlegają innym sankcjom aniżeli porządkowe ( por. Szurgacz H. [red]., Prawo pracy. Zarys wykładu, Warszawa 2010, s. 165).
Zgodnie z dyspozycją art. 110 k.p. o zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika naruszenia oraz informuje go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Wskazany przepis zawiera niezbędne warunki formalne pisma zawiadamiającego pracownika o nałożonej na niego karze porządkowej. Z powyższego wynika, że w dokumencie o ukaraniu powinna być precyzyjnie określona data przewinienia pracownika, a także opis czynu oraz informacja o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Przy wykładni cytowanego przepisu należy mieć przede wszystkim na uwadze, że skoro pracownikowi służy sprzeciw od nałożonej kary oraz możliwość wystąpienia do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary, to musi być wiadomo, jakie konkretnie zachowanie pracownika stanowiło przesłankę jej wymierzenia. Nie jest więc dopuszczalne enigmatyczne określenie zachowania, które stanowiło przyczynę udzielenia kary. To pracownik ma wiedzieć i rozumieć, z jakiego powodu pracodawca postanowił nałożyć na niego karę porządkową. W przeciwnym razie prawo sprzeciwu oraz odwołania się do sądu jest iluzoryczne. Stąd też pojęcie rodzaju obowiązków pracowniczych z art. 110 k.p. należy rozumieć jako wskazanie skonkretyzowanego rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, na co dodatkowo wskazuje wymaganie dotyczące powinności podania daty dopuszczenia się przez pracownika naruszenia. Zawiadomienie o zastosowaniu kary powinno zawierać w uzasadnieniu jednoznaczne wskazanie zachowania pracownika, będącego przedmiotem zarzutu ze strony pracodawcy i przesłanką zastosowania kary ( por. wyrok SN z dnia 17 lutego 1999 r., I PKN 580/98, OSNP 2000/7/264).
Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia (art. 109 § 1 k.p.).
Zastosowanie kary musi zostać poprzedzone wysłuchaniem pracownika (art. 109 § 2 k.p.). Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu przewidzianego w § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy (art. 109 § 3 k.p.).
W tym miejscu zaznaczyć należy, że uprzedniość w rozumieniu art. 109 § 2 oznacza, że pracodawca po wysłuchaniu pracownika nie musi zastosować kary porządkowej nawet wtedy, gdyby miał przygotowany tekst decyzji o ukaraniu. Może jeszcze ten tekst zniszczyć, gdy uzna, że wysłuchanie pracownika nie uzasadnia decyzji o ukaraniu. W razie decyzji o zastosowaniu kary porządkowej pracodawca musi więc wysłuchać pracownika przed podjęciem decyzji o ukaraniu (por. W. Muszalski, K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Wyd. 13, Warszawa 2021).
Prawidłowość zastosowania wobec pracownika odpowiedzialności porządkowej może być przedmiotem kontroli sądowej. Pracownik, który wniósł sprzeciw, w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu może wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary (art. 112 § 2 k.p.). Przedmiotem oceny sądu będzie badanie, czy spełnione zostały przesłanki zastosowania odpowiedzialności porządkowej (zawiniona bezprawność), nie upłynęły terminy do stosowania kar, zachowano wymogi proceduralne (spełnienie wymaganych czynności z zachowaniem terminów dokonania, przewidzianej prawem formy, kolejność itp.) oraz badanie prawidłowości aktu pod kątem upełnomocnienia danego podmiotu do nakładania kar.
W doktrynie prawa pracy wskazuje się ponadto, że odpowiedzialność porządkowa ma inny cel niż mobilizacja do bardziej dokładnej lub wydajniejszej pracy. Jako częsty błąd pracodawców w doktrynie wskazywane jest stosowanie kar porządkowych w przypadkach niewskazanych w rozdziale VI działu IV k.p., np. w razie innych niż porządkowe uchybień przy wykonywaniu pracy, zbyt niskiej wydajności lub niewywiązywania się przez pracownika z zadań wyznaczonych przez przełożonego. Niektórzy pracodawcy zaś stosują kary porządkowe nie tyle w razie naruszenia przez pracownika przepisów dotyczących organizacji i porządku pracy, ile raczej sposobu świadczenia pracy ( por. Sobczyk [red.], Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 3, Legalis).
Ponadto, jak słusznie zauważa się w doktrynie najwięcej trudności w praktyce sprawia sposób rozumienia zwrotu "nieprzestrzegania ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy". Sugeruje to przede wszystkim naruszanie postanowień regulaminu pracy, ale nie można tylko ograniczać się do tego dokumentu. Chociaż mamy do czynienia ze zwrotem nieostrym, to jednak jego zakres jest ograniczony do obowiązków o charakterze porządkowym. Formuła ta nie obejmuje więc całokształtu obowiązków pracowniczych, np. związanych z zakazem konkurencji czy z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych ( por. J. Wratny, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 6, Legalis).
Nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku obejmuje przede wszystkim naruszenia obowiązku stosowania się do ustalonego czasu pracy (nieusprawiedliwione spóźnianie się do pracy, samowolne opuszczanie jej bez uzasadnionych przyczyn, wykonywanie w godzinach pracy czynności niezwiązanych z zadaniami wynikającymi ze stosunku pracy oraz niedostosowanie się do ustalonej formy potwierdzania obecności na terenie zakładu w czasie pracy i po jej zakończeniu), reguł zapewniających prawidłowe funkcjonowanie zakładu (stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy, zakłócanie spokoju w miejscu pracy, niewłaściwe zachowanie się w stosunku do przełożonych, podwładnych lub współpracowników) oraz niewykonywanie prawnie skutecznych poleceń przełożonych ( por. Muszalski [red.], Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 10, Legalis; wyrok SN z dnia 27 lipca 1990 r., I PRN 28/90, OSP 1991, Nr 4, poz. 90).
Konkludując, odpowiedzialność porządkowa stanowi szczególny rodzaj odpowiedzialności pracowniczej, której zakres, przesłanki oraz tryb stosowania zostały w pełni i wyczerpująco uregulowane w przepisach kodeksu pracy. Ustawodawca przewidział zamknięty katalog kar porządkowych, a możliwość ich zastosowania przez pracodawcę uzależnił od kumulatywnego spełnienia dwóch podstawowych przesłanek. Po pierwsze – konieczne jest stwierdzenie naruszenia obowiązków pracowniczych, a więc zachowania bezprawnego, sprzecznego z normami prawa pracy lub z zasadami organizacji i porządku w procesie pracy. Po drugie – zachowanie pracownika musi mieć charakter zawiniony, co oznacza, że pracownikowi można przypisać winę w postaci co najmniej niedbalstwa.
Jednocześnie ustawodawca w sposób wyraźny i enumeratywny określił, jakie zachowania mogą stanowić podstawę odpowiedzialności porządkowej. Z tego względu pracownik nie może zostać ukarany za uchybienia, które nie mieszczą się w ustawowym katalogu naruszeń, w szczególności za takie, które dotyczą jakości lub efektywności pracy, jak np. zbyt niska wydajność czy niewywiązywanie się z zadań w stopniu oczekiwanym przez przełożonego, o ile nie towarzyszy im naruszenie obowiązków porządkowych sensu stricto. Odpowiedzialność porządkowa nie może zatem pełnić funkcji środka dyscyplinującego w odniesieniu do wszelkich niepożądanych zachowań pracownika, lecz jedynie do tych, które zostały przewidziane w przepisach prawa pracy.
W postępowaniu sądowym ocenie podlega nie tylko to, czy doszło do naruszenia obowiązków pracowniczych i czy zachowanie pracownika było zawinione, lecz także czy pracodawca dochował wszystkich wymogów formalnych związanych z nałożeniem kary. Sąd bada zatem, czy kara została zastosowana w ustawowych terminach, czy pracownik został uprzednio wysłuchany, a także czy pracodawca prawidłowo poinformował go o rodzaju naruszenia i zastosowanej sankcji. Dopiero łączne spełnienie wszystkich tych przesłanek pozwala uznać nałożenie kary porządkowej za zgodne z prawem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należało ocenić, czy strona pozwana dochowała wszystkich wymogów proceduralnych związanych z nałożeniem na powoda kary porządkowej oraz z rozpoznaniem wniesionego przez niego sprzeciwu. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że procedura ta została przeprowadzona zgodnie z przepisami art. 109–112 k.p., a powód – po otrzymaniu informacji o odrzuceniu sprzeciwu – wniósł powództwo do sądu pracy w ustawowym terminie.
Bezsporne pozostawało, że w dniu 21 marca 2025 r. w (...) (...) przeprowadzono kontrolę stanu porządkowego sal A i B Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, w trakcie której ujawniono liczne nieprawidłowości, w tym zabrudzenia szyb, glazury oraz pomieszczeń socjalnych i sanitarnych. Okoliczności te nie były kwestionowane przez strony. W następstwie kontroli przedstawiciele strony pozwanej wszczęli procedurę zmierzającą do wymierzenia powodowi kary porządkowej za – w ich ocenie – naruszenie obowiązków pracowniczych polegających na braku należytego nadzoru nad pracownikami sprzątającymi. Kara została nałożona w dniu 4 kwietnia 2025 r., a więc w terminie przewidzianym w art. 109 § 1 k.p.
Pisemne zawiadomienie o ukaraniu spełniało wymogi formalne, albowiem wskazano w nim rodzaj kary, opis naruszenia oraz pouczenie o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień.
Za bezzasadny należało również uznać zarzut powoda dotyczący braku przeprowadzenia wysłuchania, o którym mowa w art. 109 § 2 k.p. Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 3 kwietnia 2025 r. odbyło się spotkanie powoda z Dyrektorem Biura Administracji i (...), podczas którego powód został poinformowany o ustaleniach kontroli oraz miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Sąd ustalił, że osoba przeprowadzająca wysłuchanie dysponowała stosownym upoważnieniem Dyrektora Generalnego, udzielonym w dniu 31 marca 2025 r., a więc przed datą wysłuchania. Tym samym czynność ta została dokonana przez osobę uprawnioną.
W tym miejscu należy podkreślić, że instytucja wysłuchania pracownika ma charakter gwarancyjny i służy zarówno zobiektywizowaniu decyzji pracodawcy, jak i umożliwieniu pracownikowi przedstawienia wyjaśnień przed zastosowaniem kary. Jak wskazuje orzecznictwo, obowiązek wysłuchania oznacza konieczność stworzenia pracownikowi realnej możliwości wypowiedzenia się co do zarzucanego mu naruszenia ( por. wyrok SA w Katowicach z dnia 23 marca 2017 r., III APa 47/16, LEX nr 2891702). W ocenie Sądu wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony – powód miał możliwość przedstawienia swoich wyjaśnień, a rozmowa nie miała charakteru wyłącznie dyscyplinującego, lecz obejmowała elementy formalnego wysłuchania.
Po doręczeniu kary powód w ustawowym terminie wniósł sprzeciw, który został rozpoznany zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 112 k.p. Strona pozwana zwróciła się do reprezentującej powoda organizacji związkowej o zajęcie stanowiska, a następnie – pismem z dnia 23 kwietnia 2025 r., doręczonym powodowi 29 kwietnia 2025 r. – poinformowała go o odrzuceniu sprzeciwu. Również ta część procedury została przeprowadzona prawidłowo.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że strona pozwana dochowała wszystkich wymogów formalnych i proceduralnych związanych z nałożeniem na powoda kary porządkowej. Ocena ta nie przesądza jednak o zasadności samej kary, która wymagała odrębnej analizy w kontekście przesłanek materialnych odpowiedzialności porządkowej.
Przechodząc do oceny zarzuconego powodowi naruszenia należy wskazać, że pracodawca w piśmie z dnia 4 kwietnia 2025 r. wskazał, iż naruszenie polegało na nieprawidłowym wykonywaniu obowiązków służbowych związanym z brakiem nadzoru nad realizacją zadań pracowników sprzątających, zatrudnionych w (...) (...) we N.. Nieprawidłowości zostały stwierdzone dnia 21 marca 2025 r. podczas wizytacji na terenie Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców na B. A i B w (...) (...) we N. przeprowadzonej w obecności N. (...), E. Generalnego (...) (...) we N. oraz Dyrektora Biura Administracji i (...). Stwierdzono brudne szyby w boksach obsługi klienta, zalegające kurze na elementach wiszących, zabrudzoną w znacznym stopniu posadzkę na korytarzach i boksach obsługi klienta oraz niedostateczny stan utrzymania czystości w pomieszczeniach socjalnych, co potwierdzono dokumentacją zdjęciową dołączoną do wniosku E. Biura Administracji i (...).
W ocenie Sądu Rejonowego, odnosząc się do meritum zarzutu postawionego powodowi, wskazać należy, że opisane w piśmie z dnia 4 kwietnia 2025 r. naruszenie – choć niewątpliwie dotyczyło sfery wykonywania obowiązków pracowniczych – nie mogło stanowić podstawy do zastosowania wobec powoda kary porządkowej w rozumieniu art. 108 k.p.
Sąd podkreśla, że sama treść zarzutu oraz sposób jego sformułowania wskazują, iż pracodawca przypisał powodowi uchybienie dotyczące jakości i efektywności wykonywania obowiązków służbowych, a nie naruszenie porządkowych reguł organizacji pracy, o których mowa w art. 108 § 1 k.p. Odpowiedzialność porządkowa ma charakter wyjątkowy i może być stosowana wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wskazanych przez ustawodawcę. Nie obejmuje ona sankcjonowania wszelkich nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków pracowniczych, lecz jedynie naruszenia o charakterze porządkowym, związane z organizacją i dyscypliną pracy, przepisami bhp, ppoż. oraz zasadami potwierdzania obecności.
W niniejszej sprawie pracodawca w istocie dokonał oceny jakości pracy powoda, utożsamiając rzekomo niewystarczający nadzór nad pracownikami sprzątającymi z naruszeniem porządku i organizacji pracy. Tymczasem, jak jednolicie wskazuje orzecznictwo, ocena staranności, sumienności czy efektywności pracy pracownika nie mieści się w katalogu przewinień porządkowych, a ewentualne zastrzeżenia w tym zakresie mogą być rozpatrywane wyłącznie na gruncie innych instrumentów prawa pracy, nie zaś poprzez zastosowanie kary porządkowej.
Sąd zwraca uwagę, że strona pozwana konsekwentnie akcentowała niewystarczający nadzór powoda, co potwierdził również świadek P. B. (1), wskazując, iż istotą zarzutu było nienależyte utrzymywanie porządku i zbyt słaby nadzór nad osobą wykonującą sprzątanie. Taka kwalifikacja zachowania powoda nie odpowiada jednak przesłankom odpowiedzialności porządkowej. Pracodawca w istocie ocenił sposób wykonywania przez powoda obowiązków merytorycznych, a nie naruszenie obowiązków porządkowych sensu stricto. Tymczasem przepisy prawa materialnego wykluczają możliwość stosowania kar porządkowych jako środka dyscyplinującego w zakresie jakości pracy.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zastosowanie wobec powoda kary porządkowej nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, albowiem opisane zachowanie nie mieściło się w ustawowym katalogu przewinień porządkowych. Kara została oparta na błędnej interpretacji przepisów prawa pracy i stanowiła próbę wykorzystania instrumentu odpowiedzialności porządkowej do oceny jakości pracy powoda, co było niedopuszczalne i w konsekwencji kara porządkowa nie mogła się ostać.
W ocenie Sądu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, brak było podstaw do przypisania powodowi winy za ujawniony w dniu 21 marca 2025 r. stan porządkowy pomieszczeń Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że powód nie posiadał kompetencji kierowniczych wobec pracowników sprzątających, nie mógł stosować wobec nich żadnych środków dyscyplinujących, a zakres jego nadzoru miał charakter wyłącznie techniczny i sprowadzał się do przekazywania informacji przełożonym oraz monitorowania, czy prace zostały wykonane. Powód nie miał możliwości wydawania wiążących poleceń, prowadzenia rozmów porządkowych ani egzekwowania wykonania zadań w sposób władczy.
Co więcej, z materiału dowodowego wynika, że nawet w sytuacjach, gdy powód zgłaszał przełożonym problemy związane z pracą poszczególnych pracowników sprzątających – w szczególności trudności we współpracy z N. A. (1) – nie był informowany o podjętych przez pracodawcę działaniach, co dodatkowo ograniczało jego realny wpływ na organizację pracy zespołu sprzątającego. W praktyce czynności powoda wobec pracowników sprzątających ograniczały się do przekazywania ustaleń osób faktycznie uprawnionych do kierowania ich pracą, a więc kierownika lub dyrektora biura.
W świetle powyższego Sąd uznał za nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne działanie pracodawcy, który z jednej strony nie wyposażył powoda w żadne narzędzia kierownicze, a z drugiej – oczekiwał od niego osiągnięcia efektów nadzoru, które możliwe są do uzyskania wyłącznie przy posiadaniu kompetencji władczych. Oczywiście nadzór może być wykonywany również bez formalnych uprawnień kierowniczych, jednakże przy braku instrumentów egzekwowania poleceń nie sposób wymagać od pracownika pełnej odpowiedzialności za rezultat pracy innych osób. Strona pozwana, nakładając na powoda karę porządkową, w istocie oczekiwała od niego efektów, których osiągnięcie było obiektywnie niemożliwe przy posiadanym przez niego zakresie kompetencji.
Nawet abstrahując od tego, czy zastany stan porządkowy mógłby – co do zasady – mieścić się w katalogu naruszeń porządkowych, Sąd stwierdził, że brak było podstaw do przypisania powodowi winy za ujawnione nieprawidłowości. Powód nie miał realnej możliwości wymuszenia poprawy jakości pracy pracowników sprzątających, a ujawnione zaniedbania wynikały z szeregu czynników niezależnych od niego. W konsekwencji Sąd uznał, że w zachowaniu powoda nie wystąpiła przesłanka winy, która – obok bezprawności – jest warunkiem koniecznym odpowiedzialności porządkowej. Niemniej jak już zostało uprzednio wspomniane sama kara porządkowania nie mogła zostać nałożona na powoda, w związku z brakiem oparcia w przepisach prawa materialnego.
W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd w punkcie I sentencji wyroku uchylił karę porządkową upomnienia nałożoną przez stronę pozwaną (...) (...) we N. na powoda P. D..
Orzeczenie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, Sąd oparł na dyspozycji art. 98 § 1 k.p.c., statuującym zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie z tym przepisem strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu, obejmujące m.in. wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego należnych powodowi – jako stronie wygrywającej – została ustalona na podstawie § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118 t.j.), które w niniejszej sprawie wyniosły 240,00 zł. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.
O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono w punkcie III sentencji wyroku , albowiem nie było podstaw do obciążania nimi którejkolwiek ze stron. Zauważyć przy tym należy, iż (...) nie posiada osobowości prawnej. Jest to jednostka organizacyjna, przy pomocy której wojewoda wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206 z późn. zm.). Wojewoda jest przedstawicielem Rady Ministrów w województwie i organem rządowej administracji zespolonej w województwie (art. 3 ust. 1 ww. ustawy). Tym samym, urząd wojewódzki jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa (tak: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2015 r. I ACz 132/15). Jednostkom organizacyjnym organów skarbowych, będącym stationes fisci Skarbu Państwa, przysługuje w postępowaniu zwykłym, jak i szczególnym w sprawach ze stosunku pracy zwolnienie od kosztów na podstawie art. 94 ustawy o kosztach. Brzmienie art. 94 wskazuje, że na podstawie zawartego w nim podmiotowego zwolnienia od opłat sądowych, Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat we wszystkich sprawach cywilnych, do których - zgodnie z art. 1 k.p.c. - należą także sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008 r. II PZP 8/07). Powód był natomiast zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w wyroku.