Uzasadnienie z 18 czerwca 2026, sygn. I C 201/25

UZASADNIENIE

Powódka Ż. C. wystąpiła z pozwem przeciwko pozwanemu N. U. (1) domagając się nakazania pozwanemu opuszczenia, opróżnienia z należących do niego rzeczy, demontażu alarmu, wydania kluczy oraz uprzątnięcia trocin na poddaszu budynku gospodarczego znajdującego się w R. (...), gmina P., położonego na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (...)prowadzi księgę (...), a także przywrócenia go do stanu sprzed czasu, kiedy pozwany zaczął go użytkować, w tym naprawienia powstałych zniszczeń, tj. pęknięć stropu wynikłych z nadmiernego obciążenia zalegającymi trocinami. Nadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 149.400,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych. ( k. 4-7)

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jest właścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej w R. (...)-(...) P.. Przedmiotowa nieruchomość została przekazana przez U. U. (1) tytułem darowizny na rzecz powódki. Pozwany zajmuje natomiast ww. lokal od dnia 02.09.2015 roku na cele osobiste, gdzie przechowuje różnego rodzaju maszyny i urządzenia do stolarki, a także znajdują się trociny. Powódka podkreśliła także, że uciążliwe warunki powodowane przez działalność pozwanego skutkują pogorszeniem stanu technicznego nieruchomości. Pomieszczenia są zamknięte, zabezpieczone alarmem, przez co powódka nie ma dostępu do nich. Powódka niejednokrotnie zwracała się do pozwanego, iż ma opróżnić i opuścić ww. pomieszczenie. Wezwania te były bezskuteczne. Stąd, powódka domaga się oprócz opuszczenia lokalu i przywróceniu go do stanu poprzedniego, zasądzenia od pozwanego kwoty 149.400,00 zł tytułem opłaty za bezumowne użytkowanie pomieszczenia.

W odpowiedzi na pozew, pozwany N. U. (1) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. ( k. 49-50)

Pozwany zakwestionował roszczenia powódki zarówno co do zasady jak i co do wysokości, wskazując że powódka nie wykazała, że pozwany korzystał z budynków gospodarczych, w tym nie wykazała czasookresu ewentualnego korzystania z tych budynków gospodarczych. Pozwany podniósł także, iż powódka nie udowodniła wysokości opłat za bezumowne użytkowanie pomieszczenia. Podkreślone również zostało przez stronę pozwaną, że roszczenia powódki pojawiły się dopiero wtedy, gdy pozwany został wezwany w charakterze świadka na rozprawy sądowe jakie toczą się pomiędzy powódką i jej ojcem U. U. (1), a zwłaszcza po złożeniu przez niego zeznań, które były niekorzystne dla powódki. Natomiast w poprzednich latach powódka nie zgłaszała żadnych roszczeń wobec pozwanego

Sąd ustalił, co następuje:

Powódka Ż. C. i pozwany N. U. (1) są rodzeństwem przyrodnim. Ojcem stron jest U. U. (1).

U. U. (1) wraz z żoną U. U. (2) w dniu 2 września 2015 roku darowali (akt notarialny rep. A nr (...)) powódce Ż. C. zabudowaną nieruchomość rolną położoną w obrębie (...) N., miejscowości N., gminie P., powiecie (...), województwie (...), o obszarze (...) ha oznaczoną numerami geodezyjnymi (...)/(...), (...), natomiast pozwanemu N. U. (1) darowali zabudowaną nieruchomość rolną położoną w obrębie (...) N., miejscowości N., gminie P., powiecie (...), województwie (...), o obszarze (...) ha oznaczoną numerami geodezyjnymi (...), (...)

Powódka ustanowiła na nabytej nieruchomości nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą na rzecz U. i U. małżonków U., polegającą na prawie korzystania z całego parteru budynku mieszkalnego oraz korzystania ze wszystkich budynków gospodarczych z prawem swobodnego poruszania się po podwórku. Pozwany natomiast ustanowił na nabytej nieruchomości nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą na rzecz U. i U. małżonków U. polegającą na prawie korzystania z całego parteru budynku mieszkalnego oraz korzystania ze wszystkich budynków gospodarczych z prawem swobodnego poruszania się po podwórku.

( dowód: umowa darowizny akt notarialny rep. A nr (...) k. 8-13v, wyjaśnienia informacyjne powódki k. 60v-61 vide zeznania powódki k. 194v, wyjaśnienia informacyjne pozwanego k. 61-62 vide zeznania pozwanego k. 195)

Ojciec stron U. U. (1) – przed dokonaniem darowizny – prowadził działalność w zakresie usług stolarskich. Dzięki ustanowionej na nieruchomości powódki służebności osobistej mógł korzystać z budynków gospodarczych, w tym pomieszczeń stolarni znajdujących się na (...), w których to znajdują się maszyny do wykonywania prac stolarskich. Przedmiotowe maszyny stolarskie stanowią własność U. U. (1).

Pozwany N. U. (1) prócz działalności agroturystycznej, zajmuje się również – tak jak jego ojciec U. U. (1) – stolarstwem.

Po dokonaniu darowizny ww. nieruchomości, strony dokonały ustnych uzgodnień dotyczących korzystania z przedmiotowych nieruchomości i znajdujących się w nich maszyn stolarskich. Uzgodnienia w powyższym zakresie dokonane zostały między stronami ustnie, nie mając przy tym charakteru jednoznacznego i precyzyjnego. Z tychże uzgodnień wynikało, iż pozwany prowadząc swoją stolarnię będzie korzystał z pomieszczeń, na których została ustanowiona służebność osobista na rzecz U. U. (1) oraz znajdujących się tam maszyn, które to maszyny zabierze w momencie, gdy przeniesie miejsce prowadzenia swojej działalności na własną nieruchomość. Stan ten miał trwać przez okres około 5 lat, kiedy to pozwany miał stworzyć miejsce do wykonywania prac stolarskich na własnej nieruchomości, jednakże do momentu wytoczenia powództwa sytuacja nie zmieniła się i pozwany – pomimo braku jakichkolwiek następnych uzgodnień między stronami w tej kwestii – wciąż korzystał z pomieszczeń należących do powódki, uniemożliwiając jej tym swobodne dysponowanie należącą do niej nieruchomością.

Mimo że przy wykonywaniu prac stolarskich pozwanemu pomagał jego ojciec U. U. (1), prowadzona przez pozwanego działalność stolarska w pomieszczeniach należących do powódki była wykonywana jedynie w imieniu pozwanego. Pozwany był wielokrotnie widywany na nieruchomości należącej do powódki, gdzie wykonywał prace stolarskie, korzystał z maszyn należących do U. U. (1), tworząc meble, drzwi, schody, itp. – pozwany wykonał również meble dla powódki. Korzystający z oferowanych przez pozwanego usług, uzgadniali z nim szczegóły dotyczące wykonywanych przez niego produktów, w tym czas oczekiwania na wykonanie usługi. Na pojeździe należącym do pozwanego znajdowała się informacja o prowadzonych przez jego osobę usługach stolarskich, w tym numer telefonu należący do pozwanego. Pozwany był jedyną osobą posiadającą klucze do pomieszczeń, w których prowadzona była przez niego działalność stolarska, którymi to swobodnie dysponował, nie udostępniając ich powódce, będącej właścicielką przedmiotowych pomieszczeń. Powódka nie posiadała przez to dostępu do ww. części nieruchomości.

( dowód: zeznania świadka I. T. k. 95, k. 160, zeznania świadka V. P. k. 98, k. 157, zeznania świadka P. C. k. 104-106, zeznania świadka T. W. k. 110-112, zeznania świadka F. P. k. 117, zeznania świadka U. U. (1) k. 121-123, zeznania świadka V. A. k. 164, k. 185, zeznania świadka L. T. k. 167, k. 171, zeznania świadka W. H. k. 173, k. 179, zeznania świadka U. M. k. 176, zeznania świadka V. U. k. 186, k. 197, zeznania świadka G. N. k. 188, k. 192, zeznania świadka R. X. k. 125, zeznania świadka N. U. (2) k. 129, wyjaśnienia informacyjne powódki k. 60v-61 vide zeznania powódki k. 194v, wyjaśnienia informacyjne pozwanego k. 61-62 vide zeznania pozwanego k. 195)

W okresie od dokonania darowizny i rozpoczęcia korzystania z nieruchomości powódki przez pozwanego, doszło do wyraźnego pogorszenia relacji rodzinnych między powódką Ż. C. i pozwanym N. U. (1) oraz ich ojcem U. U. (1). U. U. (1) wystąpił przeciwko Ż. C. m.in. z pozwem o zachowek, wskazując iż zapożycza się u syna N. U. (1) w celu zaspokojenia swoich bieżących kosztów utrzymania. Prowadzone były również postępowania karne dotyczące osoby powódki i jej ojca; U. U. (1) otrzymał zakaz zbliżania się do powódki – na ten czas U. U. (1) zamieszkiwał z pozwanym. Postępowanie karne została umorzone wobec braku dowodów. Na skutek występujących konfliktów powódka wyprowadziła się z zajmowanej nieruchomości wraz z synem, który obawia się zachowania dziadka.

Powódka pragnąc odzyskać władztwo nad zajmowanymi przez pozwanego pomieszczeniami, próbowała porozumieć się w tej kwestii z pozwanym, jednakże pozwany nie zdecydował się na zaprzestanie prowadzenia działalności stolarskiej i zwrot pomieszczeń do dyspozycji powódki.

Pismem z dnia 2 lutego 2025 roku powódka wezwała pozwanego N. U. (1) do opróżnienia, opuszczenia, zdemontowania alarmu i wydania kluczy do pomieszczeń budynku gospodarczego, w którym pozwany prowadzi swoją działalność oraz zapłaty kwoty 90.000,00 zł tytułem opłaty użytkowania ww. pomieszczeń za każdy miesiąc w kwocie 2.500,00 zł licząc za okres 01.2022 r. – 01. 2025 r. w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, a nadto, powódka wezwała pozwanego również do uprzątnięcia pozostałości po prowadzonej działalności, tj. trocin i naprawy zniszczeń, tj. pęknięcia stropu w wyniku obciążenia poprzez zaleganie trocin. Wezwanie pozostało bezskuteczne.

( dowód: wezwanie do zapłaty z dn. 02.02.2025 r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 14-15, pozew o zachowek k. 208-212, dokumentacja KPP T. k. 221-222, zeznania świadka I. T. k. 95, k. 160, zeznania świadka V. P. k. 98, k. 157, zeznania świadka P. C. k. 104-106, zeznania świadka T. W. k. 110-112, zeznania świadka F. P. k. 117, zeznania świadka U. U. (1) k. 121-123, zeznania świadka V. A. k. 164, k. 185, zeznania świadka L. T. k. 167, k. 171, zeznania świadka W. H. k. 173, k. 179, zeznania świadka U. M. k. 176, zeznania świadka V. U. k. 186, k. 197, zeznania świadka G. N. k. 188, k. 192, zeznania świadka R. X. k. 125, zeznania świadka N. U. (2) k. 129, wyjaśnienia informacyjne powódki k. 60v-61 vide zeznania powódki k. 194v, wyjaśnienia informacyjne pozwanego k. 61-62 vide zeznania pozwanego k. 195)

Postanowieniem na rozprawie w dniu 20 października 2025 roku, Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z pomieszczeń stolarni wariantowo w okresie od momentu darowizny, za okres 5 lat i za okres 1 roku.

Z uwagi na fakt, iż prawo do korzystania z pomieszczeń stolarni przysługiwało właścicielowi nieruchomości oraz osobie uprawnionej z tytułu służebności osobistej biegły wskazał w każdym z powyższych wariantów dwie wysokości wynagrodzenia – bez uwzględnienia oraz z uwzględnieniem służebności osobistej. Biegły wskazał, iż w wariancie I, tj. wynagrodzenie od momentu darowizny, wynagrodzenie wynosi 141.507,00 zł, natomiast z uwzględnieniem obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym wynosi 70.753,00 zł. W wariancie II, tj. wynagrodzenie za okres 5 lat, wynagrodzenie wynosi 76.970,00 zł, natomiast z uwzględnieniem obciążenia 38.485,00 zł. W wariancie rocznym wynagrodzenie wynosi 17.760,00 zł, a z uwzględnieniem obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym 8.800,00 zł. Biegły wyliczając wysokość wynagrodzenia w każdym z trzech wariantów przyjął 50% współczynnika obniżenia wynagrodzenia przyjmując, że właściciel oraz osoba uprawniona z tytułu służebności osobistej miały prawo korzystania z budynków gospodarczych, w tym z pomieszczeń stolarni w częściach równych, tj. po 50%.

( dowód: opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomości k. 234-253, opinia uzupełniająca k. 271-272)

Sąd zważył, co następuje:

a)  w zakresie oceny materiału dowodowego:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody przez strony zaprezentowane, zeznania stron oraz zeznania świadków. Zgromadzone w sprawie niniejszej i przywołane w ustaleniowej części uzasadnienia dowody z dokumentów Sąd ocenił jako wiarygodne. Z ostrożnością Sąd podszedł do zeznań zarówno stron jak i świadków, mając na uwadze zaistniałe między stronami skomplikowane relacje rodzinne oraz występujące konflikty znajdujące potwierdzenie w toczących się innych postępowaniach między osobą powódki i ojcem stron U. U. (1), a także okoliczność powiązań i relacji świadków ze stronami postępowania oraz fakt, iż relacje części świadków opierały się wyłącznie na informacjach pozyskanych od stron postępowania, a nie bezpośrednich obserwacjach, przy czym część świadków nie posiadała istotnej wiedzy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Czyniąc ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, Sąd za pełnowartościowe dowody uznał również opinię główną i uzupełniająca biegłego sądowego N. T. z zakresu szacowania nieruchomości. Opinie te bowiem pochodziły od osoby legitymującej się odpowiednią wiedzą fachową i doświadczeniem zawodowym. Ich treść jest przy tym zrozumiała i nie budzi wątpliwości z logicznego punktu widzenia.

b)  w zakresie oceny prawnej żądania pozwu:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Wstępnie wskazać godzi się, iż zgłaszając żądanie nakazania pozwanemu opuszczenia, opróżnienia z należących do niego rzeczy, demontażu alarmu, wydania kluczy oraz uprzątnięcia trocin na poddaszu budynku gospodarczego powódka winna była wykazać swoje uprawnienia właścicielskie, jak też legitymację bierną pozwanego, a więc to że pozwany faktycznie włada daną częścią nieruchomości.

Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 222 § 1 kc właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Koniecznymi przesłankami roszczenia windykacyjnego jest więc status właściciela, fakt, że nie włada on (sam lub przez inną osobę) swoją rzeczą oraz fakt, że rzeczą włada osoba do tego nieuprawniona. Roszczenie wydobywcze może obejmować każdą rzecz, zarówno ruchomą, jak i nieruchomość; dopuszczalne jest również żądanie wydania części rzeczy, jeśli znajduje się w posiadaniu osoby nieuprawnionej.

Przenosząc powyższe na kanwę przedmiotowego postępowania stwierdzić należy, że powódka Ż. C. jest właścicielką – na podstawie umowy darowizny z dnia 2 września 2015 roku sporządzonej w formie aktu notarialnego rep. A nr (...) – zabudowanej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości N. w powiecie (...) o obszarze(...) ha oznaczonej numerami geodezyjnymi (...). Na działkach ewidencyjnych nr (...) znajdują się natomiast budynki gospodarcze wraz z maszynami służącymi wykonywaniu prac stolarskich. Maszyny te stanowią własność U. U. (1). Co istotne, pozwany nie kwestionował faktu pozostawania przez powódkę właścicielką przedmiotowej nieruchomości.

Podkreślenia następnie wymaga, iż w niniejszej sprawie pozwany jest stroną biernie legitymowaną. Biernie legitymowanym jest bowiem tylko faktycznie władający rzeczą, osoba która faktycznie sprawuje władztwo nad nieruchomością, która ma podlegać wydaniu. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2015 r., (...), H. nr (...)) Legitymowanym biernie może być posiadacz rzeczy (art. 336 kc) – samoistny lub zależny, w dobrej lub w złej wierze, ale także dzierżyciel, wykonujący władztwo nad rzeczą za kogo innego (art. 338 kc). Pozwanym może zatem być posiadacz samoistny, jeżeli to on bezpośrednio wykonuje władztwo nad rzeczą.

Wobec powyższego odnotować należy, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniami pozwanego, iż nie włada on stolarnią zlokalizowaną w budynkach gospodarczych należących do powódki, gdyż korzysta z niej ojciec stron U. U. (1) zajmujący się stolarstwem, na rzecz którego powódka ustanowiła dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z całego parteru budynku mieszkalnego oraz korzystania ze wszystkich budynków gospodarczych z prawem swobodnego poruszania się po podwórku.

Sąd Okręgowy dostrzega oczywiście fakt ustanowienia na należącej do powódki nieruchomości dożywotniej służebności osobistej w ww. zakresie na rzecz ojca stron postępowania, jednakże w ocenie Sądu okoliczność ta nie oddziałuje w żaden sposób na samoistne władanie przedmiotowymi pomieszczeniami przez pozwanego.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż definicja posiadacza samoistnego zawarta jest w art. 336 kc. Wynika z niego, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2000 r., (...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2002 r., (...). Dla istnienia samoistnego posiadania konieczne jest zatem faktyczne władanie rzeczą, czyli dostrzegalny fakt wykonywania fizycznego władztwa ( corpus) oraz czynnik psychiczny w postaci zamiaru władania rzeczą dla siebie ( cum animo rem sibi habendi).

W ocenie Sądu Okręgowego, w posiadaniu części nieruchomości przez pozwanego dostrzegalny był natomiast fakt wykonywania fizycznego władztwa nad nieruchomością jak i czynnik psychiczny w postaci zamiaru władania przedmiotową częścią nieruchomości dla siebie.

Po pierwsze zaakcentować należy, iż pozwany prowadził w pomieszczeniach stolarni znajdujących się na (...) działalność w zakresie usług stolarskich. Pozwany wskazywał, iż zajmuje się agroturystyką i jedynie pomaga ojcu w pracach stolarskich. Przeczy temu jednak już sam fakt, iż pozwany porusza się autem na którym znajduje się informacja o prowadzonych przez jego osobę usługach stolarskich, w tym numer telefonu należący do pozwanego. Pozwany sam przyznał, iż wykonał dla powódki meble. Z zeznań świadków (m.in. P. C., T. W.) również wynika, że to jedynie pozwany, a nie U. U. (1), wykonuje w przedmiotowej nieruchomości samodzielnie usługi stolarskie. Świadek P. C. widział wielokrotnie na posesji należącej do powódki pojazd należący do pozwanego oraz jego samego w zakładzie stolarni używającego maszyn należących do ojca stron i wykonującego np. meble. Świadek T. W. zeznał natomiast, iż rozmawiał z N. U. (1), który sam w trakcie rozmowy przyznał, że powódka ma do niego „pretensje za używanie jej budynku” i ma na własnej posesji rozpocząć budowę stolarni jesienią 2024 roku. Świadek widział również, że klucze do pomieszczeń stolarni ma przy sobie pozwany, który otwierał i zamykał przy nim ww. pomieszczenia. Siostra stron świadek F. P. również wielokrotnie widziała, jak pozwany samodzielnie otwiera zamknięte na klucz drzwi do stolarni i korzysta z niej, produkując meble. Świadek wskazała także, że zarówno powódka jak i zmarła U. U. (2) wielokrotnie wspominały, iż są bezradne wobec używania budynku przez N. U. (1), który mimo próśb nie chciał opuścić przedmiotowej nieruchomości.

Powyższe niewątpliwie świadczy o tym, że pozwany w przedmiotowej nieruchomości wykonywał działalność z zakresu stolarki we własnym imieniu. Działalność ta nie była powiązana z pomocą U. U. (1), na rzecz którego ustanowiona była służebność osobista i który to mógł korzystać z budynków gospodarczych.

Okoliczność posiadania przez pozwanego kluczy do pomieszczeń, w których prowadzona była przez niego działalność stolarska i jego swobodne dysponowanie tymi kluczami świadczy również o tym, iż wykonywał on nad ww. pomieszczeniami rzeczywiste władztwo faktyczne, nie będąc do tego uprawnionym. Uprawnionym do korzystania był bowiem U. U. (1). Pozwany nie udostępniał powódce będącej właścicielką przedmiotowych pomieszczeń kluczy, mimo jej próśb. Powódka nie posiadała zatem dostępu do ww. części nieruchomości i utraciła faktyczne władztwo nad częścią nieruchomości. Nadto, wskutek występujących konfliktów między członkami rodziny powódka wraz z synem wyprowadziła się z należącej do niej nieruchomości, a pozwany nadal korzystał z przedmiotowej nieruchomości i kontynuował swoją działalność, co potwierdza fakt, iż był on jej samoistnym posiadaczem.

Odnotować również należy, iż – w ocenie Sądu Okręgowego – dokonane przez strony uzgodnienia po dokonaniu w 2015 roku darowizny w przedmiocie korzystania przez pozwanego z pomieszczeń stolarni i znajdujących się w nich maszyn, nie mogą świadczyć o tym, że pozwanemu przysługuje skuteczne względem powódki uprawnienie do władania rzeczą. Uzgodnienia zawarte między stronami dotyczyły okresu 5 lat po dokonaniu darowizny, a co więcej były niejednoznaczne, nieprecyzyjne, zostały dokonane w formie ustnej i nie sposób jest w żaden sposób ich zweryfikować. Niezasadnym zatem byłoby uznanie, aby ustalenia te mogły wywoływać jakiekolwiek skutki prawne.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd Okręgowy uznaje, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające nakazanie wydania powódce kluczy do budynku gospodarczego znajdującego się w R. (...) w gminie P. oraz opróżnienie ww. budynku przez pozwanego za swoich rzeczy. W toku postępowania wykazane bowiem zostało, że powódka będąca właścicielką ww. budynku gospodarczego nie może władać swoją nieruchomością, którą to włada pozwany nie posiadający do tego uprawnienia. Jako niezasadne uznał jednak Sąd żądanie powódki dotyczące uprzątnięcia trocin na poddaszu przedmiotowego budynku gospodarczego i naprawienia powstałych zniszczeń, tj. pęknięć stropu wynikłych z nadmiernego obciążenia zalegającymi trocinami – w ocenie Sądu nie sposób było bowiem określić, kiedy dane trociny powstały i od jakiego czasu znajdują się na poddaszu wobec faktu, iż jeszcze przed wykonywaniem działalności z zakresu stolarki przez pozwanego, usługi stolarskie wykonywał tam U. U. (1). Stąd też, orzeczono jak w punkcie I i III wyroku.

Odnosząc się do żądania strony powodowej dotyczącej zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 149.400,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty tytułem opłaty za bezumowne użytkowanie ww. pomieszczenia, Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z art. 224 kc samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę (§ 1). Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy (§ 2).

W niniejszej sprawie zachowania pozwanego będącego samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości nie pozostają natomiast usprawiedliwione, gdyż działał on ze świadomością o jego posiadaniu w złej wierze. Podkreślić w tym miejscu należy, iż pozwany nie kwestionował w toku niniejszego postępowania faktu pozostawania przez powódkę właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Skoro zatem pozwany miał pełną świadomość co do osoby właściciela budynków gospodarczych, nie sposób stwierdzić, aby był on samoistnym posiadaczem w dobrej wierze.

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy może natomiast przysługiwać właścicielowi tylko wobec posiadacza, który bez podstawy prawnej faktycznie władał rzeczą i był w tym okresie biernie legitymowany do windykacji na podstawie art. 222 § 1 kc. Jak zostało już natomiast wskazane uprzednio, pozwany jest stroną biernie legitymowaną w niniejszej sprawie.

W doktrynie i orzecznictwie wskazywane jest, iż powstanie i wymagalność roszczenia wynikającego z art. 224 § 2 kc aktualizują się i stają się wymagalne wyłącznie pod warunkiem wytoczenia przeciwko posiadaczowi w dobrej wierze powództwa windykacyjnego i obejmują rozliczenie stron jedynie za okres od dowiedzenia się przez pozwanego posiadacza w dobrej wierze o wytoczeniu powództwa w odróżnieniu od roszczeń uzupełniających względem posiadacza w złej wierze. Stąd, przyjąć należy, iż roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy w niniejszej sprawie stało się wymagalne z chwilą wezwania pozwanego do zapłaty przez powódkę. Wezwanie zostało natomiast doręczone pozwanemu w dniu 4 lutego 2025 roku.

Mając powyższe na uwadze za słuszne Sąd Okręgowy uznał przyjęcie wskazanego w opinii trzeciego wariantu wyliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z pomieszczeń stolarni, tj. wariantu rocznego z uwzględnieniem obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym, gdyż wariant ten uwzględnia termin wezwania pozwanego do zapłaty. W ocenie Sądu Okręgowego biegły prawidłowo przyjął 50% współczynnika obniżenia wynagrodzenia przy przyjęciu, że właściciel oraz osoba uprawniona z tytułu służebności osobistej miały prawo korzystania z budynków gospodarczych, w tym z pomieszczeń stolarni w częściach równych, tj. po 50%. Stąd, zasadnym było zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty w wysokości 8.800,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 04.02.2025 r. do dnia zapłaty.

Stąd, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie II i III wyroku.

O kosztach procesu orzeczono stosownie do treści art. 100 kpc, rozdzielając je stosunkowo między stronami. Na koszty procesu złożyła się opłata od pozwu w wysokości 3.000,00 zł oraz wynagrodzenie biegłego za sporządzenie opinii głównej i uzupełniającej w wysokościach 2.871,64 zł i 211,15 zł (3.000,00 zł + 2.871,64 zł + 211,15 zł = 6.082,79 zł; 6.082,79 zł / 2 = 3.041,39 zł). (punkt IV wyroku)

sędzia Mirosław Krzysztof Derda