Wyrok - II OSK 2439/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Agnieszka Wójcik Protokolant starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk-Szczerba po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 155/23 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję [...] WojewódzkiegOddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Agnieszka Wójcik Protokolant starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk-Szczerba po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 155/23 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkieg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
budownictwo mieszkaniowe
Role w sprawie
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Wójcik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 155/23 oddalił skargę D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 21 listopada 2022 r., nr OA.7721.20.4.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty.Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB") w toku prowadzonego postępowania w sprawie legalności budowy wiaty dokonał w dniu 10 września 2021 r. kontroli na działce nr [...], położonej w Z., będącej własnością G. A., w trakcie której ustalił, że na działce tej wybudowana została wiata w kształcie [...], służąca dla celów gospodarczych o wymiarach: 15,35 x 4,96 m i druga część o wymiarach: 5,22 x 6,14 m. Powierzchnia zabudowy wiaty wynosiła 108,18 m2. Obiekt usytuowany został w odległości około 1,50 m od budynku położonego na sąsiedniej działce. Konstrukcję całej wiaty stanowiły słupy drewniane oparte na fundamentach punktowych, konstrukcja dachu była drewniana w układzie dwuspadowym z pokryciem blachą trapezową powlekaną. Wody opadowe z dachu odprowadzane były za pomocą rynien i rur spustowych na teren biologicznie czynny kontrolowanej działki. Na podstawie oświadczenia właściciela działki ustalono, że roboty przy budowie przedmiotowej wiaty zostały wykonane w 2019 r. samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.Mając na uwadze powyższe ustalenia PINB w S. postanowieniem z 25 października 2021 r. wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy budowie przedmiotowej wiaty oraz poinformował właściciela, a zarazem inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części.Zażalenia od powyższego postanowienia złożyli inwestor – G. A. oraz D. S. – właścicielka sąsiedniej działki. Inwestor poinformował organ, że wiata której dotyczy postępowanie została podzielona na trzy odrębne budowle, z których żadna nie przekracza powierzchni 50 m2. Celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego PINB w S., na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "[...]WINB"), przeprowadził w dniu 16 grudnia 2021 r. ponowne oględziny na działce nr [...], podczas których stwierdzono, że sporny obiekt (wiata) został podzielony. W wyniku wykonanych robót powstały trzy mniejsze wiaty o konstrukcji drewnianej, składającej się z drewnianych słupów o wymiarach 14 cm x 14 cm, które zakotwione zostały przy pomocy profili stalowych w betonowych fundamentach punktowych. Przedmiotowe obiekty posiadają orynnowanie i rury spustowe, które odprowadzają wodę wzdłuż granicy z działką sąsiednią. Dach pokryty jest blachą trapezową powlekaną. W dniu oględzin nie stwierdzono, aby wiaty były ze sobą połączone konstrukcyjnie. Krokwie, płatwie, łaty, deski okapowe oraz poszycie dachowe są oddzielnymi elementami dla każdej z wiat. Ustalono, że obecnie wiaty mają wymiary mierzone po obrysie zewnętrznym słupów: wiata mniejsza, zlokalizowana w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią: 5,16 x 5,06 m, wiata druga 5,32 m x 4,74 m oraz trzecia, największa wiata: 7,96 m x 5,08 m.Mając zatem na uwadze zmianę stanu faktycznego, tj. powstanie trzech odrębnych, niezależnych od siebie obiektów, powodującą zmianę parametrów obiektu, [...]WINB uchylił zaskarżone postanowienie z 25 października 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność rozdziału prowadzonego postępowania na trzy odrębne postępowania.PINB w S. rozpoznając zatem ponownie sprawę legalności budowy jednej z wiat, tj. wiaty o wymiarach 7,96 x 5,08 m, położonej na działce nr [...] w miejscowości Z., decyzją z 22 kwietnia 2022 r., nr PINB.5160.5.3.2022 umorzył w całości prowadzone postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że wiata będąca przedmiotem postępowania to wiata, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351), której budowa zgodnie z tym przepisem zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość budowy bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia dwóch wiat o powierzchni do 50 m2 na każde 1000 m2. Mając zatem na uwadze, że działka nr [...] w Z. posiada powierzchnię 3392 m2, organ stwierdził, że może się na niej znajdować więcej tego typu obiektów. PINB wskazał także, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 16 grudnia 2021 r. nie stwierdzono aby obiekty powodowały zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska. Nie było też podstaw do nakazywania inwestorowi dodatkowych robót w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Tak więc, w ocenie organu, przedmiotowa wiata o powierzchni zabudowy 40,39 m2 w obecnym kształcie i położeniu nie naruszała przepisów prawa budowlanego. Nie było też podstaw do zastosowania przepisów art. 50 – 51 ustawy – Prawo budowlane.Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. S. zarzucając niesłuszne przyjęcie, że obiekt postawiony przez G. A. na działce nr [...], tj. wiata o pow. 108,18 m2 – po dniu 10 września 2021 r. zmienił swoje parametry poprzez wydzielenie 3 odrębnych wiat o wymiarach nieprzekraczających w przypadku każdej z nich 50 m2, w sytuacji gdy w rzeczywistości na działce nr [...] niezmiennie stoi jedna wiata i żadne odrębne wiaty nie zostały z niej wyodrębnione.[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 21 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy, a także przeprowadzona w dniu 23 sierpnia 2022 r. rozprawa administracyjna potwierdzają, że sporne wiaty, w tym wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania są niezależnymi od siebie wolnostojącymi obiektami budowlanymi, o samodzielnych konstrukcjach i oddzielnych połaciach dachowych, a ewentualna rozbiórka każdej z tych wiat jest możliwa bez żadnej ingerencji w konstrukcję wiaty sąsiedniej. Za niemającą wpływu na konstrukcję oraz kwalifikację obiektu uznał organ okoliczność, że przy okapach wiaty nr 1 i wiaty nr 3 zamontowana jest wspólna rynna oraz że obróbka blacharska deski okapowej wiaty nr 3 styka się z obróbką elementów dachu wiaty nr 2, jak też to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie. [...]WINB za niezasadny uznał też zarzut, że na działce nr [...] znajduje się już 6 wiat, a zatem z uwagi na charakter działki i jej powierzchnię nie jest możliwa budowa trzech kolejnych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Odnosząc się z kolei do zastrzeżeń co do funkcji wiaty organ wskazał, że ustawodawca nie wymaga od inwestora wyjaśnienia, w jakim celu i z jakim przeznaczeniem chce wykonać wiatę. W związku z tym, zdaniem [...]WINB, organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone w sprawie legalności budowy przedmiotowej wiaty postępowanie.Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożyła D. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanym na wstępie wyrokiem z 22 czerwca 2023 r. oddalił wniesioną skargę, uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż obie wydane w sprawie decyzje są prawidłowe.Sąd pierwszej instancji wskazał, że kontrolowane postępowanie dotyczyło legalności istnienia wiaty o pow. 7,96 m x 5,08 m na działce nr [...] w miejscowości Z., będącej własnością G. A. Sąd nie miał przy tym wątpliwości, że obiekt, którego dotyczy sprawa jest wiatą, albowiem stanowi budowlę lekką, nie posiada ścian, ma zadaszenie, posadowiony jest na słupach i chroni znajdujące się pod nim rzeczy przed czynnikami atmosferycznymi. Zauważył również, że w postępowaniu ustalono, iż oprócz 3 wiat powstałych w związku z podziałem jednej dużej wiaty o pow. 108,18 m2 na działce nr [...] znajdują się jeszcze 4 inne wiaty, każda o pow. zabudowy do 50 m2 oraz wiatka (zadaszenie) nad kojcem dla psa. Natomiast wiatami takimi nie są, jak zasadnie ustalił [...]WINB, zadaszenia nad wejściami do budynków, które są ich integralną częścią, a na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna.Zdaniem Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika również, że wiaty znajdujące się na ww. działce, które powstały z podziału jednej dużej wiaty są obiektami o oddzielnych konstrukcjach, posiadającymi odrębne połacie dachowe. Jednocześnie Sąd podniósł, że orzekające w sprawie organy nie mogły pominąć faktu, iż inwestor w trakcie prowadzonego wobec niego postępowania dokonał zmian, które zupełnie zmieniły kierunek tegoż postępowania i doprowadziły do jego umorzenia. Mając z kolei na uwadze kwalifikację i charakter obiektu, Sąd wskazał, że kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w związku z umieszczeniem pod wiatą określonych rzeczy nie znajduje się w zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego.Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał więc stanowisko orzekających organów, że sporny obiekt to wiata i w warunkach niniejszej sprawy spełnione zostały okoliczności wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Na wzniesienie tej wiaty nie było zatem potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę czy też dokonanie uprzedniego zgłoszenia. W sprawie, jak wskazał Sąd, nie zaistniały też okoliczności, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, jak też przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o treści określonej w którymś z punktów art. 51 ust. 1 ww. ustawy. Ponadto w okolicznościach sprawy nie można było zastosować też art. 49e pkt 6 ustawy – Prawo budowlane i wydać decyzji o rozbiórce wiaty.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D S. Zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzuciła mu naruszenie:1) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu drugiej instancji, pomimo że decyzja ta wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów polegającym na braku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpoznania materiału dowodowego (w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej 23 sierpnia 2022 r. oraz protokołu rozprawy administracyjnej z 23 sierpnia 2022 r.) i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że:a) znajdujące się na działce obiekty oznaczone na mapce poglądowej z akt sprawy pod nr 2, 3 i 4 nie są wiatami, a jedynie zadaszeniami stanowiącymi integralną część budynków, w sytuacji gdy w rzeczywistości obiekty te spełniają cechy wiaty, a co za tym idzie na działce nr [...] o pow. 3392 m2 jeszcze przed postawieniem wiaty, której dotyczy przedmiotowa sprawa, znajdowało się 7 wiat (a nie 5) i niedopuszczalne było stawianie kolejnych,b) na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] stoją 3 niezależne od siebie obiekty wolnostojące, w sytuacji gdy jest to jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne,c) obiekt nie został wykonany w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, podczas gdy obiekt posadowiony jest na punktowych fundamentach w ten sposób, że krawędzie drewnianych słupów wystają poza lico fundamentu, co powoduje zagrożenie zawalenia obiektu i tym samym ryzyko wyrządzenia szkód na mieniu lub osobach, co mogłaby potwierdzić opinia biegłego z zakresu budownictwa, której nieprzeprowadzono, a ponadto nieustalono, czy rozdzielenie konstrukcji wiaty – budowanej w założeniu dla jednego dużego obiektu – nie może stanowić zagrożenia dla zawalenia obiektów (jej poszczególnych elementów, np. krokwi, słupów), z uwagi na zmianę parametrów konstrukcji, w tym np. punktów ciężkości, napięcia etc.- co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;2) przepisów prawa materialnego, tj.:a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, pomimo występowania w realiach przedmiotowej sprawy okoliczności przemawiających za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu – co powinno skutkować uchyleniem decyzji [...]WINB w [...];b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 6 oraz art. 49e pkt 6 ustawy – Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu w realiach przedmiotowej sprawy, że przecięcie konstrukcji dachowej wiaty po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót nie stanowi przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego ze względu na nielegalne kontynuowanie budowy, co doprowadziło do niesłusznego oddalenia skargi wobec uznania legalności decyzji organu drugiej instancji;c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez oddalenie skargi pomimo, że roboty budowlane dotyczące wiaty wykonywane były w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia - co powinno skutkować uchyleniem decyzji [...]WINB w [...];d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez oddalenie skargi pomimo, że wskutek robót budowlanych na działce nr [...] (przy założeniu odrębności nowo postawionych 3 wiat) ilość wiat znajdujących się na tej działce przekracza dozwolony limit 2 wiat o pow. do 50 m2 na każde 1000 m2, bowiem na działce o pow. 3392 m2 maksymalna ilość wiat wynosi 6, zaś postawienie 3 dodatkowych wiat przy dotychczasowej obecności 5 innych wiat powoduje przekroczenie limitu - co powinno skutkować uchyleniem decyzji [...]WINB w [...].W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji [...]WINB z 21 listopada 2022 r. w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma skarżącej z 20 września 2023 r. na okoliczność jej stanowiska w przedmiocie rozstrzygnięć organów pierwszej i drugiej instancji oraz WSA w Rzeszowie, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewszechstronne i niewyczerpujące rozpoznanie zgromadzonego materiału dowodowego i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, nie zasługiwały na uwzględnienie. We wniesionym środku odwoławczym oraz w piśmie załączonym do skargi kasacyjnej, które Sąd dopuścił jako dowód w sprawie, skarżąca kasacyjnie nie wskazała, jakie to konkretnie okoliczności faktyczne nie zostały przez organy wyjaśnione, a czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie co do dowolnej oceny zgromadzonych dowodów dokonanej przez organy, albowiem przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego nie wykracza poza zakres swobodnego uznania. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało po uwzględnieniu wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, które Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeanalizował, a także odniósł się do wniosków i argumentów skarżącej kasacyjnie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.Z akt sprawy wynika, że istniejąca początkowo na działce nr [...] położonej w Z. wiata o pow. 108,18 m2 została następnie w toku prowadzonego postępowania w sprawie legalności budowy tej wiaty, tj. po wydaniu postanowienia z 25 października 2021 r. wstrzymującego jej budowę i informującego o możliwości jej legalizacji, podzielona na trzy odrębne budowle (wiaty), o wymiarach nieprzekraczających przez każdą z nich 50 m2 (protokół kontroli na działce z 10 września 2021 r. i protokół oględzin z 16 grudnia 2021 r.). Z protokołu oględzin przeprowadzonych na działce nr [...] w dniu 16 grudnia 2021 r. oraz załączonego do protokołu materiału zdjęciowego jednoznacznie wynika, że wydzielone wiaty nie są ze sobą połączone konstrukcyjnie. Każda z wiat posiada oddzielne krokwie, płatwie, łaty, deski okapowe oraz poszycie dachowe i inne elementy. Prowadzone postępowanie rozdzielono więc na trzy odrębne postępowania, a przedmiotem niniejszego postępowania jest wiata o wymiarach 7,96 m x 5,08 m i powierzchni zabudowy 40,39 m2. Z protokołu rozprawy administracyjnej z 23 sierpnia 2022 r., w takcie której przeprowadzono też wizję lokalną na działce nr [...], wynika, że wiata ta ma dach dwupołaciowy – druga połać tj. krótsza skierowana jest w stronę południową; połacie dachu wykonane są na konstrukcji drewnianej. Posadowiona jest na słupach drewnianych 14 cm x 14 cm, opartych na betonowych fundamentach punktowych – pęckach 20 cm ÷ 25 cm. Słupy drewniane wiaty są mocowane do fundamentów betonowych punktowych (pęcków) za pomocą blach i śrub systemowych. Pęcki (fundamenty) są widoczne nad terenem tj. wystają ok. 20 cm ÷ 47 cm. Krawędź zewnętrzna słupa środkowego wiaty wystaje 5 cm poza lico fundamentu. Od strony północnej przedmiotowa wiata oraz wiata nr 1 posiadają wspólną rynnę mocowaną do desek czołowych tych wiat, z jedną rurą spustową zlokalizowaną przy słupie środkowym wiaty nr 3. Deska okapowa czołowa wiaty od połaci dachowej skierowanej w kierunku południowym usytuowana jest w odległości ok. 3 cm od konstrukcji dachu (krokwi zewnętrznej) wiaty nr 2, natomiast obróbka blacharska tej deski dochodzi do obróbki blacharskiej krokwi zewnętrznej wiaty nr 2. Pod wiatą, której dotyczy niniejsza sprawa znajdują się bale z sianem i sprzęt rolniczy. Konstrukcja drewniana wiaty nie wykazuje widocznych ugięć. Tak więc zgromadzony materiał dowodowy oraz przeprowadzone na rozprawie administracyjnej w dniu 23 sierpnia 2022 r. postępowanie wyjaśniające potwierdza, że wydzielone wiaty, w tym będąca przedmiotem rozpoznawanej sprawy wiata, są samodzielnymi obiektami wolnostojącymi, o oddzielnych konstrukcjach i oddzielnych połaciach dachowych, a ich ewentualna rozbiórka jest możliwa bez ingerencji w konstrukcję sąsiedniej wiaty. Wydzielone wiaty stanowią zatem niezależne od siebie, oddzielne obiekty budowlane. Przy czym na kwalifikację obiektów oraz ich odrębność konstrukcyjną nie ma wpływu powoływana przez skarżącą kasacyjnie okoliczność, że przy okapach wiaty nr 1 i wiaty nr 3 zamontowana jest wspólna rynna, jak też to, że obróbka blacharska deski okapowej wiaty nr 3 styka się z obróbką elementów dachu wiaty nr 2, a tym bardziej to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie. Wspólna rynna nie stanowi bowiem wspólnego elementu konstrukcyjnego wiaty nr 1 i wiaty nr 3. Bardzo małe odległości pomiędzy wiatami czy nawet stykanie się ich nie negują w żadnym wypadku odrębności przedmiotowych obiektów mających oddzielne konstrukcje, oddzielne połacie dachowe. A zatem za niemające oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznać należy twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że na działce nr [...] zlokalizowany jest w istocie jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne.W sprawie bezsporne jest również, że będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt o wymiarach 7,96 m x 5,08 m i powierzchni zabudowy 40,39 m2 ma cechy wiaty. Jest on bowiem budowlą lekką, wolnostojącą z dachem wspartym na drewnianych słupach, nieposiadającą ścian, a jej powierzchnia nie przekracza 50 m2. Sąd pierwszej instancji słusznie więc przyjął, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spełnione zostały warunki wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, a zatem na wzniesienie tej wiaty nie było potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę czy też dokonanie uprzedniego zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W postępowaniu ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, a powierzchnia tej działki to 3392 m2. Ustalono również, że oprócz 3 wiat (nr 7, 8, 9) powstałych w związku z podziałem jednej dużej wiaty o pow. 108,18 m2 na działce tej znajdują się jeszcze 3 inne wiaty, każda o pow. zabudowy do 50 m2 (są to wiaty wskazane przez skarżącą i oznaczone przez nią na dołączonym do rozprawy administracyjnej szkicu nr 1, 5, 6). Natomiast wiatami takimi, a więc odrębnymi obiektami budowlanymi, nie są, jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, oznaczone przez skarżącą na szkicu jako wiaty obiekty nr 2, 3 i 4, gdyż są to zadaszenia nad wejściami do budynków, które są ich integralną częścią, na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Przy czym za odrębną wiatę, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nie można uznać znajdującego się na działce zadaszenia nad kojcem dla psa, zwłaszcza, że zadaszenie to nie zostało nawet wyszczególnione na szkicu skarżącej. A zatem wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie wydzielenie na działce nr [...] trzech wiat, w tym wiaty będącej przedmiotem niniejszej sprawy, nie spowodowało przekroczenia limitu możliwych do posadowienia na tej działce ze względu na jej powierzchnię obiektów, o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (wiat o powierzchni do 50 m2).Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał także, podzielając w tym zakresie stanowisko organów nadzoru budowlanego, że roboty budowlane polegające na wzniesieniu przedmiotowej wiaty nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia czy zagrożenia środowiska, jak też nie dokonano ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, a tym samym nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy – Prawo budowlane. Ustaleń tych nie podważa powoływana przez skarżącą kasacyjnie okoliczność, że sporna wiata posadowiona została na punktowych fundamentach, jak też to, że krawędź zewnętrzna słupa środkowego wiaty wystaje 5 cm poza lico fundamentu. Okoliczności te odnotowane zostały bowiem w protokole oględzin z dnia 16 grudnia 2021 r., jak też w protokole z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, a przeprowadzający kontrolę pracownicy organu nadzoru budowlanego, posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie co do możliwości dokonania potrzebnych w tym zakresie spostrzeżeń oraz wyciągnięcia na ich podstawie prawidłowych wniosków, nie stwierdzili aby konstrukcja drewniana wiaty wykazywała jakiekolwiek nieprawidłowości i widoczne ugięcia. Podczas oględzin ustalono bowiem, że wiata posadowiona jest na betonowych fundamentach punktowych (pęckach) o przekroju około 20 – 25 cm, które wystają nad poziom terenu około 20 – 47 cm. Przy czym słupy konstrukcyjne drewnianych wiat są mocowane do tych betonowych fundamentów punktowych za pomocą blach i śrub systemowych. Powyższy opis, a także załączony do protokołów oględzin materiał zdjęciowy potwierdza zatem solidną konstrukcję posadowionej wiaty. W trakcie oględzin nie stwierdzono również żadnych innych wad, które mogłyby wskazywać na jakiekolwiek zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia czy środowiska. Nie było zatem podstaw do powoływania biegłego z zakresu budownictwa, gdyż istotne w sprawie okoliczności zostały dokładnie ustalone i wyjaśnione, a dodatkowo sporna wiata nie jest skomplikowaną konstrukcją budowlaną wymagającą wiadomości specjalnych.Przedstawiona powyższej argumentacja powoduje, że za niezasadne uznać należy także przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Biorąc pod uwagę, że będąca przedmiotem rozpoznawanej sprawy wiata spełnia warunki wynikające z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, brak było podstaw do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu. Ponadto, jak wykazano powyżej, roboty budowlane przy spornej wiacie nie były wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a tym samym organy nie mogły zastosować w sprawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 oraz art. 49e pkt 6 ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że organy nadzoru budowlanego mając na uwadze zasadę aktualności orzekania zobowiązane były uwzględnić zmianę stanu faktycznego, która zaistniała w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego, powodującą zmianę parametrów obiektu, a tym samym zmianę stanu prawnego. Po wydaniu postanowienia z 25 października 2021 r. o wstrzymaniu budowy wiaty o powierzchni 108,18 m2 nie doszło bowiem do kontynuowania budowy tego obiektu lub jego części w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane, a tym samym brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 49e pkt 6 ustawy – Prawo budowlane i wydania decyzji o rozbiórce spornej wiaty. Robót polegających na rozdzieleniu jednej wiaty na trzy wiaty nie sposób zaliczyć bowiem do budowy, przez którą zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Dlatego też, mając na uwadze zaistniałe w rozpoznawanej sprawie okoliczności, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że organ nadzoru budowlanego nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.A zatem zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie podważyła legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się uzasadniony. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.., orzekł jak w sentencji wyroku.