Postanowienie - II OZ 234/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. [...] L. i H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 681/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. [...] L. i H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 27 czerwca 2025 r.,Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. [...] L. i H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 681/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. [...] L. i H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 27 czerwca 2025 r.,
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaskarżonym postanowieniem z 31 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 681/25, po rozpoznaniu zawartego w skardze wniosku skarżących – K. [...] L. i H. L., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 27 czerwca 2025 r., nr WINB-WOP.7721.19.2025.AN wydanej w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali należycie z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w odniesieniu do swojej konkretnej sytuacji majątkowej i życiowej. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że kwestionowana w sprawie decyzja nakazująca skarżącym usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm.). A zatem organ uznał, że niewłaściwy stan techniczny przewodów kominowych może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Okoliczności tych Sąd, oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mógł pominąć, przyznając pierwszeństwo ochronie życia i zdrowia ludzi przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez skarżących.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący – K. [...] L. i H. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz błąd w ustaleniach stanu faktycznego poprzez niewłaściwe przyjęcie, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje szkody materialnej w znacznych rozmiarach. Tymczasem konieczność wykuwania komina i zmiany przewodów wentylacyjnych doprowadzi do konieczności skucia drogich elementów ścian i okładzin na ścianach nieruchomości skarżących oraz spowoduje konieczność przerobienia w istocie całego układu domu skarżących, co przy obecnych cenach materiałów i usług spowoduje po stronie skarżących znaczną szkodę materialną w kwocie nie mniejszej niż 100.000 zł, która to szkoda nie będzie naprawiona przez organ wykazujący, że działał zgodnie z prawem. Jednocześnie w uzasadnieniu zażalenia skarżący przytoczyli argumenty przemawiające w ich ocenie za wadliwością wydanej decyzji i koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Z powyższego wynika, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i ogólnikowe powołanie się na szkodę, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne.Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej.Dodatkowo należy wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. W konsekwencji powyższego, kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych na skarżących w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie mogła mieć wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie.Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tymczasem zawarty w skardze wniosek ogranicza się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych oraz skutkować koniecznością poniesienia znacznych kosztów finansowych. Skarżący nie wykazali jednak, aby koszty prowadzonych czynności powodowały niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przestawili bowiem informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, tj. o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomościach, wysokości osiąganych przychodów i ponoszonych wydatków, posiadanych środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Samo powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe, bez przedstawienia rzetelnej informacji tym zakresie, nie może uzasadniać stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami. Również w zażaleniu skarżący powołali się na wyrządzenie im poprzez wykonanie decyzji znacznej szkody materialnej w kwocie nie mniejszej niż 100.000 zł bez przedstawienia jakichkolwiek dokumentów finansowych na poparcie tych twierdzeń, a dodatkowo wskazali, że wykonanie objętego zaskarżoną decyzją nakazu bez zgody współwłaścicieli nieruchomości (objęte stwierdzonymi nieprawidłowościami przewody kominowe znajdują się w ścianie pomiędzy dwoma nieruchomościami) jest niemożliwe. Argumentacja podniesiona w zażaleniu koncentruje się więc w zasadzie na zarzutach odnoszących się do legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, tymczasem – jak była już o tym mowa powyżej - na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie dokonuje kontroli legalności tego aktu i merytoryczne zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu.Stwierdzić również trzeba, że w niniejszej sprawie to właśnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżoną decyzją organ nadzoru budowlanego nakazał bowiem skarżącym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przewodów kominowych budynku mieszkalnego, powodujących zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, poprzez m.in. udrożnienie i uszczelnienie przewodów kominowych. Nie ulega zatem wątpliwości, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie przez organ nieprawidłowości, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie, przyznając im pierwszeństwo przed ewentualnymi względami ekonomicznymi. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Wobec tego konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są, zdaniem Sądu, wartościami przewyższającymi interes skarżącego. Słusznie zatem, kierując się tymi względami, Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.