Wyrok - II OSK 1732/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt II SAB/Po 13/25 w sprawie ze skargi B. M. na bezczynność Wojewody WielkopolsUchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt II SAB/Po 13/25 w sprawie ze skargi B. M. na bezczynność Wojewody Wielkopols
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
Podstawa prawna
art. 37
kpa
art. 63
kpa
art. 61
akpa
art. 64
kpa
art. 151
ppsa
art. 141
ppsa
art. 183
ppsa
art. 189
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 22 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 13/25, oddalił skargę B. M. G. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.Skargą objęto bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy prowadzonym pod sygn. akt [...]. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie.Oddalając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, że Wojewoda Wielkopolski w dniu 19 listopada 2024 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania uznając, że pomimo wezwania nie uzupełniła ona braków formalnych tego wniosku. W rozpoznawanej sprawie kluczowym zadaniem Sądu było więc zbadanie, czy zarzucana w skardze zwłoka Wojewody w załatwieniu sprawy rzeczywiście istniała w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Skarżąca zarzuca Wojewodzie bezczynność w sprawie rozpoznania jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy (i pracę) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda z kolei odpiera te zarzuty, odwołując się m.in. do przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167 ze zm.; dalej: u.p.o.).Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie kwestią o zasadniczym, rozstrzygającym znaczeniu było ustalenie, że wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu ówcześnie właściwego w sprawie w dniu 11 września 2023r. W tym okresie obowiązywał już art. 100d ww. ustawy o pomocy i nadal obwiązuje w dniu orzekania przez Sąd. W okresie obowiązywania przepisów art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy terminy załatwienia sprawy nie biegną, a tym samym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tego przepisu nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.Reasumując Sąd stwierdził, że - zgodnie z regulacją art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy - bieg terminu załatwienia sprawy skarżącej nie rozpoczął się i stan ten trwa (w obecnym stanie prawnym) do dnia 30 września 2025 r., co oznacza, że w tym okresie nie można zarzucić organowi opieszałości w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że nie mógł badać kwestii prawidłowości pozostawienia przez Wojewodę Wielkopolskiego bez rozpoznania wniosku skarżącej. Okoliczności związane z tym aspektem sprawy mogłyby mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia jedynie w sytuacji, w której brak byłoby podstaw do oddalenia skargi z uwagi na art. 100d ustawy o pomocy.Końcowo odnosząc się do argumentacji Wojewody, że termin załatwienia sprawy nie rozpoczął się, albowiem do dnia wniesienia skargi nie wystąpiło zdarzenie, które powodowałoby rozpoczęcie biegu terminu do załatwienia sprawy zgodnie z art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, Sąd wskazał, że argumentacja ta nie jest zasadna. Sąd odniósł się do uchwały NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt. I OPS 2/13, zgodnie z którą skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (bądź też w art. 105 ust. 2 i art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Tym samym organ nie ma racji twierdząc, że wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie mogło nastąpić w dniu kiedy braki wniosku zostały przez cudzoziemkę usunięte. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje bowiem wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach rozpoczyna bieg szczególny termin do załatwienia sprawy określony w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Taki stan rzeczy nie oznacza, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków wniosku. Natomiast brak podejmowania takich działań przez organ mógłby być oceniany nie przez pryzmat bezczynności, lecz przewlekłości. Nie sposób jednak mówić o przewlekłości skoro ustawodawca zawiesił bieg terminów do załatwienia sprawy wprowadzając art. 100d do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę.Skargą kasacyjną B. M. G. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:1) art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa krajowego skutkujące pozbawieniem skarżącej dostępu do skutecznego środka ochrony prawnej oraz niemożnością zaskarżenia czynności organu administracji polegającej na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, co narusza prawo do sądu;2) art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sprawie, w której Wojewoda Wielkopolski bezpodstawnie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, na skutek błędnego ustalenia, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie;3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku z pominięciem odniesienia się do kluczowego dla sprawy zagadnienia, tj. oceny legalności czynności materialno-technicznej Wojewody Wielkopolskiego polegającej na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, mimo że organ ten błędnie przyjął, iż skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie;- prawa materialnego tj.:4) art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten uniemożliwia sądowi administracyjnemu zbadanie legalności czynności polegającej na pozostawieniu przez organ administracji publicznej wniosku strony bez rozpoznania na podstawie art 64 § 2 k.p.a., co pozostaje w sprzeczności z prawem do sądu, gwarantowanym przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 oraz art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w sytuacji, w której - zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie poglądem - skarga na bezczynność organu administracji publicznej stanowi jedyny dostępny środek prawny w przypadku, gdy - zdaniem skarżącego - jego podanie zostało niezasadnie pozostawione bez rozpoznania.Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenie, że Wojewoda Wielkopolski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i przyznania od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania oraz - na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - o skierowanie przez Sąd pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści: "czy przepisy art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art 6 i art 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka należy interpretować w ten sposób, że sprzeczne z nimi są przepisy krajowe, które przewidują, że sądowa kontrola legalności czynności organu administracji publicznej polegającej na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest dopuszczalna dopiero po upływie określonego w ustawie terminu, w którym bieg terminów w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt został zawieszony."W udzielonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie jako nie posiadającej usprawiedliwionych podstaw.W piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę kasacyjną i wnioski w niej zawarte. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Wojewody Wielkopolskiego znak [...] stanowiącej odpowiedź na skargę złożona na Wojewodę Wielkopolskiego do Ministra Cyfryzacji dot. naruszania przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Wojewódzkiego przepisów o doręczeniach elektronicznych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionego środka odwoławczego należy przypomnieć, iż w tej sprawie jest niesporne, że cudzoziemka – obywatelka Argentyny, wnioskiem z 7 września 2023 r. (wpływ do organu 11 września 2023 r.) wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Wniosek złożono do Wojewody Śląskiego. Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej złożył pełnomocnictwo do jej reprezentowania za pośrednictwem platformy ePUAP wraz z wnioskiem o przekazywanie korespondencji w sprawie drogą elektroniczną na adres skrzynki ePUAP.Pismem z dnia 2 sierpnia 2024 r. wniosek cudzoziemki przekazano zgodnie z właściwością do Wojewody Wielkopolskiego. W dniu 13 września 2024 r. organ przesłał drogą pocztową wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku na adres kancelarii pełnomocnika ul. [...][...], [...]. Wobec nieuzupełnienia braków wniosku, pismem z dnia 19 listopada 2024 r. Wojewoda Wielkopolski pozostawił wniosek bez rozpoznania.Po ponagleniu wysłanym w dniu 2 grudnia 2024 r. pismem z dnia 27 grudnia 2024 r. skarżąca zaskarżyła bezczynność Wojewody Wielkopolskiego, zaś Sąd pierwszej instancji uznał, że dla oceny bezczynności znajdują zastosowanie art. 100c i art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: u.o.p.), które mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów ani w dniu złożenia wniosku, ani w dacie wniesienia skargi. Zauważono, iż skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności organu, a tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności.Wobec zarzucanej bezczynności Wojewody Wielkopolskiego w realiach stanowiska Sądu pierwszej instancji usprawiedliwiony jest w tej sprawie zarzut błędnej wykładni art. 100d ust. 1 u.o.p. polegający na przyjęciu, że przepis ten uniemożliwia sądowi administracyjnemu zbadanie legalności czynności polegającej na pozostawieniu przez organ administracji publicznej wniosku strony bez rozpoznania na podstawie art 64 § 2 k.p.a.,Kluczowy bowiem argument, który legł u podstaw oddalenia skargi jest taki, że do 30 września 2025 r. bieg terminu na załatwienie sprawy m.in. zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczął się (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p.). Sąd wojewódzki tymczasem orzekał w dniu 22 maja 2025 r. Faktem jest, że w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych, jak również art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24). Pogląd ten jednakże zachowuje aktualność do 30 czerwca 2024 r.NSA zastrzegał bowiem w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1985/22, z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24; z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.o.p. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93).I tak w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.Oznacza to, że w dacie orzekania przez WSA w Poznaniu przepis art. 100d u.o.p. nie mógł stanowić podstawy prawnej oddalenia skargi na bezczynność.Niezależnie od tego należy także podkreślić, iż tej sprawie organ pozostawił wniosek cudzoziemki bez rozpoznania. Natomiast odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do art. 100c i 100d u.o.p. nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku zbadania, czy Wojewoda nie naruszył prawa pozostawiając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania pismem z 19 listopada 2024 r. Przywołane przepisy ustawy o pomocy wyłączają czasowo możliwość uwzględniania skarg na bezczynność lub przewlekłość w razie zaprzestania czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywania z opóźnieniem (art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p.). Równocześnie, w świetle art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 u.o.p., czynności dokonane w okresie ustawowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie sprawy, są skuteczne. Należy przyjąć, że art. 100c oraz art. 100d u.o.p. nie pozbawiają organu kompetencji do prowadzenia postępowań w sprawach wskazanych w tych przepisach, jak również przepisy te nie przewidują ustawowego zawieszenia postępowania w tych sprawach. Podobnie, przepisy te nie wyłączają możliwości kontroli sądowej rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach. Czynnością, o której mowa w art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 ustawy o pomocy, jest również czynność w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania na skutek nieuzupełnienia braków tego podania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r, sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr. 1 poz. 2), na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W takim przypadku chodzi jednak nie tyle o ocenę, czy organ działał sprawnie, ale przede wszystkim o rozstrzygnięcie, czy strona uzupełniła w terminie braki formalne podania, a tym samym, czy organ pozostawiając podanie bez rozpoznania nie naruszył prawa. Przeciwna wykładnia art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p., obejmująca zakresem przewidzianego tam wyłączenia również przypadki pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania, godziłaby nie tylko w brzmienie i cel art. 100c oraz art. 100d u.o.p., tj. czasowe zwolnienie organów z odpowiedzialności za nieterminowe podejmowanie czynności w sprawach dotyczących zezwoleń pobytowych dla cudzoziemców, ale pozbawiłaby cudzoziemca prawa sądowej kontroli czynności w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP). Innymi słowy, cudzoziemiec nie mógłby poddać sądowej kontroli kwestii, czy toczy się postępowanie zainicjowane jego wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy. Dodać należy, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski uważa się za legalny (zob. np. art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) - patrz wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1815/24.Tym samym Sąd pierwszej instancji uchylił się od dokonania kontroli zarzucanej bezczynności Wojewody Wielkopolskiego w ramach błędnej wykładni wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 100d ust. 1 u.o.p. i to w sposób opisany w zarzucie nr 4 zamieszczonym w petitum kasacji.Dlatego też w konsekwencji w realiach tej sprawy niezasadnie Sąd pierwszej instancji zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi z art. 151 p.p.s.a. co trafnie także podniesiono w złożonej skardze kasacyjnej.Nie można uznać by uzasadniony był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnoszący się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku.W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd pierwszej instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku wskazuje, iż zawiera ono wszystkie oznaczone tym przepisem elementy jak też jest w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli a to, że dokonano to w sposób naruszający przepisy prawa materialnego to zaskarżone zostało innymi ww. zarzutami usprawiedliwionymi w tym postępowaniu.Przedstawione wyżej stanowisko uzasadniało zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem dokonania prawidłowej i pełnej kontroli pozostawienia podania skarżącej bez rozpoznania w ramach wniesionej skargi na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego zgodnie z zarzutami wniesionej skargi przy uwzględnieniu wskazanych powyżej uwag.Tym samym nie było uzasadnionych przesłanek do skierowania na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez NSA pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o co wniesiono także w skardze kasacyjnej.Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a..