Postanowienie - II OZ 233/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 644/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w M. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru BudOddalono zażalenie. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 644/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w M. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Bud
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 644/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w M. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2025 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu.W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wśród wniosków procesowych skargi skarżąca zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia "do czasu zakończenia sprawy w toku postępowania sądowo – administracyjnego", nie uzasadniając w jakikolwiek sposób tego wniosku. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona skarżąca - pomimo reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W efekcie brak jest podanych okoliczności, które Sąd mógłby oceniać przez pryzmat przesłanek do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.Dodatkowo Sąd pierwszej instancji podał, że nawet w przypadku uzasadnienia wniosku, udzielenie ochrony tymczasowej w rozpatrywanej sprawie nie byłoby zasadne, ze względu na potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą niewykonanie obowiązku objętego zaskarżonym postanowieniem. Należy tu zdaniem Sądu pierwszej instancji mieć na uwadze konflikt pomiędzy dwoma dobrami prawnie chronionymi, tj. pomiędzy interesem strony skarżącej, dla której wykonanie zaskarżonego postanowienia będzie wiązało się z poniesieniem określonych kosztów, a interesem społecznym, tj. ochroną życia i zdrowia ludzkiego oraz ochroną mienia i potencjalnymi zagrożeniami tychże, generowanymi przez stopień zużycia technicznego poszczególnych elementów budynku mieszkalnego wielorodzinnego.Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając mu:1) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności sprawy, a mianowicie:a) nie uwzględnił sytuacji majątkowej strony,b) nie uwzględnił wysokiego obciążenia strony kosztami sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu,c) nie uwzględnił, że obowiązek został sformułowany w sposób lakoniczny, nieostry, co powoduje, że niemożliwe jest w pełni poprawne jego wykonanie,d) nie uwzględnił okoliczności, że z obiektu nikt nie korzysta, co powoduje, że nie zagraża on życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi,2) pominięcie okoliczności, że w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 7 lutego 2025 r. organ stwierdził zgodnie z protokołem do czynności kontrolnych z dnia 26 września 2024 r. iż obiekt nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia osób znajdujących się w obrębie budynku,3) błędne przyjęcie, że strona nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonalności postanowienia, gdyż z samej skargi, a mianowicie przywoływanych przez stronę w uzasadnieniu okoliczności wynika uzasadnienie tego wniosku.Wniesiono o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 października 2025 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 644/25 poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (post. NSA z 14 stycznia 2026 r., II OZ 2008/25). Sąd pierwszej instancji zasadnie zwrócił uwagę, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie postanowienia nie zawierał uzasadnienia. Wnioskodawca, wywodząc powinność Sądu analizy zarzutów skargi i jej uzasadnienia, nie może przerzucać spoczywającego na nim obowiązku wskazania okoliczności uzasadniających wniosek, na sąd administracyjny, domagając się poszukiwania przez niego racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, niewyartykułowanych wprost we wniosku.Po drugie, wskazania wymaga, że prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zwraca uwagę na potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą niewykonanie obowiązku objętego zaskarżonym postanowieniem. Podnosi to także organ w odpowiedzi na skargę, w której wskazuje, że bezspornie z akt sprawy wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, co zostało wyjaśnione w treści zaskarżonego postanowienia. Organ wskazuje w odpowiedzi na skargę, że w toku postępowania w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż w przedmiotowym budynku widoczne są ubytki w powłokach tynkarskich (...), widoczne są brakujące oraz luźne elementy poszycia dachu. Dalej organ zwraca uwagę, że jak wynika z notatki służbowej sporządzonej po dokonaniu czynności kontrolnych w dniu 6 lutego 2025 r., w elementach budynku występują znaczne uszkodzenia, ubytki; cechy i właściwości wbudowanych materiałów mają obniżoną klasę. Ściany działowe (...) z licznymi uszkodzeniami. Stropy – drewniane, odcinkami stwarzające zagrożenie oberwania. Pokrycie dachu znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym z licznymi ubytkami. Podnosi także organ, że wiele z ww. elementów stanowi elementy konstrukcyjne, które wpływają na stateczność i bezpieczeństwo zarówno całego obiektu budowlanego, jak i jego poszczególnych części. Zwraca uwagę także na zgromadzoną dokumentację fotograficzną, która potwierdza, że przedmiotowy budynek posiada liczne uszkodzenia dotyczące elementów konstrukcyjnych, które mogą ulegać dalszej degradacji m.in. dot. stropów odcinkami stwarzających zagrożenie oberwania. Stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, w którym zauważa on potencjalne niebezpieczeństwo związane z niewykonaniem zaskarżonego postanowienia jest prawidłowe i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.Po trzecie zauważenia wymaga, że część argumentacji zażalenia dotyczy w istocie okoliczności merytorycznych, mających na celu zakwestionowanie prawidłowości nałożenia spornego obowiązku w zaskarżonym postanowieniu. Tymczasem istotne w tej sprawie pozostaje, że dla zastosowania art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a." nie mogą mieć znaczenia merytoryczne argumenty wskazujące, zdaniem strony skarżącej, na wady zaskarżonego aktu. Tego rodzaju argumentacja nie mogła być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ stanowiłaby nieuprawniony przedsąd. Argumentacja dotycząca oceny legalności zaskarżonego postanowienia i prawidłowości nałożonego nim obowiązku nie może być przesłanką stosowania bądź odmowy stosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Po czwarte odnosząc się do stanowiska strony wnoszącej zażalenie dotyczącego nieuwzględnienia sytuacji majątkowej strony przez Sąd pierwszej instancji, zauważenia wymaga, że formułując takie zastrzeżenie, strona skarżąca zobowiązana była zobrazować swoją sytuację finansową odpowiednim materiałem dowodowym i powołując się na swoją kondycję finansową uprawdopodobnić przy pomocy przedłożonego materiału źródłowego z jakimi poważnymi konsekwencjami wiązałoby się wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego.Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a..