Wyrok - III FSK 535/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant inspektor sądowy, Anna Iwaszkiewicz – Broniarek, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w W. (dawniej: P. sp. z o.o. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 października 202Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant inspektor sądowy, Anna Iwaszkiewicz – Broniarek, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w W. (dawniej: P. sp. z o.o. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 października 202
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bogusław Woźniak
Podstawa prawna
art. 8
kpa
art. 141
ppsa
art. 134
ppsa
art. 135
ppsa
art. 151
ppsa
art. 145
ppsa
art. 183
ppsa
art. 133
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 1 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 368/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w W. (dawniej: P. sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "Organ") z 21 lutego 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Skarżący reprezentowany przez doradcę podatkowego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.I. art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), stosowanych w związku z art. 18 u.p.e.a., jak też art. 1, art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP") oraz – statuującego prawo do dobrej administracji – art. 41 w związku z art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2016 r. Nr 202, str. 389, dalej: "KPP"), które znajdują zastosowanie w związku z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 ze zm., dalej: "TUE"), zapewniającym poszanowanie godności ludzkiej, państwo prawa i poszanowanie praw człowieka, a także art. 4 ust. 3 TUE, który statuuje zasadę lojalnej współpracy poprzez ograniczenie znaczenia przymiotu wymagalności egzekwowanego obowiązku wyłącznie do faktu braku skutecznego uiszczenia deklarowanego zobowiązania VAT za sierpień 2023 r. w ustawowym terminie jego płatności, bez jednoczesnego zbadania czy spółka obiektywnie dała jakikolwiek powód do wszczęcia egzekucji całości tej należności w drodze przymusu i czy rzeczywiście zachodzi taka potrzeba, co sprawiło, że stanowisko organów w tym zakresie było de facto arbitralne, a w konsekwencji:II. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. przejawiające się oddaleniem skargi na rozstrzygnięcie, które nie odpowiadało prawu i zostało wydane z jego naruszeniem (a więc istniały przesłanki do uchylenia).W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania, tj. kosztów zastępstwa według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., stosowanych w związku z art. 18 u.p.e.a., jak też art. 1, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 41 w związku z art. 51 ust. 1 KPP, które znajdują zastosowanie w związku z art. 2 TUE, a także art. 4 ust. 3 TUE.Skarżący w ramach analizowanego zarzutu podniósł w pierwszej kolejności naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4, art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a., w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., formułując tym samym zarzut odnoszący się do podstaw wyrokowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wskazującego na naruszenie wymienionych unormowań.Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie, stosownie do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie zaś z art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca wymienia elementy uzasadnienia wyroku. Wymienione regulacje Skarżący odnosi do kluczowego dla niniejszej sprawy unormowania, tj. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.W odniesieniu do art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. należy wskazać, że przepis ten stanowi jedną z podstaw zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu jest:1) nieistnienie obowiązku;2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;3) błąd co do zobowiązanego;4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.Skarżący sformułował zatem zarzut w oparciu o podstawę z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podnosząc, że dochodzona należność nie jest wymagalna z powodu wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Z regulacji tej wynika, że kluczowym elementem zarzutu jest wykazanie braku wymagalności obowiązku, przy czym ustawodawca dopuszcza (w lit. c) także inne, niewymienione wprost przypadki, które taki skutek mogą wywoływać.Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że o wymagalności obowiązku administracyjnego decyduje cecha, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (por. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2129/23).Godzi się również przy tym wskazać, że zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (por. wyrok NSA z 22 października 2025 r., sygn. akt II OSK 2699/24).Należy zatem zauważyć, że na takie właśnie okoliczności wskazał Sąd pierwszej instancji jako realizujące tak określoną normatywnie treść zarzutu. Zasadnie również uznał WSA, że żadna z tego rodzaju okoliczności nie wystąpiła w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżąca upatruje bowiem brak wymagalności należności w fakcie dokonania 14 listopada 2023 r. wpłaty zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2023 r. w kwocie 91.701,00 zł, wskazując jednocześnie na nieprawidłowe – jej zdaniem – dokonanie zaliczenia tej wpłaty przez organ na najstarszą zaległość spółki w podatku od towarów i usług – za grudzień 2022 r. oraz za luty 2023 r., co skutkowało brakiem zaliczenia tej wpłaty na zaległość za sierpień 2023 r.Trafnie przyjął zatem Sąd pierwszej instancji, że w opisanej sytuacji nie mamy do czynienia z brakiem wymagalności należności. Postępowanie wywołane zarzutem opartym na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. ma określony zakres i nie obejmuje badania kwestii zaliczenia wpłaty po myśli art. 62 § 1 O.p. z uwagi na zaliczenie wpłaty na inne należności, niż wskazał Skarżący. W konsekwencji, skoro termin płatności należności za sierpień 2023 r. upłynął, a dokonana przez Skarżącego wpłata została zaliczona na inne, wcześniejsze zaległości, to należność pozostawała wymagalna. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała przesłanka braku wymagalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Z tych względów zarzut naruszenia wskazanych przepisów należało uznać za niezasadny.W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także stanowiska Skarżącego co do naruszenia pozostałych regulacji wymienionych w tym zarzucie. Trafnie przy tym wskazał Sąd pierwszej instancji, że związanie organów i sądu granicami konkretnej sprawy wyklucza możliwość wypowiadania się w sposób definitywny o całokształcie działań organów w stosunku do spółki, a ograniczyć się musi – jak w niniejszej sprawie – do oceny legalności działania organu w konkretnym akcie administracyjnym, tj. w zaskarżonym postanowieniu Organu.Biorąc pod uwagę powyższe, chybiony jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.Paweł Borszowski (spr.) Bogusław Woźniak Krzysztof PrzasnyskiPaweł Borszowski (spr.) Bogusław Woźniak Krzysztof Przasnyski