Wyrok - III FSK 839/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 lutego 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Podatkowe postępowanie, odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2298/24 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w WarszawieOddalono skargę kasacyjną. Podatkowe postępowanie, odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2298/24 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
26 lutego 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bogusław Woźniak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2298/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.K. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 31 lipca 2024 r., nr 1401-IEW1.4123.29.2024.JD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zaskarżając ten wyrok w całości.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2 ust 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500) dalej jako: "ustawa o ewidencji podatników", przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że z danych zgłoszonych przez podatnika organ podatkowy może korzystać tylko w przypadku postępowań podatkowych wszczynanych do podatników, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia prowadzić powinna do wniosku, że celem ustawodawcy było zapewnienie posiadania przez organ podatkowy danych osób względem których ma zostać wszczęte postępowanie podatkowe i w sytuacji, gdy podatnik przekazał swoje dane do organu podatkowego, to dane te mogą być wykorzystywane również w postępowaniach prowadzonych do tej osoby, gdy nie jest podatnikiem a np. osobą trzecią zgodnie z rozdziałem 15 dział III Ordynacji podatkowej.Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 122 i art. 228 § 1 oraz art. 148 § 1 i art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p." w zw. z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 1d ustawy o ewidencji podatników przez niezasadne uchylenie postanowienia i błędne uznanie, że w okolicznościach faktycznych sprawy organ powinien podjąć działania w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania strony, gdzie mieszkała w dacie wyekspediowania decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ posiadający adres zamieszkania zgłoszony przez stronę mógł z niego korzystać przy dokonywaniu doręczeń.Mając na względzie powyższe zarzuty Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o:1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji,2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.Na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej jako: "p.p.s.a.", poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 22 listopada 2023 r. Kwestią sporną jest czy decyzja organu podatkowego I instancji została skarżącemu prawidłowo doręczona.Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W aspekcie tego przepisu organ ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie rozstrzygnięcia, od którego służy środek zaskarżenia, a także kiedy taki środek zaskarżenia został złożony.Zgodnie z art. 148 § 1 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.Sąd I instancji przyjął, że wskazane w zaskarżonym postanowieniu art. 6 ust. 1, 1a oraz 10 a także art. 9 ustawy o zasadach ewidencji kreują obowiązek aktualizacji danych, ale odnoszą go – literalnie rzecz ujmując – tylko do podatników i płatników podatków i składek ubezpieczeniowych. Nie obarczają tym obowiązkiem osoby trzeciej w rozumieniu ordynacji podatkowej.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe. Słusznie Sąd uznał, że regulacje ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie mają zastosowania do osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Dotyczą one bowiem podatników i płatników, co wprost wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy, który stanowi, iż ustawa określa zasady ewidencji: podatników, płatników podatków, płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne. Również w art. 2 określającym podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu mowa jest o osobach (jednostkach organizacyjnych), które są podatnikami lub płatnikami na podstawie odrębnych ustaw. O podatniku jest też mowa w art. 5a.Zgodnie z art. 7 § 1 o.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Według postanowień § 2 tego artykułu, ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Jak już wspomniano, w niniejszej sprawie orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Podmioty posiadające status podatnika lub płatnika podatku od towarów i usług zostały wymienione w Rozdziale 1 Działu III ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Skarżącego obciążono solidarną odpowiedzialnością za zaległości Spółki w tym podatku. W świetle przepisów działu III, rozdział 15 (art. 107 i następne) Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Bezsprzecznie skarżący nie jest w niniejszej sprawie podatnikiem, lecz osobą trzecią. Jak już wykazano, do osób trzecich nie mają zastosowania przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Skarżący występuje w tej sprawie jako osoba fizyczna, więc pisma powinny być kierowane zgodnie z regułami określonymi w art. 148 O.p., który normuje doręczanie pism właśnie takim osobom.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentuje się, że: skarżący zajmując stanowisko reprezentacyjne w spółce powinien mieć świadomość, że w przypadku zmiany adresu zamieszkania może zachodzić skutek w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres, ale jednocześnie adres wiążący organ, co wynika z przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, jak i świadomość mogących stad wynikać negatywnych skutków.Nie mniej jednak organ nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, która rzeczywiście nakładałaby na osobę trzecią w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej taki obowiązek. Tym samym nie sposób przyjąć, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Tomasz Kolanowski. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Tomasz Kolanowski