Wyrok z 4 maja 2017, sygn. I C 424/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 maja 2017 r.

Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Katarzyna Waszczuk

Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Sambor

po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. w Opolu

sprawy z powództwa S. C. (1)

przeciwko (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w M.

o zapłatę

I.  zasądza od strony pozwanej (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w M. na rzecz powódki S. C. (1) kwotę 484.166 zł (czterysta osiemdziesiąt cztery tysiące sto sześćdziesiąt sześć złotych 00/100 groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17.10.2015r. do dnia zapłaty,

II.  zasądza od strony pozwanej (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w M. na rzecz powódki S. C. (1) kwotę 38.626 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym kwotę 14400zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Niniejsze orzeczenie sprostowano postanowieniem z dnia 24 maja 2017r., a mianowicie sprostować oczywistą omyłkę w wyroku wydanym w Sądzie Okręgowym w Opolu w dniu 4 maja 2017r. w sprawie sygn. akt I C 424/16 w ten sposób, że w wersie 1 od góry zamiast sygnatury akt oznaczonej liczbą „413/14” wpisać „424/16”.

Na oryginale właściwy podpis

Sygn. akt IC 424/16

UZASADNIENIE

Powódka S. C. (1), w pozwie przeciwko (...) spółka z o.o. w M. , wniosła o zasądzenie od pozwanej kwoty 484 166zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, liczonymi od dnia17.10.2015r. do dnia zapłaty. Powódka wniosła również o zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu podniosła, że pozwana wprowadziła ją w błąd, w wyniku czego zgodziła się na zawarcie umowy kupna nieruchomości należącej do pozwanej, a co do której stronie trzeciej – Agencji Nieruchomości Rolnych przysługiwało skuteczne prawo odkupu, z którego Agencja skorzystała, w wyniku czego powódka straciła nie tylko pieniądze przekazane pozwanej jako cenę, ale i ziemię, którą Agencja odkupiła za cenę niższą niż ustaloną pomiędzy stronami, zaś pozwana, pomimo wcześniejszych obietnic, nie zwróciła uzyskanego wynagrodzenia. Z ostrożności powódka wskazała, że pozwana została bezpodstawnie wzbogacona, ponieważ otrzymała nienależne świadczenie.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, podnosząc, że nie było jakichkolwiek odrębnych ustaleń co do zwrotu różnicy w cenie w razie ewentualnego skorzystania przez Agencję z zastrzeżonego na jej rzecz prawa odkupu, tym bardziej, że powódka złożyła oświadczenie, że była rolnikiem indywidualnym, wobec czego Agencja nie miała możliwości aktywowania przesłanek prawa odkupu. W ocenie pozwanej niezasadnym było powołanie się na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, ponieważ podstawą prawną były skutecznie zawarte umowy z dnia 25.11.2011r. i 18.01.2012r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwana posiadała dwie nieruchomości rolne położone w R.. Pierwszą o powierzchni 5ha zabudowaną oraz drugą o pow. ok. 40 ha, niezabudowaną, nabyciem której interesował się ojciec powódki. Ponieważ pozwana nie mogła znaleźć nabywcy na pierwszą z nieruchomości (5ha), zaproponowała ojcu powódki sprzedaż wiązaną, tj. sprzedaż 40 ha, pod warunkiem, że kupi również mniejsze gospodarstwo, na co ojciec powódki się zgodził.

Rodzice powódki wykupili mniejszą nieruchomość (5ha) w dniu 26.10.2010r. za kwotę 650 000zł, wpisując w treść aktu notarialnego, że nabycie to pozostaje w ścisłym związku z nabyciem nieruchomości większej, do kupna której pozwanej przysługiwało pierwszeństwo. Sprzedaż mniejszej nieruchomości miała umożliwić pozwanej kupno większej nieruchomości dzierżawionej wówczas od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. (dalej jako Agencja), którą to ziemię, pozwana wykupiła w dniu 25.01.2011r. za kwotę 768 000zł. Agencja zastrzegła, że będzie jej przysługiwało umowne prawo odkupu m.in. gdyby nastąpiło zbycie nieruchomości lub jej części przez pozwaną na rzecz innej osoby niż rolnik indywidualny w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego, za kwotę 768 000zł

Ojciec powódki nie uzyskał kredytu na kupno kolejnej nieruchomości, ponieważ nie miał zdolności kredytowej. W jego miejsce, za zgodą pozwanej, do transakcji kupna nieruchomości, miała przystąpić córka – powódka. Na zakup nieruchomości powódka otrzymała z Banku Spółdzielczego w K. kredyt na ponad 900 000zł. Zabezpieczeniem kredytu było ustanowienie hipoteki na nieruchomości należącej do rodziców powódki.W przyszłości powódka miała przekazać rodzicom własność zakupionej nieruchomości.

W dniu 25.11.2011r. doszło do zawarcia warunkowej umowy przedwstępnej pomiędzy stronami. Umowa dotyczyła nieruchomości położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...). W §1 umowy zaznaczono, że w dziale trzecim księgi wpisane jest prawo odkupu w okresie pięciu lat liczonych od dnia 25.01.2011r. – na rzecz Skarbu Państwa – Agencji. Powódka złożyła oświadczenie, że zna skutki prawne nabycia nieruchomości obciążonej prawem odkupu.

Pozwana, reprezentowana przez Prezes Zarządu M. W. sprzedała powódce nieruchomość w R. pod warunkiem, że Agencja nie skorzysta z przysługującego jej prawa pierwokupu. Strony zobowiązały się do zawarcia umowy przenoszącej prawo własności przedmiotowej nieruchomości niezwłocznie po wygaśnięciu prawa pierwokupu przysługującego Agencji, bądź nieskorzystania z tego prawa. Strony ustaliły cenę na kwotę 1 160 000zł.

W przypadku gdyby Agencja skorzystała z prawa pierwokupu, pozwana zobowiązała się zwrócić powódce kwotę otrzymaną tytułem ustalonej ceny.

dowód:

warunkowa umowa sprzedaży z 25.11.2011r. – k. 13-20 (230-242, 279-291))

umowa sprzedaży z 25.01.2011r. – k. 179-198

umowa przedwstępna sprzedaży z 26.10.2010r. – k. 199-214 wraz z aneksami – k. 215-229

zeznania świadków: S. C. (2) – k. 331-332, J. C. – k. 332-333

zeznania powódki – k. 333-334

zeznania M. W. za stronę pozwaną – k. 334-335

W chwili zawarcia umowy powódka miała 19 lat, nie pracowała, była na utrzymaniu rodziców, podjęła studia stacjonarne we W.. Do domu rodzinnego przyjeżdżała w każdy weekend, podczas którego pomagała rodzicom w pracach na prowadzonym przez nich gospodarstwie rolnym. Miała ogólne pojęcie o planowanych przez rodziców transakcjach związanych z gospodarstwem. W dacie podpisania warunkowej umowy przedwstępnej, powódka, jak i jej ojciec, dopytywali się o kwestie dotyczące przysługującego Agencji prawa pierwokupu i odkupu, które Notariusz I. B. im wyjaśniła. W trakcie transakcji zarówno Notariusz jak i Prezes strony pozwanej zapewniali kontrahentów, powódkę jak i jej rodziców, bowiem w tym dniu strona pozwana z rodzicami powódki podpisywała jeszcze inne dokumenty, że umowa zawierana przez powódkę nie wiąże się z żadnym ryzykiem z jej strony, w tym również w zakresie prawa odkupu.

dowód:

zeznania świadków: S. C. (2) – k. 331-332, J. C. – k. 332-333

zeznania powódki – k. 333-334

zeznania M. W. za stronę pozwaną – k. 334-335

Notariusz, przed którym dokonywano czynności, został wybrany przez stronę pozwaną, i to on przygotowywała projekty aktów, które miały być popisane. W żadnym momencie nie żądano od powódki aby wykazała stosowym zaświadczeniem, że jest rolnikiem indywidualny, w szczególności rolnikiem, który jest uprawniony do nabycia nieruchomości rolnej. Na pytanie Notariusza czy powódka jest rolnikiem indywidualnym, powódka odpowiedziała pytaniem „co to znaczy?”. Wówczas Notariusz zadała pytania dotyczące obywatelstwa, stażu pracy w gospodarstwie rolnym, podlegania pod ubezpieczenie KRUS, zamieszkiwanie na terenie gminy, w której znajduje się co najmniej jedna nieruchomość wchodząca w skład gospodarstwa. Powódka na wszystkie zadane pytania odpowiedziała twierdząco.

Formalnej weryfikacji posiadania przez powódkę statusu rolnika indywidualnego podjęła się Agencja Nieruchomości Rolnych po podpisaniu umowy z dnia 25.11.2011r.

W dacie zawarcia umowy przedwstępnej, a także późniejszej o przeniesieniu własności, powódka nie posiadała dokumentu potwierdzającego jej status rolnika ani nie miała wyksztalcenia rolniczego.

W dniu 12.12.2011r. Powódka wydzierżawiła grunty rolne od swoich rodziców na podstawie umowy, a w późniejszym czasie ukończyła kurs rolniczy. W lutym 2016r. uzyskała dokument potwierdzający, że jest rolnikiem. Obecnie powódka studiuje stomatologię.

dowód:

umowa dzierżawy gruntów rolnych z 12.12.2011r – k. 293-295

zaświadczenie z 4.01.2012r. – k. 296

zeznania świadków: S. C. (2) – k. 331-332, J. C. – k. 332-333

zeznania powódki – k. 333-334

zeznania M. W. za stronę pozwaną – k. 334-335

Pismem z dnia 25.11.2011r. pozwana zawiadomiła Agencję Nieruchomości Rolnych o zawartej warunkowej umowie sprzedaży.

Agencja Agencję Nieruchomości Rolnych w W. nie skorzystała z prawa pierwokupu. W dniu10.10.2012r. złożyła jednak oświadczenie o wykonaniu prawa odkupu, wzywając pozwaną do złożenia w terminie 14 dni oświadczenia w przedmiocie zwrotnego przeniesienia własności działek, które nabyła w drodze umowy zawartej ze (...) spółka z o.o. w M. .

dowód:

umowa przenosząca prawo własności z 18.01.2012r. – k. 21-30

oświadczenie o wykonaniu prawa odkupu z 10.10.2102r – k. 260-265

W dniu 18.01.2012r. pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika J. D., przeniosła na powódkę prawo własności przedmiotowej nieruchomości w R..

W dacie tej, w księdze wieczystej wpisano roszczenie powódki o przeniesienia prawa własności, jak i roszczenie Agencji o prawie dokonania prawa odkupu. Oba roszczenia zostały wpisane w dniu 17.01.2012r., powódki o godz. 9:51, a Agencji o godz. 11:27. Zarówno rodzice powódki jak i sama powódka byli zaniepokojeni tą sytuacją, jednak Notariusz w dniu podpisywania aktu przeniesienia własności nieruchomości zapewniała i uznała, że roszczenie powódki, jako wcześniejsze, miało pierwszeństwo. A skoro wpis Agencji Nieruchomości Rolnych o skorzystaniu z prawa odkupu został wpisany później powódka nie ma się czego obawiać. Wobec takiego zapewnienia powódka postanowiła przystąpić do aktu i w dniu 18.01.2012r. nabyła na własność nieruchomość położoną w R., objętą księgą wieczysta prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. (...).

Powódka uiściła na rzecz pozwanej całość umówionej ceny, tj. 1 160 000zł.

dowód: umowa przenosząca prawo własności z 18.01.2012r. – k. 21-30

Agencja Nieruchomości Rolnych w W. wezwała powódkę do zwrotu nieruchomości, powódka odmówiła dokonania tej czynności w konsekwencji czego Agencja skierowała sprawę na drogę sądową. Postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 16.10.2013r. (sygn. akt I ACa (...)), w którym Sąd nakazał pozwanej, w wykonaniu prawa odkupu, złożenie oświadczenia o przeniesieniu za cenę 768 00zł, prawa własności spornej nieruchomości na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w W..

W dniu 28.08.2014r. Agencja Nieruchomości Rolnych w W. wypłaciła powódce kwotę 675 834zł z tytułu przekazania spornej nieruchomości.

dowód:

potwierdzenie wpłaty – k. 31

wyrok SA we W. z 16.10.2013r. (I ACa (...)) – k. 131-140

odpis z księgi wieczystej nr (...) – k. 141-178

oświadczenie o wyrażeniu zgody na przejście prawa własności nieruchomości z 5.03.2014r. – k. 248-254

Pismem sporządzonym i nadanym w dniu 8.10.2015r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 484 166zł, w terminie do dnia 16.10.2015r., jako różnicy pomiędzy ceną zapłaconą za przedmiotową nieruchomość, a kwotą otrzymaną od Agencji Nieruchomości Rolnych w W.. Swoje żądanie ponowiła w piśmie z dni 23.10.2015r. Pozwana odmówiła zapłaty.

Podjęta przez powódkę próba ugodowa nie doprowadziła do zawarcia ugody pomiędzy stronami postepowania w zakresie zapłaty różnicy między cena zakupu nieruchomości wynikającą z umowy z dnia 18.01.2012r., a kwotą wypłaconą przez Agencję Nieruchomości Rolnych w W. na rzecz pwódki.

dowód:

pisma powódki wraz z dowodami nadania: z 23.10.2015r. – k. 32-33, z 8.10.2015r. – k. 34-36

wezwanie do próby ugodowej z 1.12.2015r. – k. 37-39

protokół z 15.03.2016r. – k. 44

pismo pozwanej z 26.11.2015r. – k. 45-46

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Sąd nie podzielił argumentacji powódki, jakoby podstawą do zasądzenia był jej błąd co do skutków zawartej umowy. Uwzględnienie powołanej przez stronę argumentacji nie mogłoby stanowić podstawy do sformułowania żądania o zapłatę. Z treści art. 84 kc wynika uprawnienie strony do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, przy zachowaniu wymogów określonych w art. 88 kc, tj. przez złożenie odpowiedniego w treści oświadczenia woli w terminie roku od dnia wykrycia błędu.

Sąd Okręgowy przyjął za prawdziwe zeznania powódki jak i świadków w zakresie okoliczności, które towarzyszyły podpisywanym umowom, a przede wszystkim zapewnień czynionych przez stronę pozwaną jak i potwierdzeń tych stanów przez Notariusza I. B., że w przypadku skorzystania zarówno z prawa pierwokupu jak i odkupu przez Agencję Nieruchomości Rolnych w W. powódka otrzyma stosowny zwrot w różnicy w cenie za jaką nabędzie nieruchomość i jaką otrzyma od Agencji Nieruchomości Rolnych w W. w przypadku skorzystania przez nią z uprawnień ujawnionych w księdze wieczystej. W tym miejscu należy wskazać, że zeznania te były miejscami chaotyczne i nieprecyzyjne jednak nie budziło żadnych wątpliwości Sądu, że powódka z rodzicami , którzy tak naprawdę w przyszłości mieli otrzymać przedmiotową nieruchomość, i na których spoczywał ciężar obsługi zaciągniętego przez powódkę kredytu, dyskutowali z pozwaną i Notariuszem o prawie odkupu i pierwokupu. W trakcie tych rozmów byli zapewniani, że również w przypadku wykonania prawa odkupu, pozwana pokryje różnicę w cenie, tak by zniwelować niekorzystne w takim przypadku rozporządzenie mieniem przez powódkę. Takie zapewnienie uzyskiwali przez cały czas od zawarcia pierwszej umowy do czasu jej finalizacji w dniu 18.01.2012r. W tym miejscu należy zauważyć, że wprawdzie ani powódka ani jej rodzice nie są prawnikami, to jednak z uwagi na kosztowność inwestycji w przekonaniu Sądu orzekającego ignorancją byłoby uznanie, że przystąpili do podpisania aktów notarialnych przy przyjęciu możliwości utraty około 500.000zł.

Sąd dał wiarę powódce, że zawierając obie umowy, była przekonana, że nie niosą one dla niej żadnego ryzyka finansowego. Nie bez znaczenia dla takiego stanowiska ma również zachowanie Notariusza, który ze względów oczywistych - śmierć Notariusz I. B.- nie mógł być przesłuchany w charakterze świadka w niniejsze sprawie, który w dniu18.01.2012r. zapewnił powódkę o pierwszeństwie jej roszczenia w stosunku do roszczenia Agencji Nieruchomości Rolnych w W., co również ma odzwierciedlenie w akcie notarialnym w jego §1 na karcie 4 i 5.

Jednak z uwagi na okoliczność, że powódka powoływała się na działanie pod wpływem błędu, to należy zauważyć, że miała ona możliwość złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków złożonego oświadczenia woli, zgodnie z powołanymi na wstępie przepisami prawa, najpóźniej w przeciągu roku, od daty otrzymania pozwu Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o zwrot nieruchomości, a najdalej od chwili zakończenia postępowania sądowego w tej sprawie, tj. w ciągu roku od 16.10.2013r.

Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w czerwcu 2016r., a zatem w przekonaniu Sądu orzekającego argumentacja powódki dotycząca działania pod wpływem błędu była chybiona i z tych względów nie zasługiwała na uwzględnienie.

Niemniej jednak, kolejna z podniesionych podstaw, a mianowicie przyjęcie po stronie pozwanej bezpodstawnego wzbogacenia, w ocenie Sądu Okręgowego w pełni zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 405 kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Zgodnie natomiast z art 410kc przepisy wyżej zacytowanego artykułu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

Świadczeniem nienależnym jest świadczenie jeżeli:

1.  ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył,

2.  podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty,

3.  czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

W sprawie bezspornym było, że kupno spornej nieruchomości przez powódkę, było nie tylko zwieńczeniem kilku kolejnych transakcji pomiędzy pozwaną, a rodzicami powódki, ale także przyczyną, dla której pozwana i rodzice powódki zawarli wcześniejsze transakcje. Równie bezspornym było, że to rodzice powódki, a nie ona sama, mieli być nabywcami przedmiotowej nieruchomości, jednakże wobec braku zdolności kredytowej nie uzyskali oni pieniędzy na jej kupno i w ich miejsce, za zgodą pozwanej, wstąpiła ich córka, która dotychczas nie miała większej wiedzy na temat szczegółów transakcji. Jest to o tyle istotne, gdyż na mocy umowy z Agencją Nieruchomości Rolnych w W. z dnia 25.01.2011r. pozwana miała wiedzę, że Agencja wystąpi z żądaniem odkupu, jeżeli sporna nieruchomość zostanie sprzedana nabywcy niebędącemu rolnikiem w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego.

Powódka w dacie zawierania umów powinna była zatem posiadać status rolnika indywidualnego, do skutecznego kupna przedmiotowej nieruchomości. Warto podkreślić, że powódka nie miała wiedzy o tym, iż musi w tym zakresie posiadać stosowne zaświadczenie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje pośrednio, że i Notariusz, który dokonywał czynności nie miał takiej wiedzy, choć jako osoba zaufania publicznego, a zarazem prawnik, winien był poczynić starania by ustalić wszystkie konieczne warunki formalne, które winna spełniać powódka by nabyć nieruchomość od strony pozwanej, co do której podmiot trzeci dysponowała prawem odkupu. Tym bardzie, że przedmiotem transakcji była nieruchomość szczególna – rolna oraz przy uwzględnieniu faktu, że już w grudniu 2011r. wiadomo było, że Agencja skorzystała z prawa odkupu. Zatem, w dniu 18.01.2012r. było możliwe do przewidzenia, że skutek umowy sprzedaży zostanie zniweczony przez przysługujące Agencji prawo odkupu, który Agencja ostatecznie wyegzekwowała, otrzymując wyrok Sądu zastępujący oświadczenie woli powódki, która nie chciała przekazać Agencji spornej ziemi.

W efekcie końcowym, powódka nie dysponuje ekwiwalentem za swoje świadczenie, gdyż pomimo uiszczenia ceny w pełnej, umówionej wysokości, nieruchomość, którą nabyła zmuszona została przekazać na rzecz uprawnionego korzystającego z prawa pierwokupu.

Zdaniem Sądu została zatem spełniona przesłanka warunkująca zwrot świadczenia a w zasadzie różnicy między tym co powódka świadczyła na rzecz strony pozwanej, a tym co otrzymała od Agencji Nieruchomości Rolnych w W., bowiem ta kwota, która odpowiada żądaniu 484.166 zł, stała się świadczeniem nienależnym z uwagi na odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia.

Nie powinno budzić wątpliwości, że tzw. condictio ob causam finitam czyli żądanie zwrotu, przysługuję wtedy gdy w chwili spełnienia świadczenia było ono należne bo zobowiązanie istniało lecz przestało istnieć ex tunc lub ex nunc. Jak podkreśla się w literaturze i orzecznictwie nie ma żadnego znaczenia w tym wypadku świadomość spełniającego świadczenie co do możliwości odpadnięcia w przyszłości podstawy prawnej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na ciężar dowodu, bowiem ten nieco odbiega od ogólnych zasad. Powódka w niniejszym postępowaniu powinna wykazać, że dokonała przysporzenia na rzecz pozwanej i ta przesłanka nie była między stronami sporna, jak również wykazać na czym polegała nienależność świadczenia, o czym była mowa powyżej.

Strona pozwana winna była przed Sądem udowodnić, że zgodnie z art. 409kc nie jest ona już wzbogacona, na tą okoliczność strona pozwana nie przedstawiła Sądowi żadnego dowodu.

Artykuł 410 § 2 kc nie uzależnia możliwości dochodzenia zwrotu świadczenia nienależnego od tego, która ze stron doprowadziła do sytuacji odpadnięcia podstawy świadczenia lub nieosiągnięcia zamierzonego celu świadczenia. Dlatego drugorzędną kwestią było, która ze stron była zobowiązana do dochowania staranności i ustalenia faktycznego statusu powódki w dacie co najmniej pierwszej z transakcji, które to zaniechanie tak naprawdę doprowadziło do wykonania przez Agencję Nieruchomości Rolnych w W. prawa odkupu. Samo zaistnienie tych okoliczności uzasadnia zastosowanie wskazanego przepisu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21.06.2016r., V ACa 140/16). W tym kontekście kwestia zawinionego działania traci na znaczeniu, ponieważ niezależnie od ewentualnego zawinienia stron, kluczowe znaczenie ma fakt, że powódka, w zamian za zapłaconą cenę, nie uzyskała przedmiotu umowy, za który uiściła tę cenę. Świadczenie na rzecz pozwanej było zatem świadczeniem nienależnym. Sam fakt spełnienia nienależnego świadczenia uzasadnia roszczenie o jego zwrot. Warto również wskazać, że w takim przypadku nie zachodzi potrzeba badania, czy i w jakim zakresie spełnione świadczenie wzbogaciło osobę, na rzecz której zostało spełnione oraz czy majątek spełniającego świadczenie uległ zmniejszeniu. Uzyskanie nienależnego świadczenia wypełnia bowiem przesłankę powstania wzbogacenia, a spełnienie tego świadczenia przesłankę zubożenia. Z chwilą spełnienia świadczenia nienależnego powstaje roszczenie kondykcyjne, którego treścią jest obowiązek dokonania czynności faktycznej lub prawnej stanowiącej świadczenie przeciwne do spełnionego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białym stoku z dnia 4.11.2015r., I ACa 510/15). Zatem pozwana, odpowiednio do treści art. 405 kc, zobowiązana była do zwrotu równowartości kwoty, o którą powódka została zubożona, tj. o różnicę pomiędzy ceną zapłaconą- 1 160 000zł, a kwotą uzyskaną od Agencji Nieruchomości Rolnych w W. - 675 834zł, co daje żądaną pozwem kwotę 484 166zł.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd zasadził dochodzoną pozwem kwotę na podstawie przywołanych w treści uzasadnienia przepisów prawa.

Orzekając o odsetkach Sąd miał na uwadze treść art. 481 kc przyjął datę 17.10.2015r., strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty pismem z dnia 8.10.2015r. zakreślając termin do spełnienia świadczenie do dnia 16.10.2015r. Skoro do tej daty świadczenie nie zostało spełnione należało uznać, że strona pozwana jako dłużnik od tej daty opóźniała się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 kpc.

Na oryginale właściwy podpis

Za zgodność: