Wyrok z 28 maja 2026, sygn. XVI GC 976/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2026 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Renata Iwanowska

Protokolant: sekretarz sądowy Julia Duda

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Polskiej Agencji (...) Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko (...) Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w S.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powódki Polskiej Agencji (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 115.000,00 zł (sto piętnaście tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 października 2022 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałym zakresie,

3.  ustala, że pozwany (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w S. ponosi koszty postępowania w całości i szczegółowe ich rozliczenie zleca referendarzowi sądowemu.

sędzia Renata Iwanowska

Sygnatura akt GC 976/23

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 28 maja 2026 r.

Pozwem z dnia 31 maja 2023 r. powódka Polska Agencja (...) S.A. w W. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w S. (dalej jako: (...)) kwoty 115.000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 października 2022 roku do dnia zapłaty, kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że zawarła z pozwanym umowę ubezpieczenia, stwierdzoną polisą ubezpieczenia komunikacyjnego (...) nr (...). Przedmiotem ubezpieczenia był pojazd L. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...). Zgodnie z umową ubezpieczenia suma ubezpieczenia/suma gwarancyjna z tytułu kradzieży wynosiła 115.000,00 zł brutto, okres ubezpieczenia ustalono od 17 września 2022 roku do 16 września 2023 roku, a wysokość składki wynosiła 4.978,00 zł.

W dniu 19 października 2022 r. na skrzyżowaniu ulic (...) (...) wS. doszło do kradzieży ubezpieczonego pojazdu przez nieznanego sprawcę. Wraz z pojazdem skradziony został dowód rejestracyjny, który znajdował się wewnątrz pojazdu. Zdarzenie zostało zgłoszone organom ścigania oraz pozwanemu ubezpieczycielowi. Pojazd nie został odnaleziony.

Decyzją z dnia 28 października 2022 roku pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, wskazując, iż (...) nie odpowiada za szkody powstałe wskutek kradzieży pojazdu lub jego części, jeżeli poszkodowany nie przedłożył (...) dokumentów pojazdu, na podstawie których pojazd był dopuszczony do ruchu w dniu szkody oraz wszystkich kluczy wraz z kompletem urządzeń uruchamiających urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą, o ile niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody, chyba że pojazd został utracony wskutek rozboju.

(pozew k. 6-24)

W dniu 15 marca 2024 r. (data stempla pocztowego) pozwany złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

Pozwany przyznał fakt objęcia ubezpieczeniem pojazdu użytkowanego przez powódkę, jednak powołując się na art. 827 k.c. stwierdził, że nie odpowiada za szkodę spowodowaną kradzieżą spornego auta z uwagi zaistnienie wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, przewidzianego w § 11 ust. 2 pkt 2 litera d OWU (...), zgodnie z którym pozwany nie odpowiada za szkody powstałe wskutek kradzieży pojazdu lub jego części, jeżeli poszkodowany nie przedłożył (...) dokumentów pojazdu, na podstawie których pojazd był dopuszczony do ruchu w dniu szkody oraz wszystkich kluczy wraz z kompletem urządzeń uruchamiających urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą, o ile niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody, chyba że pojazd został utracony wskutek rozboju. Dodatkowo pozwany zarzucił powódce naruszenie § 39 pkt 2 OWU, zgodnie z którym w przypadku kradzieży pojazdu poszkodowany jest zobowiązany przedłożyć (...) dokumenty potwierdzające pochodzenie pojazdu i umożliwiające jego identyfikację, dowód rejestracyjny pojazdu oraz wszystkie komplety kluczy, chyba że pojazd został utracony na skutek rozboju. Ponadto, zgodnie z § 40 OWU w przypadku niedopełnienia przez ubezpieczonego z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa obowiązków wymienionych w § 37, 38 ust. 1 i 4 oraz § 39 (...) odmawia wypłaty odszkodowania w całości lub w odpowiedniej części w zależności od tego, w jakim stopniu niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na ustalenie przyczyny zdarzenia, okoliczności zdarzenia lub wysokości odszkodowania i pozostaje w jakimkolwiek związku przyczynowym z zaistniałym zdarzeniem.

Pozwany wskazał, że dowód rejestracyjny skradzionego pojazdu powódki znajdował się wewnątrz auta, co – zgodnie z postanowieniami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia – stanowiło naruszenie obowiązku jego należytego zabezpieczenia poza pojazdem w chwili kradzieży. Nadto podkreślono, iż pomimo ciążącego obowiązku ubezpieczony nie przekazał ubezpieczycielowi dowodu rejestracyjnego, a brak ten wynikał wyłącznie z działań użytkownika pojazdu. Pozwany zakwalifikował te działania jako przejaw rażącego niedbalstwa, co – w jego ocenie – uzasadniało odmowę wypłaty odszkodowania.

Pozwany stwierdził, że wiedzą powszechną jest fakt, że kradzieże pojazdów stanowią istotny problem społeczny, a ryzyko utraty pojazdu wzrasta, jeżeli nie są starannie zabezpieczone zarówno sam pojazd, jak i jego kluczyki oraz dokumenty. W tym kontekście oczekiwanie, aby kierujący nie pozostawiał dokumentów pojazdu w zaparkowanym aucie, nie może być uznane za nadmierne czy wygórowane – stanowi to elementarny przejaw staranności w ochronie mienia przed utratą.

Reasumując, pozwany zarzucił, że użytkownik pojazdu pozostawiając w aucie dowód rejestracyjny dopuścił się rażącego niedbalstwa, co zwalnia pozwanego od odpowiedzialności za szkodę na podstawie stosownych postanowień OWU. Nadto postanowienia umowy dobrowolnego ubezpieczenia AC zawartego między powódką a pozwanym nie są abuzywne, zaś pozwana w przedmiotowej sprawie jest przedsiębiorcą.

(odpowiedź na pozew k. 53 – 58)

W replice na odpowiedź na pozew z dnia 25 września 2024 r. (data stempla pocztowego) powódka podtrzymała w pełni swoje dotychczasowe stanowisko.

(replika na odpowiedź na pozew, k. 81 – 83)

Sąd Okręgowy, ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 14 kwietnia 2022 r. pomiędzy powódką a D. V. (1) została zawarta umowa powierzenia samochodu służbowego marki L. (...) (1), rok produkcji 2019, o numerze nadwozia (...), numer rejestracyjny (...). Samochód stanowił własność (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. (...) i był użytkowany przez Krajową Agencję (...) S.A. w W. na podstawie Umowy Leasingu (...) zawartej w dniu 17 września 2019 r.

(dowód: umowa powierzenia samochodu służbowego zawarta w dniu 14 kwietnia 2022 r. wraz z aneksem, k. 123-131)

W dniu 12 września 2022 r. powódka zawarła z (...) spółką akcyjną z siedzibą w S. (dalej jako Ubezpieczyciel) umowę ubezpieczenia samochodu osobowego marki L. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Strony ustaliły okres ubezpieczenia od 17 września 2022 roku do 16 września 2023 roku, gdzie zakres ubezpieczenia obejmował OC posiadacza pojazdu, Autocasco (w tym ryzyko kradzieży), ubezpieczenie szyb, AC Car Assistance wariant maksymalny i NNW kierowcy i pasażerów. Wysokość składki wynosiła 4.978,00 zł.

(dowód: umowa ubezpieczenia zawarta w dniu 12 września 2022 r., k. 89)

Integralną część umowy stanowiły Ogólne Warunki Ubezpieczenia wraz z klauzulami dodatkowymi, których treść została zaakceptowana przez strony wraz z zawarciem umowy ubezpieczenia.

Zgodnie z § 11 pkt 2 c) OWU (...) nie odpowiada za szkody powstałe wskutek kradzieży pojazdu lub jego części, jeżeli klucze lub dokumenty pojazdu nie były należycie zabezpieczone poza pojazdem o ile niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody, chyba że zostały one utracone wskutek rozboju.

Zgodnie z § 11 pkt 2 d) OWU (...) nie odpowiada za szkody powstałe wskutek kradzieży pojazdu lub jego części, jeżeli poszkodowany nie przedłożył (...) dokumentów pojazdu, na podstawie których pojazd był dopuszczony do ruchu w dniu szkody oraz wszystkich kluczy wraz z kompletem urządzeń uruchamiających urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą o ile niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody, chyba że pojazd został utracony wskutek rozboju.

Zgodnie z § 39 pkt 2 OWU w przypadku kradzieży pojazdu poszkodowany jest zobowiązany przedłożyć (...) dokumenty potwierdzające pochodzenie pojazdu i umożliwiające jego identyfikację, dowód rejestracyjny pojazdu oraz wszystkie komplety kluczy, chyba że pojazd został utracony na skutek rozboju.

Natomiast zgodnie z § 40 OWU w przypadku niedopełnienia przez ubezpieczonego z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa obowiązków wymienionych w § 39 (...) odmawia wypłaty odszkodowania w całości lub w odpowiedniej części w zależności od tego, w jakim stopniu niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na ustalenie przyczyn i okoliczności zdarzenia lub wysokości szkody i pozostaje w jakimkolwiek związku przyczynowym z zaistniałym zdarzeniem.

(dowód: Ogólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia (...) od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (Autocasco) dla Klienta Korporacyjnego, KOD – AB – AC – 01/21, k. 64 – 88)

W dniu 19 października 2022 r. D. V. (1) zaparkował pojazd marki L. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) na oświetlonym parkingu na skrzyżowaniu ulic (...) w S..

Dowód rejestracyjny pojazdu L. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) był zazwyczaj przechowywany w schowku w samochodzie.

(dowód: zeznania H. E. – protokół rozprawy z dnia 21 maja 2026 r., k. 145-145v)

W dniu 19 października 2022 r. Komisariat Policji w S. potwierdził fakt kradzieży z włamaniem samochodu marki L. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...), do której doszło tego samego dnia. Wartość strat została oszacowana na kwotę 122.000,00 zł.

(dowód: potwierdzenie zgłoszenia zawiadomienia na Komisariacie Policji w S. z dnia 19 października 2022 r., k. 65)

W dniu 19 stycznia 2022 r. ubezpieczyciel – (...) sporządził raport szkody dotyczący zdarzenia z dnia 13 stycznia 2022 r., rejestrowanego pod numerem (...).

(dowód: raport szkody z dnia 19 stycznia 2022 r., k. 37 – 38 wraz ze zgłoszeniem kradzieży pojazdu, k. 39 – 42)

Pismem z dnia 28 października 2022 r. (...) poinformowała o odmowie wypłaty odszkodowania, uznając, iż w świetle postanowień zawartej umowy ubezpieczenia, w tym Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, brak jest podstaw do spełnienia świadczenia ubezpieczeniowego.

(dowód: pismo (...) z dnia 28 października 2022 r., k. 91 – 92)

Pismem z dnia 24 listopada 2022 r. powódka złożyła odwołanie od decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania z dnia 28 października 2022 r.

(dowód: pismo powódki z dnia 24 listopada 2022 r., k. 93 – 96)

Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. pozwany udzielił odpowiedzi na odwołanie powódki i stwierdził, że decyzja o odmowie wypłaty odszkodowania jest ostateczna.

(dowód: pismo pozwanego z dnia 5 grudnia 2022 r., k. 97 – 100)

Wartość rynkowa pojazdu L. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...), rok produkcji 2019, pojemność silnika 2487 cm ³ – według stanu i cen na dzień 19 października 2022 r. wynosiła 122.900,00 zł.

(dowód: Opinia biegłego sądowego D. V. (2) z 22 października 2025 roku karta 108- 113)

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów prywatnych i urzędowych w rozumieniu art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c. znajdujących się w aktach sprawy, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.

Na podstawie zeznań H. E. Sąd ustalił okoliczność zaistnienia zdarzenia kradzieży, zabezpieczeń pojazdu w dacie kradzieży oraz miejsca jego pozostawienia. Sąd ocenił zeznania H. E. jako wiarygodne. Jego relacja była rzeczowa i konsekwentna. Precyzyjnie zostały opisane zasady użytkowania pojazdu, sposób przechowywania kluczyków i dokumentów, a także okoliczności stwierdzenia kradzieży. Zeznania H. E. korespondowały z danymi wynikającymi z akt szkody, w tym dotyczącymi miejsca przechowywania dowodu rejestracyjnego.

Wartość pojazdu w dacie kradzieży sąd ustalił w oparciu o opinię biegłego sądowego D. V. (2) z dwudziestego drugiego października 2025 roku, tura nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Na marginesie wypada podkreślić, że sporem sprawie nie były objęte okoliczności dotyczące okoliczności kradzieży lecz prawno-materialna ocena odpowiedzialności pozwanego.

Sąd zważył, co następuje

Zgodnie z art. 805 § 1 -2 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie - przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 827 § 1 k.c., zgodnie z którym ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie; w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności. Przepis ten jest normą bezwzględnie obowiązującą. Oznacza to, że z jednej strony ani umowa ubezpieczenia, ani OWU nie mogą przewidywać szerszych wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczyciela, a z drugiej art. 827 § 1 jako przepis kogentny nie może podlegać wykładni rozszerzającej (Zob. wyrok SN z 13.10.2005 r., IV CK 181/05, LEX nr 186907.) W doktrynie głoszony jest pogląd o semiimperatywnym charakterze normy wynikającej z treści art. 827 § 1 k.c. z uwagi na możliwość odstępstwa na korzyść uprawnionego do świadczeń od zakładu ubezpieczeń (Łopuski [w:] Kodeks cywilny..., t. 2, red. J. Winiarz, 1989, s. 726.) Ubezpieczyciel jest jedynie wówczas wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający (odpowiednio: ubezpieczony) wyrządził szkodę umyślnie (Dorota Maśniak, komentarz do Kodeksu cywilnego pod red. Balwicka-Szczyrba Małgorzata).

Sąd podziela stanowisko, prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym pojęcie "rażącego niedbalstwa" użyte w art. 827 § 1 k.c. nie może być traktowane za równoznaczne z pojęciem "należytej staranności", o jakim mowa w art. 355 k.c. "Rażące niedbalstwo" to coś więcej niż brak zachowania zwykłej staranności w działaniu. Wykładnia tego pojęcia powinna zatem uwzględniać kwalifikowaną postać braku zwykłej lub podwyższonej staranności w przewidywaniu skutków. Chodzi tu o takie zachowanie, które graniczy z umyślnością, czy w przypadku nieprzewidywania szkody jako skutku m.in. zaniechania ubezpieczającego, o ile doszło do przekroczenia podstawowych, elementarnych zasad staranności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2009 r., V CSK 291/08, OSNC-ZD 2009, Nr 3, poz. 84, z dnia 19 lutego 2003 r., V CKN 1680/00, IC 2003, nr 11, s. 47 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., IV CSK 153/10, nie publ.).

Rażące niedbalstwo, o którym mowa w art. 827 § 1 k.c., można przypisać w wypadku nieprzewidywania szkody jako skutku m.in. zaniechania ubezpieczającego, o ile doszło do przekroczenia elementarnych zasad staranności. Rażące niedbalstwo jest kwalifikowaną postacią braku staranności w przewidywaniu skutków działania i jest to takie zachowanie, które wręcz graniczy z umyślnością i nie może być uznawane za równoznaczne z pojęciem należytej staranności w przewidywaniu skutków działania, o którym mowa w art. 355 k.c.

Niewykonanie obowiązków prewencyjnych ubezpieczającego nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela, jeżeli ubezpieczającemu nie można postawić zarzutu winy kwalifikowanej w naruszeniu powinności, a ogólnych warunków umów nie można interpretować w sposób sprzeczny z art. art. 827 § 1 k.c. i ochronną funkcją umowy ubezpieczenia, która nie może być iluzoryczna (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2022 r., I CSK 2664/22).

Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt przedmiotowej sprawy - bezsporne pomiędzy stronami pozostawało zawarcie umowy ubezpieczenia obejmującej ryzyko kradzieży pojazdu marki L. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...), wystąpienie zdarzenia ubezpieczeniowego w postaci kradzieży pojazdu w dniu 19 października 2022 r., a także wysokość sumy ubezpieczenia wynoszącej 115.000 zł.

Spór sprowadzał się wyłącznie do oceny, czy pozwany był uprawniony do odmowy wypłaty odszkodowania z uwagi na pozostawienie przez użytkownika pojazdu dowodu rejestracyjnego wewnątrz samochodu.

Pozwany wywodził swoją argumentację z § 11 ust. 2 lit. c i d Ogólnych Warunków Ubezpieczenia oraz § 39 i § 40 OWU, wskazując, że użytkownik pojazdu naruszył obowiązek należytego zabezpieczenia dokumentów pojazdu poza samochodem, a tym samym dopuścił się rażącego niedbalstwa skutkującego wyłączeniem odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Stanowisko to nie zasługiwało na uwzględnienie z następujących powodów.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z § 11 ust. 2 lit. c OWU odpowiedzialność ubezpieczyciela została wyłączona jedynie wówczas, gdy klucze lub dokumenty pojazdu nie były należycie zabezpieczone poza pojazdem, o ile niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody. Analogicznie § 11 ust. 2 lit. d OWU przewiduje wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji nieprzedłożenia dokumentów pojazdu, o ile niedopełnienie tego obowiązku miało wpływ na powstanie lub wysokość szkody. Także § 40 OWU odwołuje się do wpływu naruszenia obowiązków ubezpieczonego na ustalenie przyczyn zdarzenia, jego okoliczności lub wysokości szkody.

Z literalnego brzmienia przywołanych postanowień wynika zatem jednoznacznie, że strony umowy nie powiązały wyłączenia odpowiedzialności pozwanego z samym faktem pozostawienia dokumentu w pojeździe. Warunkiem zastosowania tej sankcji było dodatkowo wykazanie przez ubezpieczyciela, że uchybienie pozostawało w związku przyczynowym z powstaniem szkody albo jej rozmiarem.

Wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, jako wyjątek od podstawowej funkcji ochronnej umowy ubezpieczenia, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. To na pozwanym spoczywał ciężar wykazania wszystkich przesłanek uzasadniających odmowę wypłaty świadczenia, w tym również istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem ubezpieczonego a zaistniałą szkodą.

W ocenie Sądu ciężarowi temu pozwany nie sprostał. Bezsporne było, że dowód rejestracyjny znajdował się w schowku pojazdu w chwili jego kradzieży. Okoliczność ta nie pozwala jednak na przyjęcie, że pozostawała ona w jakimkolwiek związku przyczynowym z dokonaniem zaboru pojazdu.

Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, aby pozostawienie dowodu rejestracyjnego w pojeździe ułatwiło sprawcy dokonanie kradzieży. Dokument ten nie służy bowiem do uruchomienia pojazdu, nie zastępuje kluczyków ani urządzeń zabezpieczających przed kradzieżą, nie umożliwia przełamania zabezpieczeń elektronicznych pojazdu ani uzyskania do niego dostępu. Nie został on wykorzystany do otwarcia samochodu ani jego uruchomienia. Kradzież została dokonana przez nieustalonego sprawcę przy użyciu nieustalonych metod, niezależnych od miejsca przechowywania dokumentu.

Pozwany nie wykazał również, aby pozostawienie dowodu rejestracyjnego miało wpływ na rozmiar szkody. W tym kontekście należy podkreślić, że dowód rejestracyjny nie jest dokumentem stwierdzającym własność pojazdu. Dokument ten pełni funkcję ewidencyjną i identyfikacyjną, potwierdzając dopuszczenie pojazdu do ruchu. Nie stanowi natomiast tytułu własności rzeczy i sam przez się nie umożliwia skutecznego rozporządzenia pojazdem.

Przeniesienie własności samochodu wymaga zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania rzeczą a nabywcą. Konieczne jest zatem dysponowanie przez zbywającego dokumentem potwierdzającym uprzedni zakup pojazdu (np. umowa kupna sprzedaży), a takim nie jest dowód rejestracyjny. Sam fakt wejścia w posiadanie dowodu rejestracyjnego nie kreuje po stronie sprawcy możliwości skutecznego przeniesienia własności pojazdu ani nie umożliwia legalnego obrotu skradzionym samochodem. Nie sposób zatem przyjąć, że pozostawienie dowodu rejestracyjnego w pojeździe zwiększało wysokość szkody lub stwarzało sprawcy dodatkowe możliwości rozporządzenia pojazdem w sposób mający znaczenie dla odpowiedzialności ubezpieczyciela.

W konsekwencji okoliczność pozostawienia dowodu rejestracyjnego w pojeździe mogła być oceniana wyłącznie jako fakt towarzyszący kradzieży, nie zaś jako jej przyczyna. Między tym zachowaniem a powstaniem szkody brak było adekwatnego związku przyczynowego wymaganego zarówno przez postanowienia OWU, jak i wynikające z art. 361 § 1 k.c. ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który wskazywał, że ocena skutków pozostawienia dokumentów pojazdu wymaga każdorazowo ustalenia rzeczywistego znaczenia tego zachowania dla powstania szkody oraz rozważenia, czy pozostaje ono w związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2019 r., I CSK 389/18, dostępny w bazie orzeczeń Sądu Najwyższego). Podobnie w orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Warszawie podkreślano konieczność dokonywania oceny konkretnych okoliczności sprawy, a nie automatycznego wywodzenia skutków prawnych wyłącznie z faktu pozostawienia dokumentów w pojeździe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2020 r., VI ACa 1028/19).

W realiach niniejszej sprawy pozwany nie wykazał, aby pozostawienie dowodu rejestracyjnego w schowku samochodu zwiększało ryzyko kradzieży, ułatwiło jej dokonanie albo miało wpływ na wysokość szkody. Nie została zatem spełniona przesłanka warunkująca zastosowanie wyłączenia odpowiedzialności przewidzianego w § 11 ust. 2 lit. c i d OWU.

Skoro doszło do zajścia przewidzianego w umowie wypadku ubezpieczeniowego w postaci kradzieży pojazdu, a pozwany nie wykazał skutecznie przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności, był zobowiązany do spełnienia świadczenia odpowiadającego wysokości poniesionej szkody.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 805 § 1 i 2 k.c. w zw. z postanowieniami umowy ubezpieczenia, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 115.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wartość pojazdu w dniu dokonania kradzieży wynosiła 122.900,00 zł, a zatem więcej aniżeli domagał się powód.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku. Jedynie w sytuacji, gdyby wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia w tym terminie okazało się niemożliwe, świadczenie powinno zostać spełnione w terminie czternastu dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, przy czym bezsporna część świadczenia powinna zostać spełniona w terminie podstawowym (art. 817 § 2 k.c.). W niniejszej sprawie pozwany już w dniu 28 października 2022 r. wydał decyzję odmawiającą wypłaty odszkodowania. Oznacza to, że najpóźniej w tej dacie uznał postępowanie likwidacyjne za zakończone i dysponował materiałem pozwalającym na ocenę swojej odpowiedzialności. Odmowa wypłaty świadczenia nie była przy tym motywowana niemożnością ustalenia przebiegu zdarzenia, zakresu szkody lub wysokości należnego świadczenia, lecz opierała się wyłącznie na przyjętej przez pozwanego interpretacji postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia. Skoro zatem pozwany już w dniu 28 października 2022 r. odmówił spełnienia świadczenia, pozostając w błędnym przekonaniu o braku odpowiedzialności odszkodowawczej, od następnego dnia pozostawał w opóźnieniu w rozumieniu art. 481 § 1 k.c.

Dniem następnym po dacie decyzji była sobota, wobec czego odsetki zasądzono od dnia 31 października 2022 roku. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone.

O kosztach procesu Sąd orzekł, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania wyrażoną w art. 98 k.p.c. i na podstawie art. 108 k.p.c. szczegółowe rozliczenie kosztów zlecono referendarzowi sądowemu.

sędzia Renata Iwanowska

ZARZĄDZENIE

(...)

sędzia Renata Iwanowska