Wyrok - I OSK 390/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Pomoc społeczna. Sygn. akt I OSK 390//25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 85Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Pomoc społeczna. Sygn. akt I OSK 390//25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 85
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dariusz Chaciński
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 5 grudnia 2024 r. II SA/Sz 858/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 26 sierpnia 2024 r. nr SKO.4111.1011.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z 9 maja 2024 r. nr DOMA.6211.18.2023.AKK; w pkt II wyroku zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 425,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Do wydania ww. wyroku doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.Decyzją z 9 maja 2024 r. nr DOMA.6211.18.2023.AKK, organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną uznając, że do dnia 31 grudnia 2023 r. pobierał on rentę KRUS. W ocenie organu I instancji, w kontekście treści przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.).- u.ś.r. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., mających zastosowanie w niniejszej sprawie, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie przez stronę przesłanek ustawowych najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. Organ uznał, iż skarżący spełnił wymagane kryteria dopiero od dnia 1 kwietnia 2024 r., kiedy to zawieszone zostało świadczenie emerytalno-rentowe. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że prawo do świadczenia nie powstało również od 1 stycznia 2024 r. z uwagi na wiek osoby niepełnosprawnej powyżej 18 roku życia.Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie podnosząc, że jest ona krzywdząca, zaś on nie może ponosić konsekwencji zmiany przepisów prawa. Według skarżącego, dopełnił on wszystkich wymaganych formalności wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 30 listopada 2023 r. II SA/Sz 792/23 i żądanych przez organ I instancji. Wniosek o przyznanie świadczenia złożył bowiem 28 lutego 2023 r., a w powyższym orzeczeniu Sąd uznał, że spełnia on warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i należy mu umożliwić prawo wyboru świadczenia. Zdaniem skarżącego jego wniosek winien być rozpatrzony w oparciu o dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś otrzymane świadczenie rentowe powinno być zarachowane na poczet należnego świadczenia pielęgnacyjnego i o tą część pomniejszone.Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: organ odwoławczy) decyzją z 26 sierpnia 2024 r. nr SKO.4111.1011.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie przepisy regulujące materię świadczenia pielęgnacyjnego, na skutek wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.; u.ś.w.). Na mocy art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem organu odwoławczego, skoro skarżący na dzień 31 grudnia 2023 r. nie spełniał warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia (renta rolnicza stanowiła negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i została zawieszona dopiero na skutek wniosku z 28 lutego 2024 r.), to niemożliwym stało się przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Według organu odwoławczego brak jest też możliwości przyznania tego świadczenia na mocy przepisów obowiązujących po dniu 31 grudnia 2023 r., albowiem wedle tych przepisów świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w związku z opieką nad osobą powyżej 18 roku życia. W konsekwencji od dnia 1 stycznia 2024 r. możliwe jest jedynie przyznanie świadczenia wspierającego. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż nie została spełniona jedna z kluczowych przesłanek warunkujących prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., ponieważ w tym terminie nie został złożony wniosek skarżącego z odpowiednimi, prawidłowymi dokumentami, potwierdzającymi spełnienie przez niego pozytywnych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Do tego dnia skarżący pobierał bowiem rentę z KRUS.Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi skarżącego skierowanej do Sądu I instancji, w której skarżący zarzucił wydanej przez organ odwoławczy decyzji naruszenie:1) art. 7b i art. 8 w zw. z art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organu administracji, co skutkowało wezwaniem skarżącego do wyboru między świadczeniami (rentowym i pielęgnacyjnym), a następnie pozbawieniem go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (i tym samym środków do życia),2) art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w., poprzez zastosowanie do wniosku skarżącego przepisów u.ś.r. w brzmieniu po 1 stycznia 2024 r., podczas gdy winny być do tego wniosku zastosowane przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r.,3) art. 7a w zw. z art. 138 k.p.a., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie na skutek wniosku z 28 lutego 2024 r. złożonego do KRUS, skarżący nie spełniał warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia i zastosowanie do jego wniosku nowo obowiązujących przepisów, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 63 u.ś.w. prowadzi do logicznego wniosku, iż skarżący dokonał wyboru świadczenia (pielęgnacyjnego) według poprzednio obowiązujących zasad i spełnia warunki do przyznania tego świadczenia (na starych zasadach),4) art. 11 i art. 12 w zw. z art. 138 k.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed zakończeniem sprawy.Według skarżącego, kwestionowane skargą decyzje są błędne i winny być uchylone w całości.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r. Sąd I instancji uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i organu I instancji stwierdzając, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że brak jest możliwości przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku zawieszenia przez KRUS prawa do emerytury do dnia 31 grudnia 2023 r. W ocenie Sądu I instancji, nie sposób podzielić poglądu, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. oraz aktualną treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z treści art. 63 ust. 1 u.ś.w., zdaniem Sądu I instancji, wynika bowiem, że przepisy u.ś.r. w brzmieniu sprzed stycznia 2024 r. stosuje się w sytuacji, gdy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. Ocenił, iż decyzja ustalająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter konstytutywny, co oznacza, że rozstrzyga o udzieleniu uprawnienia w postaci "ustalenia prawa" do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez określenie jego wysokości i okresu, w którym ma być wypłacane. Wedle Sądu I instancji zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r., prawo do świadczenia ustalane jest od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Powyższe zatem oznacza, że ustawodawca rozróżnia "powstanie prawa" od "ustalenia prawa" do świadczenia pielęgnacyjnego, a także datę, od której się je ustala. Zdaniem Sądu I instancji z powstaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mamy zatem do czynienia w sytuacji, gdy w sposób obiektywny wystąpią pozytywne przesłanki z art. 17 u.ś.r., a jednocześnie brak jest wskazanych w u.ś.r. przesłanek negatywnych. Innymi słowy, prawa do świadczenia powstaje w momencie wypełnienia hipotezy normy z art. 17 u.ś.r. w dacie jej obowiązywania. Postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zmierza bowiem jedynie do weryfikacji występowania przesłanek nakazujących organowi ustalenie świadczenia, o które wnioskodawca wnosi na podstawie przysługującego mu prawa wynikającego z ustawy. W toku takiego postępowania organy administracji zobowiązane są do wyczerpującego ustalenia stanu sprawy celem weryfikacji, czy istniało - najdalej na dzień 31 grudnia 2023 r., prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego i czy w konsekwencji możliwa jest jego realizacja poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Nadto Sąd I instancji uznał, iż przesłankę konieczności zawieszenia prawa do emerytury/renty traktować należy nie jako przesłankę powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie przesłankę do ustalenia tego prawa w drodze decyzji administracyjnej. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstaje bowiem z mocy prawa, natomiast jego realizacja wymaga wydania decyzji administracyjnej, w której organ konkretyzuje przyznane ustawą uprawnienie. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego zamiast emerytury/renty jest zatem niezbędny jedynie do wydania decyzji realizującej przyznane przez prawo uprawnienie. W konsekwencji, w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne - w przypadku, gdy spełnione są inne przesłanki jego ustalenia - zawieszenie pobierania emerytury/renty do czasu zakończenia postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu I instancji, ma wpływ jedynie na ustalenie daty, od której świadczenie będzie przyznane.Skargę kasacyjną od powyższego wniósł organ odwoławczy, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:I. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1a [powinno być pkt 1 lit. a] p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1a [powinno być pkt 1 lit. a] u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 i u.ś.w. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i uwzględnienie skargi strony na skutek błędnego przyjęcia, że prawidłowo interpretowane przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. i art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. nie pozbawiają skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną, podczas gdy skarżący na dzień 31 grudnia 2023 r. miał przyznaną rentę rolniczą z KRUS, którą pobierał, co jest przesłanką uniemożliwiającą przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów prawa obowiązujących do dniach 31 grudnia 2023 r., przy czym naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu stosownie do normy art. 151 p.p.s.a..II. prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1a [powinno być pkt 1 lit. a] u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne przyjęcie, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoją żoną, pomimo pobierania renty z KRUS na dzień 31 grudnia 2023 roku, podczas gdy przepisy te powinny być wykładane w taki sposób, iż regulacja zawarta w art. 63 ust. 1 u.ś.w. dopuściła możliwość stosowania w czasie obowiązywania nowych przepisów o świadczeniu pielęgnacyjnym, a zatem od dnia 1 stycznia 2024 r., unormowań poprzednio obowiązujących stanowiąc, że jest to dopuszczalne wówczas, kiedy prawo do tego świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Innymi słowy, możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wg stanu prawnego obwiązującego do 31 grudnia 2023 r. uwarunkowana była nie tylko złożeniem wniosku do 31 grudnia 2023 r., ale również spełnieniem najpóźniej w tej dacie przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określnych ustawą, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w sytuacji kiedy skarga podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej organ odwoławczy wniósł o:- uwzględnienie skargi kasacyjnej i rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi,ewentualnie,- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,- zasądzenie na rzecz organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, przyjmując, iż nie zachodzą przesłanki z art. 207 § 2 p.p.s.a.Nadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej umieszczono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący powołał się na istniejące w jego ocenie nieprawidłowości w sformułowaniu i czytelności zgłoszonych zarzutów, jak również stwierdził, iż Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny prawnej niniejszej sprawy. W konsekwencji powyższego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako oczywiście nieusprawiedliwionej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie zarzuty oparte zostały na obydwu podstawach kasacyjnych niemniej jednak pozostają ze sobą w związku i sprowadzają się do ustalenia czy Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdzając, iż doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie.Przechodząc do rozpoznania sprawy we wskazanym powyżej zakresie w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:1) matce albo ojcu,2) opiekunowi faktycznemu dziecka,3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Od dnia 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 pkt 4 lit. a) u.ś.w., art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:1) matce albo ojcu,2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,3) opiekunowi faktycznemu dziecka,4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Powyższa zmiana spowodowała, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcom, jeżeli niepełnosprawny członek rodziny jest osobą, która ukończyła 18 rok życia. Osoby te od 1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony Państwa w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielanie osobom niepełnosprawnym pomocy, służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób.Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, sporne świadczenie nie może być przyznane skarżącemu.Mając jednak na uwadze fakt, że złożenie wniosku przez skarżącego o przyznanie przedmiotowego świadczenia miało miejsce przed 31 grudnia 2023 r. (wniosek złożono 28 lutego 2023 r.), niezbędnym jest odwołanie się do przepisów intertemporalnych, tj. do art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zgodnie bowiem z tym przepisem w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.Z powyższego wynika zatem, że przepisy dotychczas regulujące przesłanki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego nie znajdą zastosowania w przypadku, gdy na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało. A co za tym idzie przyznanie świadczenia na dotychczasowych zasadach może nastąpić tylko na rzecz tych osób, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek o przyznanie świadczenia i spełniały wszystkie ustawowe warunki określone art. 17 u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji.Treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r., wskazywała pozytywne przesłanki, których spełnienie uprawniało do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak spełnienie przesłanek pozytywnych wymienionych w tym przepisie nie jest wystarczające do uzyskania tego świadczenia. Obowiązujące wówczas przepisy przewidywały bowiem szereg okoliczności, które uniemożliwiały możliwość przyznania tego świadczenia. Jedną z takich okoliczności była wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. okoliczność pobierania przez opiekuna m. in. emerytury/renty. Zgodnie bowiem z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wnioskodawca może dokonać wyboru przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie tego prawa, przy czym zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 208 z późn. zm.), prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, tu zaś zastosowanie będzie miał art. 103 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 - dalej: "u.f.u.s."). Zawieszenie prawa do emerytury/renty dokonane zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.f.u.s., skutkować będzie zgodnie z treścią art. 134 ust. 2 pkt 2 u.f.u.s wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Choć emerytura/renta jest prawem niezbywalnym, to uznać jednak należy, że dopiero zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta/rencisty, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury/renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zatem zawieszenie prawa do emerytury/renty będzie skutkować wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że dopiero w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.Powyższe stanowisko jest już w chwili obecnej ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. nie pozwala na równoczesne pobieranie przez skarżącego świadczenia emerytalno-rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego, a co za tym idzie - wbrew stanowisku Sądu I instancji - okoliczność pobierania renty jest przesłanką negatywną powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (tak też: wyroki NSA z 25 czerwca 2025 r. I OSK 1909/24, LEX nr 3885596, z 30 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1989/24, LEX nr 4016992 oraz z dnia 1 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2343/24 LEX nr 4021588).W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że zarówno w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną, tj. 28 lutego 2023 r., jak i na dzień 31 grudnia 2023 r., skarżący pobierał wypłacane mu świadczenie rentowe, bowiem zawieszenie tegoż świadczenia zostało dokonane dopiero z dniem 1 kwietnia 2024 r. Powyższe uniemożliwiało zatem wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami strony. Organ zrealizował przy tym wytyczne zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z 30 listopada 2023 r. II SA/Sz 792/23, przy czym data doręczenia tego wyroku organowi (po 1 stycznia 2024 r.) spowodowała, że wypełnienie tych wytycznych w postaci pouczenia o możliwości zawieszenia wypłaty renty nie mogło doprowadzić do spełnienia przesłanek powstania prawa przed 1 stycznia 2023 r.Tym samym, nie można było też odmówić słuszności zarzutowi naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w., poprzez ich błędną wykładnię. Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni i zastosowania przywołanych przepisów, z tego też względu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku.Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku) uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.. (pkt 2 wyroku) uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.